clr/1995/1995_4_145.pdf

(1995)σης ΕκπαιδεύσεωςΝόμου,Κεφ. 169, όπωςτροποποιήθηκεμετο Ν. 60/

1. Για ορισμένες ενέργειες των σχολικών Εφορειών οι οποίες καθορίζονταιστο Άρθρο 18 του Κεφ. 166, είναι απαραί­ τητηηέγκριση είτετουΥπουργού Παιδείαςείτετου Υπουργικού Συμβουλίου. Πουθενά στη νομοθεσία ήστις εγκυκλίους δεναναφέρεταιότι ο Γενικός Ελεγκτής ή η Ελεγκτική Υπηρεσία έχουν οποιαδήποτε αρμοδιότηταναεπεμβαίνουνστηδιαδικασίαπροσφορών.Η Ελε­ γκτική Υπηρεσία με την επιστολή της ημερομηνίας 11.8.1992ει10 σηγήθηκε ότι πρέπει ναληφθούν άμεσα μέτραγια την παρεμπό­ διση της απόφασηςτης Εφορείας.Το Υπουργείο Παιδείας είναι φανερό ότι έλαβε υπόψητηθέση του Γενικού Ελεγκτή τηςΔημο­ κρατίας διότι με την επιστολή του ημερομηνίας 20.9.1992 προς τονΠρόεδροτηςΣχολικής ΕφορείαςΠάφουκάνειμνείατηςεπι15 στολής τουΓενικού Ελεγκτήκαιουσιαστικάυιοθετεί τιςαπόψεις του. Ηανάμιξητης Ελεγκτικής Υπηρεσίας έπαιξεαποφασιστικό ρόλο στην τελικήαπόφασηκαικρίνεται ότι ήταναναρμόδια. Το Αρθρο 18 του Νόμου69/70καθορίζει τις αρμοδιότητες των 20 σχολικών εφορειών "τηεγκρίσει" είτετου Υπουργού Παιδείας είτε του Υπουργικού Συμβουλίου. Ο Γενικός Διευθυντής του Υπουργείου Παιδείας με την επιστολή του προς τους Προέ­ δρους των Σχολικών Εφορειών ημερ.25.1.1991 ανέφερε ότι σε περιπτώσεις που ηΕφορείαπροσανατολίζεταινακατακυρώσει 25 χαμηλότερες προσφορές για εκμετάλλευση κυλικείων απαιτεί­ ται εκ των προτέρων η εξασφάλιση της γραπτής έγκρισης του Υπουργείου Παιδείας. Ηγενική νομολογιακή αρχή είναι ότι η απόρριψη της ψηλότερης προσφοράς για σκοπούς κυλικείων πρέπει να αιτιολογείται. Όμως πουθενά στη νομοθεσία που 30 προέβλεψε για τις Σχολικές Εφορείες δεναναφέρειότιχρειάζε­ ταιπροηγουμένως ηέγκρισητουΥπουργείου Παιδείαςσεπερί­ πτωση κατακύρωσης χαμηλότερης προσφοράς. Συνεπώςδόθη­ καν στην Εφορεία λάθοςκατευθυντήριες γραμμές. Ενπάση πε­ ριπτώσει το όργανο που ο νόμος καθόρισε ως το αρμόδιο για 35 την κατακύρωση προσφορών είναι η Σχολική Εφορεία με την μεταγενέστερη έγκριση τουΥπουργείου Παιδείαςήτου Υπουρ­ γικού Συμβουλίου. Στην παρούσα περίπτωση της απόφασης ημερομηνίας 27.8.92 προηγήθηκε επέμβαση του Υπουργείου Παιδείας. Κρίνεται ότι ηόληδιαδικασίαήτοπαράνομηκαιέξω 40 απόταπλαίσιατουνόμουκαιτηςχοηστής διοίκησης.
2. Στην υπόθεση Tamassos Tobacco Suppliers and Co. v.Λημοχραχίοχ τονίστηκαν ταπιοκάτω: 146 5 4ΑΛΛ. Χρύσανθουν. ΕφορείαςΕλληνικών ΕκποιΑ.Πάφου 5 "Προσφορά η οποία δεν πληροί και δεν ανταποκρίνεται σε όροτουδιαγωνισμούείναιάκυρηκαικατ' επέκτασηδενμπο­ ρεί να αποτελέσει αντικείμενο εξέτασης Συμμόρ­ φωση με τις ουσιώδεις πρόνοιες του πλειοδοτικού διαγωνισμού αποτελεί προϋπόθεσηγια συμμετοχή σ' αυτό." Πουθενά στην επίδικη απόφασηδεν φαίνεται να απασχόλησε την Εφορείαήμηπροσκόμιση των απαιτούμενωνπιστοποιητι­ κών απότο ενδιαφερόμενο μέρος. 10 15 ΚατάτηγνώμητουΔικαστηρίου οονομαστικός κατάλογοςτων ατόμων πουθαεργάζοντανστην καντίναμαζίμετα πιστοποιη­ τικάυγείαςκαιλευκού ποινικούμητρώουαποτελούν ουσιώδεις όρους πουδενπληρούσε το ενδιαφερόμενο πρόσωποκαιγιατο λόγοαυτόηεπίδικηαπόφασηθαπρέπειναακυρωθεί. Πρόσθεταηεπίδικηαπόφασηπάσχει γιατίδενδόθηκεοποιαδή­ ποτε αιτιολογία.Πουθενάδεν εμφαίνονταιοι λόγοι που οδήγη­ σανστην επιλογή του ενδιαφερόμενου μέρους. 20 Η προσφυγή επιτυγχάνει χωρίς έξοδα. Αναφερόμενηυπόθεση: 25 TamassosTobacco Suppliersand Co. v. Δημοκρατίας

(1992)3 Α.Α.Δ. 60. Προσφυγή. 30 35 Προσφυγή εναντίον της απόφασης της καθ' ης η αίτηση να κατακυρώσει την προσφορά για τη σχολική καντίνα του Α' Λυ­ κείου, Μακαρίου Γ' της Πάφου στο ενδιαφερόμενο μέρος αντί στον αιτητή. Α. Σ. Αγγελίδης, για τον Αιτητή. Χρ. Γεωργιάδης, για την Καθ' ης ηαίτηση. Cur. adv. wit. 40 ΧΑΤΖΗΤΣΑΓΓΑΡΗΣ, Δ.: Με την παρούσα προσφυγή ο αιτητής αιτείται: "α.ΔήλαχτητουΔικαστηρίου ότι ηαπόφασητης καθ' ηςη αίτη147 Χ'Τσαγγάρης,Δ. Χρύσανθου ν.ΕφορείαςΕλλιρικών Εχπαιδ.Πάφου

(1995)ση όπως κατακυρώσει κατά ή περί την 27.8.92 την προσφορά γιατησχολικήκαντίνατουΑ'Λυκείου,ΜακαρίουΓ'τηςΠάφου ημερομηνίας 1.9.92-31.7.95 στον Ευθυμίου Γεώργιο αντί στον αιτητήείναιάκυρη,παράνομηκαιχωρίς νομικό αποτέλεσμα. 5 β.ΔήλωσητουΔικαστηρίου ότι ηάρνησηημερομ. 16.9.92της καθ' ης ηαίτηση όπως αποδεχθεί την προσφορά του αιτητή παρά τηδιαμαρτυρίατουημερομ. 14.9.92είναι άκυρη,παρά­ νομη καιχωρίς νομικό αποτέλεσμα." 10 Ταγεγονότα της υπόθεσης είναι ταακόλουθα: Η Σχολική Εφορεία Πάφου, με πρόσκληση για προσφορές πουδημοσιεύτηκαν στον ημερήσιο τύποστις25.6.92ζήτησεπρο­ σφορές γιατην εκμετάλλευσητων Κυλικείων των Σχολείων Μέσης και Δημοτικής Εκπαίδευσης Πάφου. 15 Στησυνεδρίαση ημερομηνίας31.7.1992γιατηνκαντίνατου Α' Λυκείουυπεβλήθησαν 3προσφορές συμπεριλαμβανομένης αυτής τουαιτητήμετιμήπροσφοράςΛΚ8.25 σεντ κατά μαθητήκαιτου 20 ενδιαφερόμενου μέρους με τιμήπροσφοράςΛΚ 11.25 σεντ. Στη συνεδρία ημερομηνίας 1.8.92 διαπιστώθηκε ότι όλες οι προσφορές που υποβλήθηκαν πληρούσαν τους όρους των προ­ σφορών. Στησυνέχεια υιοθετήθηκε πρότασημέλουςτης επιτρο- 25 πής όπως συνεχίσουν οι προηγούμενοι καντηνιέριδες πουδιαχειρίζοντο τις καντίνες και ως εκ τούτου αποφασίστηκε σε σχέ­ ση με το Α' Λύκειο να κατακυρωθεί ηπροσφορά στον αιτητή ο οποίος την διαχειρίζετο καιπροηγουμένως. Οι λόγοι που δόθησαν για συνέχισητης υπάρχουσαςκατάστασης πραγμάτωνπα- 30 ρόλο που υπήρχαν πολύ πιο ψηλές προσφορές απόνέους προσφοροδότες είναι ότι OLπροηγούμενοι απέκτησαν πείρα επειδή είχαν τις καντίνες πέραντων έξι χρόνων, ήτανάψογοι στον το­ μέα της υγιεινής και της συμπεριφοράς, αύξησαν την τιμή της προσφοράς τους σε σχέση με την τριετία που έληξε και οι κα- 35 ντίνες λειτουργούσαν χωρίς κανένα πρόβλημα. Ταυτόχρονα όμως η Σχολική Εφορεία αποφάσισε όπως προτού ληφθεί ορι­ στική απόφασηγια την κατακύρωση των προσφορών ηαπόφα­ ση αυτήκοινοποιηθεί στην Ελεγκτική Υπηρεσία υπό τηναρμο­ διότητα της ως παρατηρητήβάσει της εγκυκλίου του Υπουργεί- 40 ου Παιδείαςμε τα στοιχεία Υ.Π. 167/69/6Α ημερ.25.1.1991και ζητηθεί η εκ των προτέρων γραπτή έγκριση του Υπουργείου Παιδείας βάσει της εγκυκλίου Υ.Π. 167/69/6Αημερ.25.1.

1. 148 4 ΑΛΛ 5 10 15 20 Χρύσανθου ν. ΕφορείαςΕλληνικώνΕκπαισ.Πάφου Χ'Τσαγγάρης, Α. ΗΕλεγκτική Υπηρεσία μεεπιστολές τηςημερομηνίας 11.8.92 προς το Υπουργείο Παιδείαςκαι στη Σχολική ΕφορείαΠάφου ανέφερε ότι ηδιαδικασίαπουακολουθήθηκε δεν ήτοηορθήκαι ότι έπρεπε να ληφθούν άμεσα μέτρα για την παρεμπόδιση της απόφασης. Ο Γενικός Διευθυντής του Υπουργείου Παιδείαςμε επιστολή του ημερομηνίας 20.8.1992 προς τον Πρόεδρο της Σχολικής Εφορείας Πάφουκατηγορηματικάδήλωσεπως ηαπόφασητους για κατακύρωση προσφορών σε χαμηλότερους προσφοροδότες δενθα πρέπει να προωθηθεί. Η Σχολική Εφορεία Πάφου σε συνεδρία της ημερομηνίας 25.8.1992 αφούέλαβε υπόψη της τις εγκυκλίους-επιστολές που τους έστειλε το Υπουργείο Παιδείας καιηΕλεγκτική Υπηρεσία τηςΔημοκρατίαςαποφάσισενακατακυρώσειτηνπροσφοράγια το ΛύκειοΑ*στο ενδιαφερόμενο μέρος. Στοενδιαφερόμενο μέ­ ροςκατακυρώθηκαν προσφορές καιγια το Νικολαΐδειο Γυμνά­ σιο καιτο Εσπερινό Γυμνάσιο. Η απόφασηαυτήπάρθηκενοουμένουότιθαεγκρίνετο καιαπότο ΓενικόΔιευθυντή του Υπουρ­ γείου Παιδείας ο οποίος έδωσετην έγκριση του. Μετάτηνκοινοποίηση τηςπιοπάνωαπόφασηςοαιτητήςκα­ ταχώρησε την παρούσα προσφυγή. 25 30 35 Ένας απότους νομικούς ισχυρισμούς του αιτητήείναι ότι η προσβαλλόμενη απόφασηπάσχει γιατί λήφθηκε μετάαπόπαρά­ νομη και αναρμόδια επέμβαση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας και του Υπουργείου Παιδείας. Ο δικηγόρος της καθ' ης η αίτηση αντέτεινε ότι ο νομικός αυτός λόγος δεν μπορεί να προωθηθεί επειδή δεν περιέχεται στους νομικούς λόγους επί των οποίων στηρίζεται ηπροσφυγήκαι αποτελεί νέο λόγο ακύρωσης. Δεν συμφωνώ με την πιο πάνωθέσητου δικηγόρου τηςκαθ' ηςηαίτηση. Ωςνομικοί λόγοιπεριλαμβάνονται,μεταξύ άλλων, και οι ακόλουθοι: "2.Λήφθηκε καθ'υπέρβασηκαι/ήκατάχρησηεξουσίας 40
2. Η απόφαση της καθ' ης η αίτηση για αποδοχή των προ­ σφορών που κατακύρωσε λήφθηκε κατά διαδικασία που αντιβαίνει στοΣύνταγμα.
3. Ηαπόφασηλήφθηκε καθ'υπέρβασηεξουσίας." 149 Χ'Τ/οκιγγάρης,Δ. Χρύσανθου ν.ΕφορείαςΕλληνικών Εχπαιδ.Πάφου

(1995)Από τους επικαλούμενους νομικούς λόγους εμφαίνεται ότι ο προβαλλόμενος ισχυρισμός εμπεριέχεται σ' αυτούςκαιδεν απο­ τελείνέο λόγο ακύρωσης. Οι αρμοδιότητες της Σχολικής Εφορείαςπηγάζουναπότοάρ5 θρο 18 του περί Στοιχειώδους Εκπαιδεύσεως Νόμου όπως τρο­ ποποιήθηκε με το Ν.69/70και απότο άρθρο25 του περί Μέσης Εκπαιδεύσεως Νόμου όπως τροποποιήθηκε με το Ν.60/70. Για ορισμένες ενέργειες των σχολικών Εφορειών οι οποίεςκαθορίζο­ νται στο άρθρο 18 του Ν.69/70είναι απαραίτητη η έγκριση είτε 10 του Υπουργού Παιδείαςείτετου Υπουργικού Συμβουλίου. Αρχικά θαήθελανατονίσω ότιπουθενάστηνομοθεσία ήστις εγκυκλίους δεν αναφέρεταιότι ο Γενικός Ελεγκτής ήη Ελεγκτι­ κή Υπηρεσία έχουν οποιαδήποτε αρμοδιότητα να επεμβαίνουν 15 στηδιαδικασίαπροσφορών. ΗΕλεγκτική Υπηρεσία μετην επι­ στολή της ημερομηνίας 11.8.1992 εισηγήθηκε ότι πρέπει να λη­ φθούν άμεσα μέτρα για την παρεμπόδιση της απόφασης της Εφορείας.Το Υπουργείο Παιδείαςείναι φανερό ότι έλαβευπό­ ψη τη θέση του Γενικού Ελεγκτή της Δημοκρατίας διότι με την 20 επιστολή του ημερομηνίας20.9.1992προςτον ΠρόεδροτηςΣχο­ λικής Εφορείας Πάφουκάνει μνεία της επιστολής του Γενικού Ελεγκτή και ουσιαστικά υιοθετεί τις απόψεις του. Η ανάμιξη της Ελεγκτικής Υπηρεσίας έπαιξε αποφασιστικό ρόλο στην τε­ λικήαπόφασηκαικρίνω ότι ήταναναρμόδια. 25 Τοάρθρο 18τουνόμου69/70καθορίζειτις αρμοδιότητες των σχολικών εφορειών "τη εγκρίσει" είτε του Υπουργού Παιδείας είτε του Υπουργικού Συμβουλίου. Ο Γενικός Διευθυντής του Υπουργείου Παιδείας με την επιστολή του προς τους Προέ- 30 δρους των Σχολικών Εφορειών ημερ. 25.1.1991 ανέφερε ότι σε περιπτώσεις που ηΕφορείαπροσανατολίζεται νακατακυρώσει χαμηλότερες προσφορέςγιαεκμετάλλευση κυλικείων απαιτείται εκ των προτέρων η εξασφάλιση της γραπτής έγκρισης του Υπουργείου Παιδείας. Η γενική νομολογιακή αρχή είναι ότι η 35 απόρριψη της ψηλότερης προσφοράς για σκοπούς κυλικείων πρέπει να αιτιολογείται. Όμως πουθενά στη νομοθεσία που προέβλεψε για τις Σχολικές Εφορείες δεν αναφέρει ότι χρειάζε­ ταιπροηγουμένως ηέγκριση του Υπουργείου Παιδείαςσε περί­ πτωση κατακύρωσης χαμηλότερης προσφοράς. Συνεπώς δόθη- 40 καν στην Εφορεία λάθος κατευθυντήριες γραμμές. Εν πάσηπε­ ριπτώσει το όργανο που ο νόμος καθόρισε ως το αρμόδιο για την κατακύρωση προσφορών είναι η Σχολική Εφορεία με την μεταγενέστερη έγκριση του Υπουργείου Παιδείαςήτου Υπουρ150 4AAA. Χρύσανθου ν.ΕφορείαςΕλληνικών Εχπαιδ.Πά- Χ'Τσαγγάρης,Δ. γικού Συμβουλίου. Στην παρούσα περίπτωση της απόφασης ημερομηνίας 27.8.92 προηγήθηκε επέμβαση του Υπουργείου Παιδείας. Κρίνω ότι η όλη διαδικασίαήτο παράνομηκαι έξω από ταπλαίσιατουνόμου καιτης χρηστής διοίκησης. 5 10 15 Οδεύτερος νομικός ισχυρισμός πουπροβάλλεται από τονδι­ κηγόρο του αιτητή είναι ότι η προσφορά του ενδιαφερομένου μέρους δεν πληρούσε τους όρους διακήρυξης των προσφορών. Σύμφωνα με τις οδηγίες προς τους προσφοροδότες οι προσφορές πρέπει ναπεριλαμβάνουν ταπιοκάτω: (α)Το "Δηλωτικό" Προσφοράς που περιλαμβάνεται στο Εγγραφοτηςπροσφοράς. (β)Επίσημο πιστοποιητικό υγείας. (γ)Επίσημο πιστοποιητικό γενικού ποινικού μητρώου. (δ)Ονομαστικό κατάλογο των ατόμων που θα εργάζονται στην καντίνα μαζί με πιστοποιητικά υγείας και λευκού ποινικού μητρώου γιακάθεάτομο. (ε)Εγγύησηπροσφοράς. 20 25 30 35 40 Είναι εισήγηση του δικηγόρου του αιτητή ότι το ενδιαφερό­ μενο μέρος δεν προσκόμισε ονομαστικό κατάλογο των ατόμων που θα εργάζονταν στην καντίνα μαζί με επίσημα πιστοποιητι­ κά υγείας και λευκού ποινικού μητρώου για κάθε άτομο,αντίθετά με τους ουσιώδεις όρους προσφοράς και αυτό επιφέρει, σύμφωνα μετηθέσητου, ακυρότητα. Τοότι δεν προσκομίστηκαν ταπαραπάνω στοιχεία είναιπα­ ραδεκτόκαιαπό την άλληπλευρά. Ηθέσηόμως του δικηγόρου της καθ'ης ηαίτηση ότι ο αιτητής δεν μπορεί να προβάλει τον ισχυρισμό αυτό επειδή ούτε και αυτός προσκόμισε τα εν λόγω πιστοποιητικά για το προσωπικό του δεν με βρίσκει σύμφωνο. Από το Τεκμήριο Χ3 της αγόρευσης του δικηγόρου του αιτητή εμφαίνεται ότι στον αιτητή, μετάτην κατακύρωσητωνπροσφορων στο ενδιαφερόμενο μέρος στις 27.8.92,επεστράφησανμετα­ ξύ άλλων εγγράφων και τα πιστοποιητικά ποινικού μητρώου και ταπιστοποιητικάυγείας τουπροσωπικούτου. Στην υπόθεση Tamassos TobaccoSuppliers and Co. v. Λημοκρατίας

(1992)3Α.Α.Δ.60, τονίστηκαν ταπιοκάτω: "Προσφορά η οποία δεν πληρεί και δεν ανταποκρίνεται σε όροτουδιαγωνισμού είναι άκυρηκαικατ*επέκτασηδενμπο­ ρεί να αποτελέσει αντικείμενο εξέτασης 151 Χ'Τσαγγάρης,Α. Χρύσανθουν. ΕφορείαςΕλληνικών Εκπαιδ.Πάφου

(1995)Συμμόρφωση με τις ουσιώδεις πρόνοιες του πλεωδοτικού διαγωνισμού αποτελεί προϋπόθεσηγια συμμετοχή σ' αυτό." Πουθενάστην επίδικηαπόφασηδεν φαίνεταινααπασχόλησε την Εφορεία η μη προσκόμιση των πιστοποιητικών αυτών από τοενδιαφερόμενο μέρος. 5 Κατά τη γνώμη μου ο ονομαστικός κατάλογος των ατόμων πουθαεργάζοντανστην καντίναμαζίμεταπιστοποιητικάυγεί­ ας και λευκού ποινικού μητρώου αποτελούν ουσιώδεις όρους που δεν πληρούσε το ενδιαφερόμενο πρόσωπο και για το λόγο αυτό ηεπίδικηαπόφασηθαπρέπει ναακυρωθεί. 10 Πρόσθετα η επίδικη απόφασηπάσχει γιατί δεν δόθηκε οποι­ αδήποτε αιτιολογία. Πουθενά δεν εμφαίνονται οι λόγοι που οδήγησαν στην επιλογή του ενδιαφερόμενου μέρους. 15 Γιατους πιο πάνωλόγους ηπροσφυγή επιτυγχάνει. Ηεπίδι­ κηαπόφασηακυρώνεται. 20 Δεν εκδίδεται καμιάδιαταγήγια ταέξοδα. Η προσφυγή επιτυγχάνει χωρίς έξοδα. 152