4ΧΛΛ. 29 Αυγούστου, 1995 [ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ, Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟ ΑΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΣΥΜΕΩΝ ΚΑΛΟΡΚΩΤΗΣ, Αιτητής, ν. ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ, ΜΕΣΩ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ (ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΕΓΓΡΑΦΗΣ), Καθ' ης η αίτηση. (Προσφυγή Αρ. 979/94) Διοικητικό Δίκαιο — Διοικητική πράξη — Ανάκληση — Ανάκληση νό μιμης πράξης — Απόρριψη αιτήματος αντικατάστασης προσφυγικής ταυτότητας — Έγκυρο διοικητικό μέτρο — Δεσμευτική νομολογία. 5 Προσφυγή βάσει τον Αρθρου 146 τον Συντάγματος — Λόγοι ακυρώ σεως — Έλλειψη αιτιολογίας — Πρόσφυγες — Προσφυγική ταυ τότητα — Άρνηση αντικατάστασης της — Αναιτιολόγητη — Παρα νομία και ακυρότητα — Περιστάσεις. 10 Διοικητικό Δίκαιο—Κατοικία, μόνιμη διαμονή—Στοιχείο της διάρκειας. Ο αιτητής προσέβαλε την μη αντικατάστασητης προσφυγικής του ταυτότητας τόσο για λόγους νομικούς όσο και ουσιαστικούς. 15 20 25 Το Ανώτατο Δικαστήριο, ακυρώνοντας την επίδικη απόφαση, αποφάσισε ό τ ι : 1. Ο αιτητήςθέτει ως πρώτοζήτηματηνδυνατότητα ανάκλησηςνόμι μης διοικητικής πράξης που δεν προκλήθη από δόλια ή άλλη μεμπτήσυμπεριφοράτου.Δεν υπάρχειπεριθώριο για τέτοιασυζήτη ση. Στην υπόθεση Γιαννάκης Θεοδούλου ν. Κυπριακής Δημοκρα τίας Ί\ Ολομέλεια του Ανωτάτου Δικαστηρίου έκρινε όμοια με την παρούσα ενέργεια ως "έγκυροδιοικητικόμέτροαλληλένδετο μετην υλοποίησητωνκυβερνητικώναποφάσεωνγιατην παροχή βοήθειας στους εκτοπισθέντες". 1609 Καλορκώτης ν.Δημοκρατίας
(1995)- Τοουσιαστικό ερώτημααναφέρεταιστηνκρίσητηςΕπιτροπής Εξέ τασης Προσφυγικής Ιδιότητας και κατ' επέκταση του Λειτουργού Εγγραφήςτου Υπουργείου Εσωτερικών πωςοαιτητήςδενείχε,κα τά τον κρίσιμο χρόνο, τη μόνιμη κατοικία του σε περιοχή κατει λημμένη απότουςΤούρκους ή πουέχεικαταστεί απροσπέλαστη.
- Στηνπροσβαλλόμενη απόφαση,μετά την παράθεσητων γεγονότων, καταγράφεται ως ο λόγος τηςαπόρριψης του αιτήματος του αιτητή τοσυμπέρασμα πωςαπόόλαταστοιχεία τουφακέλου, "ημόνιμηκα τοικίατου αιτητήπρινκαιμέχρι τηνεισβολήήταντοΠαραλίμνι και όχιηΚυράόπως ισχυρίζεται". Είναιπρόδηληηέλλειψηαιτιολογίας. 5 10
- Τοστοιχείο τηςδιάρκειαςτηςδιαμονής σεένατόπο μπορείνα είναι σχετικό αλλά σαφώς δεν μπορεί να αξιολογηθεί κατά απομόνωση απόταυπόλοιπα πουπεριβάλλουν τηνκάθεπερίπτωση. Σημείωνε15 ται συναφώς πως,σύμφωνα μετους Dicey and Morris -The Conflict of Laws 12ηέκδοση, σελ. 127καν. 10ούτε ημικρήδιάρκειατης πα ραμονής ούτε τογεγονός ότικάποιοςζεισεξενοδοχείο ή φιλοξενεί ται σε φιλικό σπίτι αποκλείουν την απόκτησηκατοικίας σε ορισμέ νοτόπο. 20 Ηπροσφυγή επιτυγχάνει μεέξοδα. Αναφερόμενες υποθέσεις: Θεοδούλου ν.Δημοκρατίας
(1992)3Α.Α.Δ. 466, 25 Κιμιτρής ν.Δημοκρατίας
(1992)4 Α.Α.Δ. 1593. Προσφυγή. 30 Προσφυγή εναντίον της απόφασης των καθ' ων η αίτηση με την οποία απορρίφθηκε αίτηση του αιτητή για αντικατάσταση της προσφυγικής ταυτότητας. Α. Παναγιώτον, για τον Αιτητή. 35 Α. Χριστόφορου, Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τους Καθ' ων η αίτηση. Cur. adv. wit. 40 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ, Δ.: Στοπλαίσιο της πολιτικής για επαναπιστοποίηση των γεγονότων που στήριξαν την αναγνώριση της ιδιότητας εκτοπισθέντων καιτηνέκδοση προσφυγικών ταυτοτήτων, ο αιτητής ζήτησε την αντικατάσταση της προσφυγικής του ταυτότη1610 4ΑΛΛ. 5 10 15 20 25 30 35 Καλορχώτης ν. Δημοκρατίας Κωνσταντινίδης, Δ. τας.ΤοαίτημααπερρίφθηκαιοαιτητήςΘέτειωςπρώτοζήτηματην δυνατότηταανάκλησηςνόμιμης διοικητικήςπράξηςπουδενπροεκλήθηαπόδόλιαήάλλη μεμπτήσυμπεριφοράτου.Δενυπάρχειπε ριθώριο γιατέτοιασυζήτηση. Στηνυπόθεση ΓιαννάκηςΘεοδούλου ν.ΚυπριακήςΔημοκρατίας
(1992)3 Α.ΑΑ 466, ηΟλομέλειατου ΑνωτάτουΔικαστηρίουέκρινεόμοιαενέργειαως "έγκυροδιοικητι κόμέτροαλληλένδετο μετηνυλοποίηση τωνκχβερνητικών αποφά σεωνγιατηνπαροχήβοήθειαςστους εκτοπισθέντες". Το ουσιαστικό ερώτημα αναφέρεταιστην κρίση της Επιτρο πής Εξέτασης Προσφυγικής Ιδιότητας και κατ' επέκταση του Λειτουργού Εγγραφής του Υπουργείου Εσωτερικών πως ο αιτητής δεν είχε,κατά τον κρίσιμο χρόνο,τη μόνιμη κατοικίατου σε περιοχή κατειλημμένη από τους Τούρκους ή που έχει καταστείαπροσπέλαστη. ΟαιτητήςκατάγεταιαπότοΠαραλίμνι.Έζησεεκείμαζίμετους γονείς τουμέχριτο 1972 οπότεκατετάγηστην ΕθνικήΦρουρά.Δεν επανήλθε στο Παραλίμνι μετά την απόλυση του. Στις5Φεβρουαρίου 1974 εργοδοτήθηκε απότοξενοδοχείο Χίλτον στηΛευκωσία καιδιέμενεπλέονστην ΚυράΜόρφου,στο σπίτιτηςαδελφήςτου. ΤονΙούνιοτου 1974 αρραβωνιάστηκεμεκάτοικοτηςΚυράςμετην οποία και συζούσε πλέον, στο σπίτι των γονιών της, μέχρι τον εκτοπισμό. Κατάτονανύποπτοεκείνο χρόνο δήλωνε,όπωςβεβαίωσάνοι εργοδότες του,ωςτόποδιαμονήςτουτηνΚυρά. Στην προσβαλλόμενη απόφαση, μετά την παράθεσητων γεγο νότων, καταγράφεταιως ο λόγος της απόρριψης του αιτήματος τουτοσυμπέρασμαπωςαπόόλαταστοιχεία τουφακέλου,"η μόνιμηκατοικίατουαιτητήπριν και μέχρι τηνεισβολή ήταντοΠα ραλίμνι και όχι η Κυρά όπως ισχυρίζεται". Είναι πρόδηληη έλ λειψη αιτιολογίας. Παρέμεινε τελείως άγνωστος ο συλλογισμός που οδήγησε σ' αυτό το συμπέρασμα. Ο φάκελλος δεναποκαλύ πτει οτιδήποτε που θα ήταν δυνατό να διαφωτίσει ως προς τα στοιχεία που οδήγησαν στην παραγνώριση του αναμφισβήτητου γεγονότος ότι ο αιτητής,μετάτην εργοδοτησή τουστηΛευκωσία, ανεξαρτητοποιήθηκε από το πατρικό του σπίτι στο Παραλίμνι και, βέβαια,του επιπρόσθετου γεγονότος του αρραβώνατου που προσέδιδε σ' αυτήτουτην επιλογή προοπτικήμονιμότητας. 40 Μετάτηνεισβολήοαιτητής,μαζίμετησύζυγοτουπλέονκαιτα παιδιά τους,κατέληξαν στο συνοικισμό αυτοστέγασηςΠαραλιμνί ουαλλάδεν θαήτανδίκαιονακαταλογίσουμε στην Επιτροπή πως προσέδωσε σημασία σ' αυτήτην εξέλιξη. Πολύ λιγότερο ανσυνυ1611 Κωνσταντινίδης,Α. Καλοοκώτηςν.Δημοκρατίας
(1995)πολογίσουμε πωςδενήτανστοΠαραλίμνιπουκατέφυγεοαιτητής καιηαρραβωνιαστικάτουαμέσως μετάτηνεισβολή.Οίδιος ισχυ ρίζεταιπωςκατέφυγανστηνΑγία ΜαρίναΞυλιάτου όπουτέλεσαν τογάμοτους,πωςυποχρεώθηκεναμεταβείστην Ελλάδαγιαναερ γαστείκαιπωςεπανήλθεστοΠαραλίμνιμόλιςτο 1980. 5 Σταπρακτικάτης Επιτροπήςκαταγράφεταιπωςοαιτητής"δή λωσεστην Επιτροπήότι έδωσελόγοστις 22 Ιουνίου 1974καιδεν έκαμε αρραβώνα,ενώ προηγουμένως δήλωνε ότιέδωσελόγο στις 20 Μαΐου 1974". Τίσημαίνει αυτήηεπισήμανση; Παρενεβληθηως 10 ένδειξη αναξιοπιστίαςτου αιτητήκαι ανναι,ως προςτί; Υπήρχε ενώπιοντης Επιτροπήςμαρτυρίακατοίκωντουχωριούπουβεβαί ωνανπωςο αιτητής "πρινκαιμέχρι τηνεισβολήδιέμενεστηνΚυ ράόπουήταναρραβωνιασμένος"και,επιπρόσθετα,ηπιστοποίηση των εργοδοτών του.Είχεσημασίαγιατην Επιτροπήτοπότεακρι- 15 βώςοαιτητήςκαιησύζυγος τουαντάλλαξανυπόσχεση γάμου; Αν ναι, μεποιο τρόπο αυτήηημερομηνία θεωρήθηκε ότι επιδρά; Η Επιτροπήείχε απορρίψει αρχικάτοαίτημαεπειδή,όπως σημειώ νεται στοπρακτικό της ημερομηνίας 30 Μαρτίου 1994,"τοπολύ μικρόχρονικό διάστημαπουέμενεστην Κυράστο σπίτι τουπεθε- 20 ρούτουδεν μπορούσε ναθεωρηθεί σανοτόποςτηςσυνήθουςδια μονήςτουπρινκαιμέχρι τηνεισβολή". Κατάτηνεπανεξέταση,που οδήγησε στην προσβαλλόμενη απόφαση,δενγίνεται πλέον αναφο ράσετέτοιο παράγοντα.Θαέλεγαότι ορθώς εγκαταλείφθηαυτή η προσέγγισηαφούτοστοιχείο τηςδιάρκειαςτηςδιαμονήςσεένατό- 25 πο μπορείναείναισχετικό αλλάσαφώςδενμπορείνααξιολογηθεί κατάαπομόνωσηαπό ταυπόλοιπαπουπεριβάλλουν τηνκάθεπε ρίπτωση. Σημειώνω συναφώς πως, σύμφωνα με τους Diceyand Morris -TheConflictofLaws12ηέκδοση,σελ. 127καν. ΐΟούτεημικρήδιάρκειατηςπαραμονήςούτετογεγονός ότικάποιοςζεισεξε- 30 νοδοχείο ήφιλοξενείται σεφιλικόσπίτιαποκλείουντηναπόκτηση κατοικίας σε ορισμένο τόπο.(Βλ. επίσης ΝίκοςΚιμιτρήςν. Κυ πριακήςΔημοκρατίας
(1992)4Α.Α.Δ. 1593.) Η προσβαλλόμενη απόφασηήταντοαποτέλεσμα επανεξέτασης 35 και είναι ορθό να σημειωθεί πωςδεν υποστηρίχθηκε πως είναιβε βαιωτική.Δικαιολογημένα δεναμφιφητήθηκεηεκτελεστότητά της αφούακούστηκε εκνέουοαιτητήςκαισυγκεντρώθηκανπεραιτέρω στοιχεία,όπωςηβεβαίωσητωντότεεργοδοτώντουαιτητή.Ηπροσςρυγήεπιτυγχάνει μεέξοδα.Η προσβαλλόμενη απόφαση,ωςαναι- 40 τιολόγητη, είναι παράνομηκαιακυρώνεται.Ταέξοδανα υπολογι στούν απότονΠρωτοκολλητήγιαναεγκριθούναπότοΔικαστήριο. Ηπροσφυγή επιτυγχάνει μεέξοδα. 1612