(1995)11 Σεπτεμβρίου, 1995 [ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΗΣ, Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟ ΑΡΘΡΟ 146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΑΝΔΡΕΑΣ ΤΤΟΟΥΛΗΣ, Αιτητής, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΑΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝΚΑΙ ΑΛΛΩΝ, Καθ' ων ηαίτηση. (Υπόθεση Αρ. 589/93) Προσφυγήβάσει τονΆρθρον 146τον Συντάγματος —Λόγοιακυρώσεως — Έλλειψηαιτιολογίας—Απόρριψη αιτήσεως γιαχορήγησηπρονομίον λατομείου — Μεγάλη διακριτική ευχέρεια τοναποφασίζοντος Υπουργού — Συμπλήρωσητηςαιτιολογίας από τοδιοικητικό φάκε λο — Ολόγος ακυρώσεως δενστοιχειοθετήθηκε— Περιστάσεις. 5 Ο αιτητήζ προσέβαλε την απόρριψη αίτησης του για απονομή προνομίου λατομείου. ΤοΑνώτατο Δικαστήριο,απορρίπτονταςτηνπροσφυγήαποφάσισεότι: Είναι γεγονός ότι με την επιστολή της 12.5.93δενδιατυπώνο νται όλοι οι λόγοι της απόρριψης της αίτησης του αιτητή,όμως η αιτιολογία συμπληρώνεται απότο φάκελο της υπόθεσης. Η διακριτική εξουσία του Υπουργού Εμπορίου και Βιομηχα νίας είναι ευρεία,όπως προκύπτειαπότοΑρθρο 39
(1)
(2)τουπερί Μεταλλείων και Λατομείων Νόμου,Κεφ. 270. Ο Υπουργός είναι ο αρμόδιος να λάβει την απόφασηγια παραχώρησηή μηπρονομίου λατομείου μετά που η αρμοδιότητα του Υπουργικού Συμβουλίου εκχωρήθηκε σεαυτόν. Ενόψει της ευρείας διακριτικής εξουσίας που δίδει ο νόμος 1682 10 15 20 4ΑΛΛ. Ττοονλήςν. Δημοκρατίας στον Υπουργό, η πλημμελής αιτιολογία ή η έλλειψη αιτιολογίας στην προσβαλλόμενη απόφαση, δεν μπορεί ναοδηγήσει σε ακύρω σητηςπροσβαλλόμενης πράξης. 5 10 15 Τογεγονός ότιο ΠροϊστάμενοςτηςΥπηρεσίας Μεταλλείωνθε ώρησεκαλόνακαλέσει τουςαιτητέςσεσύσκεψη σεμιαπροσπάθεια του να διαμοιρασθεί η προσφερόμενη περιοχή και στους τέσσερις αιτητές για να αποφευχθεί ο αποκλεισμός των μεταγενέστερων τριών αιτητών και η δημιουργία μονοπωλίου, δεν εμπόδιζε τον Υπουργό ναλάβειτηνπροσβαλλόμενηαπόφαση. Η νομιμότητατης προσβαλλόμενης πράξηςδενθίγεταιεπειδήάλλο αρμόδιοτμήμα,η Υπηρεσία Μεταλλείων, ενέργησε κατά τον τρόπο που ενέργησε, γιατί οαρμόδιοςναλάβειτηντελικήαπόφασηήτανοΥπουργός, ο οποίος είχε δικαίωμανα προβεί σε διάφορη ουσιαστική εκτίμηση των πραγματικών στοιχείων καικρίση, ηοποίαείναι ανέλεγκτος. Ηπροσφυγή απορρίπτεται χωρίς έξοδα. Αναφερόμενη υπόθεση: 20 TekkisandAnother v. Republic
(1982)3 C.L.R.
- Προσφυγή. 25 Προσφυγήεναντίοντης απόφασης των καθ' ων ηαίτηση, μετην οποία απορρίφθηκε το αίτηματου αιτητήγια παραχώρηση προνο μίουλατομείου στο χωριό Αχερίτου της Επαρχίας Αμμοχώστου. /. Νικολάου για Ε. Μαρκίδη, για τον Αιτητή. 30 Γ. Γιωργαλλής, Δικηγόρος της Δημοκρατίας,για τους Καθ' ων ηαίτηση. Cur. adv. vult. 35 40 ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΗΣ, Δ.: Με την παρούσαπροσφυγή προσβάλ λεται η απόφαση του Υπουργού Εμπορίου και Βιομηχανίας, που κοινοποιήθηκε στον αιτητή με επιστολή ημερ. 12.5.93, με την οποία απορρίφθηκετο αίτημα του αιτητή για παραχώρηση προνομίου λατομείου στο χωριό Αχερίτου της επαρχίας Αμμοχωστού. Ο αιτητής υπέβαλε αίτηση για εξασφάλιση προνομίου λατο μείου για ανόρυξη άμμου σε περιοχή του χωριού Αχερίτου της επαρχίας Αμμοχώστου στις 30.11.
- 1683 Χρυσοστομής, Α. Ττοουλής ν. Δημοκρατίας
(1995)Ηαίτησητουαιτητήεξετάστηκε μεάλλες αιτήσειςπουυποβλή θηκαντηνίδιαπερίπουπερίοδοαπόάλλουςαιτητές.Κατάτηνεξέ τασηδιαφάνηκεότι οαιτητήςΚώστας Νικολάουείχευποβάλειαί τησηγιαερευνητική άδειαημερ. 23.11.92,πουκάλυπτετηναίτηση τουαιτητή,ηοποίαέφερε ημερομηνία 30.Π.92, αλλάκάλυπτεκαι άλλες μεταγενέστερες αιτήσεις για προνόμια λατομείου γιαάμμο απότουςκ.κ. Ε.Κλείτου καιΠ.Πυλίνα,όλοιπαλαιοίλατόμοι, Για την αίτηση του αιτητήζητήθηκαναπόψεις απότο τμήμα Γεωλογικής Επισκόπισης, τοοποίο απάντησε με επιστολή ημερ. 12.2.93. Επειδή διεφάνη ότι όλες οι αιτήσεις που είχαν υποβληθεί υπερκάλυπταν η μια την άλλη,θεωρήθηκε σκόπιμο να κληθούν όλοι οι αιτητές για ανταλλαγή απόψεων και ενημέρωση τους. (Ταπρακτικάτης σύσκεψης αυτήςπου έλαβε χώραστο Γραφείο της Υπηρεσίας Μεταλλείων στις 7.4.93, έχουν επισυναφθεί ως Παράρτημα Β στην ένσταση). Οι λατόμοι δεν ανταποκρίθηκανσε εισήγηση της Υπηρεσίας Μεταλλείων να εξεύρουν μεταξύ τους κάποιαλύσηγια κατανο μήμεταξύτους χώρων γιαπρονόμιαλατομείων. Επειδήηαίτη ση του κ. Νικολάουγια ερευνητική άδειαπου εκάλυπτε όλες τις μεταγενέστερες αιτήσεις γιαπρονόμιαλατομείων είχεπροτεραι ότητα, θααπορρίπτοντοόλεςοι άλλες αιτήσεις. Ηάποψητης υπηρεσίας Μεταλλείων ήτανότι δενθαήτοορ θό να εκδοθεί ερευνητική άδειαστον κ. Νικολάου,γιατί θασυ νηγορούσε έτσι η υπηρεσία στη δημιουργία μονοπωλίου αλλά και για άλλους λόγους σχετικά με την πολιτική επεξεργασίας άμμου αμφιβόλου ποιότηταςπου θαχρησιμοποιείτο στην οικο δομικήβιομηχανίακαιδενθαπληρούσε ταυποχρεωτικάπρότυ πα για άμμο και σκύρα. Στις 23.4.93 ο Προϊστάμενος της Υπηρεσίας Μεταλλείων απέστειλε στο Γενικό Διευθυντή του Υπουργείου Εμπορίουκαι Βιομηχανίας την έκθεση του και συνέστησετηναπόρριψη όλων των αιτήσεων για τους λόγους που αναφέρονται στην έκθεση αυτή. Γιατους ίδιους λόγους ο Γενικός Διευθυντής του Υπουρ γείου Εμπορίου και Βιομηχανίας συνέστησεπρος τον Υπουργό Εμπορίου και Βιομηχανίας απόρριψητης αίτησης. Στις6.5.93ο Υπουργός Εμπορίουκαι Βιομηχανίαςαπέρριψε την αίτηση του αιτητή. Η απόφασηκοινοποιήθηκε στον αιτητή 1684 5 10 15 20 25 30 35 40 4ΑΛΛ. Ττοουλήςν. Δημοκρατίας Χρυσοστομής, Δ. στις 12.5.93απότον Προϊστάμενο της Υπηρεσίας Μεταλλείων, το περιεχόμενο της οποίαςέχει ως ακολούθως: 5 "Αναφορικά μετηναίτησησαςημερομηνίας 30/11/92 γιατην παραχώρησητου πιο πάνωπρονομίου λατομείου, σας πληρο(ρορώ ότι ο Υπουργός Εμπορίου και Βιομηχανίας αποφάσισε ότι ηαίτησησαςδεν μπορεί ναεγκριθεί γιαδιάφορους λόγους και ειδικότερα βάσει τηνυφιστάμενη πολιτική για μηδημιουρ γίανέων προνομίωνγιαφυσικάαμμοχάλικαή αμμοχώματα." 10 Σαν αποτέλεσμα καταχωρήθηκε ηπαρούσαπροσφυγή. 15 OL λόγοι της ακυρότητας που υποβλήθηκαν από μέρους του αιτητή είναι, ηέλλειψηκαι/ήανεπάρκεια αιτιολογίας και η έλλειψήτης δέουσας έρευνας. 20 Είναι γεγονός ότι με την επιστολή της 12.5.93το περιεχόμε νοτηςοποίαςαναφέρεταιπιοπάνω,δενδιατυπώνονταιόλοι οι λόγοι της απόρριψηςτηςαίτησης του αιτητή,όμως ηαιτιολογία συμπληρώνεται απότο φάκελο της υπόθεσης. 25 30 35 40 Η διακριτική εξουσία του Υπουργού Εμπορίου και Βιομηχα νίαςείναι ευρεία,όπωςπροκύπτει απότοάρθρο39
(1)
(2)τουπερί Μεταλλείων καιΛατομείων Νόμου,Κεφ.270. ΟΥπουργός είναι οαρμόδιοςναλάβειτηναπόφασηγιαπαραχώρησηήμηπρονομί ου λατομείου μετά που ηαρμοδιότητα του Υπουργικού Συμβου λίου εκχωρήθηκε σε αυτόν (βλ. Ν.23/62και Κ,Δ.Π. 7/76, Παράρ τημα3της Επίσημης ΕφημερίδαςτηςΔημοκρατίαςημερ. 10.1.76). Ενόψει της ευρείας διακριτικής εξουσίας που δίδει ο νόμος στον Υπουργό, ηπλημμελής αιτιολογία ήηέλλειψηαιτιολογίας στην προσβαλλόμενη απόφαση,δεν μπορεί να οδηγήσει σε ακύ ρωση της προσβαλλόμενης πράξης (Βλ. Κυριακόπουλος, Ελλη νικό Διοικητικό Δίκαιο,Έκδοση4η, Τόμος Β,σελ. 387). Επίσης στην υπόθεση Tekkis & Another v. Republic
(1982)3 C.L.R. 680. Στησελ. 689 αναφέρονταιταακόλουθα: "With regardto the allegedlack of reasoning of the subject decisions I adopt what is stated in Kyriakopoullos (supra), Volume B, p. 387, that "Reasoning is required, as it has been said,and for the act of an authority issuedin the exercise of its free discretion; but for such act thereasoningis permitted to be less complete, the more wider is the exercise of the relevant free discretion, except if the Law demands special or concrete 1685 Χρυσοστομής,Δ. Ττοουλής ν. Δημοκρατίας
(1995)reasoning. Incaseof complete absence of reasoning there does not arise in any event nullity so longas there is not established wrongexercise of free discretion or abuse of power." Παρόλα αυτάστην υπόκρίση υπόθεση ο Υπουργός όταν λάμ5 βάνετηνπροσβαλλόμενη απόφασηείχε ενώπιον τουτη γεωλογική έρευνα για την περιοχή (μπλε 18 στο φάκελο),τις εισηγήσεις που έγιναν από αρμόδια τμήματα, τα πρακτικά, τις συστάσεις της 7.4.93, την έκθεσητου Προϊστάμενου Υπηρεσίας Μεταλλείων και τουςλόγους γιατουςοποίουςσύστηνε τηναπόρριψηόλωντωναι- 10 τήσεων καιτις εισηγήσεις καιαπόψειςτου ΓενικούΔιευθυντή του Υπουργείου Εμπορίου και Βιομηχανίας. Επίσης ενώπιον του ήτανκαιηέκθεση τηςτεχνικής υπεπιτροπήςγιατααδρανήυλικά (Τεκμήριο 2),ηοποίασύστηνε ότι τανέαπρονόμιαγιαπαραγωγή φυσικήςάμμουθαπρέπειναεκδίδονταιμόνο μετάαπόπροσεχή- 15 κή μελέτη στις υφιστάμενες μονάδες παραγωγήςτέτοιων υλικών και στις περιοχέςπουεργάζονται (βλ.σελ. 29). Με βάση αυτότο υλικό που βρισκόταν στο φάκελο τηςυπό θεσης, ο Υπουργός έλαβε την προσβαλλόμενη απόφασηκαιυιο- 20 θέτησε τις απόψεις του Προϊσταμένου Υπηρεσίας Μεταλλείων και του Γενικού Διευθυντή του Υπουργείου του. Η αιτιολογία συνεπώς συμπληρώνεται από το φάκελο της υπόθεσης, είναι επαρκήςκαιστηρίζεται στο υλικό του φακέλου. Επίσηςστοφάκελοτηςυπόθεσηςυπάρχουνστοιχείαπουναδι καιολογούντον Υπουργό ναστηρίξει τηναπόφασητουεκτόςτων άλλωνκαιστηνυφιστάμενηπολιτικήγιαμηδημιουργίανέωνπρο νομίων. Τούτοκατάτηγνώμημου,ευρίσκει έρεισμαστουςλόγους της σύστασης απόρριψης όλων των αιτήσεων του Προϊστάμενου Υπηρεσίας Μεταλλείων (ΠαράρτημαΓστην ένσταση). 25 30 Το γεγονός ότι ο Προϊστάμενος της Υπηρεσίας Μεταλλείων θεώρησε καλό να καλέσει τους αιτητές σε σύσκεψη σε μια προ- 35 απάθεια του να διαμοιρασθεί η προσφερόμενη περιοχή και στους τέσσερεις αιτητές για να αποφευχθεί ο αποκλεισμός των μεταγενέστερων τριών αιτητών και η δημιουργία μονοπωλίου, δεν εμπόδιζε τον Υπουργό ναλάβει την προσβαλλόμενη απόφα ση. Ηνομιμότητα της προσβαλλόμενης πράξηςδενθίγεται επει- 40 δηάλλο αρμόδιο τμήμα,ηΥπηρεσία Μεταλλείων, ενέργησε κα τά τον τρόπο που ενέργησε, γιατί αρμόδιος να λάβει την τελική απόφασηήτανοΥπουργός, οοποίοςείχε δικαίωμαναπροβεί σε διάφορη ουσιαστική εκτίμηση των πραγματικών στοιχείων και 1686 ΑΑΛΛ. Ττοουλής ν. Δημοκρατίας Χρυσοστομής,Δ. κρίση, ηοποία είναι ανεξέλεγκτος. ΒλέπεΔεύτερο Συμπλήρωμα Νομολογίας 1953-1960τουΣυμβουλίου της Επικρατείας, Τόμος 1 (α-κ),σελ. 106, παράγραφος73(a), ηοποία αναφέρει: 5 10 15 20 "73(a)Ηδιάφοροςουσιαστική εκτίμησις καιτων αυτών έτι πραγματικών στοιχείων, γενομένη εις προηγηθείσας πράξεις, ουδόλως θίγει την νομιμότητα της ήδη προσβαλλομένης απο φάσεως,δεδομένου ότι ανάγεται εις την περί των πραγμάτων κρίσιν του διοικητικού οργάνου, ήτις καθ' εαυτήν τυγχάνει ανέλεγκτος κατάτην ακυρωτικήν διαδικασίαν,1133/55." Όσον αφορά το θέμα της έλλειψης της δέουσας έρευνας και πάλι έχω την άποψη ότι δεν ευσταθεί. Δεν υπάρχουν αντιφατι κάγεγονότα στην παρούσα υπόθεση και ηδιοίκηση προέβη στη δέουσα έρευνα όπως διαφαίνεται απότο φάκελο της υπόθεσης. Η ληφθείσα απόφαση ήταν εύλογα επιτρεπτή. Οι λόγοι ακυρό τητας που υποβλήθηκαν δεν αποδείχθηκαν. Η προσφυγή απορρίπτεται, ηεπίδικη πράξη επικυρώνεται. Δεν επιδικάζονται έξοδα. Η προσφυγή απορρίπτεται χωρίς έξοδα. 1687