(1995)12 Σεπτεμβρίου, 1995 [ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΗΣ, Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΚΩΣΤΑΚΗΣ Ξ.ΤΣΙΕΡΚΕΖΟΥ ΚΑΙ ΑΛΛΟΙ, Αιτητές, • ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΟΥ, Καθ' ων ηαίτηση. (Υπόθεση Αρ. 101/94) Φορολογία — Φορολογία Κεφαλαιουχικών Κερδών — Άρθρο 10(δ) τον περί Φορολογίας Κεφαλαιουχικών Κερδών Νόμου του 1980 (Ν.52/80), όπως τροποποιήθηκεαπό τοΝ.135/90— Οόρος"οικο γένεια" — Ερμηνεία — Νομολογία και αποκλίσεις — Αυστηρή ερ μηνευτική προσέγγιση. Οι αιτητές υποστήριξαν με την προσφυγή την υπαγωγή τους στην φορολοαπαλλαγήτουΑρθρου 10
(6)τουπερί ΦορολογίαςΚε φαλαιουχικών Κερδών Νόμου (Ν.52/80) η οποία δεν έγινε δεκτή από το Διευθυντή Τμήματος Εσωτερικών Προσόδων ο οποίος υιοθέτησε την στενή ερμηνεία του όρου οικογένεια η οποία δεν μπο ρούσε να καλύψει την περίπτωση τωναιτητών. 5 10 Το Ανώτατο Δικαστήριο, απορρίπτοντας την προσφυγή, απο φάσισε ότι: 15 Το μόνο θέμαπου παραμένειγια τοΔικαστήριο νααποφασίσει είναι ηερμηνεία του όρου "οικογένεια", που απαντάται στοάρθρο 10(δ) του περί Φορολογίας Κεφαλαιουχικών Κερδών Νόμου του 1980 (Ν.52/80), όπως τροποποιήθηκεαπότο Ν. 135/90. 20 Το Ανώτατο Δικαστήριο είχε τηνευκαιρίασε προηγούμενες απο φάσεις του να ερμηνεύσει τον όρο οικογένεια, που αναφέρεται στο Αρθρο 10,παράγραφος (δ)του Νόμου.Στις υποθέσεις Αντωνίου ν. Κυπριακής Δημοκρατίας, Οράτη ν.Δημοκρατίας Λοΐζον ν.Κυπριά- 25 1722 4ΑΛΛ Τσιερκέζου κ,ά.ν. Δημοκρατίας κής Δημοκρατίας, ο όρος "οικογένεια" ερμηνεύθηκε ότιαναφέρεται στην ομάδαατόμων πουαποτελείται απότουςγονείς καιταπαιδιά τουςπουδιαμένουν μαζίτουςκαισυγκροτούν την οικογένεια. 5 10 15 Υιοθετείται τοσκεπτικό των πιοπάνω αποφάσεωνκαικατάσυ νέπειατο Δικαστήριο καταλήγειότι τααδέλφιακάθεενός απότους αιτητές δεν μπορούννα θεωρηθούν μέλητης οικογένειας του, γιατί πρόκειται γιαπρόσωπαπου έχουν δημιουργήσει τηδικήτους οικο γένεια καιδεν είναι μέλητης οικογένειας του κάθεενόςδιαθέτη-αιτητή. ΤοΔικαστήριοδεν συμφωνεί μετηναπόφασηστις συνεκδικαζόμενεςυποθέσειςΧρνστάλλα Εγγλεζάκηκ.ά. ν.ΚυπριακήςΔημοκρατίας, ηοποίααποτέλεσεκαιτη βάσητηςεπιχειρηματολογίαςτουδικηγόρου τωναιτητών,όπουοόρος"οικογένεια"στοπλαίσιοτουπιοπάνωάρ θρου,ερμηνεύτηκεδιασταλτικάγιαναπεριλάβει,εκτός απότη συζυγι κήοικογένειακαιτουςαδελφούςτουδιαθέτη-αιτητή. Ηπροσφυγή απορρίπτεται χωρίς έξοδα. 20 Αναφερόμενες υποθέσεις: Αντωνίου ν.Δημοκρατίας
(1993)4Α.Α.Λ. 2102, 25 Οράτη ν.Δημοκρατίας
(1993)4Α.Α.Δ.2525, Λοΐζου ν.Δημοκρατίας
(1995)4 Α.Α.Λ. 535, Εγγλεζάκηκ.άν.Δημοκρατίας
(1994)4Α.Α.Δ. 1807. 30 Προσφυγή. 35 40 Προσφυγή εναντίον της απόφασηςτους καθ' ων η αίτηση, με την οποία επιβλήθηκε στους αιτητές φόρος κεφαλαιουχικών κερδών στο κέρδος που προέκυψε από την διά δωρεάς μεταβί βαση του ακινήτου, τεμ. 561, Φ/Σχ. 33/64, μερίδιο 4/48,στοΠαραλίμνι, από αυτούς προς την εταιρεία Tzierkezou Bros Hotel Apts Ltd, στην οποία μέτοχοι είναι όλοι οι αιτητές. Α. Λάντος, για τους Αιτητές. Στ. Ιωσήφ-Χ"Γιάννη, Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τους Καθ' ων ηαίτηση. Cur. adv. vult. 1723 Τσιερκέζου κ.ά. ν.Δημοκρατίας
(1995)ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΗΣ, Δ.: Μετηνπαρούσαπροσφυγήοι αιτητές προσβάλλουν τηναπόφασητουκαθ' ουη αίτησηΔιευθυντήΤμή ματος Εσωτερικών Προσόδων ημερ. 14.1.94,με την οποία επέ βαλε σε αυτούς φόρο κεφαλαιουχικών κερδών στο κέρδος που πρόκυψεαπότηνδιάδωρεάςμεταβίβασητουακινήτου,τεμ.561, Φ/Σχ. 33/64,μερίδιο 4/48, στο Παραλίμνι,απόαυτούςπροςτην εταιρείαTzierkezou BrosHotelApts Ltd,στηνοποίαμέτοχοι εί ναι όλοι οι αιτητές. 5 Οι αιτητές είναι αδέλφια, είναι έγγαμοι και έχουν δημιουρ γήσειδικήτους οικογένεια. Κατάτον ουσιώδηχρόνο ήτανσυνι διοκτήτες του προαναφερθέντος κτήματος κατά 5/48 μερίδια του όλου και στις 11.12.90με "δωρητήριο έγγραφο",μεταβίβα σαν τα4/48 μερίδια στην προαναφερθείσαεταιρεία. 10 15 ΑκολούθωςοΔιευθυντής τουΤμήματος Εσωτερικών Προσό δων με αρχικές ειδοποιήσεις επιβολής φορολογίας προς τουαιτητές μεημερ.24.8.93,επέβαλετησχετική φορολογία,καθορίζο ντας σαν προϊόν διάθεσης για τις 11.12.90 το ποσό των £32.000.γιακάθεμερίδιο των4/48 καιεκτιμημένη αξίακατάτην 1.1.80 το ποσό των £5.833.- για κάθε μερίδιο των 4/
- 20 Στις 2.9.93και 7.9.93 οι αιτητές υπέβαλαν μέσωτουδικηγό ρουτους ενστάσεις κατά τωνφορολογιών αυτώνκαι ισχυρίστη καν ότι: 25 (α)η δωρεά έγινε σε οικογενειακή εταιρεία στην οποία μέτοχοι ήταν μόνο οι δωρητές πουείναιαδέλφια(β)από τηδωρεάκανένακέρδος δεν είχαν και 30 (γ)το προϊόν διάθεσης όπως υπολογίστηκε από τον καθ' ου η αίτηση Διευθυντή (£32.000 για τον κάθε αιτητή) ήταν πολύ ψηλό και υπερβολικό. 35 Ο Διευθυντής αφού εξέτασε την όλη υπόθεση αποφάσισε τις ενστάσεις καιαπέστειλε στους αιτητές τελικέςειδοποιήσεις επι βολής φορολογίας με ημερ. 14.1.94, μαζί με συνοδευτικές επι στολές της ίδιας ημερομηνίας, το περιεχόμενο των οποίων έχει ως ακολούθως (βλ. Τεκμήρια Ε1-Ε4 στην αίτηση): "Αναφέρομαι στην ένσταση σας με ημερομηνία 7.9.93 κατά της φορολογίας Κεφαλαιουχικών Κερδών με αριθμό900003 καιλυπούμαι νασαςπληροφορήσωότι κατόπινπροσεκτικής 1724 40 4ΑΛΛ. Τσιερκέζουκ.ά. ν.Δημοκρατίας Χρυσοβτομής, Δ. εξέτασης του αιτήματοςσας δεν μπορώνα δεκτώ την ένστα σησαςγιατον πιο κάτω λόγο: 5 10 15 20 25 Ηδωρεάτουχωραφιούσας μεαρ.τεμ.561 (μερ.4/48) στοΠαραλίμνι, στην εταιρεία Tzierkezou Bros Hotel Apts Ltd (Αρ. φακ. 2035399/4),αποτελεί για σκοπούς του περί Φορολογίας ΚεφαλαιουχικώνΚερδώνΝόμουτου 1980μεαριθμό52/80διά θεσηιδιοκτησίαςηοποίαυπόκειταισε ΦόροΚεφαλαιουχικών Κερδών,βάσειτουάρθρου 10στηδικήσαςπερίπτωσηδιότιμέτοχοι της πιοπάνωεταιρείαςδεν είναι μέλητης δικής σας οι κογένειας μέσαστην έννοιατου ιδίου άρθρου. Επίσηςσας αναφέρωότι μεβάσηταστοιχεία πουέχω σταχέ ρια μουκαιπουαφορούνπωλήσεις άλλων παρομοίωνκτημάτωνστην ίδιαπεριοχήκατάτοίδιοπερίπουχρονικόδιάστημα, καθώςκαιάλλους παράγοντεςπουέχωυπόψημουότιεπηρεά ζουν την αγοραίααξία της ακίνητης ιδιοκτησίας,αποφάσισα νακαθορίσωτην αγοραίααξίακατά την ημερομηνία διάθεσης (11.12.90)σε£32.000(μερ.4/48) τηνοποίαθεωρώκανονικήκαι δίκαιη.Σύμφωνακαι μετηδικήσαςδήλωσηδιάθεσηςτου 1/48 (μερ.)τουτεμ.561 κατάτηνημερομηνία24.11.90σε£8.
- Σας εσωκλείω Ειδοποίηση Φορολογίας Κεφαλαιουχικών Κερδώνκαιπαρακαλώναπροσέξετε ιδιαίτερατηνπαράγραφο7στο πίσω μέρος της ειδοποίησης." Τοαποτέλεσμα ήταννακαταχωρηθείηπαρούσα προσφυγή. 30 Οπως εξελίχθηκε ηυπόθεση των αιτητών,προωθήθηκεμονό* ένας λόγος ακυρότητας.Οι υπόλοιποι λόγοι δεναναπτύχθηκαν καιούτετεκμηριώθηκανστηγραπτήαγόρευσητουδικηγόρουτων αιτητώνκαισυνεπώςκρίνεταιότι εγκαταλείφθηκαν. Τηνίδιατύ χηείχεκαιο λόγοςπουαφορούσε την κατ' ισχυρισμό υπερβολι κήφορολογίακαισυνεπώς τεκμαίρεταιηνομιμότητατης. 35 40 Τελικά το μόνο θέμα που παραμένει για το Δικαστήριο να αποφασίσει είναι η ερμηνεία του όρου "οικογένεια", που απα ντάται στο άρθρο 10
(6)του περί Φορολογίας Κεφαλαιουχικών Κερδών Νόμουτου 1980 (Ν.52/80),όπωςτροποποιήθηκεαπότο Ν. 135/90,για να διαφανεί κατά πόσο οι αιτητές εξαιρούνται απότηνπληρωμήτουφόρουκεφαλαιουχικώνκερδών πουτους επιβλήθηκε, γιατί ο καθ'ου ηαίτηση Διευθυντής έκρινεγιακά θεένααιτητή,ότιοι-μέτοχοι τηςπροαναφερθείσαςεταιρείαςδεν είναι μέλητης οικογένειας του μέσα στην έννοια του πιοπάνω 1725 Χρυσοστομής, Α. Τσιερχέζου κ.ά. ν.Δημοκρατίας
(1995)άρθρουκαι συνεπώς ηδωρεάπουέγινεθεωρήθηκεότι αποτελεί διάθεση ιδιοκτησίας πουείναι φορολογίσημη. Σύμφωνα με το άρθρο4του Νόμου, όταν "διατίθεταιιδιοκτη σία"καιπραγματοποιείταικέρδος,επιβάλλεται καικαταβάλλεται φόρος 20% επί του πραγματοποιηθέντοςκέρδους.Τιπεριλαμβά νει και τι δεν περιλαμβάνει η "διάθεση ιδιοκτησίας" αναφέρεται στο άρθρο 10του Νόμουόπωςτροποποιήθηκεαπότο Ν.135/90, τοοποίο ως προςτοκείμενο που μαςενδιαφέρει έχειως εξής: 5 10 "10. Διάτους σκοπούςτουπαρόντοςΝόμουδιάθεσις ιδιο κτησίας περιλαμβάνει πώλησιν, συμφωνίαν πωλήσεως, ανταλλαγήν, μίσθωσιν, ήτις ενεγράφη συμφώνως προς τας διατάξεις του εκάστοτε εν ισχύϊ περί Ακινήτου Ιδιοκτησίας (Διακατοχή, Εγγραφή και Εκτίμησις) Νόμου και δωρεάν 15 ιδιοκτησίας ως και εγκατάλειψιν χρήσεως ή εκμεταλλεύσεως οιουδήποτε σχετικού δικαιώματος, αλλά δεν περιλαμβάνει:(α) (β) (V) (δ)Δωρεά που γίνεται σε εταιρείαπεριορισμένης ευθύνης,της οποίας οι μέτοχοι είναι μέληκαιεξακολουθούν γιαμιαπε νταετία μετά τη δωρεά να είναι μέλη της οικογένειας του διαθέτη: Το Ανώτατο Δικαστήριο είχε την ευκαιρία σε προηγούμενες αποφάσεις του ναερμηνεύσειτον όρο οικογένεια, που αναφέρε ται στο άρθρο 10, παράγραφος(δ) του Νόμου. Στις υποθέσεις Αντωνίου ν. Κυπριακής Δημοκρατίας
(1993)4 Α.Α.Δ. 2102, Οράτη ν. Δημοκρατίας
(1993)4 Α.Α.Δ. 2525, Λοΐξον ν. Κυ πριακήςΔημοκρατίας
(1995)4 Α.Α.Δ.535, ο όρος "οικογένεια" ερμηνεύθηκε ότι αναφέρεταιστην ομάδαατόμων που αποτελεί ταιαπότους γονείς καιταπαιδιάτουςπουδιαμένουν μαζίτους και συγκροτούν την οικογένεια. Στην πιο πρόσφατη απόφαση Λοΐζου ν. Κυπριακής Δημο κρατίας(ανωτέρω), ο Πρόεδρος του Ανωτάτου Δικαστηρίου κ. Πικής αναφέρειταακόλουθα: "...Ο Διευθυντής καθοδηγούμενος απότη συνήθηέννοια του όρου "οικογένεια" απέρριψε το αίτημα του προσφεύγοντος για απαλλαγή από τις φορολογικές διατάξεις του Ν.52/80 1726 20 25 30 35 40 4ΑΛΛ. Τσιερκέζονκ.ά. ν.Δημοκρατίας Χρυσοστομής, Δ. τηςδιάθεσηςακινήτουπεριουσίαςσεεταιρείατηςοποίαςμέ τοχοι είναι εκτός από τον ίδιο και τρεις ενήλικες αδελφοί του. Κρίθηκεότι ηδιάθεσηδεν έγινεσε εταιρείατης οποίαοι μέτοχοι ήσαν μέλητης οικογένειας του διαθέτη-αιτητή. 5 10 15 20 Ηθέσητουαιτητήείναιότιοόρος "οικογένεια"στοπλαίσιο του Αρθρου 10
(6)πρέπει να ερμηνευθεί διασταλτικά ώστε να περιλαμβάνει κάθε διάθεση που γίνεται σε μέλητηςπατρικής (γονικής)οικογένειας πουπεριλαμβάνειαναπόφευκτακαιτους αδελφούς.Η απάντηση είναιότιόλοιήσανμέλητης οικογένει αςτωνγονέων τουςόχι όμως μέλητης οικογένειας τουδιαθέ τη,τουαιτητή.Δεν είναιάσχετοότιστηνπερίπτωσηδωρεών σε φυσικάπρόσωπατοκριτήριοτηςεξαίρεσης απότηφορολογία είναιηστενήσυγγένεια (όπωςκαθορίζεταιστο νόμο) ενώστην περίπτωση νομικών προσώπων, η οικογένεια. Η διάκριση αντανακλά την πρόθεση του νομοθέτη να θέσειδιαφορετικά κριτήριαγιατην εξαίρεση στις δύοπεριπτώσεις." Συμφωνώκαι υιοθετώ το σκεπτικό των πιο πάνω αποφάσεων και κατά συνέπεια καταλήγω ότι τααδέλφιακάθε ενός από τους αιτητές δεν μπορούν να θεωρηθούν μέλητης οικογένειας του, γιατί πρόκειται για πρόσωπα που έχουν δημιουργήσει τη δικήτους οικογένεια καιδεν είναι μέλητηςοικογένειας του κά θε ενός διαθέτη-αιτητή. 25 30 35 Δεν συμφωνώ μετηναπόφασηστις συνεκδικαζόμενες υποθέ σεις Χρυστάλλα Εγγλεζάκη κ.ά. ν. Κυπριακής Δημοκρατίας
(1994)4 Α.Α.Δ. 1807, ηοποίααποτέλεσε καιτηβάσητης επιχει ρηματολογίας του δικηγόρου των αιτητών,όπου ο όρος 'Όικογένεια" στο πλαίσιο του πιο πάνω άρθρου, ερμηνεύτηκε δια σταλτικά για να περιλάβει, εκτός από τη συζυγική οικογένεια και τους αδελφούςτου διαθέτη-αιτητή. 'Γιαόλους τους πιο πάνωλόγους, ηπροσφυγή απορρίπτεται. Οι επίδικεςαποφάσειςεπικυρώνονται.Δεν επιδικάζονται έξοδα. Η προσφυγή απορρίπτεται χωρίς έξοδα. Mil