clr/1995/1995_4_1845.pdf

(1995)Δικαστήριο κατά προτεραιότητα. Το Ανώτατο Δικαστήριο, απορρίπτοντας την προσφυγή, απο­ φάσισε ότι: 5 1. Είναιπάγιανομολογιακήκρίση ότιη παράβασηουσιωδώνδιατάξε­ ωντηςπροκήρυξηςδιαγωνισμούοδηγείσεακυρότητατηςεγκριτικής πράξηςτουαποτελέσματοςτου.ΣτηνTamassos TobaccoSuppliers & Co,v.Δημοκρατίας,επανεβεβαιωθηκεότι "προσφοράηοποίαδεν πληροίκαιδενανταποκρίνεταισεουσιώδηόροτουδιαγωνισμούεί10 ναι άκυρη καικατ' επέκτασηδεν μπορεί νααποτελέσει αντικείμενο εξέτασης". Γιατο στοιχείοτου έννομου συμφέροντος σε συνάρτηση μεδημόσιουςμειοδοτικούςδιαγωνισμούςβλέπετηνπρόσφατη από­ φαση τηςΟλομέλειαςστηνΧρύσανθοςΚυριάκουΑτδ. ν.Α.ΤΗ.Κ.. 15 Ηνομολογία έχειμέχριτώραπροσδιορίσει τιςβασικέςαρχέςτου δικαίου πουδιέπουν τους διαγωνισμούς δημοσίων έργων. Ησχετικήπροκήρυξητωνόρων ισοδυναμεί μεκανονιστικήπράξη δεσμευτική τόσο για τους διαγωνιζόμενους όσο και το κράτος ή 20 άλληαρχήπου διενεργεί το διαγωνισμό. Ηπαραβίασηουσιωδών όρων προκαλεί την ακυρότητατηςαπόφασης μετηνοποία εγκρί­ νεταιτοαποτέλεσμα.Επίσηςκαθιστάαπαράδεκτητέτοιαπροσφο­ ρά.Γίνεταιπαραπομπήστιςπαραπάνωαποφάσειςκαιεπίσηςστην Βασίλης Χαράχης & Υιοί Ατδ ν.Δημοκρατίας. 25 Ηπαράβασηουσιώδουςόρουδενμπορείνααντιμετωπιστεί ενπρο­ κειμένωμεαφαίρεσημονάδων.Δενείναιαυτότογράμμαήτοπνεύ­ ματων θεμελιωδών εγγράφωντουπαρόντοςδιαγωνισμού. Η βαθ­ μολογία των τεχνιτών προσφορών δεν συνδέεται ούτε μπορεί να συναρτηθεί μετησυμμετοχή προςτους όρους διεξαγωγήςτουδια­ γωνισμού. Ηυιοθέτηση μιαςτέτοιαςπροσέγγισης θααντέκειτοστις βασικέςαρχέςτηςνομολογίας. Ητήρησητων ουσιωδών όρωνσαν προϋπόθεσης συμμετοχής σε δημοπρασίαθα έχανε ολοκληρωτικά τησημασίατης.Περαιτέρωη προτεινόμενη εισήγηση ήλύση θαεκμηδένιζε τους σκοπούς διενέργειαςδημόσιουδιαγωνισμούγιατην εκτέλεση δημόσιων έργων. ΤοΔικαστήριοδεσυμμερίζεται τηναντίληψηότιηΤεχνική Επιτρο­ πή είχε δικαίωμα να αποφασίσει κυριαρχικά στο προκείμενο. Το επιχείρηματωναιτητώνστηνουσίατουείναιότιηπρώτηέκθεσητης Τ.Ε.περιείχε τηνκρίσητης,πουεκφράστηκε μετηναποκοπή βαθ­ μώνκαιηοποία,λόγωτηςφύσεωςτηςεξουσίαςτουοργάνουαυτού, δεν ήταν μεταβλητή.Το όργανο με την αποφασιστική αρμοδιότητα 1846 30 35 40 4AAA. Colakides &Associatesκ.ά.v. Δημοκρατίας είναι το Κεντρικό Συμβούλιο Προσφορών. Με βάση τον Καν. 31 τωνΚανονισμώνπερίΚυβερνητικών Αποθηκών μίατέτοιαεπιτρο­ πή, που έχει καθαρά συμβουλευτικό χαρακτήρα,υποβάλλει έκθεση αξιολόγησης προσφορώνπροςτοΚ.Σ.Π.Σύμφωναμετηνομολογία αντοΣυμβούλιοεπιλέξει άλληοδόαπό τηνπροτεινόμενη,το μόνο που έχει νακάμειείναινααιτιολογήσει τηνπαρέκλισή του:Α. Τρι· κωμίτηςΑτό. ν. Αημοκρατίας

(1986)3ΑΛΛ. 262,266και Αδελφοί ΚαραμοντάνηΑτό. ν. Αημοκρατίας Αλλάηαποφασιστική εξουσία ανήκειστοΣυμβούλιο. 10 15 2. Το σημαίνον ερώτημα που παραμένει είναι η φύση των παρεκ­ κλίσεων. Ήταν ουσιώδεις. Ταδύοστάδιατουδιαγωνισμούήτανχωριστά.Η παράβασητωνκρίσιμών διατάξεωνκαθιστούσαναπαράδεκτητηνπροσφοράτωναιτη­ τών.Αποκλείστηκαν απότηνπαραπέρακρίσηγιατίδενυπέβαλαντα απαιτούμενα στοιχεία όπωςαυτάπροβλέπονταιαπό τους δεσμευτι­ κούςόρουςτηςδιακήρυξης. Επομένωςοι αιτητέςδεννομιμοποιού­ νταιναπροσβάλουντηνπράξηκατακύρωσηςτουδιαγωνισμού. 20 Ηπροσφυγή απορρίπτεται χωρίςέξοδα. Αναφερόμενεςυποθέσεις: 25 Tamassos Tobacco Suppliersand Co. v. Δημοκρατίας

(1992)3 AAA. 60, Χρύσανθος Κυριάκου Ατδ. v.Α.ΤΗ.Κ.

(1995)3AAA. 178, 30 ΒασίληςΧαράκηςκαι Υιοί Ατδ ν.Δημοκρατίας

(1994)3AAA. 10, Α. TncomitisLtd v.Republic

(1986)3 C.L.R. 262. 35 40 Προσφυγή. Προσφυγή με την οποία οι αιτητές προσβάλλουν την κατα­ κύρωση του μειοδοτικού διαγωνισμού που προκήρυξε η Δημο­ κρατία για την ανέγερση νέου γενικού νοσοκομείου Λευκωσίας στα ενδιαφερόμενα μέρη, αντί στους ιδίους. Γ. Κακογιάννης, για τους Αιτητές. Α. Κονρσονμπά, Δικηγόρος της Δημοκρατίας,για τους Καθ' ων η αίτηση. 1847 Colakides &Associatesκ.ά. v. Δημοκρατίας

(1995)Καμία εμφάνιση γιατο Ενδιαφερόμενο μέρος. Cur. adv. vult. ΝΙΚΗΤΑΣ,Δ.: Ηυπόαναθεώρησηαπόφαση αφοράτοδημόσιο μειοδοτικό διαγωνισμόπουπροκήρυξεηΔημοκρατίαγιατηνανέ­ γερσηνέουγενικούνοσοκομείου στηνπρωτεύουσα.Οιαιτητές 1 εί­ ναι αρχιτέκτονες. Έχουν την έδρατους στη Λεμεσό. Αντιπροσω­ πεύουνκαιτο ομώνυμο κονσόρτσιουμ πουδημιουργήθηκεγιανα διεκδικήσει τηνκατασκευήτουμεγάλουαυτούέργου.Αλλάκαιτο ίδιο το κονσόρτσιουμ έχειπροσφύγει υπό την ιδιότητατου αυτή. Είναιοι αιτητέςαρ.

1. 5 10 Σε πρώτο στάδιο απορρίφθηκανοι τεχνικές προτάσεις των αιτητών, με συνέπεια τον αποκλεισμό τους απότην παραπέρα 15 διαδικασία και από την τελική κατακύρωση του διαγωνισμού. Το έργο ανατέθηκε σε άλλη ομάδα αρχιτεκτόνων υπό την επω­ νυμία Κυριακίδης-Φεραίος-Κυριακίδης, που κέρδισε τοδιαγω­ νισμό. Οι αιτητές προσβάλλουν την απόφαση αυτή, που τους κοινοποίησε με επιστολή του ο Διευθυντής του έργου Σάββας 20 Κυριάκου (καθούηαίτηση2). Γιατηνακρίβειατοαιτητικόπεριλαμβάνει6διαφορετικάαιτή­ ματα. Πέραόμως απότηνπαραπάνωθεραπείαουσιαστικάεπιζη­ τείταιηακύρωσητηςαπόφασηςτηςδιοίκησηςναμηναποσφραγιστούν οι οικονομικές προσφορές των αιτητώναποκλείονταςέτσι την παραπέρα συμμετοχή τους. Επίσης ζητούν δήλωση τουδικα­ στηρίουότιη απόφασηήπαράλειψητωνκαθώννα αξιολογήσουν την προσφορά των αιτητών στο σύνολο της και στη συνέχεια να τηνκατακυρώσουνπρος όφελος τους είναι επίσης άκυρη. Ας σημειωθεί ότι το Υπουργικό Συμβούλιο ανέθεσε τηδιεύθυν­ σητουέργουστηνΤράπεζαΑναπτύξεως. Αλλάμενεώτερηαπόφα­ ση του υποκατέστησε στο ρόλο αυτό τον κ. Σ. Κυριάκου, Εκτελε­ στικό ΜηχανικόστηνυπηρεσίατουΥπουργείουΣυγκοινωνιώνκαι Έργων,μεκαθορισμένες εξουσίεςκαιαρμοδιότητες.Εγκρίθηκεεπί­ σης ηζήτησηπροσφορών μετη μέθοδοτων δύοφακέλων,πουδεν είναιτίποτεάλλοπαράδημοπρασίαμεαξιολόγηση προσφορών. 25 30 35 Η σχετική δημοσίευση έγινε στην επίσημη εφημερίδα της Δη- 40 μοκρατίαςκαιτονκαθημερινότύποκαιαποσκοπούσε στην επι­ λογή ολοκληρωμένης ομάδας Αρχιτεκτόνων/Συμβούλων Μελε­ τητών,ηοποίαθααναλάμβανετηνκατασκευήτου νοσοκομείου. Κάθεσυναγωνιζόμενη ομάδαέπρεπε,σύμφωναμετηδιακήρυξη, 1848 4ΑΛΑ. 5 10 15 20 25 30 35 40 Colakides &Associatesκ.ά.v. Δημοκρατίας Νικήτας, Δ. να στελεχώνεται από επαγγελματίες διαφόρων ειδικοτήτων όπως αρχιτέκτονες, πολιτικούς μηχανικούς, μηχανολόγους και άλλους. Όλοι αυτοί όφειλαν να συνεργαστούν με ξένους Συμ­ βούλους Εμπειρογνώμονες πουειδικεύονται στην ανέγερση,διοίκηση και εξοπλισμό νοσοκομείων. Με άλλα λόγια ήταν απα­ ραίτητο ένα επιτελείο επιστημόνων ψηλών προδιαγραφώνγια να φέρει σε πέραςένα τόσο μεγάλο καιπολύπλοκο έργο. Επιβάλλεται στο σημείο αυτόναεξηγηθεί, σε αδρές γραμμές, ημέθοδος δημοπράτησης. Σεσυνδυασμό φυσικά μετα έγγραφα τουδιαγωνισμού. Στηνπροκείμενη περίπτωση δενπροϋπήρχαν σχέδια. OLυποψήφιοικλήθηκανναεκπονήσουν οι ίδιοι τηνπλη­ θώρα μελετών που ήταναπαραίτητεςγια την ανέγερση καιλει­ τουργία του νοσοκομείου όπως, λ.χ., αρχιτεκτονικές, στατικές καιάλλες μελέτες. Ο διαγωνισμός διεξάγεταιβασικάσε δύοστάδια.Προηγείται τεχνική αξιολόγηση βάσει κριτηρίων που καθορίζει ηπροκήρυ­ ξη. Στέκομαι για μίασύντομη θεώρηση των σχετικών όρων. Είναι ενσωματωμένοι σε έγγραφο του διαγωνισμού τιτλοφορούμενο "Οδηγίες για Αξιολόγηση των Προτάσεων" (παράρτημα Δ στην ένσταση). Ένααπότακριτήριααξιολόγησης των τεχνικών προτάσεων είναι ο χρονικός συντελεστής παραγωγής (time input): βλέπε παράγραφο2.
2. Διευκρινίζεται ότι θεσπίστηκαν συνολικά 4 κατηγορίες κριτηρίων. KaL προβλέφθηκε βαθμολο­ γίαγιατηνκάθεκατηγορίαχωριστά. Η κατανομήτων μονάδων κατά κριτήριο φαίνεται στην παράγραφο 2.
3. Προστιθέμενες φτάνουν τις 100 (βλέπε λεπτομέρειες στο παράρτημαΕ). Η κα­ τηγορία C,πουαφορούσεστην αξιολόγηση τουπροσωπικούκάθε προσφοροδότη,θα βασιζόταν κυρίως στον αριθμό των προ­ τεινόμενων ανθρωπομηνών γιακάθεεπιστημονική ειδικότητα. Οι απαντήσειςτουΔιευθυντή σε ερωτήματαπουυπέβαλανοι διαγωνισθένες αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των όρων του διαγωνισμού. Γιαυτόκαιπρέπεινατις έχουμε υπόψη.Γιαναεν­ θαρρυνθεί η ποιοτική και ποσοτική αναβάθμιση του επιπέδου των υπηρεσιών -αυτό στην ουσία αναφέρεται στη σχετική επι­ στολή του Διευθυντή - έγινε από πλευράς εργοδότη αποδεκτή καθολικήεισήγησητων προσφοροδοτών (πουυποβλήθηκε μετη μορφή ερωτήματος) και τροποποιήθηκε ο όρος που διειπε την ανακήρυξητου επιτυχόντα μειοδότη. Εγκρίθηκε ο συσχετισμός τουποσούτηςπροσφοράς μετηβαθμολογίαπουαυτήθα έπαιρ­ νε. Συγκεκριμένα αποφασίστηκεναδιαιρείταιτο ποσό τηςπρο­ σφοράς με το βαθμό που θα εξασφάλιζε ηκάθε τεχνική πρότα1849 Νικήτας, Δ. Colakides&Associatesκ.ά. ν.Δημοκρατίας

(1995)ση. Τελικά θαπετύχαινεη προσφορά μετο χαμηλότερο πηλίκο. Μετην ίδιαευκαιρίαοεργοδότης - μέσω τουΔιευθυντή επέσυ­ ρε την προσοχή των διαγωνιζομένων στην ανάγκη για αυστηρή συμμόρφωση μετηνπαράγραφο 12(β)τωνπιοπάνωΟδηγιών. Το5 νίοτηκε πως έπρεπε να περιληφθεί χρονοδιάγραμμα για όλους τους ειδικούς.Διαζευκτικάνααναφέρεταιοαριθμόςανθρωπομη­ νώνγιακάθεκλάδο.Η παράγραφος 12(β)αφοράτατεχνικάδεδο­ μένα που πρέπει να περιλαμβάνει η προσφορά. Μεταξύ άλλων επιβάλλει υποχρέωση να εμφανίζει ηπροσφορά τη σύνθεση της 10 Ομάδας Ειδικών των προσφοροδοτών με απαρίθμησητων καθη­ κόντων τους πουναυποστηρίζεται απόχρονοδιαγράμματα. Έρχομαι σε άλλη ερώτηση που αποσκοπούσε στη διερεύνηση της εμπλοκής των μηχανικών και τεχνικών επίβλεψης, εκτός του 15 κάθεαντιπροσώπουκονσόρτσιουμ, οοποίοςέπρεπεναμένειμόνι­ μα στο χώρο κατασκευής του έργου. Περαιτέρωζητήθηκε ναδια­ σαφηνιστεί σεποίες περιπτώσεις καιγιαποίους λόγους οΔιευθυ­ ντήςθαμπορούσε νααπαιτήσειτηνπαρουσίαπρόσθετων μόνιμων μηχανικών (resident engineers). OLδιαγωνιζόμενοι ενδιαφέρθηκαν 20 να έχουν συγκεκριμένη άποψηκαιδέσμευση απομέρους της διοί­ κησης. Όπως έγραψαν, ταστοιχεία αυτάθαεπηρέαζανάμεσα το ποσό της προσφοράς.Διευκρινίστηκε ότι το επίπεδοκαιηέκταση των συντελεστών των υπηρεσιών αυτώνγια τη διεκπεραίωσηκαι επίβλεψητουέργουέπρεπεναυπολογισθούν απότον ίδιοτονπρο- 25 σφοροδότηπροσωπικά. Ενδιαφέρειηκατακλείδατηςαπάντησης: "This input must meet the requirements of the Terms of Reference, the obligations of the Consultants (clause 4 of the Contract) and the Conditions of Engagement (Appendix A in the Contract Document,Volume II)(παράρτημα Η)" 30 Τέλος, ζητήθηκε η διασάφηση των λέξεων "when required" (όποτε απαιτείται)στον όρο που αναφέρεται στον αριθμό των Τεχνικών Ελέγχου Ποιότητας κατά τηδιάρκεια επίβλεψης των 35 εργασιών και των περιόδων απασχόλησης τους. Η αναγκαιότη­ τα της διευκρίνισης συνδέθηκε άμεσα - καιαπότις δύο πλευρές - με τη συνολική αμοιβή των Τεχνικών, στοιχείο που θαασκού­ σε επίδραση στη διαμόρφωση του ύψους της προσφοράςκαθώς και με την εφαρμογή ίσου μέτρου για όλους. Στην απάντηση, 40 που ήταν εκτεταμένη, η ερμηνεία της άνω φράσης συνοδεύθηκε από παράδειγμα. Παράλληλα παρασχέθηκανεξηγήσεις σχετιζό­ μενες με τηδιοργάνωση καιδιεξαγωγήτης επιστασίας του όλου έργου. Παραθέτωτηντελευταίαπαράγραφοτηςαπάντησηςπου 1850 4AAA. Colakides &Associatesκ,ά.v. Δημοκρατίας Νικήτας, Δ. υπογραμμίζει τηνυποχρέωση υποβολής των άνωτεχνικών στοι­ χείων καθώςκαιτις επιπτώσεις τους. 5 10 "The amount of input required (numbers andperiods) has to be estimated by the Bidder using his previous experience in similar projects, and be included in the Technical Proposal since this is one of the parameters affecting the evaluation of this proposal." Σεδεύτερο στάδιοανοίγονταιοι οικονομικές προσφορέςκαι ανακηρύσσεται ο επιτυχών αφούεφαρμοσθεί ηάνω φόρμουλα, που διαμορφώθηκε μετά από τις κοινές παραστάσεις των προσφοροδοτών. Σεαυτήσυμμετέχουν εκείνοι από τους προσφοροδότες που δεν αποκλείστηκαν κατά το πρώτοστάδιο. 15 20 25 Έλαβαν μέρος στο διαγωνισμό 19 ομάδες. Μεταξύ τους και εκείνες τωναιτητώνκαιτουενδιαφερόμενου μέρους.Οιπροσφο­ ρέςυποβλήθηκανστο Κεντρικό Συμβούλιο Προσφορών,καθού3 (εφεξής Κ.Σ.Π.). Συστάθηκε Τεχνική Επιτροπή (εφεξής Τ.Ε.) απαρτιζόμενηαπό6 μέληγια την τεχνική αξιολόγηση των προ­ σφορών. Μετάτησυμπλήρωση των εργασιών της η Τ.Ε. υπέβαλε έκθεσηστοκαθού3Συμβούλιο (παράρτημαΒ).Σεαυτήαναφέρο­ νταιταονόματατων6συναγωνιζόμενων μειοδοτών πουπροκρί­ θηκαν. Ησειρά τους στον κατάλογο που καταρτίστηκε,καθοριστηκε ανάλογαμετηβαθμολογία πουοκαθέναςείχε συγκεντρώ­ σει. Έτσι οι αιτητές κατατάγηκαν τέταρτοι με ολική βαθμολογία 75.24%·ενώ το ενδιαφερόμενο μέρος εξασφάλισε 80.83% και τη δεύτερηθέση.Η Τ.Ε.εισηγήθηκε την αποσφράγισητων οικονομι­ κών προσφορών των6,αλλά έθεσεκάποιους όρους. 30 35 Διαπιστώθηκε πως οι ομάδες (προσφοροδότες) με αρ. 3, 4 (αιτητές)5 και6δεσυμμορφώθηκαν μετην πρόνοιατηςπροκή­ ρυξης τουδιαγωνισμού γιατοκαθορισμό ανθρωπομηνών(manmonth)γιαεπίβλεψητουέργου. Παυτόηπιοπάνωσύσταση έγινε με την προϋπόθεση ότι ο επιλεγείς θα είχε την υποχρέωση, προτού του κατακυρωθεί το έργο, να υποβάλει τις σχετικές λε­ πτομέρειες. Ανάλογη εισήγηση έγινε και για τους ενδιαφερομέ­ νους. Η έλλειψη που παρουσίασε η προσφορά τους αφορούσε "their Expatriate Expert for theelectromechanical services). 40 To θέμα της απόκλισης των τεχνικών προσφορών από τους όρουςτουδιαγωνισμού,όπ<οςδιευκρινίστηκε απότιςερωταποκρισεις στις οποίες ήδη αναφέρθηκα,απασχόλησε σε ειδικήσυνεδρία­ σητοΚεντρικόΣυμβούλιοΠροσφορών.Τοόργανοαυτόέκρινεορ1851 Νικήτας,Δ. Colakides &Associatesκ.ά. ν.Δημοκρατίας

(1995)θότερο,προτούαποφασίσει,ναζητήσειγνωμάτευση από τοΓενικό Εισαγγελέα. Σύμφωναμετηνομικήσυμβουλήπουδόθηκε(παράρ­ τημαΛ)τοερώτημακατάπόσονοιπιοπάνωπαραλείψειςείναιου­ σιαστικές αποτελείθέμαπραγματικό,πουθαέπρεπενα εκτιμήσουν οιειδήμονες, οιοποίοι αξιολογούσαν τιςπροσφορές.Ειδικότεραη παράλειψηυποβολής ιστογράμματος σεό/n αφοράτουςανθρωπο­ μήνες κρίθηκε σαν λόγος αποκλεισμού των σχετικών προσφορών εφόσον επηρέαζεουσιαστικάτοοικονομικό ύψοςτους. 5 Έχοντας κατά νουν τησυμβουλήαυτήτο Κ.Σ.Π. παρακάλε- 10 σετοΔιευθυντή ναζητήσει απότηνΤ.Ε.ναεπαναξιολογήσει τις προσφορές στις οποίες σημειώθηκαν οι παρεκτροπές. Πράγμα­ τι ηΕπιτροπήαυτήπροέβησε επανεξέταση καιυπέβαλεστησυ­ νέχεια συμπληρωματική έκθεση (παράρτημαΜ). Για τους αιτητές αναφέρειεπί λέξει: 15 "(α) Δεδομένου ότι οαριθμόςτωνανθρωπομηνώνεπηρεάζει ουσιασηκά το οικονομικό ύψος της προσφοράς και άρα τη δίκαιηκαι αντικειμενική αξιολόγηση τηςπροσφοράςστο σύ­ νολοτης,ηΕπιτροπήαποφάσισενααναθεωρήσει την αρχική 20 της θέση και να μη λάβει υπόψη τις Προτάσεις που δεν πε­ ριέχουν τα ζητηθέντα στοιχεία, ήτοι όλες εκτός από αυτές των οίκων Φιλίππου,ΚυριακίδηΦεραίου Κυριακίδη,Λιβέρα και Οικονόμου." 25 ΠαραθέτωπιοκάτωκαιτηνεισήγησητηςΤ.Ε.αναφορικά μετην πρότασητου ενδιαφερόμενου μέρους: "Όσον αφοράτην Πρόταση των Κυριακίδη ΦεραίουΚυρια­ κίδη,πουπαρουσιάζειπαράλειψησεό,τι αφοράτησυμπερί- 30 λήψη ξένων εμπειρογνωμόνων για τα εξειδικευμένα θέματα ηλεκτρομηχανολογικών υπηρεσιών, κατά τηγνώμη της Επι­ τροπής ηπαράλειψηαυτήδεν είναι τέτοια που ναεπηρεάζε­ ται ουσιωδώς ηαξιολόγηση των Προσφορών. Ηβαθμολογία της Τεχνικής Πρότασης υπέστη τον ανάλογο επηρεασμό, ενώ 35 παράλληλα η Επιτροπή εμμένει και στην περίπτωση αυτή στην αρχική εισήγηση της όπως σε περίπτωση επιλογής της Πρότασης, θα πρέπει να γίνει αποδεκτός ο όρος να περιλη­ φθούν οι απαιτούμενοιξένοι εμπειρογνώμονες χωρίς επηρε­ ασμό του ποσού της προσφοράς των Προσφοροδοτών." 40 Μετά τη νέα αξιολόγηση οι αιτητές και ακόμη ένας οίκος αποκλείστηκαν.Παρέμεινανστονκατάλογοπροκριθέντων4 αρ­ χιτεκτονικές ομάδες. Το ενδιαφερόμενο μέρος κατέλαβε πάλιν 1852 4AAA 5 Colakides &Associatesκ.ά. ν.Δημοκρατίας Νικήτας,Δ. τη2ηθέση μεβαθμό 80.68%. Οτέταρτος οίκος δενπροχώρησε σε επόμενο στάδιογιατί ηβαθμολογία πουπήρεήτανκάτωτου 70%, που προκαθορίστηκε σαν ηελάχιστη βαθμολογία πρόκρι­ σης. Έτσι αποσφραγίστηκαν μόνον οι οικονομικές προσφορές των τριών πρώτων. Μεβάση το ποσό τηςπροσφοράς καιτη βαθμολογία της αντίστοιχης Τεχνικής Πρότασης αναδείχθηκε νικήτρια τουδιαγωνισμού η ομάδα αρχιτεκτόνων ΚυριακίδηΦεραίου-Κυριακίδηστους οποίουςτο καθού3,μεαπόφασητου ημερ.31/3/92, κατακύρωσετηνπροσφορά. 10 15 20 25 30 35 40 Οι καθώνεγείρουν θέμανομιμοποίησης των αιτητώνναπρο­ σφύγουν στοδικαστήριογιαθεραπεία. Η σχετική προδικαστική τους ένσταση στηρίζεται στον ισχυρισμό πως τοτεχνικό μέρος της προσφοράς των αιτητών σωστά θεωρήθηκε πωςδενήταν σύμφωνο μετους όρους της προκήρυξης. Οιαιτητές δεν περιέ­ λαβαν τιςπληροφορίες που αναφέρονται στους ανθρωπομήνες ήγραφικό διάγραμμαμετις ευθύνες και εργασίες που θαανα­ λάμβανε κάθε μέλος τηςομάδας τους. ΤονΠίνακα 1του Πα­ ραρτήματος IC,που αφορούσε τηδομή και τα καθήκοντα (παράγραφος 10στησελ. 8τωνΟδηγιώνπροςπροφοροδότες),ετοί­ μασεοεργοδότης γιαδικήτουπληροφόρησηχωρίςναδεσμεύει, όπως ρητά προβλέπεται, μεοποιοδήποτε τρόπο τις επιλογές ή τουςαριθμούςτωνατόμωνπουθασυγκροτούσαν τηνομάδακά­ θεπροσφοροδότη. Οιπαραλείψεις των αιτητών (κατάτην εισήγηση) τους αποστερούν τουέννομου συμφέροντος να προσβά­ λουν μεταγενέστερα τηνκατακύρωσηάλλων προσφορών. Ηθεμελιακή φύσητουζητήματοςκαιοιεπιπτώσεις του στην υπόσταση τηςπροσφυγής υπαγορεύουν την εξέταση τουκατά προτεραιότητα.Αν πράγματι,μετά τηδιερεύνηση τωνστοιχεί­ ων, θεμελιώνεται ο πιο πάνωισχυρισμός των καθών, δεν ενερ­ γοποιείται η αναθεωρητική δικαιοδοσία του δικαστηρίου. Η προσφυγή απορρίπτεταιinlimineχωρίς τηνεξέταση άλλων θε­ μάτωνπουεγείρονται. Είναιπάγιανομολογιακή κρίσηότιη παράβασηουσιωδών διατάξεωντηςπροκήρυξηςδιαγωνισμούοδη­ γεί σεακυρότητατηςεγκριτικήςπράξηςτουαποτελέσματοςτου. Στην Tamassos Tobacco Suppliers & Co. v.Δημοκρατίας

(1992)3 Α.Α.Δ. 60, επαναβεβαιώθηκε ότι "προσφορά ηοποία δεν πληροί και δεν ανταποκρίνεταισεουσιώδη όρο τουδιάγωνισμού είναι άκυρηκαικατ' επέκτασηδεν μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο εξέτασης". Γιατο στοιχείο τουέννομου συμφέρο­ ντος σε συνάρτηση με δημόσιους μειοδοτικούς διαγωνισμούς βλέπε τηνπρόσφατηαπόφασητηςΟλομέλειας ΧρύσανθοςΚυ­ ριάκουΑτδ. v.Α.ΤΗ.Κ.

(1995)3Α.Α.Δ.178. 1853 Νικήτας, Δ. Colakides &Associates κ.ά. ν.Δημοκρατίας Είναιπαραδεκτόότιηπιοπάνωπαράλειψητωναιτητώνυπήρ­ ξεκαθολικήσεαντίθεσημεεκείνητουενδιαφερόμενου μέρουςπου ήταν μερική. Οι αιτητές όμως τη χαρακτηρίζουν "όχι ασήμαντη" καιτηνπροβάλλουν σανανεξάρτητολόγογιαμη κατακύρωσητης προσφοράς συνδυάζοντας τη με την παράλειψη εφαρμογής ίσου μέτρου κρίσης·τηνεξισώνουν περαιτέρωμεδυσμενήδιάκριση κα­ τάπαραβίασητηςσυνταγματικήςαρχήςτηςισότητας.Ένααπό τα κύριαεπιχειρήματατων αιτητών,μεταοποίαεπιχειρείται η αντί­ κρουσητουπροδικαστικούθέματος, είναιότισεπερίπτωσηπουοι τεχνικές προτάσειςτης προσφοράςδενανταποκρίνοντανστακριτήρια πουτέθηκαν με τους όρους του διαγωνισμού, ο μόνος τρό­ πος αξιολόγησης ήτανηαφαίρεσηβαθμών,όπως πράγματι έκαμε κατ' αρχάςστηνπροκείμενη περίπτωσηηΤ.Ε.. Δενήτανθεμιτό με βάση την καθορισμένη διαδικασία να υποστεί ο διαγωνιζόμενος υπό τύπον κύρωσης τη βαθμολογική μείωση και παράλληλα να αποκλεισθεί απότην περαιτέρω συμμετοχή.

(1995)5 10 15 Παραθέτω,συνεπτυγμένα, ταυπόλοιπα επιχειρήματα.ΟΠρόε­ δρος του Κ. Σ.Π. δεν είχε δικαίωμα να διατάξει επαναξιολόγηση απότηνΤ.Ε.γιατιςπροσφορέςτωνοίκωνπουδενυπέβαλανταπα- 20 ραπάνωτεχνικάστοιχεία.ΚαιηΕπιτροπήαυτήαδικαιολόγηταεξέ­ δωσε συμπληρωματικό πόρισμα με το οποίο απέκλεισε οριστικά τους αιτητές,υπείκουσα στην άποψηπουσχημάτισε αναρμόδιατο Συμβούλιο Προσφορών. Τηναρμοδιότηταναεπιληφθείκαινακρί­ νει τέτοιο ζήτημαδεν είχετο Κ.Σ.Π.,αλλάη Τ.Ε.πουαπαρτιζόταν 25 από εμπειρογνώμονες. Αναπτύχθηκε επίσης ο ισχυρισμός ότι ο αριθμόςτωνανθρωπομηνώνδενπροβλέφθηκεαπότουςόρους των προσφορών σανουσιώδης,αλλάπροσδιορίστηκε σαντέτοιος μετά απόδιευκρινιστική ερώτησητωνπροσφοροδοτών σεαπάντησητου Διευθυντή του έργου καιΠροέδρουτηςΤ.Ε.κ.Κυριάκου. 30 Ηνομολογία έχειμέχρι τώραπροσδιορίσει τις βασικές αρχές του δικαίου που διέπουν τους διαγωνισμούς δημοσίων έργων. Η σχετική προκήρυξη των όρων ισοδυναμεί με κανονιστική πράξη δεσμευτική τόσο για τους διαγωνιζόμενους όσο και το 35 κράτος ήάλληαρχήπουδιενεργεί το διαγωνισμό. Η παραβίαση ουσιωδών όρων προκαλεί την ακυρότητα της απόφασης με την οποία εγκρίνεται το αποτέλεσμα. Επίσης καθιστά απαράδεκτη τέτοια προσφορά. Παραπέμπω στις παραπάνωαποφάσεις και επίσης στην Βασίλης Χαράκης & Υιοί Ατδ. ν. Δημοκρατίας 40

(1994)3Α.Α.Δ. 10. Έχωτηνάποψηότιηπαράβασηουσιώδους όρουδενμπορείνα αντιμετωπιστεί μεαφαίρεσημονάδων.Δεν είναιαυτότογράμμαή 1854 4ΑΛΑ. 5 Colakides &Associatesκ.ά.v.Δημοκρατίας Νικήτας,Δ. τοπνεύματωνθεμελιωδών εγγράφωντουπαρόντοςδιαγωνισμού. Ηβαθμολογίατωντεχνικώνπροσφορώνδεσυνδέεταιούτεμπορεί να συναρτηθεί μετησυμμόρφωση προς τους όρους διεξαγωγής τουδιαγωνισμού.Η υιοθέτηση μιαςτέτοιαςπροσέγγισης θααντέκειτοστις βασικέςαρχέςτηςνομολογίαςπουεκθέσαμε. Η τήρηση τωνουσιωδώνόρωνσανπροϋπόθεσηςσυμμετοχήςσεδημοπρασία θα έχανε ολοκληρωτικά τησημασία της. Περαιτέρωη προτεινό­ μενη εισήγησηή λύση θαεκμηδένιζετουςσκοπούςδιενέργειαςδη­ μόσιουδιαγωνισμούγιατηνεκτέλεση δημόσιων έργων. 10 15 20 25 30 35 40 Δε συμμερίζομαι τηναντίληψη ότιηΤ.Ε. είχε δικαίωμα να αποφασίσει κυριαρχικάστο προκείμενο. Τοεπιχείρηματωναι­ τητών στην ουσίατουείναιότιηπρώτηέκθεσητηςΤ.Ε. περιεί­ χετηνκρίσητης,πουεκφράστηκεμετηναποκοπήβαθμώνκαι η οποία,λόγω τηςφύσεως τηςεξουσίας τουοργάνου αυτού, δεν ήταν μεταβλητή.Τοόργανο μετηναποφασιστική αρμοδιότητα είναιτο Κ.Σ.Π..Δεν πρέπειναλησμονούμεότι μεβάσητονΚαν. 31 τωνΚανονισμών περί Κυβερνητικών Αποθηκών μίατέτοια επιτροπή,πουέχει καθαρά συμβουλευτικό χαρακτήρα, υποβάλλει έκθεση αξιολόγησης προσφορών προς το Κ.Σ.Π.Σύμφωνα με τηνομολογία αντο Συμβούλιο επιλέξει άλλη οδόαπό την προτεινόμενη,τομόνο που έχει νακάμει είναι να αιτιολογήσει την παρέκκλισητου:Α. ΤρικωμίτηςΑτδ. ν.Δημοκρατίας(\986) 3Α.Α.Δ.262, 266καιΑδελφοί ΚαραμοντάνηΑτδ. ν. Δημοκρα· τία;

(1991)4Α.Α.Δ. 4003.Αλλάηαποφασιστικήεξουσίαανήκει στο Συμβούλιο. Από την έκθεση τηςΤ.Ε.τοΚ.Σ.Π.επεσήμανε τιςαποκλίσεις των αιτητών,τουενδιαφερόμενου μέρους καιάλλων προσφοροδοτώναπότουςόρουςκαιακολούθησετηγνωμάτευσητηςΓε­ νικής Εισαγγελείας. Εκφράστηκε η άποψη ότι of παραβάσεις ήταν ουσιώδεις εφόσον επέφεραναύξησητου οικονομικού κό­ στους τωνπροσφορών. Υποδείχθηκε συνάμα ότιτοθέμαήταν πραγματικό καιθαέπρεπε ναεκτιμηθεί καιαπότηνΤ.Ε. Υπό τιςσυνθήκες αυτές το Κ.Σ.Π.είχε καθήκον,απορρέον από τις αρχέςτηςχρηστήςδιοίκησης,να εντοπίσει τιςπαρεκκλίσειςκαι ναζητήσει από τηνΤ.Ε.,πουδεντηναπασχόλησε αρχικάτοκε­ φαλαιώδες αυτό ζήτημα,ναεκτιμήσει τις οικονομικές επιπτώ­ σεις τωνπαρεκκλίσεων. Προεξέθεσα τηναπόφαση της Τ.Ε.επί του θέματος τηνοποία ακολούθησε αργότερατο Συμβούλιο. Η επανεξέτασηήταν,υπότιςπεριστάσεις πουδιαπίστωσε τοΣυμ­ βούλιο ωςτοαρμόδιοσώμα,επιβεβλημένη. Τοσημαίνονερώτημαπουπαραμένειείναιη φύσητωνπαρεκ1855 Νικήτας,Δ. Colakides &Associates κ.ά. ν.Δημοκρατίας

(1995)κλίσεων. Ήταν ουσιώδεις. Συγκεφαλαιώνω τις πρόνοιες που έχουν κεντρικό θέματους ανθρωπομήνες.Ξεκινώ απότοπαράρ­ τημα 1Cτης παραγράφου 10στη σελ. 8,τη σημασία του οποίου έχω προσδιορίσει. Ηπαράγραφος 12(β)είναι το κλειδί: 5 "The technical proposal should: (a) (b)present the composition of the team of Experts and the tasks which wouldbeassignedtoeach member ofthe team 10 supported bybar chart diagrams." Η χρήση του should δεν αφήνει περιθώρια ευχέρειας. Καθι­ στά την υποχρέωση επιτακτικής μορφής.Το ίδιο ρήμα χρησιμο­ ποιεί καιηπαράγραφος 2.3. 15 "2.3Technical proposals should be evaluated by reviewingthe experience ofthe firm; the work plan itproposes to follow, the quality of the personnel they would employ for this project and time input." 20 Σύμφωναμετη2.4 στηνκατηγορίακριτηρίωνυπότογράμμαC, που διέπει την αξιολόγηση προσωπικού, αναφέρεται σαν δείκτης και οαριθμόςτωνπροτεινόμενων ανθρωπομηνών.Στιςδιευκρινι­ στικές απαντήσεις τονίζεται ησπουδαιότητα τουθέματος καιη 25 αναγκαιότητα συμμόρφωσης μετηνπαράγραφο 12(β).ΟιIOLOL οι προσφοροδότες ήτανενήμεροι της σημασίας των όρων αυτώνκαι τις διαπλοκής τους με το οικονομικό κόστος, όπως φαίνεται από άλληαπάντησησεερώτηματους,τηνουσίατηςοποίαςέχω εκθέσει προηγουμένως: βλέπε εκτενέστερα παράρτημαΗστην ένσταση.Εί- 30 ναιακόμηκαιοι διευκρινίσεις γιατονόρο "when required." Οι όροι για την υποβολή ιστογράμματος ήτον ολικό αριθμό ανθρωπομηνών για την επίβλεψη των επιμέρους εργασιών κρί­ θηκαν ουσιαστικοί τόσον απότην Τ.Ε. όσον και απότοΚ.Σ.Π. 35 Πρέπει να έγινε φανερό απ'ό,τιπροεκτέθηκε ότιημη συμμόρ­ φωση μετους όρους που παραθέσαμεθαδιαφοροποιούσε κατά τρόπονάμεσοκαιεντυπωσιακό τοκό.στος ανέγερσης.Παράλλη­ λα θαυπήρχε αντίκτυπος στην ποιότητατου έργου. Όπωςπλη­ ροφόρησε το Κ.Σ.Π.οκ. Κυριάκουησυμπερίληψη τουόρουγια 40 τους ανθρωπομήνες ήταναποτέλεσμα της εμπειρίας που κτήθηκεαπότην ανέγερση δύοάλλων νοσοκομείων. Δεν έχωαμφιβο­ λία πως οι εξυπηρετούμενοι από τον τύπο -και εννοούμε τους όρους προκήρυξης του διαγωνισμού -σκοποί ήταντέτοιαςζω1856 4ΑΛΛ. Colakides &Associatesκ.ά. v. Δημοκρατίας Νικήτας, Δ. τικής σημασίας για την ολικήδαπάνη και την ποιότητα πουθα μπορούσαν ναχαρακτηρισθούν ουσιώδεις. 10 Τα δύο στάδια του διαγωνισμού ήταν χωριστά. Η παράβαση των διατάξεων που αναπτύξαμε καθιστούσαν απαράδεκτητην προσφοράτων αιτητών.Αποκλείστηκαν απότην παραπέρα κρί­ σηγιατί δενυπέβαλαντααπαιτούμεναστοιχεία όπωςαυτά προ­ βλέπονται από τους δεσμευτικούς όρους της διακήρυξης. Επο­ μένως οι αιτητές δενομιμοποιούνται ναπροσβάλουν τηνπράξη κατακύρωσης του διαγωνισμού. 15 Τοσυμπέρασμα στοοποίοκατέληξακαθιστάπεριττήτηδιερεύ­ νηση οποιουδήποτε άλλου λόγου που προβάλλουν οι αιτητές. Η προσφυγήαπορρίπτεται. Η επίδικηπράξη επικυρώνεται σύμφωνα μετοαρθρ. 146.4(a)τουΣυντάγματος. Δεν επιδικάζονταιέξοδα. 5 Η προσφυγή απορρίπτεται χα)ρίς έξοδα. 1857