(1995)20 Σεπτεμβρίου, 1995 [ΧΑΤΖΗΤΣΑΓΓΑΡΗΣ, Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΗΡΑΚΛΗΣ ΠΑΝΑΠΩΤΙΔΗΣΤΖΑΦΕΡΗΣ, Αιτητής, ν. ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΚΑΙ ΑΛΛΟΥ, Καθ' ων ηαίτηση. (Υπόθεση Αρ. 88/95) Πρόσφυγες— Προσφυγική ταυτότητα— Προϋποθέσειςαπό τηννομολο γία— Πολυετήςκαθυστέρησηγια την υποβολήαίτησηςγια προσφυγή ταυτότητα— Ηαπόρριψη τηςεύλογαεπιτρεπτήυπό τιςπεριστάσεις. Ο αιτητής αποτάθηκεγια την έκθεση προσφυγικής ταυτότητας γιαπρώτηφοράτο 1994 καιενόψεικαιτωνυπολοίπων δεδομένων του αυτήδεν του χορηγήθηκε με αποτέλεσμα την καταχώρισητης προσφυγής. 5 Το Ανώτατο Δικαστήριο, απορρίπτοντας την προσφυγή, αποφάσισε ότι: 10 Είναιφανερόότιη απόφασητουΥπουργικού Συμβουλίουημερ. 20.9.74λήφθηκεαμέσως μετάτην τουρκικήεισβολή καιέτσι άρχισε η καταγραφήτων εκτοπισθέντων XOL ως μέσον πιστοποίησης της ιδιότητας αυτής υιοθετήθηκε ηπροσφυγική ταυτότητα. Μετηναί τησητουο αιτητήςκαθυστέρησε νααποταθεί για προσφυγικήταυ τότητα μέχρι τις 29.8.94. Η μεγάλη καθυστέρηση του αιτητή καθιστά οποιαδήποτε άλλη έρευναγιαεξακρίβωσητηςτότεεπικρατούσαςκατάστασηςαδύνατη. Ηαπόφαση μεβάσηταυπάρχοντα γεγονότα πουλήφθηκαν από τηΔιοίκηση ήτανεύλογα επιτρεπτήκαιτοΔικαστήριο δενδικαιού ται να επέμβει για να εκτιμήσει τα γεγονότα στην προσβαλλόμενη 1890 15 20 25 4 ΑΛΛ. Τζαφέρης ν. Υπουργού Εσωτερικών κ.ά. απόφαση επίτηςουσίας. Ηπροσφυγήαπορρίπτεταιχωρίςέξοδα. 5 Αναφερόμενες υποθέσεις: Αποστόλου ν. Δημοκρατίαςκ.ά.
(1991)4Α.Α.Δ. 3099, Θεοδούλουν. Δημοκρατίας
(1992)3Α.Α.Δ.
- 10 Προσφυγή. Προσφυγή εναντίον της απόφασης των καθ' ων η αίτηση με τηνοποίααρνήθηκανναθεωρήσουν τον αιτητήως εκτοπισθέντα. 15 Ν. Γιαπανάς, για τον Αιτητή. 20 Α. Χριστόφορου, Δικηγόρος τηςΔημοκρατίας,γιατουςΚαθ' ων η αίτηση. Cur. adv. wit. ΧΑΤΖΗΤΣΑΓΓΑΡΗΣ, Δ.: Με την παρούσα προσφυγή ο αιτητής ζητάαπότο Δικαστήριο την ακόλουθηθεραπεία: 25 "
- Δήλακπν και/ήαπόφασιντου ΣεβαστούΔικαστηρίου ότι η απόφασιςκαι/ή παράλειψητωνκαθ' ωνη αίτησηδιάτηςοποί ας ηρνήθησαν να θεωρήσουν τον αιτητή ως εκτοπισθέντα η οποία εκοινοποιήθη εις τον αιτητήτην 10.11.94,είναι άκυρος και/ήπαράνομοςκαιστερείται εννόμου αποτελέσματος." 30 Ο αιτητής μεταξύ άλλων ισχυρίζεται ότι η απόφαση των καθ'ων η αίτηση λήφθηκε καθ' υπέρβαση και κατάχρηση εξου σίας, ότι ενήργησαν με πλάνη περί τα πράγματακαι ότι ηαπό φασητων είναι προϊόν ανεπαρκούςέρευνας. 35 Ταγεγονότα της υπόθεσης είναι απλάκαι είναι σε συντομία ταακόλουθα: 40 Ο αιτητής, γεννήθηκε στις 15.11.1923 στην Αμισό της Μ. Ασίας και το 1935 μετοίκησε στην Κύπρο. Είναι παντρεμένος από το 1949 και έχει τρία παιδιά. Όπως ο ίδιος ισχυρίζεται στην γραπτήτου αγόρευση εργαζό τανστοΤμήμαΠολιτικήςΑεροπορίας καιδιέμενεαπότο 1961 μέ1891 Χατζητσαγγάρης, Δ. Τζαφέρης ν.Υπουργού Εσωτερικών κ.ά. χριτις20.7.74στιςκυβερνητικέςκατοικίεςεπίτηςοδούΣάββαΡο τσίδη 44, στη Λευκωσία. Οαιτητής δεν αποτάθηκεγιαπροσφυγι κή ταυτότητα μετά την εισβολήαλλά με επιστολή του δικηγόρου του ημερ.29.8.94ζήτησε από τους καθ' ων ηαίτησηνατουεκδώ σουνπροσφυγικήταυτότητα.Οικαθ' ωνηαίτησηαπάντησανστην επιστολή του στις 10.11.94,τηνδεαπάντηση παραθέτωαυτούσια:
(1995)5 "ΣΥΣΤΗΜΕΝΗ Κύριο Ηρακλή Παναγιωτίδη-Τζαφέρη 12, Μετοχίου Λευκωσία 163 10 Κύριε, 15 Ηαίτηση σαςπουυποβλήθηκε στο Γραφείο μαςγια έκδοση προσφυγικήςταυτότηταςμελετήθηκε προσεχτικάκαιλυπούμαι να σαςπληροφορήσω ότι δενκατέστηδυνατόνα εγκριθεί.
- Ηπιο πάνω απόφασηβασίζεται στο γεγονός ότι η συνήθης διαμονή σας πριν και μέχρι την τουρκική εισβολήδεν ήταν οποιαδήποτετουρκοκρατούμενη περιοχή. 20 Με εκτίμηση για Λειτουργό Εγγραφής" Η επιστολή του αιτητήγιανα του παραχωρηθεί προσφυγική ταυτότητα στηρίζεται σε επιστολή πουτου απέστειλαν ταΗνω μένα Έθνηστις 3.7.92,στην οποία αναφέρεταιότι ηκυβερνητι κή κατοικία στην οδό Σ. Ροτσίδη 44, στην οποία κατοικούσε ο 30 αι/Γητής ευρίσκεται στη νεκρή ζώνη και για λόγους ασφαλείας δεν μπορούσε ναχρησιμοποιηθεί ούτε τώρα ούτε μετάτο
- Οι καθ' ωνη αίτηση έχουν παρουσιάσειτονδιοικητικόφάκελο της υπόθεσης και φαίνεται καθαρά ότι σύμφωνα με έρευνα που 35 φαίνεταισεειδικόκατάλογο,οοποίοςέγινεαπότηνΥπηρεσία Με ρίμνης και Αποκαταστάσεως Εκτοπισθέντων στις 19.2.1977οι οι κίες αυτέςστην οδό Σ.ΡοτσίδηστηΛευκωσίαεπιθεωρήθηκανκαι θεωρήθηκανωςακίνδυνεςγιακατοίκηση. Επίσηςαναφέρεταιστην γραπτήαγόρευσητουδικηγόρουτωνκαθ' ωνηαίτησηότιηκατοι- 40 κία στην οποίααναφέρεταιο αιτητήςδεν είναι ιδιοκτησίατουιδί ου αλλάκυβερνητική κατοικίακαιεπίσης λόγωτηςαφυπηρετήσεως τουδεν μπορούσε νακατοικεί σεκυβερνητικές κατοικίες. 1892 25 4ΑΛΛ. Τζαφέρης ν. Υπουργού Εσωτερικώνκ.ά. Χατζητσαγγάρης, Δ. Στην υπόθεση Απόστολος Χρ. Αποστόλου ν. Λημοχρατίας καιΆλλων
(1991)4Α.Α.Δ.3099,οΔικαστής κ. Κούρρηςανέφε ρε ταακόλουθα σχετικά μετιςπροϋποθέσεις γιαέκδοση προ σφυγικήςταυτότητας: 5 10 "Προσφυγική ταυτότητα εκδίδεται σεπρόσωπα τα οποία κατά το χρόνο τηςτουρκικής εισβολής είχαν τημόνιμη κα τοικία τους σε περιοχές που είναι σήμερα κατεχόμενες ή απροσπέλαστες. Οικάτοχοι προσφυγικής ταυτότηταςδικαιούνται σεκαθορισμένη βοήθεια μεβάσητοΣχέδιο Βοηθείας Εκτοπισθέντων καιΠαθόντωνπουείναι ενσωματωμένο στην απόφασητου Υπουργικού Συμβουλίου με αρ. 13.503,ημερο μηνίας 19/9/1974, σύμφωνα με το οποίο 'εκτοπισθής' για τους σκοπούς του Σχεδίου,θεωρείται τοάτομο τουοποίου:- 15 '(ι) Η μόνιμος κατοικία ευρίσκεται εις κατειλημμένηνυπό τωνΤούρκων περιοχήν,ήκατέστη απροσπέλαστος,ή GO '" 20 25 30 35 40 Στην υπόθεση Γιαννάκης Θεοδούλου ν.ΚυπριακήςΔημοκρα τίας
(1992)3Α.Α.Δ.466, οΔικαστής κ.Πικής,καινυν Πρόεδρος τουΑνωτάτου Δικαστηρίου,ανέφερετα ακόλουθα: "Πριν επιλύσουμε τα εγερθέντα θέματα θακάμουμεσύντομη αναφορά στους λόγους πουοδήγησαν στην έκδοση προσφυγικών ταυτοτήτων καιτιςρυθμίσεις που υιοθετήθη καν γιατην έκδοση τους. Προς αντιμετώπιση τηςδραματικήςκατάστασηςπουπροέκυψεμετάτηντουρκικήεισβολήκαιτηνκατάληψηαπότατουρ κικάστρατεύματαμεγάλου μέρους τηςΚύπρουκαιτονεπακό λουθο εκτοπισμό τωνκατοίκωντωνκαταληφθέντωνπεριοχών, ηκυβέρνησηέλαβεσειράμέτρωνγιατηνπαροχήβοήθειαςστους εκτοπισθέντες καιπαθόντεςπρος ανακούφισητωνδεινών που τους έπληξαν καιτην προλείανση του εδάφουςγιατην επανα δραστηριοποίησητους. ΜεαπόφασητουΥπουργικού Συμβου λίουτης20/9/1974αποφασίστηκεηπαροχήποικιλόμορφηςβοή θειαςσεεκτοπισθέντες και παθόντεςσύμφωνα με καταρτισθέν σχέδιο. Στηνκατηγορίατων εκτοπισθέντων περιλήφθηκανόλοι όσοι είχαν τηνμόνιμη κατοικία τους σεπεριοχή που καταλή φθηκεαπότατουρκικάστρατεύματαήκατέστηλόγωτηςτουρ κικήςεισβολήςαπροσπέλαστη.Τοέργοτηςανακούφισης ανατέ θηκεστην Υπηρεσία ΜέριμναςκαιΑποκατάστασης Εκτοπισθέ ντων,πουσυστάθηκεστοΥπουργείοΕργασίαςκαι Κοινωνικών 1893 Χατξητσαγγάρης,Δ. Τζαφέρηςν.Υπουργού Εσωτερικών κ.ά.
(1995)Ασφαλίσεων,στην οποίαανατέθηκεο συντονισμός τηςκυβερ νητικής προσπάθειαςγιατην αντιμετώπιση τηςτραγικήςκατά στασης πουέπληξετηχώρακαιτουςκατοίκουςτης." Είναι φανερό ότι η απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου 5 ημερ.20.9.74λήφθηκεαμέσως μετάτηντουρκικήεισβολήκαιέτσι άρχισε ηκαταγραφήτων εκτοπισθέντων και ως μέσον πιστοποί ησης της ιδιότητας αυτής υιοθετήθηκε η προσφυγικήταυτότητα. Μετην αίτηση του ο αιτητής καθυστέρησε να αποταθείγιαπρο σφυγική ταυτότητα μέχρι τις 29.8.94, έχει δε επίσης με την επι- 10 στολή-αίτησή τουδώσει ελλείπειςπληροφορίες εις τουςκαθ'ωνη αίτησηαναφέροντας"ότι οπελάτηςτου μέχρι τις 20.7.94διέμενε στην κυβερνητική κατοικία επί της οδού Σ. Ροτσίδη 44 εις Λευ κωσία". Φυσικάείναιφανερόότι πρόκειταιπερίλάθουςκαι,φαί νεται ότι εννοούσε ότι μέχρι το 1974 κατοικούσε στην πιο πάνω 15 κατοικία. Στην κυρίως αίτηση του στο Δικαστήριο στην παρά γραφο 1 τηςέκθεσης τωνγεγονότων καιπάλιαναφέρειότιαπότο 1961-20.7.94διέμενεστην οδό Σ.Ροτσίδη
- Ενπάσηπεριπτώσει είμαι τηςγνώμης ότι ημεγάληκαθυστέρη- 20 ση του αιτητήκαθιστά οποιαδήποτεάλλη έρευνα για εξακρίβωση της τότε επικρατούσαςκατάστασηςαδύνατη. Οι καθ' ων ηαίτηση έκαμαν λεπτομερή έρευνα το 1977 και σύμφωνα με τον κατάλογο οδώνκαιοικιώντηςπεριοχήςΛευκωσίας, οιοποίεςκαταλήφθηκαν απότιςτουρκικέςδυνάμειςεισβολήςήπουβρίσκονταιεντόςτηςνε- 25 κρής ζώνης ήπου θεωρήθηκανως επικίνδυνες για κατοίκησηαπό την Αστυνομία, την Εθνική Φρουράκαι την Υπηρεσία Μερίμνης και Αποκαταστάσεως Εκτοπισθέντων όλες οι οικίες στην οδό Σ. ΡοτσίδηστηΛευκωσίαθεωρήθηκανωςακίνδυνεςγιακατοίκηση. Η επιστολή των Ηνωμένων Εθνώνέγινετο 1992 καιδενμπορούσε να 30 ήτανυπόψητωναρχώνότανέγινεοσχετικός κατάλογοςτο
- Περαιτέρωείναιφανερόότιοαιτητήςκατάτονχρόνουποβολής τηςαίτησηςτουγιααπόκτησηπροσφυγικήςταυτότηταςείχεαφυπηρετήσεικαιδενεδικαιούτονακατοικείστιςκυβερνητικές κατοικίες. 35 Κατά τηγνώμη μου ηαπόφασημε βάσηταυπάρχονταγεγο νόταπουλήφθηκαναπότηΔιοίκηση ήτανεύλογα επιτρεπτήκαι το Δικαστήριο δεν δικαιούταινα επέμβει γιαναεκτιμήσει ταγε γονότα στην προσβαλλόμενη απόφασηεπί της ουσίας. 40 Ηπροσφυγή απορρίπτεταιχωρίς έξοδα. Ηπροσφυγήαπορρίπτεταιχαιρίςέξοδα. 1894