4ΑΑΛ. 3 Οκτωβρίου, 1995 [ΑΡΤΕΜΗΣ, Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ 146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΑΡΧΗ ΛΙΜΕΝΩΝ ΚΥΠΡΟΥ, Αιτητές, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΟΥ, Καθ' ων ηαίτηση. (Σννεκδικαζόμενες Υποθέσεις Αρ. 486/93, 787/93) 5 10 15 20 Διοικητική Πράξη— Εκτελεστότητα — Αποκλεισμός στην εξετασθείσα υπόθεση της περίπτωσης μη εκτελεστήςγνώμης της Διοίκησης — ΗκλήσηγιαεγγραφήστομητρώοΦ.Π.Α. εκτόςαν οκαλούμενος πείσει για τοαντίθετοείναι εκτελεστή διοικητική πράξη — Αντίθετα η αποστολή φορολογικών δηλώσεων μετά την όποια εγγραφή στο μητρώο δεν είναι εκτελεστή αλλάπράξη εκτέλεσης. ΦόροςΠροστιθέμενηςΑξίας — Υποκείμενοι στο φόρο — Αρχή Λιμέ νωνΚύπρου — Υπηρεσίες συμβούλωνπαρεχόμενες προς την Αρχή — Φύσητης Αρχής από φορολογική άποψη — Οι υπηρεσίες των συμβούλων καλύπτονται από τηφορολογική απαλλαγή τηςΑρχής. Προσφυγή βάσει τον Άρθοον 146του Συντάγματος — Λόγοι ακυρώ σεως— Έλλειψη αιτιολογίας και δέουσας έρευνας — Αναιτιολόγητη η απόφαση τον Εφόρου Φόρον Προστιθέμενης Αξίας να εγ γράψει τηνΑρχή Λιμένων Κνπρον στο μητρώοΦ.Π.Α. Οι αιτητές προσέφυγαν εναντίονόλων των σταδίων τηςδιαδι κασίας εγγραφής προςστο μητρώο Φ.Π.Α. ως προςτιςυπηρεσίες πουελάμβαναν από συμβούλους στο εξωτερικό. ΤοΑνώτατοΔικαστήριο,ακυρώνονταςτις επίδικεςαποφάσεις, αποφάσισεότι: 25 1. Οικαθ' ωνηαίτησηστηγραπτήτουςαγόρευσηπαραθέτουνσει- 2027 ΑοχήΛιμένωνΚύπρου ν.Δημοκρατίας
(1995)ρά αυθεντιών και Κυπριακών αποφάσεωνκαταλήγονταςότι με την πρώτηπροσβαλλόμενη πράξηο ΈφοροςΦ.Π.Α.απλώςενη μέρωνε τους αιτητές γιατην άποψητου καιτους καλούσε ναεγ γραφούν στο μητρώο,εκτός αντον ικανοποιούσανότι δενείχαν τέτοια υποχρέωση. Δεν γίνεται αποδεκτήαυτή η εισήγηση και η παρούσα περίπτωση διακρίνεταιαπόπερίπτωση όπου ηδιοίκη ση εκφράζει γνώμη επί ενός θέματος. Ηπαρούσα αποτελεί μία πράξη, η οποία αποσκοπεί την παραγωγήέννομου αποτελέσμα τος έναντιτουδιοικούμενου καισυνεπάγεταιτηνάμεσηεκτέλεση της μίσω της διοικητικήςοδού. 5 10
- Ηαποστολή των φορολογικών δηλώσεων είναι πράξη εκτέλεσης και όχι εκτελεστή.
- Έχει ήδηαποφασισθείότιη ΑρχήΛιμένωνείναι οργανισμός που θεωρείταιως "agencyof theStateinconsimillicasutoservantsofthe State"καιως εκτούτουδενυπόκειταισεφορολογία. 15 Το βασικό θέμαπουεγείρεται και πουεναπόκειταιστο Δικαστή ριονααποφασίσειγιανακρίνει ανOLυπηρεσίες πουπαρέχονταν από συμβούλους στο εξωτερικό στην ΑρχήΛιμένων υπόκεινται σε φόρο προστιθέμενης αξίας, είναι αν οι υπηρεσίες αυτές διε νεργήθηκανκατάτην εκπλήρωση τηςαποστολής της,όπως καθο ρίζεται στο Αρθρο 45 τουπερί ΦόρουΠροστιθέμενης ΑξίαςΝό μου (Ν. 246/90). Γίνεται αποδεκτήως ορθήη θέση των αιτητώνότι,γιατηνάρτια άσκησητων καθηκόντωντουςκαιτην ανταπόκριση στις υποχρε ώσεις τους, η συμβουλή ειδικών είναι αναγκαίακαι ίσως απα ραίτητηεπίπολλών θεμάτων. ΤοΔικαστήριο δεν μπορεί νααντίληφθεί πώς κατέληξαν οι καθ'ων ηαίτηση στο συμπέρασμα ότι οι υπηρεσίες αυτές δεν παρέχονται "μέσα στα πλαίσια ή για εκ πλήρωση τηςαποστολής της": Πουθενάδενφαίνεταιναέχειεξε τασθεί η φύση των συγκεκριμένων υπηρεσιών σε συνάρτηση με τιςαρμοδιότητες,τακαθήκοντακαιτιςευθύνεςτηςΑρχής,ούτως ώστε ναφαίνεταιOTLοι καθ*ωνηαίτησηείχανενώπιον τουςόλα τασχετικάστοιχεία,ηδεγενικήαιτιολόγηση τηςαπόφασηςτους, ότι δηλ. αυτήλήφθηκε "μετάαπόσχετική μελέτητου περί Οργα νισμού Λιμένων Κύπρου Νόμου του 1973" (Ν. 38/73) ουδόλως διαφωτίζει το Δικαστήριο ώστε να κρίνει κατάπόσο ηαπόφαση των καθ' ων ηαίτησηήτανορθήκαι νόμιμη υπότις περιστάσεις. Οι προσφυγές επιτυγχάνονν μεέξοδα. 2028 20 25 30 35 40 4ΑΛΛ. Α^χήΛιμένωνΚύπρουν.Δημοκρατίας Αναφερόμενεςυποθέσεις: Kolokassides v. Republic
(1965)3C.L.R. 542, 5 Spyros Colocassides Estates Ltdand Another v.Republic
(1977)3 C.L.R. 205, Δημοκρατία v. SunoilBunkering Ltd
(1994)3Α.Α.Δ. 26, 10 PortsAuthorityv. Republic
(1983)3C.LR. 385, Republic v. CyprusPortAuthority
(1986)3C.LR. 117. Προσφυγές. 15 Προσφυγές εναντίον τηςαπόφασηςτων καθ' ων ηαίτησηνα εγγράψουν τους αιτητές στο μητρώο του Φόρου Προστιθέμενης Αξίας. 20 Λ. ΑλεξάνδρουγιαΤ. Παπαδόπουλο,γιατηνΑιτητές. Α. Χριστόφορου, Δικηγόρος της Δημοκρατίας,για τους Καθ' ωνηαίτηση. Cur. adv.vult. 25 30 35 40 ΑΡΤΕΜΗΣ, Δ.: Με επιστολή της ημερ. 29.3.93 η Υπηρεσία Φ.Π.Α. πληροφόρησε το Γενικό Διευθυντή της Αρχής Λιμένων Κύπρου ότι μετάαπόσχετική μελέτητου περί Οργανισμού Λι μένων Κύπρου Νόμουτου 1973 (Ν.38/73)δεν προέκυπτε ότι οι υπηρεσίες συμβούλων μηχανικώνήάλλεςυπηρεσίες πουαναφέ ρονται στο Παράρτημα Ι του περί Φ.Π.Α. Νόμου του 1990 (Ν.246/90), πραγματοποιούνταναπότηνΑρχήμέσασταπλαίσια της εκπλήρωσης της αποστολής της και ως εκ τούτου οι υπηρε σίεςαυτέςθαέπρεπε ναείναι φορολογητέες με βάσητο άρθρο9 τουπιο πάνωνόμου. Με δεύτερη επιστολή της ημερ. 8.6.93 η Υπηρεσία Φ.Π.Α. πληροφόρησε τηνΑρχήότι οι υπηρεσίες συμβούλων μηχανικών ή γραφείων μελετών ή και άλλες υπηρεσίες από το εξωτερικό που λαμβάνει, σύμφωνα με το άρθρο 9 του νόμου θεωρούνται ως αυτές να παρέχονταναπότην ΑρχήΛιμένων στη Δημοκρα τία. Κρίνοντας δε ότι οι υπηρεσίες αυτές δενπραγματοποιού νται από την Αρχή μέσα στα πλαίσια της αποστολής της που φαίνεται στον περί Λιμένων ΚύπρουΝόμοτου 1973,πληροφό2029 Αρτεμης,Δ. ΑρχήΛιμένων Κύπρου ν.Δημοκρατίας
(1995)ρήσε την Αρχή ότι αν εντός 15 ημερών δεν υπέβαλλε οποιαδή ποτε συγκεκριμένα στοιχεία που να πείθουν τον Έφοροότι για οποιοδήποτε λόγοδενυποχρεούνταν να εγγραφούνστο μητρώο Φ.Π.Α.,οΈφοροςθαπροχωρούσε σε άμεση εγγραφήτηςΑρχής Λιμένων Κύπρου στο μητρώο Φ.Π.Α. Ως αποτέλεσμα των πιο πάνω,ηΑρχήΛιμένων Κύπρου,αιτητές,κατεχώρησαν την Προσφυγή486/93,μετην οποίαζητούν δήλωση του Δικαστηρίου ότι η απόφασητων καθ' ων η αίτηση να καλέσουν την αιτήτριαναεγγραφεί στο μητρώο Φ.Π.Α.ήταν άκυρηκαι στερημένηοποιουδήποτε αποτελέσματος. 5 10 Μεεπιστολή της Υπηρεσίας Φ.Π.Α.ημερ. 17.8.93 προςτο Γε νικό Διευθυντή τηςΑρχήςΛιμένων OLαιτητέςπληροφορούνταν ότι ο Έφορος προχώρησε σε εγγραφήτους στο μητρώο Φ.Π.Α. 15 Εναντίον της απόφασηςαυτήςκατεχωρήθηηΠροσφυγή787/93, με την οποία οι αιτητές ζητούν δήλωση ότι ηπιο πάνωαπόφα ση είναι άκυρη και άνευ αποτελέσματος. Επιπρόσθετα,ζητούν δήλωση ότι ηαπόφασητων καθ' ων ηαίτηση να τους αποστεί λει έντυπα φορολογικών δηλώσεων είναι επίσης άκυρη και τέ- 20 λος δήλωση ότι ηπράξηπου περιέχεται στην κατάστασηλογα ριασμού ημερ.27.8.93,με τηνοποίαεπέβαλλανοι καθ' ων η αί τηση στους αιτητές τηνκαταβολήποσού£1.764,84ως οφειλόμε νο φόρο προστιθέμενης αξίας για την περίοδο από 1.7.92 έως 31.5.93είναι άκυρηκαιστερούμενη οποιουδήποτενόμιμου απο- 25 τελέσματος. Οι νομικοί λόγοι πάνωστους οποίους στηρίζονται οιπροσφυ γές είναι ότι οι καθ'ων ηαίτηση ενήργησαν κατά παράβασηδια φόρων άρθρων των Νόμων 38/73και246/90καιότι οι προσβαλ- 30 λόμενες πράξεις εκδόθηκαν χωρίς οποιαδήποτε επαρκή έρευνα και κάτωαπόκαθεστώςπλάνης,ότι κατάτην έκδοσητων οικαθ' ων ηαίτηση ενήργησαν καθ' υπέρβασηήκατάχρησηεξουσίαςκαι ότι οιπράξειςστερούνται οποιασδήποτεεπαρκούςήνόμιμηςήει δικήςαιτιολογίας. Στην Προσφυγή486/93οι καθ'ων ηαίτησηήγειραν προδικα στική ένσταση ισχυριζόμενοι ότι ηαπόφαση της Υπηρεσίας, που περιέχεται στην επιστολή ημερ.8.6.93, δεν αποτελεί εκτελεστή δι οικητικήπράξηκαιως εκτούτουηπροσφυγήήτανπρόωρη. Οι αιτητές στη γραπτήτους αγόρευση απαντούνστην εισήγη ση αυτήκαι αφούκάμνουν αναφορά στις αρχές πουκαθορίζουν τι αποτελεί εκτελεστήδιοικητικήπράξη(ΠορίσματαΝομολογίας 2030 40 35 4ΑΛΛ 5 10 15 ΑρχήΛιμένων Κύπρουν.Δημοκρατίας Αρτεμης,Δ. Συμβουλίου Επικρατείας 1929-1959 σελ.236-237), καταλήγουν στηνεισήγησηότιηπροσβαλλόμενη απόφασηείναιεκτελεστήγια τί εκφράζειτηβούλησητουΕφόρουΦόρουΠροστιθέμενης Αξίας να εγγράψει τους αιτητές στο μητρώο και να εισπράττει απ' αυτους φόρο και περαιτέρω εμπεριέχει και επιταγή απευθυνόμενη προς τους αιτητές για άμεση εγγραφή τους στο μητρώο και για απόδοσηφόρουγια ορισμένηκατηγορίαυπηρεσιών τους. Μετη σειρά τους οι καθ' ων ηαίτηση στηγραπτήτους αγόρευση παρα θέτουν σειρά αυθεντιών και Κυπριακών αποφάσεωνκαταλήγοντας ότι στην προκειμένη περίπτωση ο Έφορος Φ.Π.Α. απλώς ενημέρωνετους αιτητές για την άποψητου καιτους καλούσε να εγγραφούν στο μητρώο, εκτός αντον ικανοποιούσαν ότι δεν εί χαν τέτοια υποχρέωση. Δεν αποδέχομαιαυτήτην εισήγησηκαιη παρούσαπερίπτωσηδιακρίνεταιαπόπερίπτωσηόπουηδιοίκηση εκφράζειγνώμη επί ενός θέματος. Η παρούσααποτελεί μίαπρά ξη, η οποία αποσκοπεί την παραγωγή έννομου αποτελέσματος έναντι τουδιοικούμενου καισυνεπάγεταιτην άμεσηεκτέλεσητης μέσωτης διοικητικής οδού.Ως εκ τούτου ηπροδικαστική ένστα ση απορρίπτεται. 20 25 30 Στην Προσφυγή 787/93 οι καθ' ων ηαίτηση ήγειραν αριθμό προδικαστικών ενστάσεων, αλλά με τη γραπτή τους αγόρευση απέσυραν τις δύο απ' αυτές και παραμένει μόνο ηένσταση στο ότι αφοράτο αιτητικό Β των αιτητών, με το οποίο ζητούνδήλωσηότι ηαποστολή των φορολογικών δηλώσεων ήταν άκυρη. Αποδέχομαι την ένσταση αναφορικά με τη ζητούμενη αυτήθε ραπεία και κρίνω ότι ηαποστολή των φορολογικών δηλώσεων είναι πράξηεκτέλεσηςκαιόχι εκτελεστή. (ΔέστεKolokassides ν. Republic
(1965)3C.L.R. 542, Spyros ColocasidesEstates Ltd and Another v. The Republic
(1977)3C.L.R. 205 και Δημοκρα τία v. SunoilBunkering Ltd
(1994)3Α.Α.Δ.26. Ως εκ τούτου το αιτητικό Β στην Προσφυγή 787/93 απορρίπτεται. Θαπροχωρήσω τώραναεξετάσω τηνουσία των προσφυγών. 35 40 Έχει ήδηαποφασισθεί ότι η ΑρχήΛιμένων είναι οργανισμός πουθεωρείται ως "agency of theState in consimilicasutoservants of the State"καιως εκτούτουδενυπόκειταισεφορολογία.(Δέστε PortsAuthority v.Republic
(1983)3C.L.R.385,καιRepublicv. The CyprusPortAuthority
(1986)3C.L.R. 117). To βασικό θέμα που εγείρεται και που εναπόκειται στο Δι καστήριο να αποφασίσει γιανα κρίνει ανοι υπηρεσίες που πα ρέχονταν από συμβούλους στο εξωτερικό στην Αρχή Λιμένων 2031 Αρτεμης, Δ. ΑρχήΛιμένων Κύπρου ν.Δημοκρατίας
(1995)υπόκεινται σε φόροπροστιθέμενης αξίας,είναι ανοι υπηρεσίες αυτές διενεργήθηκαν κατά την εκπλήρωση της αποστολής της, όπωςκαθορίζεταιστο άρθρο45 του Νόμου 246/
- Είναι ηθέση των αιτητώνότι OL υπηρεσίες συμβούλων μηχανικών κ.λ.π. ήταν απαραίτητα αναγκαίες για την εκτέλεση της αποστολής τους, αναφορικά με τα καθήκοντα και τις ευθύνες που έχουν βάσει του Νόμου38/
- Ηγνώμη των καθ' ων ηαίτη ση είναι αντίθετη.Όπως φαίνεται απότην επιστολή τους ημερ. 29.3.93,ΠαράρτημαΒ στην Αίτηση, το συμπέρασμα τους ότι οι υπηρεσίεςδενπραγματοποιούνταιαπότηνΑρχήμέσασταπλαί σια ήγια την εκπλήρωση της αποστολής της,έχει εξαχθεί "μετά από σχετική μελέτητου περί Οργανισμού Λιμένων ΚύπρουΝό μουτου 1973". 5 10 15 Προκύπτει επομένως το ερώτημα κατά πόσο ηαπόφασητου Εφόρου ότι οι αιτητές υπόκεινται σε πληρωμή Φ.Π.Α. καικατ' επέκτασηη εγγραφήτουςστομητρώοκαιη απαίτησηφόρουείναι δεόντωςαιτιολογημένηκαιλήφθηκεσανσυνέπειαδιεξαγωγήςτης δέουσαςέρευνας.Οι αιτητέςπαραθέτουνστις αγορεύσεις τουςτα σχετικά άρθρα του περί Οργανισμού Λιμένων Κύπρου Νόμου, από τα οποία φαίνονται τα καθήκοντα και οι υποχρεώσεις της Αρχήςκαι, ιδιαίτερατοάρθρο4,όπουπρονοείταιηεγκαθίδρυση και ο σκοπός του οργανισμούκαιτοάρθρο 10όπουπεριέχονται οι αρμοδιότητες του. 20 25 Αποδέχομαι ως ορθήτηθέση των αιτητών ότι,για τηνάρτια άσκηση των καθηκόντων τους και την ανταπόκριση στις υπο χρεώσεις τους, η συμβουλή ειδικών είναι αναγκαία και ίσως απαραίτητη επί πολλών θεμάτων. Δυσκολεύομαι να αντιληφθώ 30 πώς κατέληξαν οι καθ'ων ηαίτησηστο συμπέρασμα ότι οι υπη ρεσίεςαυτές δεν παρέχονται "μέσα σταπλαίσια ήγιαεκπλήρω ση της αποστολής της": Πουθενάδεν φαίνεταιναέχει εξετασθεί ηφύση των συγκεκριμένων υπηρεσιών σε συνάρτηση με τιςαρ μοδιότητες, τα καθήκοντα και τις ευθύνες της Αρχής, ούτως 35 ώστε να φαίνεται ότι οι καθ' ων η αίτηση είχαν ενώπιον τους όλα τασχετικά στοιχεία, ηδεγενικήαιτιολόγηση τηςαπόφασης τους, ότι δηλ. αυτήλήφθηκε "μετά απόσχετική μελέτητου περί Οργανισμού Λιμένων Κύπρου Νόμου του 1973" ουδόλως δια φωτίζει το Δικαστήριο ώστε να κρίνει κατά πόσο η απόφαση 40 των καθ' ωνηαίτησηήτανορθήκαινόμιμηυπότις περιστάσεις. Ευρίσκω κατά συνέπεια ότι οι προσβαλλόμενες αποφάσεις στε ρούνται αιτιολογίας και πρέπει ναακυρωθούν. 2032 4 ΑΛΛ. 5 10 ΑρχήΛιμένων Κύπρου ν. Δημοκρατίας Αρτεμης,Δ. Ένα θέμα που δεν εγέρθηκε κατάτις αγορεύσεις είναι αν με την εγγραφή των αιτητών στο μητρώο Φ.Π.Α. η προηγούμενη απόφασηγια υποχρέωση τους για τέτοια εγγραφή, που είναι το αντικείμενο της Προσφυγής 486/93έχει συγχωνευθεί με την τελικήπράξηεγγραφής.Τοθέμαενπάσηπεριπτώσει δενέχει πρα κτική σημασία, γιατί ακύρωση της εγγραφής συνεπάγεται και ακύρωσητης προγενέστερης απόφασης. Ως αποτέλεσμα των πιοπάνωοι επίδικες αποφάσεις ακυρώνονται με έξοδα υπέρτων αιτητών. Οι προσφυγές επιτυγχάνουν με έξοδα υπέρ των αιτητών. 2033