(1995)6 Οκτωβρίου, 1995 [ΝΙΚΗΤΑΣ, Δ/στής] ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΔΗΜΗΤΡΗ ΠΑΝΑΠΩΤΙΔΗΣ, Αιτητής, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩΕΠΑΡΧΟΥ ΠΑΦΟΥ, Καθ Όυ ηαίτηση. (Υπόθεση Αρ. 708/94) Προσφυγή βάσει τον Άρθρου 146του Συντάγματος — Λόγοι ακυρώ σεως — Έλλειψη δέουσας έρευνας και αιτιολογίας —Απόρριψη αιτήσεωςγια ανόρρυξη φρέατος δννάμει τουπερί Φρεάτων Νόμου, Κεφ. 351, όπως τροποποιήθηκε—Ελλείψεις στην αιτιολογία δει κνύουσες παραλείψεις κατά την έρευνα —Απόπειρα εκ των υστέρων αιτιολόγησης τηςπράξηςμε ταδικόγραφα — Επανάληψηδια τάξεων του νόμου δεν συνιστά αιτιολογία. Οαιτητήςυπέβαλεαίτησηγιαάδειαγεωτρήσεωςπροςάντλησηνε ρούσεκτήμασυνιδιοκτησίαζ του,η οποίααπορρίφθηκε τόσο αρχικά όσοκατόπιν ιεραρχικήςπροσφυγήςτουστον Υπουργό Γεωργίας. 5 10 Το Ανώτατο Δικαστήριο, ακυρώνοντας την επίδικη απόφαση, αποφάσισε ότι: 15 Ι. Δεν υπάρχουνστο κρίσιμο έγγραφο,που καταχρηστικάμπορεί να το ονομάσει κανείς έκθεση,ήσε άλλο έγγραφοτουφακέλου, στοιχεία πουναδείχνουνπωςκαιγιατίυπάρχειοκίνδυνοςεπη ρεασμούτωνυπογείων υδάτων.Οιπαραλείψεις δείχνουν απου σία επαρκούςέρευναςπουαντανακλάταικαιστην αιτιολογία,η οποία κρίνεταιανεπαρκής. 2. Οι επιπρόσθετες παρατηρήσειςστην ΈνστασητηςΔημοκρατίας λήφθηκαν από την έκθεση του Επαρχουημερ. 7/11/94προς το Γενικό Εισαγγελέα γιατους σκοπούς υπεράσπισης τηςκρίνομενης προσφυγής. Η προβολή τους στην ένσταση αποτελεί από πειραεκτωνυστέρων αιτιολόγησης ηοποία,σύμφωνα μετανομολογηθέντα,δενσυνιστά νόμιμη αιτιολογία 2070 20 25 4ΑΛΛ Παναγιωτί&ης ν. Δημοκρατίας 3. Ηαιτιολογίαπουδόθηκεενπροκειμένωείναιστηνουσίαδιατύπω σητουγενικού όρουτουνόμουπερί επηρεασμούτωνυπογείων υδάτων.Η επανάληψηόμως διατάξεωντουνόμουδενεκπληρώνει τηναπαίτησητηςνομολογίαςγιατηνύπαρξηνόμιμηςαιτιολογίας. 5 Ηπροσφυγήεπιτυγχάνειμε£150έξοδα. Αναφερόμενεςυποθέσεις: 10 Αχιλλέωςν. Δημοκρατίας
(1992)3Α.Α.Λ. 565, Κυρμίτσηςν. Δημοκρατίας
(1993)4Α.Α.Δ. 1900, 15 BrentCrossShopping CenterLtdκαιΆλλοςv. Δημοκρατίας
(1993)4Α.Α.Δ, 2905, Papageorghiou v. Republic
(1984)3C.L.R. 1348, SfflviGeneralCleanersLtdv.ΔήμουΛευκωσίας
(1991)4Α.Α.Δ. 1408, 20 Α. Πέτσαςκαι Υιοί Λτδ ν. Δημοκρατίας
(1991)4Α.Α.Δ. 3069. Προσφυγή. 25 30 Προσφυγή εναντίον της απόφασης του καθ' ου η αίτηση με την οποία απορρίφθηκε αίτηση του αιτητή για παραχώρηση σ' αυτόν άδειας να ανοίξει λάκκο σε κτήμα στην Κρήτου Τέρρα στο οποίο έχει μερίδιο. Α. Κακογιάννης, γιατον Αιτητή. Γ.Κνριακίδον,Δικηγόρος τηςΔημοκρατίας,γιατον Καθ'ου ηαίτηση. Cur.adv. vult. 35 40 ΝΙΚΗΤΑΣ,Δ.: Οαιτητής είχεαποταθείστονΈπαρχοΠάφου για άδεια να ανοίξει λάκκο σε κτήμα στην Κρήτου Τέρρα στο οποίο έχειμερίδιο.Τοέντυπο αίτησης υπέγραψανκαι OLλοιποί συνιδιοκτήτες του κτήματος. Σύμφωνα με τα στοιχεία πουπεριέχει,πρόθεση τουαιτητήήτανηχρήσητουνερού απότολάκ κο που θα έσκαβε για την άοδευση και αξιοποίηση άλλου κτή ματος του στην περιοχήέκτασης40 περίπου σκαλών. Θαμπορούσεεδώναυπομνησθεί ότι μεβάσητιςπρόνοιεςτου 2071 Νικήτας, Δ. Παναγιωτί&ηςν. Δημοκρατίας
(1995)αρθρ.3
(1)τουπερίΦρεάτωνΝόμου,Κεφ.351 (όπωςτροποποιή θηκε απότους Ν.47/61, 19/62, 88/84και 7/92) ηανόρυξηλάκκου είναι παράνομηεκτός αν ληφθεί άδειααπότον οικείο Έπαρχο. ΩστόσοοΈπαρχοςδεν μπορεί ναεκδώσει άδειασε ωφελούμενες περιοχές ή περιοχές υδροδότησης χωρίς την προηγούμενη σΰμφωνή γνώμη του Διευθυντή του Τμήματος Ανάπτυξης Υδάτων (στο εξής ο Διευθυντής) για άντληση ήχρήση υπόγειου ή επιφα νειακού νερού ή για άλλο σκοπό που μπορεί να θεωρηθεί "ότι καθ' οιονδήποτετρόπονθαεπηρεάση,παραβλάψηή ρυπάνητους υπογείους υδατίνουςπόρουςήταςεπιφανειακόςυδροροάς":άρθρ. 5Α του Νόμου.Φαίνεταιon το κτήμα σε σχέση με το οποίο έγινεηαίτησηκείται έξωαπόπροστατευόμενηπεριοχή. 5 10 Ο Διευθυντής, στον οποίο διαβιβάστηκεηαίτηση, δεσύστησε την έκδοση άδειαςγιατί "κοντά υπάρχει κυβερνητική γεώτρηση 15 που χρησιμοποιείται για την υδατοπρομήθεια του χωριού η απόδοσητης οποίας μπορεί να επηρεαστεί". Η Επιτροπή Υδατοπρομήθειας του χωριού επίσης αντιτάχθηκε στη χορήγηση άδειας (βλέπε τεκμ. Γ).ΈτσιοΈπαρχοςαπέρριψετηναίτησηυι οθετώνταςστην επιστολή τουημερ.9/2/94(τεκμ.Δ)το ίδιοακρι- 20 βώς λεκτικό που χρησιμοποίησε ο Διευθυντής. Η απόφασηυπόκειται σε ιεραρχική προσφυγή που προβλέ πεται ειδικάαπότοαρθρ.5Β τουπερί Κυβερνητικών Υδατικών Έργων Νόμου Κεφ.341,όπωςτροποποιήθηκεκαιδιαμορφώθηκεαπότο αρθρ.4τουΝ. 1/77, ενώπιον τουΥπουργού Γεωργίας, Φυσικών ΠόρωνκαιΠεριβάλλοντος. Οαιτητήςάσκησε ιεραρχι κή προσφυγή όπωςορίζει ο νόμος, ηοποία όμως είχε την τύχη της αρχικήςτουαίτησης.Απορρίφθηκε μετην ίδιαεπίσηςαιτιο λογία στις 2/6/
- 25 Μεταξύ άλλων λόγων για την ακύρωση της πράξηςο αιτητής πρόβαλε την έλλειψηαιτιολόγησης της καθώς επίσης και την έλ λειψη προηγούμενης έρευνας. Χαρακτήρισε "υποτυπώδη αν όχι ανύπαρκτη" την αιτιολογία. Και παραπονέθηκε,από τη σκοπιά 35 της διεξαγωγής έρευνας,ότι δελήφθηκευπόψηκαιηπρόθεσητου για ανάληψη υποχρέωσης, πουδιαβίβασε εγγράφως ο δικηγόρος τουστηδιοίκηση,ναμηνκάμειχρήσητουνερού απότολάκκοτου ανεπηρεαζόταναποδεδειγμέναηδημόσιαδιάτρηση. Αντιπαρατηρήθηκεότι τεχνικός τουΤμήματοςδιερεύνησε τηνυπόθεσηκαιτις 40 πιθανότητεςεπηρεασμούτηςυφιστάμενηςδιάτρησης,όπωςφαίνε ται στην έκθεσητουημερ. 17/11/93 (τεκμ. Ζ),πουέγινελίγες μόνο ημέρες μετάτηνυποβολήτηςαρχικήςαίτησης.Υποστηρίχθηκε πε ραιτέρω ότι η αιτιολογία είναι σαφής και υποστηρίζεται από το 2072 30 4ΑΛΛ Παναγιωτίδηςν.Δημοκρατίας Νικήτας,Δ. φάκελοκαιταέγγραφαπουπροσκομίστηκαν ωςτεκμήρια. 5 10 15 20 Το τεκμ. Ζ δε διαφωτίζει ή τουλάχιστον δε διαφωτίζει στο βαθμό πουθαέπρεπε το ζήτημαγια τους σκοπούς του δικαστικού ελέγχου. Όπως δείχνει το τεκμ. Ζ υπάρχουν 4 διατρήσεις στηνπεριοχήαπότιςοποίεςοι δύοείναιαχρησιμοποίητες. Ανα φέρονται οι αποστάσεις από την προτεινόμενη υποθέτω γεώ τρηση. Δεν υπάρχουνόμως άλλα στοιχεία πουαφορούνλ.χ. την απόδοση της διάτρησης ή την ποσότητα που είναιαπαραίτητη γιαύδρευση καιάρδευση,το βαθμόκαι την έκταση τουεπηρεα σμού απόμίανέαγεώτρηση ήπιθανούςσυσχετισμούς μετις άλ λες διατρήσεις της περιοχής. Με άλλα λόγια δεν υπάρχουν στο έγγραφοαυτό,πουκαταχρηστικάμπορεί νατο ονομάσει κανείς έκθεση, ή σε άλλο έγγραφο του φακέλου, στοιχεία που να δείχνουν πωςκαιγιατίυπάρχειοκίνδυνος επηρεασμού. Οι παρα λείψεις δείχνουν απουσίαεπαρκούςέρευνας που αντανακλάται και στην αιτιολογία,την οποία βρίσκω επίσης ανεπαρκή. Είναι για τέτοιες παραλείψεις, όπως αυτές που έχω επισημάνει, που πάσχειη έρευνακαιόχι γιατολόγοπουαναφέρειοαιτητής,που καμιάθεματικήσχέσηδεν έχει με την έννοια της έρευνας. Θαπρόσθεταπως ηάποψημου ενισχύεται απ' ό,τι αναφέρει ηπαράγραφος6 τηςγραπτήςένστασης τηςΔημοκρατίας: 25 "
- Πέραντων πιο πάνωαναφέρονταικαι τα εξής: 30 (α)Η γεώτρηση εκτός του ότι προμηθεύει μεπόσιμο νερό την κοινότητα αποτελεί και την μοναδική πηγή του Αρδευτι κού Τμήματος "Κεφαλόβρυσο" απότο οποίο αρδεύονται γύρω στις 300 σκάλες, 35 40 (β)το υδροφόρο στρώμα της περιοχής είναι πολύ φτωχό με αποτέλεσμα η κοινότητα να αντιμετωπίζει προβλήματα τόσο ύδρευσης όσο και άρδευσης. Για επίλυση του προβλήματος ανορύχθησαν δύο δοκιμαστικές γεωτρήσεις οι αποδόσεις των οποίων είναι χαμηλές. Οι γεωτρήσεις αυ τές δεν έχουν ακόμηαξιοποιηθεί και υπάρχει προβλημα τισμός λόγωακριβώςτης μειωμένης απόδοσηςπου έχουν, (γ)η κοινότητα Κρήτου Τέρρας ζητεί τα τελευταία χρόνια επέκταση των ορίων υδατοπρομήθειας/ανάπτυξης αλλά το αίτημαδεν κατέστη δυνατό να ικανοποιηθεί μέχρι σή μερα λόγωακριβώς της έλλειψηςπόσιμου νερού." 2073 Νικήτας,Δ. Παναγιωτίδης ν.Δημοκρατίας
(1995)Οι πιο πάνω παρατηρήσεις λήφθηκαν από την έκθεση του Επαρχουημερ.7/11/94(κυανούν21) προς το Γενικό Εισαγγελέα για τους σκοπούς υπεράσπισης της κρινόμενης προσφυγής. Η προβολή τους στην ένσταση αποτελεί απόπειραεκτων υστέρων αιτιολόγησης ηοποία,σύμφωνα με τα νομολογηθέντα, δε συνιστά νόμιμη αιτιολογία: Αχίλλειος ν. ΕΛ.Υ.
(1992)3Α.Α.Δ.565, Χρίστος Κνρμίτσης ν. άημοκρατίας
(1993)4 Α.Α.Δ. 1900, Brent Cross Shopping Center Ltd. &'Αλλοςv. άημοκρατίας
(1993)4 Α.Α.Δ. 2905 και Στέλιος Λοΐζον ν. άημον Λεμεσού
(1994)4Α.Α.Δ. 931. 5 10 Μία τελευταία παρατήρηση. Η αιτιολογία που δόθηκε είναι στην ουσία διατύπωσητουγενικού όρου του νόμου περί επηρε ασμού των υπογείων υδάτων. Η επανάληψη όμως διατάξεων τουνόμου δενεκπληρώνει τηναπαίτησητηςνομολογίας γιατην 15 ύπαρξη νόμιμης αιτιολογίας: Παπαγεωργίου ν. Δημοκρατίας
(1984)3Α.Α.Δ. 1348-1355,SUM GeneralCleanersLtd. v. Δή μου Λευκωσίας
(1991)4Α.Α.Δ.1408 καιΛ. Πέτσας& ΥιοίΛτδ. ν.άημοκρατίας
(1991)4 Α.Α.Δ.3069. 20 Η επίδικη απόφαση ακυρώνεται σύμφωνα με το αρθρ. 146.4(β) του συντάγματος για έλλεψη δέουσας έρευνας και αι τιολογίας με £150 έξοδα σεβάροςτου δημοσίου. Η προσφυγή επιτυγχάνει με £150 έξοδα. 2074