4ΑΛΛ. 6 Οκτωβρίου, 1995 [ΑΡΤΕΜΗΣ, Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΑ ΑΡΘΡΑ 146 ΚΑΙ 28 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΝΙΚΗ ΚΑΤΣΑΟΥΝΗ, Αιτήτρια, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΚΑΙ ΑΛΛΟΥ, Καθ' ον ηαίτηση. (Υπόθεση Αρ. 835/93) 5 10 15 20 25 Προσφυγή βάσει τον Άρθρον 146 τον Συντάγματος — Κατάργηση δί κης — Κατάργηση λόγω εκλείψεως τον αντικειμένον της δίκης — Ανάκληση τηςπροσβαλλόμενηςπράξης— Τοζήτημα τηςσυνέχισης τηςδίκηςλόγω νπάρξεωνζημιογόνωνσυνεπειώντηςανακληθείσας πράξης — Θεωρία και νομολογία — Μη κατάργηση της δίκης στην κριθείσα περίπτωση —Περιστάσεις — Ακύρωση. Η μετακίνηση της αιτήτριας σε Λύκειο με απόφασητου Υπουρ γούΠαιδείαςείχεδώσει βάσηγιαέκδοσηκαιπροσωρινού διατάγματος αναστολής της λόγω έκδηλης παρανομίας δηλαδή της αναρμο διότητας του Υπουργού. Στησυνέχεια ηπράξηανακλήθηκε με απο τέλεσμα να τίθεται θέμα κατάργησης της δίκης στην παρούσαπρο σφυγήπουηαιτήτριαείχε καταχωρίσει κατάτης μετακίνησης της. Το Ανώτατο Δικαστήριο, ακυρώνοντας την επίδικηαπόφαση, αποφάσισε ότι: Ηγενική αρχήείναι ότι αντοαντικείμενο τηςπροσφυγήςεκλεί ψει, τότε επέρχεται η εξαφάνισητηςπουοδηγεί στην κατάργησητης δίκης Έτσι,αν ηπροσβαλλόμενη απόφασηανακληθεί από τη διοί κηση εξ υπαρχής, τότε κατ' αρχή το αντικείμενο της προσφυγής εκλείπει και η δίκη καταργείται. Η προσφυγή όμως δεν χάνει το αντικείμενο της αν η ανακληθείσα πράξη προξένησε στον αιτητή, όταν ίσχυε, βλάβη ήζημιά,για τις οποίες μπορεί να αποζημιωθεί αφούεξασφαλίσει ακυρωτικήαπόφαση.Το εγειρόμενο ερώτημα εί2081 Κατσαούνη ν.Δημοκρατίας
(1995)ναιτι εξετάζει τοΔικαστήριο γιανααποφασίσειανηανάκλησητης πράξης έχει επιφέρει την κατάργηση της δίκης. Γενικά, μπορεί να λεχθεί ότι ηνομολογία πάνωσ' αυτότο θέμα δεν είναι σταθερή. Στην Κύπρο,σε αντίθεση με το τι ισχύει στην Ελλάδα,ο αιτητής μπορεί μόνο να αποζημιωθεί για υλικές ζημιές αφού εξασφαλίσει ακυρωτικήαπόφασηκαιτούτο λόγω τηςπαραγράφου 6του Αρθρου 146 του Συντάγματος.Έτσι, στην υπόθεση Valiantis and Othersν, Republic
(1987)3C.L.R.151,αποφασίστηκεόχι ηανάκλησητηςαπό φασηςγια μετάθεση ενόςεκπαιδευτικούδενκαθιστούσε τηνπροσφυγηχωρίς αντικείμενο, γιατί ηανάκληση δεν εξαφάνισε ταζημιογόνα αποτελέσματαπουπιθανόνναδημιουργήθηκανότανίσχυεηανακλη θείσα πράξη. Επίσης, εκεί αναφέρθηκε ότι το Δικαστήριο δεν είχε εξουσία νααποφασίσει ανηπράξηπροξένησε ζημιάστον αιτητήγια τί αυτή ήταναρμοδιότητατου Επαρχιακού Δικαστηρίου. Μεβάσητις mo πάνωαρχές,κρίνεται ότι πιθανόν στηνπαρού σα περίπτωση να προκλήθηκαν ζημιογόνα αποτελέσματα κατάτην περίοδο που ίσχυεηανακληθείσα πράξητης μετάθεσης. Ως εκτού του ηπροσφυγήδεν έχεικαταργηθεί. Με βάσητα όσα έχουν αναφερθεί πιο πάνωσχετικά μετην επί δικη διοικητική απόφασηκαι με τα όσα έχουν αναφερθεί στην εν διάμεση απόφαση του Δικαστηρίου, ημερ. 18.1.94, κατά την έκδοση του προσωρινού διατάγματος,ηυπό κρίση πράξηήταν παράτυπη και παράνομη γιατί έγινε από αναρμόδιο όργανο και συνιστούσε κατάφωρη παρανομία. 5 10 15 20 25 Η προσφυγή επιτυγχάνει μεέξοδα. 30 Αναφερόμενες υποθέσεις: Malliotis andOthers v.MunicipalityofNicosia
(1965)3 C.L.R. 75, Christodoulides v. Republic
(1978)3 C.L.R. 189, 35 Strakka Ltd v. Republic
(1988)3 C.L.R. 760, Παπαδόπουλος v.Δημοκρατίας
(1989)3Α.ΑΛ. 973, 40 GAP Estates Ltd v.Δημοκρατία
(1994)4ΑΛΛ. 1641, Payiatas v.Republic
(1984)3 C.L.R.
- 2082 4ΑΛΛ. Κατσαοννη ν. Δημοκρατίας Προσφυγή. 5 Προσφυγή εναντίον της απόφασηςτων καθ' ων η αίτηση με την οποία απορρίφθηκε η ένσταση της αιτήτριας εναντίον της μετακίνησης της στο Λύκειο Παλλουριώτισσας. Α. Σ. Αγγελίδης, γιατην Αιτήτρια. 10 15 20 25 30 35 40 Ρ.Παπαέτη, Δικηγόρος της Δημοκρατίας,για τον Καθ' ουη αίτηση. Cur.adv.vult. ΑΡΤΕΜΗΣ,Δ.: Ηαιτήτριακατέχει πτυχίο καιμεταπτυχιακό δίπλωμα στη ψυχολογία και τη φιλοσοφία αντίστοιχα. Κατά τα τελευταία 5 χρόνια ήταν αποσπασμένη στην ΠΑΚ και δίδασκε ψυχολογία και φιλοσοφία. ΗΕΕΥ με επιστολή της ημερ.20.7.93 την πληροφόρησε ότι αποφασίστηκε η απόσπαση της από την ΠΑΚ στο ΠαιδαγωγικόΙνστιτούτο γιατην εκτέλεσηειδικώνκα θηκόντων, για το έτος 1993-94.Αυτό έγινε εν όψει της κατάργησηςτης ΠΑΚ. Στις 10.8.93 δημοσιεύτηκαν στον ημερήσιο τύποοι μετακινή σεις και τοποθετήσεις καθηγητών απότο Υπουργείο Παιδείας, στους οποίους συμπεριλαμβανόταν και ηαιτήτριαπου μετακινήθηκε στο Λύκειο Παλλουριώτισσας. Ηένσταση τηςαιτήτριας γιατην μετακίνησητηςαπορρίφθηκεκαιητελευταίακαταχώρη σε την παρούσαπροσφυγή,στην οποία, μεταξύάλλων, ζητά δή λωση του Δικαστηρίου ότι ηπράξη και/ήαπόφασηγια την με τακίνηση της στο Λύκειο Παλλουριώτισσας είναι άκυρη, παράνομήκαι στερημένη οποιουδήποτε έννομου αποτελέσματος. Η θέση της αιτήτριας είναι ότι κατάτην ημέρα που δημοσι εύτηκε η μετακίνηση της ήταν ήδηαποσπασμένη στοΠαιδαγω γικό Ινστιτούτο μεαπόφασητηςΕΕΥ, πουμέχρι τηνημέρα εκείνη δεν είχε ανακληθεί. Ως εκ τούτου το Υπουργείο Παιδείας ήταν αναρμόδιοόργανογιανατημετακινήσει στο ΛύκειοΠαλ λουριώτισσας. Από ταστοιχεία πουκατατέθηκανστο Δικαστή ριο και τα γεγονότα όπως εκτίθενται στην προσφυγή και στις ένορκες δηλώσεις στην αίτηση για προσωρινό διάταγμα,είναι φανερό ότι ημετακίνηση της αιτήτριαςαπότο Υπουργείο Παι δείας έγινεμετάαπόεισήγηση τουΥπουργού προς την ΕΕΥ για τερματισμό της απόσπασης της,ημερομηνίας 3.8.93,αλλά πριν τον τερματισμό της απόσπασης που της κοινοποιήθηκε στις 30.8.
- Μετά από αίτηση της αιτήτριας στις 18.1.94 εξέδωσα 2083 Αρτεμης,Δ. Κατσαούνην. Δημοκρατίας προσωρινό διάταγμα για αναστολή της απόφασηςτου καθ' ου η αίτηση αρ.2 για την μετακίνηση της αιτήτριαςστο ΛύκειοΠαλ λουριώτισσας. Ηβάση πάνωστην οποία εκδόθηκε τοπροσωρι νό αυτό διάταγμαήταν ότιη λήψητηςαπόφασης αποτελούσε κατάφωρη παρανομία λόγω της αναρμοδιότητας τουοργάνου που την έλαβε. Στις26.1.94το Υπουργείο Παιδείαςμε επιστολή ημερ. 36.1.94ζήτησε απότην ΕΕΥνα ανακαλέσει τηναπόφαση της μετην οποία ανακαλούσε την απόσπασητης αιτήτριας στο Παιδαγωγικό Ινστιτούτο και στη συνεδρία της ΕΕΥ ημερ. 27.1.94ανακλήθηκε ηαπόφαση. Περί τούτου πληροφορήθηκε η αιτήτρια μεεπιστολή του Υπουργείου Παιδείας ημερ.27.1.
- Τοκύριο θέμα,το οποίο εγείρεται σήμερα ενώπιον μου,είναι κατά πόσο η ανάκληση τηςυπό εξέταση πράξης έχει στερήσει την προσφυγή τουαντικειμένου της και έχει έτσι επιφέρει την κατάργησητης προσφυγής.
(1995)5 10 15 Με επιχειρηματολογία καθώς και μεπαράθεσηαυθεντιώνοι δύο πλευρές συζήτησαν την υπόθεση ενώπιον μου. Ηγενικήαρ χήείναιότι αντοαντικείμενοτηςπροσφυγήςεκλείψει,τότεεπέρ- 20 χεται η εξαφάνιση της πουοδηγεί στην κατάργηση της δίκης (MalliotisandOthers v. MunicipalityofNicosia
(1965)3C.L.R. 75). Έτσι,ανηπροσβαλλόμενη απόφασηανακληθείαπότηδιοί κηση εξυπαρχής,τότε κατ' αρχήτοαντικείμενο της προσφυγής εκλείπει καιηδίκηκαταργείται. Ηπροσφυγήόμως δεν χάνει το 25 αντικείμενο της ανηανακληθείσαπράξηπροξένησε στοναιτητή, όταν ίσχυε, βλάβηήζημιά,γιατις οποίες μπορεί νααποζημιωθεί αφού εξασφαλίσει ακυρωτική απόφαση. (Δέστε μεταξύ άλλων Christodoulides v.Republic
(1978)3C.L.R. 189, Strakka Ltdv. Republic
(1988)3 C.L.R. 760). To εγειρόμενο ερώτημα είναι τι 30 εξετάζει το Δικαστήριο γιανααποφασίσει ανη ανάκλησητης πράξης έχει επιφέρει την κατάργησητης δίκης. Σύμφωνα με την απόφασητης Ολομέλειας στην υπόθεσηΠαπαδόπουλος ν. Δημο κρατίας
(1989)3Α.Α.Δ. 973,τοΔικαστήριο "ερευνάανεκπρώτης όψεως παραμένειζημιάή βλάβη,ηοποίαδενεξαλήφιθηκεαπότην 35 ανάκληση, για να αποφασίσει ανη δίκηκαταργείταιή συνεχίζε ται". ΟΠικής Δ.,(όπως ήταν τότε), στην υπόθεση GAPEstates Ltd ν.Δημοκρατίας
(1994)4Α.Α.Δ. 1641,παρατήρησεότιηπιο πάνω απόφαση συγκρούεται με προηγούμενη απόφαση της Ολο μέλειας στηνΠαγιάταςν.Δημοκρατίας
(1984)3Α.Α.Δ.1239,για- 40 τί ηδιαπίστωσηύπαρξηςζημιάς,έστω καιεκπρώτηςόψης,είναι εκτός τωνορίων τηςαναθεωρητικήςδικαιοδοσίαςτου Ανωτάτου Δικαστηρίου. Γενικά, μπορεί να λεχθεί ότιηνομολογία πάνωσ' αυτότο θέμαδεν είναισταθερή. 2084 4 ΑΛΛ. Κατσαούνην.Δημοκρατίας Αρτεμης, Λ Στο σύγραμμα "Η Αίτησις Ακυρώσεως" του Θ. Τσάτσου, 3η Έκδοση,αναφέρονταιταεξής στη σελ. 371: 5 "Ανευ αντικειμένου αποβαίνει τότε μόνον ηαίτησιςακυρώσεως, εάνη προσβαλλομένη πράξιςανακληθή, εξαφανιζομένου εξ υπαρχής παντός αποτελέσματος ζημιούντος τον προσφυγόντακαιδεκτικού ανατροπήςδι' ακυρώσεως " 10 Στην ίδια σελίδα, στην υποσημείωση
(3), αναφέρονται τα ακόλουθα: 15 "Πράγματι εάν ο Α μετατεθή παρανόμως,μηδέ η ανάκλησις μηδέ ηακύρωσις είναι ικαναίν' ανατρέψωσι το γεγονός, ότι ο Α μετέβη εις την νέαν αυτούέδρανκαι παρέμεινεν εκεί μέχρι τηςανακλήσεως ήακυρώσεωςαυτής. 20 25 Και γενικώς ειπείν, αίρονται τανομικά μόνον αποτελέσματα των διοικητικών πράξεων ή παραλείψεων δι' ανακλήσεως ή ακυρώσεως, δεν είναι όμως εφικτόν ν' ανατραπώσι τα ήδη επελθόντα υλικά αποτελέσματα διοικητικής τίνος πράξεως ή παραλείψεως,τουεκτοιαύτηςπράξεωςήπαραλείψεωςζημιω θέντος δικαιουμένου να εγείρηαγωγήναποζημιώσεως. Εάνο ζημιωθείς διοικούμενος δικαιωθήαπόπάσηςάλλης απόψεως, αλλάδεναποζημιωθή,το αποτέλεσμα τηςανακλήσεως δεν είναι πλήρες,αλλά δενδύναταιπλέον ούτος ν' ασκήσητο ένδικον μέσοντης αιτήσεως ακυρώσεως, λόγω παραλλήλουπρο σφυγής. Εάνδεήσκησετο ένδικον μέσοντηςαιτήσεωςακυρώ σεωςπροτηςτοιαύτηςανακλήσεως,αποβαίνειτούτο μετάτην ανάκλησιντηςπροσβληθείσης άνευαντικειμένου." 30 35 40 Στην Κύπρο,σε αντίθεση με το τι ισχύει στην Ελλάδα,οαιτητής μπορεί μόνο νααποζημιωθείγια υλικές ζημιές αφούεξα σφαλίσει ακυρωτικήαπόφασηκαιτούτο λόγωτηςπαραγράφου 6 του Αρθρου 146 του Συντάγματος. Έτσι, στην υπόθεση Valiantis and Others v. Republic
(1987)3 C.L.R. 151, αποφα σίστηκεότι ηανάκλησητης απόφασηςγια μετάθεση ενός εκπαι δευτικού δενκαθιστούσε την προσφυγή χωρίς αντικείμενο,για τί η ανάκληση δεν εξαφάνισε ταζημιογόνα αποτελέσματα που πιθανόν να δημιουργήθηκαν όταν ίσχυε η ανακληθείσα πράξη. Επίσης, εκεί αναφέρθηκεότι το Δικαστήριο δεν είχεεξουσία να αποφασίσειανηπράξηπροξένησε ζημιάστον αιτητήγιατίαυτή ήταν αρμοδιότητατου ΕπαρχιακούΔικαστηρίου. Μεβάσητιςπιοπάνωαρχές,κρίνωότι πιθανόνστηνπαρούσα 2085 Αρτεμης, Δ. Κατσαούνην.Δημοκρατίας
(1995)περίπτωση να προκλήθηκαν ζημιογόνα αποτελέσματα κατά την περίοδοπουίσχυεηανακληθείσαπράξητηςμετάθεσης. Ωςεκτού τουαποφασίζω ότι η προσφυγήδενέχεικαταργηθεί. Με βάση τα όσα έχω αναφέρει πιο πάνω σχετικά με την επί5 δίκη διοικητική απόφασηκαι με τα όσα έχω αναφέρει στην εν διάμεση απόφασημου,ημερ. 18.1.94,κατάτην έκδοση τουπρο σωρινού διατάγματος, καταλήγω ότι η υπό κρίση πράξη ήταν παράτυπ^και παράνομηγιατί έγινεαπόαναρμόδιο όργανοκαι συνιστούσεκατάφωρηπαρανομία. Η προσφυγή επιτυγχάνει και 10 ηεπίδικη απόφασηακυρώνεται με έξοδα υπέρ της αιτήτριας. Ηπροσφυγή επιτυγχάνει μεέξοδα υπέρ της αιτήτριας. 2086