clr/1995/1995_4_2133.pdf

(1995)ευχέρεια να αντιδικήσει με την κεντρική διοίκηση για τηνπρο­ στασία τους. Όπωςακριβώς ο ιδιώτης πουαισθάνεται αδικημέ­ νος απόαπόφασητηςαρμόδιας αρχής". Η ενδιάμεση απόφασηστην υπόθεση Πνργών, αποδέχθηκε την ύπαρξη έννομου συμφέροντος κοινότητας ναεπιδιώξειακύρω­ ση άδειας λατόμευσης, που θα είχε αρνητικές επιπτώσεις στο περιβάλλον και κατ* επέκταση στην υγεία και τη ζωή των κα­ τοίκων. Ωστόσο τοδικαστήριο(ΠικήςΔ.,όπωςήταντότε)ήταν απρόθυμο να διευρύνει την έννοια του έννομου συμφέροντος για ναπεριλάβει συνδέσμους προσώπων και ενώσεις. 5 10 Το δικαστήριο βάσισε τη σκέψη του και στο αρθρ. 7.1 τουΣυ­ ντάγματος, που προστατεύει το δικαίωμαζωής και σωματικής ακεραιότητας. Το Συμβούλιο Βελτιώσεως Γερίου (αιτητής 1)έχει έννομο συμ­ φέρονναπροσβάλει μεπροσφυγήτην επίδικηπράξη. Δεν ισχύ­ ει όμως το ίδιογια τους αιτητές2 μέχρι

1. Από ταστοιχεία δεν φαίνεται ούτε προβλήθηκε σχετικός ισχυρισμός ότι οποιοσδήποτέ απόαυτούς έχει την ιδιότητατου περίοικου,πουθαμπο­ ρούσε να αποτελέσει τηβάσηνομιμοποίησης τους.
2. Ο έλεγχος της νομιμότητας πράξης απότο ιεραρχικά ανώτερο όργανοαποτελεί ίσως τηνπρώτημέριμνα του. 15 20 25 Αναντίρρητα εδώ το Υπουργικό Συμβούλιο έλαβε υπόψη καθετί που αφορούσε την αίτηση επενεξέτασης καθώς και το αποτέλε­ σμα της.Δεν φαίνεταιόμως νατο απασχόλησε καθόλουτοθέμα κατάπόσονυπήρχενέατροποποιημένηαπόφασηως αποτέλεσμα 30 της επανεξέτασης μεβάσηπρόσθεταστοιχεία. Ενπάσηπεριπτώ­ σει φαίνεται,ότι το Υπουργικό Συμβούλιο έλαβευπόψηπραγμα­ τικές και νομικές προϋποθέσεις που δεν έπρεπε, υποπίπτοντας έτσι σε πλάνη. Η πλάνη,όπως συνάγεται απότην επίδικη από­ φασηστην οποίαρητάαναφέρεταιηπρότασηπρος το Υπουργι35 κόΣυμβούλιο καιτο Σημείωμα,επηρέασαντηλήψητης. Ηπροσφυγή επιτυγχάνει χωρίς έξοδα. Αναφερόμενες υποθέσεις: 40 Χαραλάμπους ν.Δημοκρατίας

(1991)4Α.Α.Δ.2848, Simonisa.o. v.ImprovementBoardofLatsia

(1984)3 C.L.R. 109, 2134 4ΧΛΛ. Συμβ. ΒελτιώσεωςΓερίουκ.ά. ν.Δημοκρατίας Pantelourisa.o. v.Council ofMinister

(1985)3C.L.R. 852, ΚοινότηταΠύργωνκ.ά. v. Δημοκρατίαςκ.ά.

(1992)4ΑΛΛ. 223, 5 ΔήμοςΈγκωμηςν. Δημοκρατίας

(1994)4ΑΛΛ. 1893, ΑπόφασηΣυμβουλίουτηςΕπικρατείαςΑρ. 370/1982, 10 Οικονομίδης ν. Επιτροπής Δημόσιας ΥγείαςΚάτω Ακονρδάλιας Η.ά.

(1990)3ΑΛΛ. 928, Tsouloftas a.o. v. Republic

(1983)3C.L.R.

1. Προσφυγή. 15 20 Προσφυγήεναντίον της απόφασηςτου Υπουργικού Συμβουλί­ ουημερ. 27/11/92, μετηνοποίαείχεαποδεχτείμετηνυπόαναθεώ­ ρησηαπόφασητουτην ιεραρχικήπροσφυγήτων ενδιαφερομένων μερών για προσθήκες και μετατροπές σε αδειούχο τουβλοποιείο ιδιοκτησίαςτωνενδιαφερομέναϊνστοΓέρι. Λ. Σ.Αγγελίδης, γιατους Αιτητές. 25 Γ.Παπαϊωάννον, Δικηγόρος τηςΔημοκρατίας,γιατο Καθ'ου η αίτηση. Αλ. Αλεξάνδρου για Τ.Παπαδόπουλο, για ταΕνδιαφερόμε­ να μέρη. Cur.adv.vult. 30 35 40 ΝΙΚΗΤΑΣ,Δ.: Στοδικαστήριοπροσφεύγει τοΣυμβούλιοΒελ­ τιώσεωςΓερίουωςτοπικήαρχήτηςκοινότηταςαυτής.OLαιτητές 2 μέχρι 7 είναι μέλητου και κάτοικοι Γερίου. Και προσφεύγουν με αυτήτηδιπλή τους ιδιότητα.Επιδιώκεται απόκοινού η ακύρωση απόφασης του καθού η αίτηση Υπουργικού Συμβουλίου ημερ.27/11/
2. Το Συμβούλιο είχεαποδεχθεί με τηνυπόαναθεώ­ ρηση απόφασητουτην ιεραρχικήπροσφυγήτηςεταιρείαςΜέλιος & Παφίτης Λτδ. (εφεξής οι ενδιαφερόμενοι) για προσθήκες και μετατροπές σε αδειούχο τουβλοποιείο ιδιοκτησίας των ενδιαφερομένων στο Γέρι. Μετην ίδια απόφασηεξουσιοδοτήθηκε η Πο­ λεοδομικήΑρχή,πουστην προκείμενηπερίπτωσηείναιοΔιευθυ­ ντής του Τμήματος Πολεοδομίας και Οικήσεως, να εκδώσει την αιτούμενηάδεια μεοποιουσδήποτεόρους έκρινε επιβεβλημένους. 2135 Νικήτας, Δ. Σνμβ. ΒελτιώσεωςΓερίουχ.ά.ν.Δημοκρατίας

(1995)Το εργοστάσιο των ενδιαφερομένων λειτουργεί νόμιμα από το

1. Σήμερατο πολεοδομικό καθεστώς είναι διάφορο εκεί­ νουπου ίσχυε κατά τηνανέγερσητου. Βρίσκεται στηνπολεοδο­ μική ζώνη Γα4 που εφαρμόστηκε με την Α.Δ.Π. αρ. 1935 από 1/12/
2. Και εντάσσεται στο Τοπικό Σχέδιο Μείζονος Λευκώ5 σίας. Απαγορεύεται πλέον η εγκατάσταση βιομηχανιών. Όπως αναφέρεται στο Σημείωμα,πουσυνοδεύει σχετική πρότασητου Υπουργείου Εσωτερικών προςτοΥπουργικό Συμβούλιο,τοερ­ γοστάσιο συνορεύει (χρησιμοποιείται ηλέξηεφάπτεται)με την οικιστική ζώνη Λατσιών, αλλά κείται σε μεγάλη απόσταση της 10 αντίστοιχηςζώνηςΓερίου. Σύμφωναόμως μετοπαραπάνωπο­ λεοδομικό σχέδιο μπορεί,κατ' εξαίρεση,ναεπιτραπείη επέκτα­ ση μέχρι 10% τουόγκου υφιστάμενης βιομηχανίαςυπότον όρο πως η μεταβολή δεν προκαλεί οχληρία και υπό κάποιες άλλες προϋποθέσεις μεταξύ των οποίων και ητήρηση του συντελεστή 15 δόμησης και ποσοστού κάλυψης (βλέπε επιστολή ημερ.4/3/91 της Πολεοδομίαςπροςτουςενδιαφερομένους). Στις 12/7/91 οι ενδιαφερόμενοι αποτάθηκανγιαπολεοδομική άδεια. Η αίτηση αφορούσε στην πραγματικότητα μετατροπές. 20 Δεν αμφισβητείταιπως το αποτέλεσματων προτεινόμενων αλ­ λαγών θαεπέφερε ελάττωσητων μεγεθών τωνυφισταμένωνκτι­ ρίων. Το εμβαδότου εργοστασίου από9928τ.μ. θακατέληγε σε 5960 τ.μ. Ενώ ο όγκος του θα μειωνόταν από 45.500 κ.μ. σε 35177κ.μ. Οσυντελεστής δόμησηςδεθαέμενεανεπηρέαστος. Η 25 μείωση,ανπραγματοποιούνταντα σχέδιατων ενδιαφερομένων, θαήτανγύρωστο40%. Απώτερος στόχος,όπωςπληροφόρησαν εγγράφως την Αρχή οι ενδιαφερόμενοι, ήταν ηαντικατάσταση των κλιβάνων του εργοστασίου με σύγχρονο τεχνολογικό εξο­ πλισμό που θασυνέτεινε στην αποφυγή μόλυνσης του περιβάλ- 30 λοντος (βλέπε επιστολή ημερ. 26/8/91). ΗΠολεοδομικήΑρχήδενέστερξεναικανοποιήσειτο αίτημα για τους λόγους που ανέπτυξε στην απορριπτική τηςαπόφαση ημερ.7/10/91(παράρτημα Βστην αίτηση). Προβλήθηκεότι: 35
3. Και με τη σμίκρυνση των μεγεθών θα εξακολουθούσε να υπάρχει υπέρβασητουποσοστού δόμησης που ισχύει για τηΖώ­ νηΓα
4. 40
5. Η λειτουργία της βιομηχανίας αυτής προκαλεί οχληρία στην οικιστική ζώνη Κα8πουκαλύπτειπεριοχήτουΔήμου Λα­ τσιών μετηνοποίαντοεργοστάσιο "εφάπτεται"(είναιδικήτους λέξη),όπως και στηζώνηΓα
6. 2136 4ΑΛΛ. Συμβ.ΒελτιώσεωςΓερίουχ.ά. ν.Δημοκρατίας Νικήτας, Δ. 3.Τοτουβλοποιείο είναιορατόαπότους δρόμουςπρωταρχι­ κής σημασίας που προβλέπει το σχέδιο γιατην περιοχή με απο­ τέλεσμανα επηρεάζεται μεταξύάλλων καιηαισθητικήτηςκαι 5 10 15 20 25 30 35
7. Ηπροσπέλαση στα υποστατικά είναι από δίοδο πλάτους 16ποδιών αντί 20 ποδιών,όπως προβλέπει ο Καν. 15Β τωνπε­ ρί Οδών και Οικοδομών Κανονισμών. Ηαπόφασηυπέκειτο στην ιεραρχική προσφυγήτου αρθρ. 31 τουπερί ΠολεοδομίαςκαιΧωροταξίας Νόμουαρ.90/72.Όντως οι ενδιαφερόμενοι άσκησαν μέσωτου τότε δικηγόρου τουςπρο­ σφυγή στο Υπουργικό Συμβούλιο στην οποία αναπτύχθηκε λε­ πτομερειακά η υπόθεση τους. Στη συνέχεια ο Γενικός Διευθυ­ ντής του Υπουργείου Εσωτερικών (Γενικός Διευθυντής) ζήτησε τις απόψεις άλλων τμημάτων απόδιάφοραυπουργεία.ΤοΤμή­ μα Πολεοδομίας και Οικήσεως επανέλαβε ουσιαστικά τις από­ ψειςγια τις οποίες αρνήθηκε τηχορήγηση της αιτούμενης άδει­ ας (επιστολή ημερ. 28/1/92). Ο ΈπαρχοςΛευκωσίας έδωσε μία σιβυλλική απάντηση. Συμφώνησε πρώταπως "OLδραστικές μειώσειςτων μεγεθών του τουβλοποιείου μετην εισαγωγή νέας τε­ χνολογίας αποτελούν ισχυρά στοιχεία που συνηγορούν στην έγκριση της αίτησης αντί της παραμονής του εργοστασίου ως έχει". Αλλά πρόσθεσε ότι επειδή οι δύο επηρεαζόμενοι Δήμοι (Γερίου και Λατσιών) προβάλλουν ένσταση δημιουργείται "σοβαρό πρόβλημα και τείνω να συνηγορήσω προς την άποψητης απόρριψηςτης αίτησης" (επιστολή ημερ. 5/6/92). Προηγουμένως, στις 2/4/92 οι ενδιαφερόμενοι έγραψαν στο ΓενικόΔιευθυντή,χωρίς στην πραγματικότηταναπροωθούντίποτέ το καινούργιο,καιζήτησαντην παρέμβασητου Υπουργεί­ ουτουγιαουσιαστικά "επανεξέταση"τουπροβλήματοςτους. Η επιστολή διαβιβάστηκε μαζί με κάποιες προκαταρκτικές από­ ψεις του Τμήματος Πολεοδομίας που δόθηκαν γραπτώς προς τους ενδιαφερομένους στις 4/3/91καιζητήθηκε απότην Πολεοδομική Αρχή να τοποθετηθεί. Ηαπάντηση,ημερ. 21/5/92, ήταν και πάλιν αρνητικήκαιστηρίχθηκε στην ίδιααιτιολογία: ότι το εργοστάσιο αποτελούσε πηγή οχληρίας, ενώ παράλληλα θα υπήρχαν οι παραβιάσειςτουνόμου καιτων κανονισμών που εί­ χαν ήδηεπισημανθεί στην παλαιότερηαλληλογραφία. 40 Στις 11/5/92 ο αρχιτέκτονας των ενδιαφερομένων έγραψε εκ μέρους τους στην Πολεοδομική Αρχήπροσδιορίζονταςαριθμητι­ κάτις μειώσειςπουθαεπέφερανοι νέεςπροτεινόμενες αλλαγές. Βασικά τα νέασχέδια, που συνυποβλή&ηκαν, πρόβλεπαν γιαπε2137 Νικήτας,Δ. Συμβ.Βελτιώσεως Γερίου κ.ά.ν.Δημοκρατίας

(1995)ραιτέρω μείωση του συντελεστήδόμησης έτσι ώστε να βρίσκεται μέσαστανόμιμαπλαίσια(από0.138:1 σε0.10:1).Υπέβαλε επίσης πληροφοριακά φυλλάδιατωνκατασκευαστώντωνκλιβάνωνπου θα εγκαθιστούσαν οι ενδιαφερόμενοι αν εγκρινόταν η αίτηση τους. Στις29/6/92ηΠολεοδομική Αρχήπληροφόρησε το Υπουργείο Εσωτερικών ότιεπανεξέτασετηναίτησηστοπλαίσιοτηςεπι­ στολής τουαρχιτέκτονα,αλλάτηναπέρριψεγιατους ίδιουςακρι­ βώςλόγους πουπεριέχει ηαπόφασητης7/10/91 πληνεκείνουπου αφορά στο συντελεστή δόμησης (το κείμενο της νέαςαπόφασης που φέρει ημερ.26/6/92είναι ΠαράρτημαΣτστην αίτηση). 5 10 ΤοΥπουργείο Γεωργίας καιΦυσικώνΠόρων,ύστερα από επι­ τόπια έρευνα, τοποθετήθηκε ευνοϊκά απέναντι στο αίτημα για αντικαστάστασητων κλιβάνων το οποίο και σύστησεαφού"Δια­ πιστώθηκε πραγματική ανάγκη εκσυχρονισμού του εργοστασίου 15 με βάση τα νέα δεδομένα " (βλέπε επιστολή ημερ. 13/10/92). Επίσης θετικήστάσητήρησεκαιτοΥπουργείο Εργασίαςκαι Κοι­ νωνικών Ασφαλίσεων υπότον όροδημιουργίαςζώνηςαπομόνω­ σης γύρω απόταυποστατικά(επιστολή ημερ.26/10/92). Αργότε­ ραο Δήμος Λατσιών απέσυρε τις επιφυλάξεις και ενστάσεις που 20 είχεπροηγουμένως νοουμένου ότιτανέαμηχανήματαθαείχανως αποτέλεσμα την άρσητηςοχληρίας απόκαπνούς,σκόνες κ.λ.π. Ηπρότασητου Υπουργείου Εσωτερικών σχετικά με τηλήψη απόφασης στην εκκρεμούσα μέχρι τότε ιεραρχική προσφυγή υποβλήθηκε στις 24/11/92 και συνοδεύθηκε από αναλυτικό ση­ μείωμα που εξηγεί τα γεγονότα και θα μπορούσε να πει κανείς κάθε πτυχή της υπόθεσης. Στηριζόμενο σε αυτά τα στοιχεία το Υπουργικό Συμβούλιο πήρεστις 27/11/92την απόφαση,που είvaL τώρααντικείμενο της προσφυγής. 25 30 Προέχει η εξέταση της προδικαστικής ένστασης του καθούη αίτηση και των ενδιαφερομένων: ότι, συγκεκριμένα, οι αιτητές δεν έχουν υπό οποιαδήποτε ιδιότητα την οποία επικαλούνται έννομο συμφέρον να προσβάλουν την επίδικη απόφαση. Ο λό- 35 γος που προβλήθηκε είναι ότι κανένας απόαυτούς δεν έχει την ιδιότητα του παρόδιου ιδιοκτήτη ήτου περίοικου, προϋπόθεση που έθεσε ηνομολογία για τη δυνατότητα προσβολής μιας τέ­ τοιας πράξης από τρίτους που δεν είναι άμεσα εμπλεκόμενοι. Για υποστήριξη αυτής της θέσης έγινε επίκληση στην απόφαση 40 του Αρτεμίδη, Δ. στην Σοφονλα Χαραλάμπουςν. Δημοκρατίας

(1991)4Α.Α.Δ.2848. Ηέλλειψηέννομου συμφέροντος θίγηκε και απόάλλη οπτική 2138 4ΑΛΛ Συμβ. ΒελτιώσεωςΓερίουκ.ά. ν.Δημοκρατίας Νικήτας, Δ. γωνία.Όπως έχειησχετική εισήγηση, μεβάσηταγεγονότα οιαιτητές δεν υφίστανται βλάβη από την παραχώρηση άδειας,αλλά ωφελούνται απότην ελάττωση των μεγεθών, τηναντικατάσταση τωνκλιβάνων καιτον συνακόλουθο περιορισμό των ρυπάνσεων. 5 10 15 20 Μεστήριγμα τις αποφάσειςΣιμόνης&Αλλοςν. Συμβουλίου Βελτιώσεως Λατσιών

(1984)3 Α.Α.Δ. 109, Παντελούρης ν. Υπουργικού Συμβουλίου

(1985)3 Α.Α.Δ. 852 και Κοινότητα Πυργών&Άλλοι ν.Δημοκρατίας

(1992)4 Α.Α.Δ.223, OL αιτητές πρόβαλαντη θέση ότι νομιμοποιούνται να ζητήσουν θερα­ πεία με αίτηση ακυρώσεως για ζημιογόνες βιομηχανικές δρα­ στηριότητες που λαμβάνουν χώρα στα εδαφικά όρια της κοινό­ τητας. Την υποστηρίζουν περαιτέρω και με παραπομπές στο σύγγραμμα του Κώστα Σ. Ρέμελη "Η Προστασία του Περιβάλλοντος από τις Βιομηχανίες και Βιοτεχνικές Εγκαταστάσεις"

(1989),στις σελ. 192 και 193. Οσυγγραφέαςαναφέρει: "Σύμφωνα μετηνομολογία του Συμβουλίου τηςΕπικρατείας οι οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης στην περιφέρεια των οποίων πρόκειται να εγκατασταθούν και να λειτουργήσουν βιομηχανικές επιχειρήσεις νομιμοποιούνται να προσβάλουν τις σχετικές άδειες με αίτησηακυρώσεως, αφούέχουν για το σκοπό αυτό "πρόδηλο έννομο συμφέρον" (Σ.Ε. 312/83 και Σ.Ε. 1918,3456/79,1615/88) 25 30 35 40 Υποστηρίχθηκε περαιτέρω ότι η νομιμοποίηση καλύπτει ακόμηκαι την περίπτωση κοινότητας ηοποία επηρεάζεταιαπό ρυπογόνες βιομηχανίες εγκατεστημένες σε άλλη γειτονική κοι­ νότητα. Τηνάποψηεκφράζεικαιυποστηρίζει οσυγγραφέας στη σελ. 193 του ίδιου βιβλίου. Ηύπαρξηέννομου συμφέροντος των αιτητών2 μέχρι 7βασί­ στηκε κυρίως σεπερικοπήτου βιβλίου της Γ.Σιούτη "Ησυνταγ­ ματικήκατοχύρωσητηςπροστασίαςτου περιβάλλοντος"

(1985)σελ. 82 και 83. Παρατηρώόμως ότι έννομο συμφέρον αναγνω­ ρίστηκε από αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας σε ενώσεις προσώπων ή συλλόγους. Κάθε αρχήτοπικής αυτοδιοίκησης έχει από το νόμο γενικές καιειδικές αρμοδιότητεςναεπιμελείται τωντοπικών υποθέσεων. Στην υπόθεση ΔήμοςΈγκωμης ν.Δημοκρατίας

(1994)4 Α.Α.Δ. 1893,έγινεδεκτόότι ότανΔήμος δεντελείσε ιεραρχικήσχέσημε τη διοίκηση αναφορικάμε την άσκηση ορισμένης αρμοδιότητας "σαν ο κατ' εξοχήν διαχειριστής των τοπικών υποθέσεων και 2139 Νικήτας, Δ. Συμβ. Βελτιώσεως Γερίου κ.ά. ν.Δημοκρατίας

(1995)συμφερόντων έχειτηνευχέρειανααντιδικήσει μετηνκεντρικήδι­ οίκησηγιατηνπροστασίατους.Όπως ακριβώςο ιδιώτηςπουαι­ σθάνεταιαδικημένος απόαπόφασητηςαρμόδιας αρχής". Η ενδιάμεση απόφαση στην υπόθεση Πνργών, ανωτέρω,ημερ. 5 9/11/91, αποδέχθηκε την ύπαρξη έννομου συμφέροντος κοινότη­ τας να επιδιώξει ακύρωση άδειαςλατόμευσης, που θαείχεαρνη­ τικέςεπιπτώσεις στοπεριβάλλονκαικατ' επέκτασηστηνυγείακαι τηζωήτωνκατοίκων.Ωστόσοτοδικαστήριο(ΠικήςΔ.,όπωςήταν τότε)ήταναπρόθυμοναδιευρύνει τηνέννοιατουέννομου συμφέ- 10 ροντος γιαναπεριλάβει συνδέσμους προσώπωνκαιενώσεις. "Η αναγνώριση του δικαιώματοςγιαπροστασία τουπεριβάλ­ λοντος δεναπαμβλΰνειτιςπροϋποθέσειςπουθέτειηπαράγρα­ φος2τουαρθρ. 146γιαπροσφυγήστοδικαστήριο,δηλαδή άμε- 15 σο δυσμενή επηρεασμό υφιστάμενου προσωπικού συμφέρο­ ντος.Τοσυμφέρον τοοποίοηΧωριτικήΑρχήπροασπίζεταιεί­ ναι το κοινό συμφέρον των κατοίκων της κοινότητας ηπρο­ στασία του οποίου επαφίεταιστην τοπικήαρχή,καθώςκαιτο συμφέροντηςκοινότηταςγιακοινοφελήανάπτυξη.Αντίθετα οι 20 σύνδεσμοι, οργανώσεις καιεπιτροπέςπουέχουν συνενωθεί ως διάδικοιδεν έχουν ιδιαίτεροσυμφέρον τοοποίονομιμοποιού­ νται ναπροστατεύσουν μεπροσφυγήστοδικαστήριο." Τοδικαστήριο βάσισε τησκέψητουκαιστο αρθρ. 7.1 του Συ- 25 ντάγματος, που προστατεύει το δικαίωμα ζωής και σωματικής ακεραιότητας.Αναφέρει σχετικά ηαπόφαση: "Κρίνω ότι τοδικαίωματηςζωήςπουκατοχυρώνεται απότο άρθρο7.1 του Συντάγματοςδενπεριορίζεταιστην προστασία της ύπαρξης,αλλά επεκτείνεται και στις βασικές προϋποθέ­ σειςγια την επιβίωση τουανθρώπουστο χώρο όπουδιαβιεί. Δε θαδιερευνήσω,διότι δενείναι αναγκαίογιατους σκοπούς αυτής της υπόθεσης, τις διαστάσειςή προεκτάσεις τουδικαι­ ώματος. Διαπιστώνω όμως ότι κάτοικοςκοινότητας έχειλόγο στη διαμόρφωση του φυσικού περιβάλλοντος στο οποίο διαβιεί, το οποίο, εφόσον είναι κοινό σε όλους τους κατοί­ κους της κοινότητας, μπορεί ναπροασπισθεί συλλογικά από την κοινοτική αρχήηοποίατους εκπροσωπεί," 30 35 40 Υπέρ τηςάποψηςαυτήςσυνηγορεί ηΓ.Σιούτηστοβιβλίο της στη σελ.

1. Ο Δ. Σ. Νίκας "Η νομική προβληματική της προ­ στασίας του περιβάλλοντος", 1985, αναφέρει ότι η υποχρέωση προστασίας του περιβάλλοντος εμπερικλείει "την προστασία 2140 4ΑΛΛ 5 10 15 20 25 30 35 40 Συμβ. ΒελτιώσεωςΓερίουχΛ. ν.Δημοκρατίας Νικήτας, Δ. του ανθρώπου,ωςείδος καιωςάτομο" (σελ. 257). Στο ίδιο βι­ βλίο στησελ. 242 γίνεται ανάλυσητωνστοιχείων που συνιστούν το έννομο συμφέρον καιαναφέρει τηνυπόθεση ΣΕ370/1982, πουήτανστο σημείο αυτόπανομοιότυπημε την κρινόμενη. Τη συνοψίζει οσυγγραφέαςως εξής: "Τοδικαστήριο δέχτηκε έννομο συμφέρον τωνκατοίκωνκοι­ νότητας στην περιφέρεια της οποίας λειτουργούσε εργοστά­ σιο, να προσβάλλουν την άδειαεπέκτασης του εργοστασίου, ισχυριζόμενοι ότι λόγω τηςεπέκτασης,θαυποβαθμιζόταν το περιβάλλον της περιοχής." Μεόλααυτάυπόψηκαταλήγωότι τοΣυμβούλιο Βελτιώσεως Γερίου (αιτητής 1)έχει έννομο συμφέρον να προσβάλει μεπροσφυγή την επίδικη πράξη.Δενισχύει όμως τοίδιο για τουςαιτητές 2 μέχρι 7.Απόταστοιχεία δεφαίνεται ούτε προβλήθηκε σχετικός ισχυρισμός ότι οποιοσδήποτε απόαυτούς έχειτην ιδιότητα του περίοικου,πουθαμπορούσε νααποτελέσει τη βά­ σηνομιμοποίησης του:ΓεώργιοςΟικονομίδηςν.ΕπιτροπήςΔημόσιαςΥγείαςΚάτωΑκουρδάλιας&Άλλη(\99Ό) 3Α.Α.Δ.
2. Σχετικήείναι καιηπαρακάτωπερικοπήαπόταΠορίσματατου Σ.τ.Ε. 1929-1959σελ. 262: "Ταμέλητων νομικών προσώπωνή οι διοικούντες ταύταδεν δύνανται να ασκήσουν αίτησιν ακυρώσεως κατά πράξεως αφορώσης μενειςτονομικόν πρόσωπον μη θιγούσης όμως και προσωπικώς ταύτα." Έτσιοιπροσφυγές των αιτητών2 μέχρι και7απορρίπτονται γιαέλλειψη έννομουσυμφέροντος, αλλάδενεπιδικάζονταιέξοδα. Προχωρώστις εισηγήσεις τουαιτούντοςΣυμβουλίου πουθί­ γουν την ουσία της υπόθεσης και που προβλήθηκαν σαν λόγοι ακύρωσης. Οι εισηγήσεις αυτέςέχουνσανάξονατηνάποψητου δικηγόρου των αιτητών πωςτο Υπουργικό Συμβούλιο δεν έχει απότονόμοπρωτογενείς εξουσίες κατάτηνεξέταση ιεραρχικών προσφυγών. Κατάσυνέπειαδεν μπορούσε νααξιολογήσει στοι­ χείαυστερογενή τηςαπόφασης.Έτσιοιαπόψεις τωνδιαφόρων τμημάτων όπωςκαιτουΔήμουΛατσιών πουείχε μίαγενικάευνοϊκήστάσηαπέναντιστην αίτησηήτανστοιχεία εξωγενή. Εξω­ γενή χαρακτηρίστηκανκαιόλα ταστοιχεία που περιστοιχίζουν τηναίτησητουενδιαφερομένουγιαεπανεξέτασητης 12/5/92που απορρίφθηκεαπότην Πολεοδομική Αρχήστις 25/6/
3. Υποστη­ ρίχθηκε ότι παράνομα καιπεπλανημένατο καθούέλαβε υπόψη 2141 Νικήτας,Δ. Συμβ. Βελτιώσεως Γερίου κ.ά. ν.Δημοκρατίας

(1995)τοΣημείωματουΥπουργείουΕσωτερικών πουπεριείχε ταστοι­ χεία αυτά. Υποστηρίχθηκε περαιτέρω ότι ηεπανεξέτασηοδήγη­ σε σε νέα απόφαση με αποτέλεσμα να χάσει την εκτελεστότητα της ηαπόφασηκατά της οποίαςασκήθηκε ιεραρχικήπροσφυγή. Ηνέα αυτήπράξηδεν προσβλήθηκε απότους ενδιαφερόμενους μεαποτέλεσμαηιεραρχικήτους προσφυγή,πουεκκρεμούσε στο Υπουργικό Συμβούλιο, ναμείνει χωρίς αντικείμενο. 5 Χρειάζεται εδώμίαδιευκρίνηση.Διαφοροποιούνταιπιστεύω τα γεγονότα που είχαν προκύψει απότην έρευνα πουδιεξήγαγε 10 το Υπουργικό Συμβούλιο,όπως οι διάφορεςαπόψειςπουπήρε, προτούκαταλήξει σε απόφασηέστωκαιανήταν μεταγενέστερες της απόφασης από εκείνη που έχουν απευθείας σχέση με την επανεξέτασητηςυπόθεσης απότηνΠολεοδομική Αρχή.Έχωτην άποψη ότι στην έκταση αυτή το Υπουργικό Συμβούλιο έδρασε 15 μέσα σταπλαίσια των αρμοδιοτήτων του όπως τις καθορίζει το αρθρ. 31

(2)του νόμου πουπροβλέπει ειδικά γιατην ιεραρχική προσφυγή κατά των πολεοδομικών αποφάσεων: "Οσάκις υποβάλληται ιεραρχική προσφυγήδυνάμει του εδα- 20 φίου (Ι), το Υπουργικόν Συμβούλιον δύναταινα επιτρέψη ή να απόρριψη ταύτην,ήνα ακύρωση ήτροποποίηση οιονδή­ ποτε μέρος τηςαποφάσεωςανεξαρτήτως τουεάνη απόφασις αφορά εις το μέρος τούτο ή μη,δύναταιδε να επιληφθήτης αιτήσεως ως εάναύτηείχετοπρώτονυποβληθήεις τούτο." 25 Η φράση "δύναταιδεναεπιληφθήτης αιτήσεως ως εάναύτη είχετο πρώτονυποβληθήεις τούτο" παρέχει σαφή δικαιοδοτική εξουσία στο όργανο,πουτου επιτρέπει και την εξέταση μεταγε­ νέστερων της προσφυγής στοιχείων. Έτσι αντο θέμαέμενεσεόσα ηέρευνατουΥπουργικού Συμ­ βουλίου έφερε σε φως,ηκριτικήπουασκήθηκεγιατηλήψη υπό­ ψη των στοιχείων αυτών θαήταν αδικαιολόγητη. Εξακολουθεί όμως υφιστάμενο το θέμα της απόφασης της Πολεοδομικής 35 Αρχήςημερ.25/6/92.Απαντώντας στους ισχυρισμούς των αιτη­ τών στο σημείο αυτό ο δικηγόρος της Δημοκρατίας είπε ότι δε χωρούσε πλάνη διότι, όπως φαίνεται από το Σημείωμα, το Υπουργικό Συμβούλιο ενημερώθηκε πλήρως γιατην αίτηση της 12/5/92, την πορεία και την κατάληξη της. Και παραθέτοντας 40 απόσπασμα απότην απόφαση Ανδρέας Τσουλόφτας &Άλλοι ν. Δημοκρατίας

(1983)3 Α.Α.Δ. 426 (σελ. 431), υπέβαλε ότι το Υπουργικό Συμβούλιο επιλαμβάνεται της υπόθεσης ως διοικη­ τικό όργανο χωρίς να έχει τις εξουσίες που ασκεί το Ανώτατο 2142 30 4ΑΛΛ Συμβ. ΒελτιώσεωςΓερίουκ.ά. ν.Δημοκρατίας Νικήτας,Δ. Δικαστήριο κάτω από το αρθρ. 146 του Συντάγματος ή άλλες εξουσίες οιωνεί δικαστικές. Ηδικηγόρος των ενδιαφερόμενων δεν καταπιάστηκεμετο σημείο αυτό. 5 10 15 20 Φυσικάο έλεγχοςτης νομιμότητας πράξηςαπότοιεραρχικά ανώτερο όργανο αποτελεί ίσως την πρώτη μέριμνα του: Εγχει­ ρίδιο Διοικητικού Δικαίου" ΕπαμεινώνδαΣπηλιωτόπουλου, 6η έκδοση

(1993)σελ. 248, παραγρ.252. Επομένως οτιδήποτε συ­ νάπτεται μετην έννοια αυτήεμπίπτει στην ακτίνα δικαιοδοσίας τουοργάνου. Αναντίρρητα εδώτο Υπουργικό Συμβούλιο έλαβε υπόψη κα­ θετί που αφορούσε την αίτηση επανεξέτασης καθώςκαι το απο­ τέλεσμα της.Δεφαίνεταιόμωςνατοαπασχόλησεκαθόλουτοθέμακατάπόσον υπήρχε νέα τροποποιημένη απόφασηως αποτέ­ λεσματηςεπανεξέτασης μεβάσηπρόσθεταστοιχεία. Ενπάσηπε­ ρίπτωση φαίνεται,γιαναμηπωπως είναιβέβαιο,ότι το Υπουρ­ γικό Συμβούλιο έλαβε υπόψη πραγματικέςκαι νομικές προϋπο­ θέσεις που δεν έπρεπε, υποπίπτοντας έτσι σε πλάνη. Ηπλάνη, όπως συνάγεται απότην επίδικηαπόφασηστην οποίαρητά ανα­ φέρεταιηπρότασηπροςτοΥπουργικό Συμβούλιο καιτοΣημεί­ ωμα,επηρέασαντηλήψη της. Γιαυτόκαιτηνακυρώνωσύμφωνα μετο αρθρ. 146.4(β) του Συντάγματος.Δεν επιδικάζω έξοδα. Η προσφυγή επιτυγχάνει χωρίς έξοδα. 2143