(1995)27Οκτωβρίου, 1995 [ΠΙΚΗΣ, Πρόεδρος] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ 146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΝΙΚΟΛΑΣ ΒΑΡΝΑΒΙΔΗΣΚΑΙ ΑΛΛΟΙ, Αιτητές, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ/ΉΑΛΛΟΥ, Καθ' ων ηαίτηση. (ΥπόθεσηΑρ. 261/94) Προσφυγήβάσει τον Αρθρου 146τουΣυντάγματος — Έννομο συμφέ ρον — Ο επηρεασμός της αρχαιότητας κρατικού λειτουργού από εκτελεστή διοικητική πράξη νομιμοποιεί τονεπηρεαζόμενο ναπρο σφύγει εφόσον επηρεάζεται ηυπηρεσιακή τουκατάσταση— Εφαρμογή τηςαρχής στην περίπτωση αξιωματικών τονΣτρατού τηςΔη μοκρατίας. Στρατός τηςΔημοκρατίας — Αξιωματικοί — Επετηρίδα — Δενμειώ νει τη σημασία ατομικών διοικητικών πράξεων σχετικών με την υπηρεσιακή κατάσταση αξιωματικού — Τέτοιες αποφάσεις συνι στούν το νπόβαθρο για τηνκατάρτιση τηςΕπετηρίδας —Περίπτω σηαναδρομικής προαγωγής Ταξιάρχου —Ακυρώθηκε. 5 10 Διοικητικό Δίκαιο — Διοικητική πράξη — Αναδρομικότητα — Κατ' 15 αρχήν αποκλείεται — Εξαιρέσεις — Στρατός τηςΔημοκρατίας — Οπερί Στρατού τηςΔημοκρατίας Νόμος του 1990 (Ν. 33/90) όπως τροποποιήθηκε — Δεν παρέχει εξονσία αναδρομικών διορισμών. Οι οατητές προσέβαλαν τηνεκ των υστέρωνμετάθεσητης ημε- 20 ρομηνίας προαγωγής του ενδιαφερομένου μέρους στο βαθμό του Ταξιάρχου μεαποτέλεσμααυτήναανατρέχει σεπρογενέστεροτου αρχικούχρόνο. Το Ανώτατο Δικαστήριο,ακυρώνοντας την επίδικηαπόφαση, 2292 25 4ΑΛΛ. Βαρναβίδηςκ.ά.ν. Δημοκρατίας αποφάσισε ότι: 5 10 15 20 25 30
- Οεπηρεασμός τηςαρχαιότηταςκρατικούλειτουργού από εκτελε στή διοικητική πράξη, νομιμοποιεί τον επηρεαζόμενο να προσφυγει εφόσον επηρεάζεται ηυπηρεσιακή τουκατάσταση. Ο επηρεασμός της υπηρεσιακής κατάστασης των αιτητών, εξ αφορμής της αναδρομικής προαγωγής του ενδιαφερομένου μέ ρους, παρείχε στους αιτητές το νενομισμένο συμφέρον (Αρθρο 146.2 του Συντάγματος) να προσφύγουν στο δικαστήριο και να αξιώσουν την αναθεώρηση της απόφασηςπουτους επηρέασε.
- ΗΕπετηρίδαδεν μειώνει τησημασία ατομικών διοικητικών πρά ξεων καθοριστικών για τη θέση και την ιεραρχία του επηρεαζομνεου στο στράτευμα. Αντίθετα, αποφάσειςόπως εκείνη ηοποία προσβάλλεται στην παρούσαπροσφυγή,συνιστούν τουπόβαθρο για τον καταρτισμότης Επετηρίδας.
- Στη Σφηχονρής κ.ά. ν.Δημοκρατίας διαπιστώνεται ότι με ελάχιστες εξαιρέσεις αποκλείεται η αναδρομικότητα των διοικητι κών πράξεων. "Η αναδρομική", όπως επισημαίνουμε, "άσκηση διοικητικής εξουσίας είναι δύσκολο νασυμβιβασθεί με 'διοικείν' που εξ αντικειμένου εδράζεται στο παρόν και έχει προοπτική το μέλλον. ...". Επιτρέπεται μόνο εφόσον ο νόμος παρέχει αυτήτην εξουσία και όπου ηαναδρομήστο παρελθόν είναι αναγκαία για την αποκατάστασητης νομιμότητας. Στην προκείμενη περίπτω ση,δενσυνέτρεχε κανέναςβάσιμοςλόγος πουθαμπορούσεναδι καιολογήσει την αναδρομική προαγωγή του ενδιαφερομένου προσώπου. Εξουσία για τη διενέργεια αναδρομικών διορισμών, δενπαρέχεταιαπότον περί Στρατούτης Δημοκρατίας Νόμο του 1990 [Ν.33/90 και μεταγενέστερες τροποποιήσεις των Ν. 103/91, 25
(1)/92, 7
(1)/95 και 14
(1)/95], ούτε συνέτρεχε άλλος λόγος ο οποίος θαμπορούσε ναδικαιολογήσει τον αναδρομικό διορισμό του ενδιαφερομένου προσώπου. 35 Ηπροσφυγή επιτυγχάνει μεέξοδα. Αναφερόμενες υποθέσεις: 40 Σφηκονρήςκ.ά. ν.Δημοκρατίας
(1995)3Α.Α.Δ. 327, Ζαβρόςκ.ά. ν.Δημοκρατίας
(1994)3Α.ΑΛ. 349, Πετρώνδας ν. Συμβουλίου Αποχετεύσεως Λευκωσίας
(1995)4 2293 Βαρναβίδηςκ.ά. ν.Δημοκρατίας
(1995)Α.Α.Δ.
- Προσφυγή. Προσφυγήμετην οποίαοι αιτητέςπροσβάλλουν απόφασητο Υπουργού Αμυνας ημερομηνίας 17.2.94, με την οποία τροπο ποιήθηκε ηημερομηνία διορισμού του ενδιαφερομένου μέρους, στο αξίωμα του Ταξίαρχου2.1.93,ώστε οδιορισμός του να αρ χίζει από30.9.
- 5 10 Σ. Οικονομίδης, για τους Αιτητές. Α. Χριστόφορου,Δικηγόρος τηςΔημοκρατίας,γιατουςΚαθ' ων ηαίτηση. 15 Ι. Νικολάου,γιατο Ενδιαφερόμενο μέρος Λουκή Αυγουστίδη. Cur. adv.vult. ΠΙΚΗΣ, Π.: Οι αιτητές είναι Ταξίαρχοι στο Στρατότης Κυ- 20 πριακής Δημοκρατίας. Το αξίωμα αυτό, κατέχουν από 1.10.
- Προσβάλλουν, με την προσφυγή τους, απόφασητου Υπουργού Αμυνας της 17.2.94,βάσει της οποίαςτροποποιήθη κε ηημερομηνία διορισμού του ενδιαφερομένου μέρους Λουκή Αυγουστίδη, στο αξίωμα του Ταξιάρχου,2.1.93, ώστε ο διορι- 25 σμόςτου να αρχίζει από30.9.
- Τοσυμφέρον των αιτητών,στο οποίοθεμελιώνεται ηπροσφυ γή,είναι οδυσμενής επηρεασμός της υπηρεσιακής τους κατάστα σης. Η αρχαιότητα μεταξύ ομοβάθμιων αξιωματικών του στρα- 30 τεύματος,-διαδραματίζει σημαίνοντα ρόλο στη δομή διοίκησης των στρατιωτικών μονάδων,καιτουστρατεύματοςγενικότερα.Ο επηρεασμός της αρχαιότηταςκρατικούλειτουργού απόεκτελεστή διοικητική πράξη, νομιμοποιεί τον επηρεαζόμενο να προσφύγει εφόσον επηρεάζεταιηυπηρεσιακήτουκατάσταση[βλ.μεταξύάλ- 35 λων, Σφηχονρής ν.Δημοκρατίας
(1995)3Α.Α.Δ.327]. Ο επηρεασμός της υπηρεσιακής κατάστασηςτων αιτητών,εξ αφορμής της αναδρομικής προαγωγής του ενδιαφερομένου μέ ρους, παρείχε στους αιτητές το νενομισμενο συμφέρον (Αρθρο 146.2)ναπροσφύγουν στο δικαστήριοκαινααξιώσουν τηνανα θεώρηση της απόφασηςπου τους επηρέασε. Οι καθ'ων ηαίτησηυποστηρίζουν ότι ηπροσ(ρυγή των αιτη2294 40 4ΑΛΛ. Βαρναβίδης κ.ά. ν. Δημοκρατίας Πικής, Π. τών είναι ενστάσιμη για τρεις προδικαστικούς -όπως τους χα ρακτηρίζουν -λόγους: 5 10 15 20 Ο πρώτος λόγος είναι ότι, ηαπόφασητης 17.2.94,που αποτελεί το αντικείμενο της προσφυγής,δε συνιστά εκτελεστήδιοι κητική πράξη αλλά πράξη εκτέλεσης προηγούμενης απόφασης τουΥπουργικού Συμβουλίουτης24.9.
- Μετηναπόφασηεκεί νη,τοΥπουργικό Συμβούλιο εξουσιοδότησε τον ΥπουργόΑμυ νας νατροποποιήσει την ημερομηνία διορισμού τουενδιαφερομένου προσώπου στον ΚυπριακόΣτρατό,εφόσον εδημιουργούντο οι προϋποθέσεις πουθακαθιστούσαντούτο δυνατό. Ηαπό φαση του Υπουργικού Συμβουλίου, της 24.9.93, δεν επέφερε οποιεσδήποτε αλλαγές στη θέση του ενδιαφερομένου προσώπου ήτης ιεραρχίας στο στρατό. Επρόκειτο για απόφασηδηλωτική τωνπροθέσεων τουαρμόδιουοργάνουναδράσει μελλοντικά με ορισμένο τρόπο, εφόσον συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις που θα καθιστούσαν τούτο εφικτό.Ήταν ηεπίδικηαπόφασηπου καθό ρισε αναδρομικάτην ημερομηνία οργανικής ένταξης του ενδια φερομένου προσώπου στο Στρατότης ΚυπριακήςΔημοκρατίας από30.9.
- Τουδιορισμού τουπροηγήθηκεηυπηρεσία επί συμβάσει, στην ίδιαθέση,από30.9.
- Ηένσταση κρίνεταιανεδαφική. 25 30 35 40 Η δεύτερηένσταση άπτεταικαιπάλιντηςεκτελεστότητας της απόφασης της 17.2.94,αντικρυζόμενης απόδιαφορετικήοπτική γωνία. Είναιηθέσητωνκαθ'ωνηαίτησηότι,η απόφασητης17.2.94 δεν ήταν καθοριστική για την προαγωγή του ενδιαφερομένου προσώπου στο στρατό.Ισχυρίζονται ότι ηαλλαγήστηνυπόστα ση του ενδιαφερομένου προσώπου συντελέστηκε με την Επετη ρίδα του στρατού, η οποία δεν προσεβλήθη. Σύμφωνα με την απόφαση της Ολομέλειας του Ανωτάτου Δικαστηρίου στη Ζαβρονκ.ά. ν. Δημοκρατίας(\994) 3Α.Α.Δ.349, την οποίαεπικα λέσθηκαν οι καθ' ων η αίτηση, η Επετηρίδα είναι καθοριστική για τις διεκδικήσεις των αξιωματικών γιαανέλιξη στο στράτευ μα και, συνεπώς, πράξη υποκείμενη σε αναθεώρηση βάσει του Αρθρου 146.1 του Συντάγματος.ΗΕπετηρίδαδε μειώνει τησημασία ατομικών διοικητικών πράξεων, όπως η απόφαση της 17.2.94, καθοριστικών γιατηθέσηκαιτην ιεραρχίατουεπηρεα ζόμενου στο στράτευμα. Αντίθετα, αποφάσεις όπως εκείνη η οποία προσβάλλεται στην παρούσα προσφυγή, συνιστούν το υπόβαθρο γιατον καταρτισμό τηςΕπετηρίδας. 2295 Πικής,Π. Βαρναβίδης κ.ά. ν.Δημοκρατίας
(1995)Και ηδεύτερη ένσταση των καθ' ωνη αίτησηκρίνεταιανεδα φική. Η τρίτη ένσταση παραγνωρίζει τη φύσητου συμφέροντος το οποίο οι αιτητές επιδιώκουν να προασπίσουν με την προσφυγή 5 τους. Γίνεται εισήγησηότι ηαπόφασηδεν προοιωνίζει, ούτε εί ναι αφεαυτήςκαθοριστική για τη μελλοντικήανέλιξη των αιτη τών και τουενδιαφερομένου προσώπου στο στράτευμα,ηοποία εν πολλοίς θα εξαρτηθεί από την αξιολόγηση της υπηρεσίας τους στη θέσητου Ταξιάρχου.Το συμφέρον των αιτητών,όπως 10 υποδεικνύεται στο εισαγωγικό μέρος της απόφασης,δε συναρ τάται με τις προσδοκίες τους γιαπροαγωγή,αλλά με τον επηρε ασμότηςυφιστάμενης υπηρεσιακήςτους κατάστασης,λόγωτης ανατροπής της αρχαιότητας τους έναντι του ενδιαφερομένου προσώπου. Όπως επισημάναμε στην Πετρώνδαν. Σνμβονλίον 15 ΑποχετεύσεωςΛευκωσίας
(1995)4Α.Α.Δ. 1602 "... Η αρχαιότη τα του υπαλλήλου, στο πλαίσιο της ιεραρχίας και λειτουργίας του τμήματος όπου υπηρετεί, άπτεταιτης υπηρεσιακής τουκα τάστασης· όχι όμως η αρχαιότηταωςπαράγονταςοοποίοςμπο ρεί να επιμετρήσει στην ανέλιξη του υπαλλήλου στο μέλλον.Σ' 20 εκείνη την περίπτωση αδιαμφισβήτηταο επηρεασμός δεν είναι άμεσος. Πρέπει, επίσης, να σημειωθεί ότι κανένας υπάλληλος δεν έχει κεκτημένο δικαίωμανατύχει προαγωγής....". Κρίνω ότι δενπαρεμβάλλεταιοποιοδήποτεκώλυμα στην αναθεώρηση της επίδικηςπράξης,μετονέλεγχοτηςνομιμότητας της οποίαςθαασχοληθώ αμέσως. 25 Στη Σφηχονρής κ.ά. ν. Δημοκρατίας
(1995)3 Α.Α.Δ. 327, διαπιστώνεται ότι με ελάχιστες εξαιρέσεις αποκλείεται η ανα- 30 δρομικότητα των διοικητικών πράξεων. "Ηαναδρομική",όπως επισημαίνουμε, "άσκησηδιοικητικής εξουσίας είναι δύσκολο να συμβιβασθεί με 'το διοικείν' που εξ αντικειμένου εδράζεται στο παρόν και έχει προοπτική το μέλλον. ...". Επιτρέπεται μόνο εφόσον ο νόμος παρέχει αυτήτην εξουσία και όπου ηαναδρο- 35 μήστο παρελθόν είναι αναγκαία γιατην αποκατάστασητηςνο μιμότητας. Στην προκείμενη περίπτωση, δε συνέτρεχε κανένας βάσιμος λόγος πουθα μπορούσε ναδικαιολογήσει την αναδρο μικήπροαγωγήτου ενδιαφερομένου προσώπου.Εξουσία γιατη διενέργεια αναδρομικώνδιορισμών, δεν παρέχεται απότον πε- 40 ρί Στρατού της Δημοκρατίας Νόμο του 1990 [Ν.33/90και με ταγενέστερες τροποποιήσεις τωνΝ. 103/91,25
(1)/92,7
(1)/95και 14
(1)/95]· ούτεσυνέτρεχεάλλος λόγοςοοποίοςθαμπορούσενα δικαιολογήσει τον αναδρομικό διορισμό του ενδιαφερομένου 2296 4ΛΑΛ. Βαρναβίδηςκ.ά. ν.Δημοκρατίας Πικής, Π. προσώπου. Καταλήγωότιη πράξηείναιπαράνομηκαιπρέπειναακυρωθεί. 5 Ηπροσφυγή επιτυγχάνει μεέξοδα. Η επίδικη διοικητική απόφαση ακυρώνεται στην ολότητα της, βάσει του Αρθρου 146.4(β)τουΣυντάγματος. Ηπροσφυγή επιτυγχάνει μεέξοδα. 2297