(1995)31Οκτωβρίου, 1995 [ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ,Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΑΑΡΘΡΑ 146,28,122,124ΤΟΥΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ, Αιτητής, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ, Καθ'ων ηαίτηση. (Υπόθεση Αρ. 760/94) Δημόσιοι Υπάλληλοι — Προαγωγές — Προσόντα — Προσόντα πον δεν προβλέπονται ούτε ως απαιτούμενα ούτε ως επιπρόσθετα — Βαρύτητα σύμφωνα με τα νομολογηθέντα Δημόσιοι Υπάλληλοι — Προαγωγές — Σύστασητον Προϊσταμένουτον Τμήματος — Προσωπική γνώση και πληροφορίες που συνέλεξεο Προϊστάμενος απόάλλονςλειτονργσύς—Νομολογία επίτονζητήμα τοςσεσχέσημετηνομιμότητακαιτηνεπάρκειατηςαιτιολογίαςτηςσύ στασης— Κανέναελάττωμα τηςσύστασηςστηνεξετασθείσα υπόθεση. 5 10 Δημόσιοι Υπάλληλοι — Προαγωγές— Κριτήρια — Η φύσητωνανατεθέντων σε νπάλληλο καθηκόντωνδεν αποτελεί νόμιμο κριτήριο προαγωγής — Εξαιρέσεις,ορθό μέτρο κρίσεως νποχμηφίων και η κριθείσα περίπτωση τήρησηςτον νόμον. 15 Δημόσιοι Υπάλληλοι—Προαγωγές—Σύσταση τονΠροϊσταμένον τον Τμήματος— Αιτιολογία — Όροιεπαρκούςαιτιολόγησηςαπό τηνο μολογία — Αιτιολογημένη ησύστασηστηνκριθείσαπερίπτωση. Προσφυγήβάσει τον Αρθρου 146τον Συντάγματος —Αόγοι ακνρώσε- 20 ως — Έλλειψηαιτιολογίας — Δημόσιοι υπάλληλοι —Προαγωγές — Αιτιολογημένη ηαπόφασητηςΕΛ.Υ. στηνεξετασθείσα νπόθεση. Ο αιτητήςπροσέβαλετηνπροαγωγήτωνενδιαφερομένωνμερών στηθέσηΑνώτερου Αποθηκάριου. 2360 25 4ΑΛΛ. Παπαδόπουλοςν. Δημοκρατίας Το Ανώτατο Δικαστήριο, απορρίπτονταςτηνπροσφυγή, απο φάσισε ότι: 5 10 15 20 25 30 35 40 1. Ηνομολογία πάνωστο θέμα της εκτίμησης των προσόντων που δεναποτελούν επιπρόσθετο προσόν σύμφωνα μετο σχετικόσχέ διουπηρεσίας, όπωςκαιγενικάτωνπροσόντων πέραντωναπαι τουμένων απότοσχέδιο υπηρεσίας, είναισαφής.Προσόνπουδεν προβλέπεται από το σχέδιο υπηρεσίας σαν πλεονέκτημα είναι στοιχείο πουλαμβάνεται υπόψη στην εκτίμηση τηςικανότητας του υποψηφίου για την καλύτερη εκτέλεση των καθηκόντων της θέσης. Δενπαραγνωρίζεται, αλλά συνεκτιμάται μετα υπόλοιπα στοιχεία στηγενικήαξιολόγησητωνυποψηφίων. Στηνπαρούσα υπόθεσητο σχέδιο υπηρεσίαςδεν προβλέπει την κατοχήακαδημαϊκών προσόντων ούτε ως απαιτούμενοπροσόν,ούτε ωςεπιπρόσθετοπροσόν.Θαπρέπεινααναφερθείότιστηναπόφαση τηςηΕπιτροπήαναφέρειότιηκατοχήακαδημαϊκώνπροσόντωναπό τουςμηεπιλεγέντεςυποψηφίουςδενμπορούσε,ενπάσηπεριπτώσει, νααντισταθμίσει τηγενική υπεροχήτωνεπιλεγέντων.- Ηθεση ότιο απηχής υπερείχε έκδηλα σεπροσόντα των ενδιαφερομένων μερών δενευσταθείκαιθαπρέπεινααπορριφθεί.ΟΔιευθυντήςκαιη Επι τροπή, ορθάδεν έδωσαν βαρύτηταστα ακαδημαϊκά προσόντα του αιτητήπουδενσχετίζονταν μετηφύσητωνκαθηκόντωντηςθέσης. 2.Ο τρόπος μετονοποίο ο προϊστάμενος τμήματος αξιολογεί τις απόψειςλειτουργών πουσυμβουλεύεται δενείναιδυνατόννα ελέγ χεταιδικαστικά(ΚατερίναΓεωργιάδονν.Δημοκρατίας). Δενείναι επίσης απαραίτητο όπως οΔιευθυντής καταγράφειστα πρακτικά τηνπηγήή τοθεμέλιοστο οποίοστηρίζει τηγνώσητου,νοουμένου βέβαιαότιη σύστασηπεριέχει επαρκήαιτιολογία. Το θέμα της προσωπικήςγνώσης απασχόλησε τοΔικαστήριο στην υπόθεση Kleri Angelidou and Others v. TheRepublic
(1982)3 C.LR.520,όπουτονίστηκε ότιαποτελείπαγιωμένηαρχήτουδιοικητικού δικαίουότιπροσωπικήγνώσηήπληροφορίαπουκατέχεται απόμέλησυλλογικούοργάνουγιαέναυποψήφιο,αποτελεί υλικότο οποίο,στηναπουσίαρητήςαντίθετηςνομοθετικής πρόνοιας,μπορεί νόμιμαναληφθείυπόψηγιασκοπούςλήψηςτηςαπόφασηςπερίτου υποψηφίουαυτού,νοουμένουότιηγνώσηαυτήδενλαμβάνεταιυπόψημεσκοπόαπλώςτηνενδυνάμωσητηςάποψηςπου σχηματίστηκε επίτηβάσειάλλΰυ υλικού πουβρίσκεται ενώπιοντουοργάνου, αλ λάσανανεξάρτητοστοιχείοτοοποίοδενβρίσκεταισεσυμφωνίαμε τοάλλουλικό. Η προσωπικήγνώσηθαπρέπεινακαταγράφεταιλε πτομερώςούτωςώστενακαθίσταταιδυνατόςοδικαστικόςέλεγχος. 2361 Παπαδόπουλοςν.Δημοκρατίας
(1995)Στο σχετικό πρακτικότης Επιτροπήςεδώφαίνεταιότι οΔιευθυ ντής για να προβεί στη σύσταση του δεν στηρίκτηκε μόνο στην προσωπική γνώση που είχε για τους υποψηφίους. Αναλύει τις απόψειςτουτόσογιαόλους τουςυποψηφίουςγενικά,όσοκαιγια τους συστηνόμενους μελεπτομέρεια, συγκρίνοντας τους μάλιστα 5 καιονομαστικά μεάλλους υποψηφίους.ΟΔιευθυντής αναφέρθη κετόσο στακαθιερωμένακριτήρια,όσο καιστην προσωπικήτου γνώσησυνοψίζοντας τησύσταση του για τατρίαενδιαφερόμενα μέρη. Στη συνέχεια εξηγεί με κάθε λεπτομέρεια τα στοιχεία που έλαβευπόψηγιατουςυποψηφίουςπουσυστήθηκαν μετρόποπου 10 η σύστασητουναμηστερείται αιτιολογίαςκαιοδικαστικόςέλεγ χος να είναι δυνατός. Η προσωπική γνώση του Διευθυντή δεν απετέλεσε ξεχωριστό αυτοτελές στοιχείο άσχετο με τηναπόδοση των υποψηφίων, αλλάχρησιμοποιήθηκε σανενισχυτικό στοιχείο. Η αναφορά του Διευθυντή στην προσωπική του γνώσηδεν γίνε15 ται αφήνοντας άγνωστο το λόγο για τον οποίο κατά την κρίση του OLσυστηθέντες ήτανκαταλληλότεροι. Αντίθετα, με λεπτομέ ρεια ανέλυσε ταστοιχεία βάσει των οποίων κατέληξε στη συγκε κριμένη σύσταση. 20
- Αναμφίβολα ηφύσητωνκαθηκόντωνπουανατέθηκαν σευπάλλη λοδεναποτελείνόμιμο κριτήριογιατηνπρόκρισηυπαλλήλουένα ντισυναδέλφουτου,εκτόςίσωςόπουπροκύπτειότιστον τελευταίο ανατέθηκαν,λόγω ανεπάρκειαςπεριορισμένακαθήκοντα. 25 Μέτρο κρίσης της αξίας των υποψηφίων είναι η επάρκεια και αποτελεσματικότητα με την οποία ασκούν τα καθήκοντα τους όπως αυτήαντικατοπτρίζεταιστις ετήσιες υπηρεσιακές τους εκ θέσειςκαι όχι ηφύσηήτο είδος της εργασίας που εκτελούν κατ' εντολήτων ανωτέρων τους. Υπάλληλος στον οποίο ανατέθηκαν περιορισμένα ήυποδεέστερα καθήκοντα δεν μπορεί νατίθεταισε μειονεκτική ή δυσμενέστερη θέση έναντι συναδέλφου του στον οποίο παρασχέθηκε η ευκαιρία για πλήρη ανάπτυξητων ικανονήτωντου. 30 35 Στην παρούσα υπόθεση δεν φαίνεται ότι οι τρεις συστηθέντες προτιμήθηκαν λόγω ειδικώνκαθηκόντωνπουτους ανατέθηκανή OTLστους άλλους υποψήφιους είχανανατεθείυποδεέστερακαθή κοντα. Δεν μπορεί να λεχθεί ότι η αναφορά του Διευθυντή στα καθήκοντα των συστηθέντων θυματοποιεί είτε τον αιτητή, είτε άλλον υποψήφιο.
- Δεν φαίνεταιεπίσης ορθήηθέσηότι οΔιευθυντής δεν προέβησε ουσιαστική σύγκριση τωνυποψηφίωνκαιότιη σύστασητουαπο2362 40 4 ΑΛΛ. Παπαδόπουλοςν. Δημοκρατίας τελεί απλή επανάληψη της διατύπωσης του νόμου και συνεπώς δεν είναι αιτιολογημένη. 5 10 15 20 25 30 35 ΟΔιευθυντής έπρεπεναεπιλέξει μεταξύσχεδόν ίσων σεόλαυποψηφίων,τρεις των οποίων έπρεπενακαταλάβουντηνεπίδικη θέ ση. Παρέθεσε τα στοιχεία που συνθέτουν την προσωπική του γνώση και τα οποία καθιστούν τους συστηθέντες καταλληλότε ρουςγιαπροαγωγή.Τογεγονός ότι μερικάαπόταστοιχεία πιθα νώς ναπεριέχονται καιστις υπηρεσιακέςεκθέσεις δεν θαπρέπει να τον εμποδίσει να τα αναφέρει στη διατύπωσητης αιτιολογη μένης απόφασης του.
- Είναι νομολογημένο ότι αν δεν υπάρχει αιτιολόγηση, το Δικα στήριοαδυνατείναελέγξειανηαπόφασηήτανεύλογαεπιτρεπτή, για να είναι δε νοητός ο έλεγχος θαπρέπει η πραγματική βάση πάνω στην οποία στηρίκτηκε η απόφασηνα είναι γνωστή. (Βλ. Δημοκρατία ν. Γεώργιου Χάτζηγεωργίον). Στην παρούσαυπό θεση η Επιτροπή ανέλυσε την απόφαση της παραθέτονταςτα στοιχεία πουέλαβευπόψη,μεταξύτων οποίων ταπροσόντατων υποψηφίων,τηναρχαιότητα τους,τησύσταση τουΔιευθυντήκαι τις υπηρεσιακές εκθέσεις στο σύνολο τους. Ηαπόφασητης Επι τροπής περιέχει όλα τα στοιχεία που παρέχουν τηδυνατότητα στο Δικαστήριο να προβεί σε δικαστικό έλεγχο. Είναι νομολογη μένοότι δεν είναι αναγκαίαηαναφορά σε καθένααπότουςυποψηφίους χωριστά και η Επιτροπήδεν είναι ανάγκηνααναφέρε ται ονομαστικά στον κάθε υποψήφιο. Στηνκαλύτερηπερίπτωσηοαιτητήςθαμπορούσε ναθεωρηθείισά ξιος των συστηθέντων καιτελικά προαχθέντων,ενώ υστερούσε καταφανώς,σε αρχαιότητα απ'αυτούς.Στη μιαπερίπτωσηη αρχαιό τητα του υπολειπόταν κατάτρία χρόνια και σητν άλλη κατά δύο. Όλαταστοιχεία δείχνουν ότι οι συστηθέντες ήτανκαθ' όλαεξαίρε τοιυποψήφιοι. Κάτωαπότις περιστάσεις δεν μπορεί να λεχθεί ότι η Επιτροπή απέτυχε ναεπιλέξει τον πραγματικά καλύτερουποψήφιο. Ηπροσφνγή απορρίπτεται μεέξοδα. 40 Αναφερόμενεςνποθέσεις: Andreou v.Republic
(1979)3 C.L.R. 379, Φιλιππίδης ν.Δημοκρατίας
(1993)3Α.Α.Δ. 288, 2363 Παπαδόπουλοςν. Δημοκρατίας
(1995)Αζίζ ν.Δημοκρατίας
(1990)3ΑΛΛ. 3898, Χρυσοστόμου ν.Ε.Ε.Υ.
(1989)3ΑΛΛ. 3186, Δημοκρατία ν.Κονκκονρή κ.ά.
(1993)3ΑΛΛ. 598, 5 TheoditouandAnotherv. Republic
(1988)3(Β)C.L.R. 1271, Βαρνάβα κ.ά.v.Δημοκρατίας
(1990)3ΑΛΛ. 1279, 10 Hadjiioannou v.Republic
(1983)3 C.L.R. 1041, Koraiandanotherv.Cy.B.C.
(1973)3 C.L.R. 546, Δημοκρατία v.Παπαμιχαήλ
(1989)3ΑΛΛ. 823, 15 Ζαπίτης v.Δημοκρατίας
(1989)3ΑΛΛ. 1098, Γεωργιάδον ν.Δημοκρατίας
(1990)3ΑΛΛ. 2480, 20 Angelidou andOthersv.Republic
(1982)3 C.L.R. 520, Frangos v.Republic
(1970)3C.L.R. 312, Χατζηγιάννη v.Δημοκρατίας
(1994)3ΑΛΛ. 1815, 25 Σολωμού κ.ά. ν.Δημοκρατίας
(1995)4ΑΛΛ. 1904, Στεφάνου ν.Δημοκρατίας
(1990)3ΑΛΛ. 3004, 30 Papadopoulos v.Republic
(1982)3C.L.R. 1070, Χαραλαμπίδης ν.Δημοκρατίας
(1991)3ΑΛΛ. 414, Αλεξάνδρου ν.Δημοκρατίας
(1995)4ΑΛΛ. 244, 35 Loucav.P.S.C. andOthers
(1989)3 C.L.R. 672, Καψοσιδέρης ν.Δημοκρατίας
(1995)3ΑΛΛ. 170, 40 PiperiandOthers v.Republic
(1984)3(B)C.L.R. 1306, Michanicos andAnother v.Republic
(1976)3 C.L.R. 237, 2364 4ΑΛΛ. Παπαδόπουλος ν. Δημοκρατίας Δημοκρατία ν. Χατζηγεωργίον
(1994)3ΑΛΛ. 574, Μιλτιάδουςκ.ά. ν.Δημοκρατίας
(1989)3ΑΛΛ.1318, 5 Χατζηδάςν. Δημοκρατίας
(1989)3ΑΛΛ.1121. Προσφυγή. 10 Προσφυγή εναντίον της απόφασηςτωνκαθ' ωνη αίτησημε την οποίαπροήχθηκαντα ενδιαφερόμενα μέρη στη μόνιμη θέση του Ανώτερου Αποθηκάριου στο Τμήμα Κρατικών Αγορών και Προμηθειών, αντί τουαιτητή. Ξ.Ευγενίου γιαΑ.Σ.Αγγελίδη, για τον Αιτητή. 15 Α. Βασιλειάδης,Ανώτερος Δικηγόρος τηςΔημοκρατίας, για τους Καθ'ωνηαίτηση. Cur. adv.vult. 20 25 30 ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ, Δ.:Οαι,τητής αξιώνει δήλωση του Δικαστη ρίου ότιηπράξητηςΕπιτροπής Δημόσιας Υπηρεσίας πουδη μοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας ημερ. 24.6.1994,μετην οποία προήγαγε απότην 1.6.1994 τα ενδιαφε ρόμενα μέρη στη μόνιμη θέση του Ανώτερου Αποθηκάριουστο Τμήμα Κρατικών Αγορών καιΠρομηθειών, αντί του αιτητή, εί ναι άκυρηκαι στερημένη παντόςεννόμου αποτελέσματος. Ο αιτητής ισχυρίζεται ότιηαπόφασητηςΕπιτροπής Δημό σιας Υπηρεσίας (στο εξής αναφερομένηως"ηΕπιτροπή")είναι άκυρηγιατρεις ουσιαστικούς λόγους: (α)Η σύσταση τουΔιευθυντή επίτηςοποίας βασίστηκε ηαπό φασηήταναναιτιολόγητη καιαόριστη, 35 (β)ηαπόφασητης Επιτροπήςδεν ήταναιτιολογημένη και (γ)η Επιτροπή απέτυχε να επιλέξει τον πραγματικά καλύτερο υποψήφιο. 40 Οαιτητήςισχυρίζεται ότιησύστασητουΔιευθυντήήταναναι τιολόγητη και αόριστη γιατί βασίστηκε κυρίως στην προσωπική τουγνώση,χωρίς νααποκαλύπτεταιποίαείναι καιπώςδιαμορ φώθηκε,ενώαπλώς επαναλαμβάνει όρους που περιέχονταιστο Νόμο κατά τρόπο γενικό και αόριστο. Περαιτέρω ο Διευθυντής 2365 Νικολαΐδης, Δ. Παπαδόπουλοςν.Δημοκρατίας
(1995)δεν προέβη σε καμιά ουσιαστική σύγκριση μεταξύ των υποψη φίων καιδεν έλαβε υπόψηότι οαιτητήςυπερείχε έκδηλα των εν διαφερομένων προσώπων σε προσόντα πουήτανάμεσα σχετιζό μενα με τακαθήκοντατηςθέσης. Εξάλλου οΔιευθυντής,σύμφω να πάντα με τους ισχυρισμούς του αιτητή,πληροφορώντας την 5 Επιτροπήότι οιυπηρεσιακές εκθέσειςγιατο 1993 δεν είχανυπο βληθεί, υπέβαλε αναληθή στοιχεία, ενώ η σχετική αναφορά του έγινε παράνομακαι με σκοπό να παραπλανήσει την Επιτροπή, αφού οι υπηρεσιακές εκθέσειςγια το 1993 ήταν έτοιμες απότον Απρίλιοτου 1994. Γίνεται επίσης ισχυρισμός ότι όσαεπικαλείται 10 ο Διευθυντής αποτελούν εισαγωγή εξωγενών στοιχείων κρίσης υπότημορφήτηςανάπλασηςτωνήδηυπαρχουσώνετήσιωναξιο λογήσεων. Τέλος γίνεται ο ισχυρισμός ότι ο Διευθυντής με την αναφορά του στην ανατεθείσα στα ενδιαφερόμενα πρόσωπαερ γασία,θυματοποιεί τον αιτητήκαιτουςάλλους υποψήφιους. 15 Σταπρακτικάτης Επιτροπήςημερ.9.5.1994ησύσταση τουΔι ευθυντή καλύπτει δύο σελίδες. Αφού γίνεται αναφοράσε όλους τους υποψήφιους,για τους οποίους αναφέρεταιότι ικανοποιούν τόσο την καλήγνώσητης Ελληνικής όσο καιτης Αγγλικήςκαθώς 20 και τις απαιτήσεις του σχεδίου υπηρεσίας για πολύ καλήγνώση τωνμεθόδωνκοστολόγησης καιτωνκυβερνητικών λογιστικών με θόδωνκαιδιαδικασιώνκαιαφούσυστήνονται τατρίαενδιαφερό μενα μέρηΣπύρος Κεττένης, Γεώργιος Γεωργίου και Αντωνάκης Σιακαλλής και στη συνέχεια αξιολογείται ο καθένας από τους 25 τρεις προτεινόμενους χωριστάκαιμελεπτομέρεια. Γιατους τρεις συστηθέντες ο Διευθυντής αναφέρεταιτόσο στα καθήκοντατους όσο και στις επί μέρους ικανότητες τους,προβαίνει δε και σεσύ γκριση μεάλλους υποψήφιουςπουυπερείχαν ελαφράήοριακάσε αρχαιότητατωνσυστηθέντων. Θαπρέπεινασημειωθεί ότιο αιτη- 30 τήςδενείναι μεταξύτωνυποψηφίωνπουυπερείχαντων συστηθέ ντων σε αρχαιότητα,αντίθετα υστερούσε σε αρχαιότητα των εν διαφερομένων μερών κατάδύοκαιτρίαχρόνια. Είναιη θέσητουαιτητήότι οΔιευθυντής δεν έλαβευπόψητα 35 προσόντα του αφούήταν ο μόνος που κατείχε πανεπιστημιακό δίπλωμα και συγκεκριμένα δίπλωμα Πολιτικών Επιστημών της Παντείου Ανωτάτης Σχολής Πολιτικών Επιστημών Αθηνών.Η νομολογία πάνω στο θέμα της εκτίμησης των προσόντων που δεν αποτελούν επιπρόσθετο προσόν σύμφωνα με το σχετικό 40 σχέδιο υπηρεσίας, όπως και γενικά των προσόντων πέραν των απαιτουμένων από το σχέδιο υπηρεσίας, είναι σαφής. Προσόν πουδεν προβλέπεται απότο σχέδιο υπηρεσίαςσαν πλεονέκτημα είναι στοιχείο που λαμβάνεταιυπόψη στην εκτίμηση της ικανό2366 4ΑΛΛ. 5 10 15 20 25 30 35 40 Παπαδόπουλος ν.Δημοκρατίας Νιχολαΐδης, Δ. τητας του υποψηφίου για την καλύτερη εκτέλεση των καθηκό ντων της θέσης. Δεν παραγνωρίζεται,αλλά συνεκτιμάται μετα υπόλοιπα στοιχεία στη γενική αξιολόγηση των υποψηφίων. (Andreou v. The Republic
(1979)3 C.L.R. 379. Βλέπε επίσης Φιλιππίδης ν.Δημοκρατίας
(1993)3Α.Α.Δ.288, Αζίζ ν. Δημο κρατίας
(1990)3Α.Α.Δ.3898.) Στην υπόθεση Χρυσοστόμουv.Ε.Ε.Υ.
(1989)3Α.Α.Δ. 3186, τονίστηκε ότι προσόντα πρόσθετα από εκείνα που προβλέπονται από το σχέδιο υπηρεσίας συνιστούν παράγοντα οριακής μόνο σημασίας γιαδιεκδικήσεις του κατόχου τους γιαπροαγω γή. (Βλ. επίσης Δημοκρατία ν. Κονκχονρήκαι Άλλος
(1993)3 Α.Α.Δ.598, Theoditou &Another v. The Republic
(1988)3(B) C.L.R. 1271, Γεωργία Μιχαηλίδον-Βαρνάβα και Άλλη ν. Λημοκρατίας
(1990)3Α.Α.Δ. 1279.)Τα ακαδημαϊκά προσόντα λαμ βάνονται υπόψη,αν είναι σχετικά με τα καθήκοντατης θέσης, ακόμα καιαντο σχέδιο υπηρεσίας δεν το προβλέπει. Στηνυπό θεση Myrianthi Hjiloannou v. The Republic
(1983)3 C.L.R. 1041, 1046, τονίστηκε ότι η κατοχή ακαδημαϊκών προσόντων επιπρόσθετων των απαιτουμένων από το σχέδιο υπηρεσίας τα οποία δεν αναφέρονται στο σχέδιο υπηρεσίας ούτε ως πλεονέ κτημα,δενπρέπειναβαρύνουνπολύ στην κρίσητηςΕπιτροπής, ηοποίαθαπρέπει να επιλέξει τον καλύτερο των υποψηφίων με βάση τη συνολική ενώπιον της εικόνα. Ακαδημαϊκά προσόντα επιπρόσθετα εκείνων που προβλέπονται στο σχέδιο υπηρεσίας από μόνα τους δεν δεικνύουν έκδηλη υπεροχή. (Βλ. ΕΗίKorai and Another v. The Cyprus BroadcastingCorporation
(1973)3 C.L.R.546,Hjiloannou v. The Republic,ανωτέρω. Βλ. επίσης Δημοκρατία ν.Παπαμιχαήλ
(1989)3Α.Α.Δ.823 και ΜίκηςΖαπίτηςν. Δημοκρατίας
(1989)3Α.Α.Δ.1098.) Στην παρούσα υπόθεση το σχέδιο υπηρεσίας δεν προβλέπει την κατοχή ακαδημαϊκών προσόντων ούτε ως απαιτούμενο προσόν, ούτε ως επιπρόσθετο προσόν. Θαπρέπει νααναφερθεί ότι στην απόφασητης η Επιτροπήαναφέρει ότι ηκατοχήακα δημαϊκώνπροσόντων απότους μηεπιλεγέντες υποψηφίουςδεν μπορούσε, ενπάσηπεριπτώσει, νααντισταθμίσει τηγενικήυπε ροχήτων επιλεγέντων. Ενόψει των πιοπάνωβρίσκω ότι ηθέση ότιοαιτητήςυπερείχεέκδηλασεπροσόντατων ενδιαφερομένων μερών δεν ευσταθεί καιθαπρέπεινααπορριφθεί.Ο Διευθυντής και η Επιτροπή, ορθά δεν έδωσαν βαρύτητα σταακαδημαϊκά προσόντατουαιτητήπουδενσχετίζονταν μετηφύσητωνκαθη κόντων του Ανώτερου Αποθηκάριου του Τμήματος Κρατικών Αγορών και Προμηθειών. 2367 Νιχολαΐδης, Δ. Παπαδόπουλος ν.Δημοκρατίας
(1995)Αλλο σημείο που τείνει κατάτην άποψητου αιτητήνα απο δείξει ότι ησύσταση τουΔιευθυντή ήταναναιτιολόγητη και αό ριστη είναι ότι ο Διευθυντής στηρίχτηκε κυρίως στην προσωπι κή του γνώση, χωρίς να αποκαλύπτεται ούτε ποια είναι αυτή, ούτε πώς διαμορφώθηκε.Κατ' αρχήν,άνκαιηνομολογία απαι5 τεί μεν να καταχωρούνται οι συστάσεις του προϊσταμένου του τμήματος γιατί αποτελούν σοβαρό στοιχείο κρίσης για τον διο ριζόμενο, δεν απαιτεί να καταγράφονται και οι απόψεις που άκουσε απόάλλους λειτουργούς για νακαταλήξει στην απόφα ση του.Ο τρόπος με τον οποίο ο προϊστάμενος τμήματοςάξιο- 10 λογεί τις απόψεις λειτουργών που συμβουλεύεται δεν είναι δυ νατόν να ελέγχεται δικαστικά (Κατερίνα Γεωργιάδον ν.Δημο κρατίας
(1990)3 Α.Α.Δ. 2480). Δεν είναι επίσης απαραίτητο όπως ο Διευθυντής καταγράφειστα πρακτικά την πηγήήτοθε μέλιο στο οποίο στηρίζει τηγνώσητου,νοουμένου βέβαιαότι η 15 σύσταση περιέχει επαρκήαιτιολογία. Το θέμα της προσωπικής γνώσης απασχόλησε το Δικαστήριο στηνυπόθεσηKleriAngelidouand Others v.TheRepublic
(1982)3 C.L.R. 520, όπουτονίστηκε ότι αποτελεί παγιωμένηαρχή τουδι- 20 οικητικού δικαίουότι προσωπικήγνώσηήπληροφορίαπου κατέ χεται από μέλησυλλογικού οργάνου για ένα υποψήφιο,αποτελεί υλικό το οποίο, στην απουσία ρητής αντίθετης νομοθετικής πρό νοιας,μπορείνόμιμαναληφθείυπόψηγιασκοπούςλήψηςτηςαπό φασηςπερίτουυποψηφίουαυτού,νοουμένου ότιηγνώση αυτήδεν 25 λαμβάνεται υπόψη με σκοπό απλώς την ενδυνάμωση τηςάποψης που σχηματίστηκε επί τη βάσει άλλου υλικού που βρίσκεται ενώ πιοντουοργάνου,αλλάσανανεξάρτητοστοιχείο τοοποίοδενβρί σκεταισεσυμφωνίαμετοάλλουλικό. Ηπροσωπικήγνώσηθαπρέ πεινακαταγράφεταιλεπτομερώς ούτωςώστενακαθίσταταιδυνα- 30 τός ο δικαστικός έλεγχος. (Βλ. επίσης Frangos v. The Republic
(1970)3C.L.R.312, 333-338).Επίσηςστην υπόθεση ΕνάνθηΣταυρήΧ"Γιάννη ν.Δημοκρατίας0994)4Α.Α.Δ. 1815,τονίστηκε ότι δεν αρκεί ο προϊστάμενος να στηρίζεται γενικά στην προσωπική τουγνώσηχωρίς νααποκαλύπτεισυγχρόνως ταστοιχεία πουτου 35 την διαμόρφωσαν, απόταοποίαφανερώνεταιηυπηρεσιακή ποιό τητατουυπαλλήλουκαιταοποίαωθούντονπροϊστάμενοστηνεκ δήλωσητηςπροτίμησης του.Οιαρετέςτουσυστηνόμενου πουυπέ πεσαν στην προσωπική αντίληψη του προϊσταμένου αποτελούν ίσωςτοπιοστέρεουπόβαθρογιατηνεισήγηση,φτάνειμόνοναέρ- 40 χονταιστην επιφάνειαγιασκοπούς ελέγχου. Ηεπίκληση απλάκαι μόνοτηςπροσωπικήςγνώσης πουέχειοΔιευθυντής,αφούταιριά ζεισχεδόνσεκάθεπερίπτωση,θαμπορούσεναχρησιμοποιείταικα ταχρηστικάγιαναδικαιολογήσει κάθεσύσταση. 2368 4 ΑΛΛ. 5 10 15 Παπαδόπουλοςν. Δημοκρατίας Νικολαΐδης, Δ, Στοσχετικό πρακτικότης Επιτροπήςφαίνεταιότι ο Διευθυ ντής για να προβεί στη σύσταση του δεν στηρίκτηκε μόνο στην προσωπική γνώση που είχε για τους υποψηφίους. Αναλύει τις απόψεις του τόσο για όλους τους υποψηφίους γενικά, όσο και γιατους συστηνόμενους μελεπτομέρεια, συγκρίνοντας τουςμά λιστα και ονομαστικά με άλλους υποψηφίους. Ο Διευθυντής αναφέρθηκετόσο στακαθιερωμένα κριτήρια,όσο καιστηνπρο σωπικήτουγνώση συνοψίζοντας τησύσταση τουγιατατρίαεν διαφερόμενα μέρη. Στησυνέχεια εξηγεί με κάθελεπτομέρεια τα στοιχεία που έλαβε υπόψη για τους υποψηφίους που συστήθη καν με τρόπο που η σύσταση του να μη στερείται αιτιολογίας και ο δικαστικός έλεγχος να είναι δυνατός. Ηπροσωπική γνώ ση του Διευθυντή δεν απετέλεσε ξεχωριστό αυτοτελές στοιχείο άσχετο μετην απόδοσητων υποψηφίων,αλλά χρησιμοποιήθηκε σαν ενισχυτικό στοιχείο. Ηαναφοράτου Διευθυντή στην προ σωπική του γνώση δεν γίνεται αφήνονταςάγνωστο το λόγο για τον οποίο κατά την κρίση του οι συστηθέντες ήταν καταλληλό τεροι. Αντίθετα, με λεπτομέρεια ανέλυσε τα στοιχεία βάσει των οποίων κατέληξε στη συγκεκριμένη σύσταση. 20 25 30 35 40 Έγινε επίσης ισχυρισμός ότι οΔιευθυντής αναφέρθηκεσε δή θενμη υπαρκτήέκθεσηγιατο 1993,ενώη έκθεσηήτανέτοιμηαπό τον Απρίλιο του 1994. Είναι ηθέσητου αιτητήότι ο Διευθυντής με τη μηαναφορά του στις υποβληθείσες εκθέσεις παραπλάνησε την Επιτροπή.Ηέρευναπουέκαμαστους φακέλουςπουτέθηκαν ενώπιον μου δεν απέδωσε έκθεση γιατο 1993 και έτσικαταλήγω στοσυμπέρασμαότι OLυπηρεσιακέςεκθέσεις γιατο 1993δυνατόν μεν να είχαν ετοιμαστεί, αλλά κατά την ημερομηνία της απόφα σης,ήτοι στις 9.5.1994,δενβρίσκονταν στο σχετικό φάκελο. Έτσι καιαυτόςο ισχυρισμός τουαιτητήθαπρέπεινααπορριφθεί,για τί δεν αποδεικνύεται ότι έγινε οποιαδήποτε προσπάθεια παρα πλάνησης τηςΕπιτροπής. Ο αιτητής ισχυρίζεται εξάλλου ότι σημεία στη σύσταση του Διευθυντή αποτελούν εισαγωγή εξωγενών στοιχείων κρίσης, υπό τη μορφή της ανάπλασης των ήδηυπαρχουσών και συνταχθεισών σε ανύποπτοχρόνο, σε σχέση με τη συγκεκριμένη προ αγωγή, ετησίων αξιολογήσεων, ενώ η αναφοράτου στα επί μέ ρους καθήκοντα των συστηθέντων θυματοποιεί τον αιτητή και άλλους υποψήφιουςπουμεοδηγίες του ιδίουεργάζοντανσεάλ λα τμήματα.Στησύσταση δεν φαίνεταινα αναφέρεται οτιδήπο τεπουνασυγκρούεται μετοπεριεχόμενο των φακέλωνπουβρί σκονταν ενώπιον της Επιτροπής.Αντίθετα φαίνεται ότι απλώς ο Διευθυντής προέβησε συνεκτίμηση και όχι σε ανάπλασηήαλ2369 Νικολαΐδης, Δ. Παπαδόπουλος ν. Δημοκρατίας
(1995)λαγή των υπαρχόντων στοιχείων. Μέσα στη διακριτικήευχέ ρεια τουΔιευθυντήείναικαιη εξουσίανααξιολογεί ταστοιχεία των φακέλων και να καταλήγει σε συμπεράσματα. Ηχρησιμο ποίησηαπότονΔιευθυντήστοιχείων πουήδηέχουν αξιολογηθεί στις υπηρεσιακές εκθέσεις δεν τα καθιστά εξωγενή στοιχεία. (Βλ. Σωτηρονλλα Μικαίου -Σολωμού και άλλον ν.Δημοκρα τίας
(1995)4 Α.Α.Δ. 1904.)Ο Διευθυντής απλώς εξειδικεύει τα στοιχεία πουκαταδεικνύουν κατά τηγνώμη του, τηνάποψητου για τηνκαταλληλότητατων προσώπων που συστήνει. 5 10 Αναμφίβολα η φύση των καθηκόντων που ανατέθηκαν σε υπάλληλο δεναποτελείνόμιμοκριτήριογιατηνπρόκρισηυπαλ λήλου έναντι συναδέλφου του, εκτός ίσως όπου προκύπτει ότι στον τελευταίο ανατέθηκαν, λόγω ανεπάρκειας περιορισμένα καθήκοντα. (Βλ. Μαρονλλα Στεφάνου ν.Δημοκρατίας
(1990)3 15 Α.Α.Δ. 3004.) Μέτρο κρίσης της αξίαςτων υποψηφίων είναι η επάρκεια και αποτελεσματικότητα με την οποίαασκούν τα κα θήκοντατους όπωςαυτή αντικατοπτρίζεται στις ετήσιεςυπηρε σιακέςτους εκθέσεις καιόχιηφύσηήτο είδος τηςεργασίαςπου εκτελούν κατ' εντολή των ανωτέρων τους. (Papadopoulos ν. 20 TheRepublic
(1982)3 C.L.R. 1070, Χαραλαμπίδης ν. Δημοκρα τίας
(1991)3 Α.Α.Δ. 414). Υπάλληλος στον οποίο ανατέθηκαν περιορισμένα ή υποδεέστερα καθήκονταδεν μπορεί να τίθεται σε μειονεκτική ή δυσμενέστερη θέση έναντι συναδέλφου του στον οποίο παρασχέθηκε η ευκαιρία για πλήρη ανάπτυξητων 25 ικανοτήτων του. (Μυροφόρα Αλεξάνδρου ν. Δημοκρατίας
(1995)4 Α.Α.Δ. 244.) Στηνπαρούσαυπόθεσηδενφαίνεταιότι οιτρεις συστηθέντες προτιμήθηκαν λόγω ειδικών καθηκόντωνπουτους ανατέθηκαν 30 ήότι στουςάλλουςυποψήφιουςείχανανατεθείυποδεέστερακα θήκοντα.Δεν μπορείναλεχθεί ότιη αναφοράτουΔιευθυντήστα καθήκοντα των συστηθέντων θυματοποιεί είτε τον αιτητή,είτε άλλονυποψήφιο. Η αναφοράτουΔιευθυντήστακαθήκοντατων τριών επιλεγέντων γίνεται σαν σκιαγράφηση των ικανοτήτων 35 τωνσυστηθέντων καικαμιάουσιαστικήσύγκριση δενγίνεται με τα καθήκοντα που ανατέθηκαν στους άλλους υποψηφίους.Η μόνησύγκριση που μπορεί ναλεχθεί ότι γίνεται είναι ηαναφο ρά ότι οι τρεις συστηθέντες είναι οι μόνοι πουδιαχειρίζονται αποθήκεςτέτοιου μεγέθουςήσημασίας,αλλάηαναφοράγίνεται 40 όχι σε,σύγκριση με τους άλλους, αλλά για να καταφανεί ηικα νότητα των συστηθέντων. Δεν φαίνεταιεπίσης ορθήηθέσηότι ο Διευθυντής δενπροέβη 2370 4ΑΛΛ. 5 10 15 20 25 30 35 Παπαδόπουλος ν.Δημοκρατίας Νικολαΐδης,Δ. σε ουσιαστική σύγκριση των υποψηφίων και ότιησύστασητου αποτελεί απλή επανάληψη της διατύπωσης του νόμου και συνε πώςδενείναιαιτιολογημένη.Όπως έχειλεχθείκαιπροηγουμένως ησύσταση του Διευθυντή είναι αρκούντως λεπτομερής και καλύπτει πέραντων δύο σελίδων, δεν αποτελεί δε μεοποιαδήποτε δε δομένα,απλήεπανάλειψητηςδιατύπωσηςτουνόμου. Τοκαθήκον τουΔιευθυντή όταν παρουσιάζεταιενώπιον της Επιτροπήςείναι ηπαροχήτωνσυστάσεων του γιατους υποψηφίους που θεωρεί πλέον κατάλληλους για τη θέση. Εφόσον οι συστάσεις αυτές συνάδουνμετοπεριεχόμενο τωνπροσωπικώνφακέλωντωνυποψη φίων και τιςεμπιστευτικές τους εκθέσεις, δεν υπέχει υποχρέωση να παράσχει χωριστή γνώμη για κάθε ένα υποψήφιο. Η σύσταση τουπροϊσταμένου τουτμήματοςείναι τρωτήότανδεν συνάδειμε ταστοιχείατωνφακέλων.(Φιλιππίδηςν.Δημοκρατίας,ανωτέρω). Δεν θαπρέπει επίσης ναξεχνούμεότι καθ' όλο τον ουσιώδηχρό νοοιπροσωπικοί φάκελοικαιοι εμπιστευτικές εκθέσειςτωνυπο ψηφίων πουπεριέχουν όλατασχετικά στοιχεία βρίσκονταισυνε χώςενώπιοντηςΕπιτροπής.(Βλ. YiannoullaLouca v.ThePublic ServiceCommission andOthers
(1989)3C.L.R.672. Βλ.επίσης Καψοσιόέρης v.Δημοκρατίας
(1995)3Α.Α.Δ. 170.) Είναιφανερό ότιόλοιοιυποψήφιοι λήφθηκανυπόψη. Ενπάσηπεριπτώσει,δεν είναι αναγκαίοναγίνει μνεία ειδικάγιακάθευποψήφιοστο πρα κτικόγιατί,στην απουσίαοποιασδήποτεένδειξης ότι οιοσδήποτε υποψήφιοςέχειαποκλειστεί απότοναληφθείυπόψη,τεκμαίρεται ότι όλοι λήφθηκανδεόντως υπόψη. (Βλ. Anna Piperiandothers v.TheRepublic
(1984)3(B)C.L.R. 1306,Michanicosandanother v.TheRepublic
(1976)3C.L.R. 237,244). Ο Διευθυντής έπρεπε ναεπιλέξει μεταξύ σχεδόν ίσων σε όλα υποψηφίων,τρεις των οποίων έπρεπενακαταλάβουντηνεπίδι κη θέση. Παρέθεσε ταστοιχεία που συνθέτουν τηνπροσωπική του γνώση και τα οποία καθιστούν τους συστηθέντες καταλλη λότερους γιαπροαγωγή.Τογεγονός ότιμερικά απότα στοιχεία πιθανώς ναπεριέχονται καιστις υπηρεσιακές εκθέσεις δεν θα πρέπει να τον εμποδίσει να τααναφέρει στη διατύπωσητηςαι τιολογημένης απόφασηςτου. Μεβάσηόλα ταπιο πάνωβρίσκω ότι ησύσταση του Διευθυντή δεν ήταναναιτιολόγητη καιαόρι στηκαισυνεπώς οισχετικοί ισχυρισμοί τουαιτητήθαπρέπεινα απορριφθούν. 40 Περαιτέρωοαιτητής ισχυρίζεται ότιηαπόφαση της Επιτρο πήςήταναναιτιολόγητη. Η ανάγκηαιτιολόγησης ούτωςώστενα καθίσταται δυνατός ο δικαστικός έλεγχος τηςαπόφασης τονί στηκε σε αριθμό υποθέσεων. Είναι νομολογημένο ότι αν δεν 2371 Νικολαΐδης, Δ. Παπαδόπουλος ν.Δημοκρατίας
(1995)υπάρχει αιτιολόγηση, το Δικαστήριο αδυνατεί να ελέγξει αν η απόφασηήταν εύλογα επιτρεπτή,γιανα είναι δε νοητός οέλεγ χος θαπρέπει ηπραγματικήβάσηπάνω στην οποία στηρίκτηκε ηαπόφασηνα είναι γνωστή. (Βλ. Δημοκρατίαν.Γεώργιου Χατζηγεωργίου
(1994)3 Α.Α.Δ. 574.) Στην παρούσα υπόθεση η 5 Επιτροπή ανέλυσε την απόφασητης παραθέτονταςτα στοιχεία πουέλαβε υπόψη,μεταξύτων οποίων ταπροσόντα τωνυποψη φίων, την αρχαιότητα τους, τη σύσταση του Διευθυντή και τις υπηρεσιακές εκθέσειςστο σύνολοτους. Ηαπόφασητης Επιτρο πής περιέχει όλα τα στοιχεία που παρέχουν τηδυνατότηταστο 10 Δικαστήριο ναπροβεί σεδικαστικόέλεγχο.Είναι νομολογημένο ότι δεν είναι αναγκαίαηαναφοράσε καθένα απότους υποψη φίους χωριστά καιη Επιτροπήδεν είναι ανάγκηνα αναφέρεται ονομαστικά στον κάθευποψήφιο.ΗΕπιτροπήέχει ενώπιον της όλους τους φακέλλους των υποψηφίων και στην απουσία μαρ- 15 τυρίας ήένδειξης περί του αντιθέτου είναι δεκτό ότι ηΕπιτρο πή έλαβε υπόψη και συνέκρινε όλους τους υποψηφίους. (Βλ. Μιλτιάδονς και Άλλοι ν.Δημοκρατίας
(1989)3 Α.Α.Δ. 1318.) Στην υπόθεση Ανδρέας Χατζηδάς ν. Δημοκρατίας
(1989)3 Α.Α.Δ. 1121,τονίστηκε ότι κανέναςκανόναςτουδιοικητικούδι- 20 καίουδενυποχρεώνει τηναρμόδιαΑρχήνακαταγράφειτιςνοη τικές διεργασίες βάσει των οποίων καταλήγει στο συμπέρασμα ότι ο ενδιαφερόμενος είναι καταλληλότερος για διορισμό από τους άλλους υποψήφιους. Καθήκον της Επιτροπής είναι να ερευνήσειόλα τακρίσιμα στοιχεία καινααιτιολογήσει την από- 25 φάσηστο βαθμόπου να καθίσταται ευχερής ο δικαστικός έλεγ χος τηςαπόφασηςπουλαμβάνεται.Δράττομαι τηςευκαιρίαςνα παρατηρήσω ότι δεν θαπρέπει να παραγνωρίζεταιτο βαρύκαι δύσκολο έργο που επωμίζεταιη Επιτροπή κατά την ενάσκηση των καθηκόντων της και τις πρακτικές δυσκολίες που πολλές 30 φορές αντιμετωπίζει. Όμως την ίδια στιγμή δεν θα πρέπει να παραγνωρίζεται και η ανάγκη για πιστή εφαρμογή του νόμου και των αρχών της διοικητικής δικαιοσύνης. Έτσι βρίσκω ότι η απόφασητης Επιτροπής είναι δεόντως αιτιολογημένη. 35 Οτελευταίος ισχυρισμός τουαιτητήείναιότιηΕπιτροπή απέ τυχε ναεπιλέξει τον πραγματικά καλύτερο υποψήφιο.Οαιτητής δεν υπερείχε σε προσόντα των προαχθέντων αφούτο ακαδημαϊ κόπροσόν τοοποίοκατείχεδενπροβλεπόταναπό τοσχέδιο υπη ρεσίας σαναπαιτούμενοπροσόν,ούτεκανσανεπιπρόσθετο προσόν, ενώ το δίπλωμα του κρίθηκε ότι δεν ήτανσχετικό με τη φύ ση των καθηκόντων της θέσης. Συνεπώς οριακή μόνο σημασία μπορούσε νατου αποδοθεί.Στηνκαλύτερηπερίπτωση οαιτητής θα μπορούσε να θεωρηθεί ισάξιος των συστηθέντων και τελικά 2372 40 4 ΑΛΛ. Παπαδόπουλος ν. Δημοκρατίας Νιχολαΐδης, Δ. προαχθέντων,ενώ υστερούσε καταφανώς σε αρχαιότητααπ' αυ τούς. Στη μια περίπτωση η αρχαιότητα του υπολειπόταν κατά τρία χρόνια και στην άλλη κατάδύο.Όλα ταστοιχεία δείχνουν ότι οι συστηθέντες ήτανκαθ' όλα εξαίρετοι υποψήφιοι. 5 10 15 Κάτω από τις περιστάσεις δεν μπορεί να λεχθεί ότι η Επι τροπήαπέτυχεναεπιλέξει τονπραγματικάκαλύτερουποψήφιο. Εφόσον η σύσταση του Διευθυντή είναι ουσιώδες στοιχείο προσδιορισμού της αξίας των υποψηφίων, η Επιτροπή ορθά έκρινε ότι ηπλάστιγγα έκλεινε υπέρ των συστηθέντων. Η από φασηγια την επιλογή τους ήταν εύλογα επιτρεπτή και τοΔικα στήριο δεν μπορεί να επέμβει γιανατην ανατρέψει. Ενόψει τωνπιοπάνωηπροσφυγήτουθαπρέπεινααπορριφθεί.Η επίδικηδιοικητικήαπόφασηεπικυρώνεται. Η προσφυγή απορρίπτεται με έξοδαεναντίον τουαιτητή. Η προσφυγή απορρίπτεται έξοδα εναντίον τον αιτητή. 2373 με