4AAA. 27 Νοεμβρίου, 1995 [ΠΙΚΗΣ, Πρόεδρος] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΑ ΑΡΘΡΑ 146 ΚΑΙ 28 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΟΘΩΝΑΣ ΠΑΓΚΟΥΛΛΗΣ ΚΑΙ ΑΛΛΟΙ, Αιτητές, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ, Καθ' ων η αίτηση. (Συνεκδικαζόμενες 5 10 Υποθέσεις Αρ. 769/94, 891/94, 925/94) Προσφυγή βάσει του Αρθρου 146 του Συντάγματος — Αίτηση τροπο ποίησης του δικογράφου της προσφυγής (Αίτησης) — Ισχύς των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας mutatis mutandis — Ιδιαιτερότητες της ακυρωτικής δικαιοδοσίας — Τα κριτήρια έγκρισης τροποποίησης ελαστικότερα από τα αντίστοιχα της εκθέσεως απαιτήσεως — Αίτηση εγκρίθηκε αν και υποβληθείσα μετά την κατάθεση των γρα πτών αγορεύσεων. Στις δύο απότις τρεις συνεκδικαζόμενες υποθέσεις υποβλήθηκε από τους αιτητές αίτηση τροποποίησης της προσφυγής (Αίτησης) μετά την συμπλήρωση και των αγορεύσεων. Το Ανώτατο Δικαστήριο, εγκρίνοντας, την αίτηση, αποφάσισε ότι: 15 Στην προσφυγή,όπως και στην πολιτική αγωγή,τα επίδικα θέ ματα ορίζονται και στοιχειοθετούνται στηδικογραφία. 20 25 Τηρουμένων των αναλογιών που επιβάλλει η φύσητηςαναθεωρητικής δικιαοδοσίας, ισχύουν οι Θεσμοί Πολιτικής Δικονομίας που διέπουν την τροποποίηση αγωγής και προβλέπουν τον τρόπο άσκησης της. Τα επίδικαθέματατης προσφυγής,σε αντίθεση με εκείνα τηςπολιτικής αγωγής, έχουν, εκ προοιμίου, ένα κεντρικό άξονα -τη διε- 2569 Γιαγχουλλήςκ.ά.ν.Δημοκρατίας
(1995)ρεύνηση της νομιμότητας της πράξης, απόφασης ή παράλειψης, που τίθεται υπό αναθεώρηση. Επομένως, η προσθήκη και άλλων λόγων για την ακύρωση της απόφασηδεν μεταβάλλει τη φύση του πρωταρχικού επίδικου θέματος. Το γεγονός αυτόκαθιστάκαι την πιθανότητα αιφνιδιασμούαπομακρυσμένη. 5 Κατά κανόνα, τροποποίηση επιτρέπεται, εφόσο δεν προκαλεί ται με την έγκριση του μέτρου ανεπανόρθωτηζημία στη θέσητης άλλης πλευράς και εκτροχιασμός της δίκης απότα παραδεκτά θε σμικά καιχρονικά πλαίσια απονομήςτηςδικαιοσύνης. 10 Ισχύουν ελαστικότερα κριτήρια για την έγκρισηαιτήματοςγια τηντροποποίησηπροσφυγής,σεσύγκρισημεαίτημαγιατροποποί ησητης έκθεσης απαιτήσεως σε πολιτικήαγωγή. 15 Είναι,όντως, προχωρημένο το στάδιο στο οποίο επιδιώκεταιη τροποποίηση της προσφυγής εν προκειμένω, λαμβάνοντας υπόψη ότι έχουν υποβληθεί οι αγορεύσεις των διαδίκων. Δεν διαπιστώνε ται, όμως, ανεπανόρθωτος επηρεασμός των καθ'ων η αίτηση και τουενδιαφερομένουπροσώπουαπότοενδεχόμενοέγκρισηςτηςαίτησης, επηρεασμός ο οποίος δεν μπορεί να θεραπευθεί με τηνκα τάλληληδιαταγήγια ταέξοδα. 20 Οι αιτήσεις εγκρίνονται με έξοδα σε βάρος των αιτητών. 25 Αναφερόμενες υποθέσεις: CyprusFlourMills Co.LtdandAnotherv.Republic
(1973)3C.L.R. 690, 30 Κλεάνθουςκ.ά. v.A.TH.K.
(1991)4Α.ΑΛ. 2971, Kadivari v.Δημοκρατίας
(1992)4ΑΛΛ. 2924, Χατζηελισσαίονκ.ά.ν. Δημοκρατίας
(1995)4ΑΛΛ. 2404, 35 "Sevegep"Ltd v. UnitedSeaTransport
(1989)1 ΑΛΛ. 729, Παπαγεωργίου v. Κλάππα
(1991)1 ΑΛΛ. 24, 40 Republic v. Georgiades
(1972)3 C.L.R. 594, Μακρίόου v.Δημοκρατίας κ.ά.
(1994)3ΑΛΛ. 345, 2570 4ΑΛΛ. Γιαγκουλλής κ.ά. ν. Δημοκρατίας Mahattou v. ViceroyShipping
(1979)1 C.L.R. 542, UnitedSea Transport v. Zakou
(1980)1 C.L.R. 510, 5 Michael v. UnitedSea Transport
(1982)1 C.L.R. 401, Evripidou andAnotherv. Kannaourou
(1985)1 C.L.R. 24, Φοινιώτηςv. GreenmarNavigation
(1989)1 (Ε)Α.ΑΛ. 33, 10 Sail ElectronicS.A.v.ΤουΠλοίου "Dominique"κ.ά. (Αρ. I)
(1992)1 ΑΛΛ.
- Αιτήσεις. 15 Αιτήσεις σε προσφυγές μετις οποίες οι αιτητές επιδιώκουν την τροποποίηση τωνπροσφυγών τους. 20 Αλ. Λυκούργου για Τ.Παπαδόπουλο, γιατον Αιτητή στην Προσφυγή Αρ. 769/
- Α. Σ.Αγγελίδης, γιατον Αιτητήστην ΠροσφυγήΑρ. 891/
- 25 Λντ. Κουρτόγλου γιαΑ. Παπαχαραλάμπους,γιατον Αιτητή στην ΠροσφυγήΑρ. 925/
- Α. Παπασάββας, Εισαγγελέας της Δημοκρατίας, για τους Καθ' ων αίτηση. 30 35 40 Γ. Τριανταφυλλίδης, γιατο Ενδιαφερόμενο Πρόσωπο - Δαβερώνα. Cur.adv. vult. ΠΙΚΗΣ,Π.:Μεξεχωριστέςαιτήσεις,οιαιτητέςσεδύοαπό τις τρεις συνεκδικαζόμενες προσφυγές -769/94και891/94- επιδιώ κουντηντροποποίησητωναιτήσεων τους,ώστεναπροστεθεί και ναεξειδικευθείωςλόγοςακύρωσηςτηςπροσβαλλόμενης διοικητι κήςαπόφασης(προαγωγήενδιαφερομένουπροσώπουστηθέσηΑ' Λειτουργού Πολεοδομίας)παράλειψησυμμόρφωσης της Συμβουλευτικής Επιτροπής καιτης Επιτροπής Δημόσιας Υπηρεσίας με τιςδιατάξειςτωνεδαφίων
(6)και
(10)τουΑρθρου34τουπερίΔη μόσιαςΥπηρεσίαςΝόμουτου 1990(Ν.1/90),οιοποίες επιβάλλουν την υποχρέωση αιτιολόγησης της αξιολόγησης υποψηφίων στην προφορικήεξέτασηστην οποίαυποβάλλονται. 2571 Πικής, Π. Γιαγκουλλής κ,ά. ν.Δημοκρατίας
(1995)Οι καθ'ων ηαίτηση και το ενδιαφερόμενο πρόσωπο φέρουν ένσταση στην τροποποίηση, λόγω του προχωρημένου σταδίου τηςδίκηςστο οποίουποβλήθηκεη αίτηση. Δεν αμφισβητούντην εξουσία τουΔικαστηρίου ναεγκρίνει,στηνκατάλληληπερίπτω ση,την τροποποίηση προσφυγής (Cyprus FlourMills Co. Ltd. and Another v.Republic (Council of Ministers and Another)
(1973)3C.L.R.690). Αντιτίθενται, όμως, στην έγκρισητου αιτή ματος των προσφευγόντων στο στάδιο που υποβλήθηκε. Πα ραλληλίζοντας αίτηση τροποποίησης προσφυγής με αίτησητρο ποποίησης έφεσης, εισηγήθηκαν ότι αίτησηγιατροποποίηση δεν πρέπει να γίνεται δεκτή μετά την πάροδομακρούχρόνου,γεγο νός που ανατρέπει το πλαίσιο της δίκης. 5 10 Οι αιτητές υπέβαλαν ότι, και χωρίς την τροποποίηση τους παρέχεται η δυνατότητα να αναφερθούν στις παραβιάσεις των σχετικώνδιατάξεωντου Ν.1/90, γιατίαυτέςαφορούνσε ουσιώ δητύπο της νομοθεσίας, παρέκλιση απότον οποίο εκτρέπει τη Διοίκηση από τα όρια της νομιμότητας. Αν αυτή ήταν η περί πτωση,το δικονομικό μέτρο για την τροποποίηση θα συνιστού σεπλεονασμό καιδιάβημαπουδεθαέπρεπε νααπασχολήσει το Δικαστήριο. Όπως υπεδείχθηκατά την ακρόαση, ηαίτηση θεμε λιώνεται στην αναγκαιότητα τροποποίησης της αίτησης και εδράζεται στιςδικονομικές διατάξειςπουπαρέχουναυτήτηδυ νατότητα. Κάτωαπόαυτότοπρίσμα τίθεται η αίτησηκαικάτω από αυτότο φακόθαεξεταστεί. Στην προσφυγή, όπως και στην πολιτική αγωγή,τα επίδικα θέματα ορίζονται και στοιχειοθετούνται στη δικογραφία (βλ. Κλεάνθουςκαι Αλλοι ν.ΑρχήςΤηλεπικοινωνιώνΚύπρου
(1991)4 Α.Α.Δ.2971· Kadivari ν.Δημοκρατίας
(1992)4 Α.Α.Δ.2924- 30 Χατζηελισσαίου και Αλλοι ν. Δημοκρατίας
(1995)4 Α.Α.Δ. 2404· "Sevegep" Ltd. v. United Sea Transport
(1989)1(E) Α.Α.Δ. 729- και Παπαγεωργίον v.Κλάππα
(1991)1Α.Α.Δ.24). Τηρουμένων των αναλογιών που επιβάλλει ηφύση της ανα- 35 θεωρητικήςδικαιοδοσίας,ισχύουν οιΘεσμοίΠολιτικής Δικονο μίας πουδιέπουντην τροποποίηση αγωγήςκαιπροβλέπουν τον τρόπο άσκησης της -(Κ.18του Διαδικαστικού Κανονισμού του Ανωτάτου ΣυνταγματικούΔικαστηρίου 1962). ΗΔ.25, θ.1,των θεσμών Πολιτικής Δικονομίας παρέχει διακριτικήευχέρεια στο 40 δικαστήριο να διατάξει την τροποποίηση δικογράφουοποτεδή ποτε τοκρίνει πρέπον. Οι αναλογίες που πρέπει νατηρούνται είναι εκείνεςπου αφο2572 15 20 25 4ΛΑΛ. 5 10 15 20 Γιαγκουλλήςκ.ά. ν.Δημοκρατίας Πικής,Π. ρουν τις ιδιαιτερότητες της αναθεωρητικής δικαιοδοσίας. Ηδια δικασία αναθεώρησης διοικητικών πράξεων προς έλεγχο της νο μιμότητας τους έχειεξεταστικό χαρακτήρα καιείναι,εκτηςφύσε ωςτης,προσαρμοσμένη στοανακριτικόσύστημααπονομήςτηςδικαιοσύνης.Ταεπίδικαθέματατηςπροσφυγής,σεαντίθεσημεεκεί να τηςπολιτικής αγωγής,έχουν, εκπροοιμίου, ένακεντρικό άξο να -τηδιερεύνηση της νομιμότητας της πράξης, απόφασης ή πα ράλειψης, που τίθεται υπό αναθεώρηση. Επομένως, ηπροσθήκη καιάλλων λόγων γιατηνακύρωσητηςαπόφασηςδεμεταβάλλει τη (ρύσητου πρωταρχικού επίδικου θέματος. Τογεγονός αυτό καθι στάκαιτην πιθανότητααιφνιδιασμούαπομακρυσμένη. Ο παραλληλισμός της αίτησηςγιατροποποίησητης προσφυγής μεαίτησηγιατηντροποποίησηέφεσης,πουπρόβαλανοι καθ' ωνη αίτησηκαιτο ενδιαφερόμενο μέρος,δεν μπορεί ναγίνει. Οι λόγοι έφεσης στοιχειοθετούν τα επίδικα θέματατης δευτεροβάθμιαςδι καιοδοσίας,ενώη προσθήκηκαιάλλων λόγων ακύρωσης τηςαπό φασηςη οποίαπροσβάλλεται στηνπροσφυγήδεμεταβάλλει τοεπί δικο θέμα. (Ως προς τοπλαίσιο της δευτεροβάθμιας αναθεωρητικήςδικαιοδοσίας, χρήσιμη αναφοράμπορεί να γίνει, μεταξύ άλ λων, στη Republic v. Lefkos Georghiades
(1972)3 C.L.R. 594.) Καισεέφεση παρέχεταιη δυνατότητα, στην πρέπουσαπερίπτωση, τροποποίησης των λόγων της έφεσης - (βλ.,μεταξύάλλων, Μακρίδου ν. Δημοκρατίας
(1994)3Α.Α.Δ. 345). 25 Αλληουσιώδης διαφορά μεταξύ τηςαναθεωρητικής και πο λιτικής δίκης είναι ο δημόσιος χαρακτήρας του αντικειμένου της προσφυγής και τοσυμφέρον του δημοσίου στη διασφάλιση της νομιμότητας στη λήψητων διοικητικών αποφάσεων. 30 35 40 Κατάκανόνα,τροποποίηση επιτρέπεται,εφόσο δεν προκαλεί ται μετην έγκρισητου μέτρου ανεπανόρθωτηζημία στηθέσητης άλλης πλευράςκαιεκτροχιασμός τηςδίκηςαπόταπαραδεκτάθε σμικά και χρονικά πλαίσια απονομής της δικαιοσύνης -(βλ., μεταξύάλλων, Mahattouv.ViceroyShipping
(1979)1C.L.R. 542· UnitedSea Transport v.Zakou
(1980)1 C.L.R.510- Michael v. United Sea Transport
(1982)1 C.L.R. 401 Evripidou and Another v. Kannaourou
(1985)1 C.L.R. 24* Φοινιώτης v. GreenmarNavigation
(1989)1(E)Α.Α.Δ.33· και SaitElectronic S.A. v."Dominique"κ.ά.(Αρ. 1)
(1992)1 Α.Α.Δ. 264). Προκύπτει,απότις αρχέςπουεκτίθενται πιο πάνω,ότιισχύ ουν ελαστικότερα κριτήρια γιατηνέγκριση αιτήματος για την τροποποίηση προσφυγής,σεσύγκριση μεαίτημαγια τροποποί2573 Πικής, Π. Γιαγκονλλής κ.ά. τ. Δημοκρατίας
(1995)ησητης έκθεσης απαιτήσεως σε πολιτικήαγωγή. Είναι,όντως,προχωρημένο το στάδιοστο οποίοεπιδιώκεται η τροποποίηση της προσφυγής, λαμβάνοντας υπόψη ότι έχουν υποβληθεί οι αγορεύσεις των διαδίκων. Δε διαπιστώνεται, όμως, ανεπανόρθωτος επηρεασμός των καθ' ων η αίτηση και τουενδιαφερομένου προσώπουαπό το ενδεχόμενο έγκρισης της αίτησης· επηρεασμός ο οποίος δεν μπορεί ναθεραπευθεί μετην κατάλληλη διαταγήγια ταέξοδα. 5 10 Κρίνω ότι δικαιολογείται η αίτηση για τροποποίηση και εγκρίνεται. Τροποποιημένη αίτησηθακατατεθεί σε επτά μέρες. 15 Οι καθ' ων η αίτηση θα είναι ελεύθεροι να υποβάλουν τρο ποποιημένη ένσταση μέσα σε 15 μέρες από την παραλαβήτης τροποποιημένης αίτησης. Μετά την τροποποίηση των δικογράφων,οι αιτητές θαείναι ελεύθεροιναυποβάλουντροποποιημένηαγόρευση μέσασε τρεις εβδομάδες. Μετά τη λήψη της τροποποιημένης αγόρευσης, οι καθ' ων η αίτηση και το ενδιαφερόμενο πρόσωπο θα είναι ελεύθεροι να υποβάλουν τροποποιημένηαγόρευση μέσα σε τρεις εβδομάδες. 20 25 Μεταγενέστερα οι αιτητές θα είναι ελεύθεροι,αν επιλέξουν, να υποβάλουν απαντητικήαγόρευση μέσα σε δέκα μέρες. 30 Τα έξοδα της αίτησης, όπως και όλα τα έξοδα τα οποίαθα προκύψουν απότηντροποποίησητωνδικογράφωνκαιτηνυπο βολήτροποποιημένων αγορεύσεων, θαβαρύνουντους αιτητές. Οι αιτήσεις εγκρίνονται με έξοδα σεβάρος των αιτητών. 2574