4ΑΑΛ. 8 Δεκεμβρίου, 1995 [ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΗΣ, Δ/στής] MOUNTISELECTRONICS AND SYSTEMS(CYPRUS) LTD, Αιτητές, v. ΔΗΜΟΥ ΠΑΦΟΥ Καθ' ων η αίτηση. (Υπόθεση Αρ. 1019/93) ΔιοικητικόΔίκαιο—Διοικητική πράξη— Αιτιολογία — Απαιτήσειςκαι χαρακτηριστικά — Ειδικά ηαιτιολογία άλληςαπό τηνχαμηλότερη. 5 10 Οι αιτητές προσέφυγαν κατάτηςκατακύρωσης της προσφοράς των καθ' ων ηαίτησηγια προμήθεια υπολογιστών στο ενδιαφερό μενο μέρος του οποίου ηπροσφορά ήτανκαι εμφανώς υψηλότερη απόαυτήτων αιτητών. Το Ανώτατο Δικαστήριο, ακυρώνοντας την επίδικηαπόφαση, αποφάσισε ότι: Δεν θαχρειαστεί ναασχοληθεί μεόλους τουςλόγους ακυρότητας γιατί είναι σαφέςπωςηεπίδικηαπόφασηστερείται αιτιολογίας. 15 20 Το ίδιο ισχύεικαιγιατηναπόφασητης Επιτροπής Προσφορών. Ούτε στη μιαούτε στην άλλη υπάρχειοποιαδήποτεένδειξη ωςπρος τους λόγους που οδήγησαν στην επιλογή της προσφορά του ενδια φερόμενου μέρους. Πουθενάδενπροσδιορίζονται τα συγκεκριμένα εκείνα στοιχεία που λήφθηκαν υπόψη για να καταλήξει ο Δήμος στην επίδικη απόφαση, ούτε ποιο ήταν το αποτέλεσμα της σύγκρι σηςτους.ΤοΔικαστήριο δενμπορεί ναγνωρίζει ποιοςπαράγοντας έπαιξε ουσιαστικό ρόλο στηλήψη της επίδικης απόφασης.Επιπρό σθετα,ηέλλειψηαιτιολογίας στερεί το Δικαστήριο απότη δυνατό τητα άσκησης αναθεωρητικού ελέγχου. 25 Ηαναφορά στα πρακτικάτης συνεδρίασης τουΔημοτικού Συμ βουλίου ημερ. 16.12.93ότι "η ΕπιτροπήΠροσφορών αφού μελέτη σε τις προσφορές και αφού έλαβε υπόψη την προέλευση των ηλε κτρονικών υπολογιστών τηναπόδοση,τηνποιότητακαιγενικάόλα 2679 MountisElectr.&Systems(Cyprus) Ltdv.ΔήμουΠάφου
(1995)τα στοιχεία ",είναι γενική και αόριστη καιδενικανοποιείτην αρχήτου διοικητικού δικαίουπουπρονοεί ότι οιπράξεις της διοί κησης και ειδικότερα οι πράξεις διακριτικήςεξουσίας πρέπει ναεί ναι επαρκώς αιτιολογημένες. Ηανάγκηγια αιτιολογία καθίσταται επιτακτικότερη ότανπρόκειταιγιαπράξειςπουείναιδυσμενείς για . τον διοικούμενο ήόταν πρόκειται για αποφάσεις συλλογικών ορ γάνων πουλαμβάνονται κατάπλειοψηφία. Επιπρόσθετα,και όπως έχει νομολογιακά καθιερωθεί,απόρρι ψη της χαμηλότερης προσφοράςόπως εδώπρέπει νααιτιολογείται για γνώση του προσφοροδότηκαιάσκησηδικαστικού ελέγχου. 5 10 Η προσφυγή επιτυγχάνει μεέξοδα. Αναφερόμενες υποθέσεις: 15 Kasapis v.CouncilforRegistration ofArchitects andCivilEngineers
(1967)C.L.R. 270, Georghiades andOthers v.Republic
(1967)3C.L.R. 653, 20 Χρίστου v.Δημοκρατίας
(1989)3Α.Α.Δ. 2093, Premixo Asphalting Co. Ltdκαι Αλλοι v. Δημοκρατίας
(1990)3 Α.Α.Δ.
- 25 Προσφυγή. Προσφυγή εναντίον τηςαπόφασης τωνκαθ' ωνηαίτηση με την οποία κατακύρωσε τηναρ. 22Α/93 προσφορά γιατηνπρο μήθεια ηλεκτρονικών υπολογιστών στο ενδιαφερόμενο μέρος αντί στους αιτητές. 30 Α. Κληρίδης, γιατους Αιτητές. Α. Μάγος, γιατους Καθ' ωνηαίτηση. 35 Cur.adv. vult. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΗΣ, Δ.:Οι αιτητές μετην παρούσα προσφυγή ζητούν τηνπιο κάτω θεραπεία: 40 "Δήλωσιν του Δικαστηρίου όπως ηπράξηκαι/ήαπόφαση του Δήμου Πάφουπου λήφθηκε κατάτη συνεδρία του Δήμου στις 16.12.93 με τηνοποία ο Δήμος κατακύρωσε τηναρ. 22Α/93 προσφορά του για την προμήθεια ηλεκτρονικών υπολογι2680 4 ΑΛΛ MountisElectr.& Systems(Cyprus) Ltd v. ΔήμουΠάφου Χουσοστομής, Δ. στων επ'ονόματι της ΕταιρείαςDigipro Ltd,κατά προτίμηση καιαντίτης προσφοράςτουαιτητήκηρυχθεί άκυρηκαιεστερημένηοιουδήποτε αποτελέσματος." 5 Ο Δήμος Πάφου με την προκήρυξη προσφοράς αρ.22Α/93 ημερ.2.11.93,ζήτησε προσφορές γιατην προμήθειακαιεγκατά σταση, μεταξύ άλλων, τεσσάρων ηλεκτρονικών υπολογιστών καιτεσσάρων εκτυπωτών LASER. 10 Τελευταία ημερομηνίαυποβολής των προσφορών ορίστηκε η 16.11.93.Σ' ανταπόκρισητης πιο πάνωπροκήρυξης υποβλήθη καν προσφορές από 12προσφοροδότες, μεταξύτων οποίωνπε ριλαμβάνονταν οι αιτητές και το ενδιαφερόμενο μέρος. Η τιμή της προσφοράς των αιτητών ήταν£3.700και εκείνη του ενδιαφερόμενου μέρους £4.
- 15 Στις 7.12.93συνήλθε σε συνεδρίαση ηΕπιτροπήΠροσφορών του Δήμου για μελέτη των προσφορών που υποβλήθηκαν. Τα πρακτικά της πιο πάνωσυνεδρίασης έχουν ως εξής: 20 25 "Η Επιτροπή αφού μελέτησε τις προσφορές που υποβλήθη καν από 12 προσφοροδότες, αποφάσισε με 4 ψήφους υπέρ, έναντι μίαςεναντίον,ναεισηγηθεί στην ολομέλεια τουΔημο τικού Συμβουλίου την κατακύρωσητης προσφοράςυπέρτης Εταιρείας Digipro για: (α)4 ηλεκτρονικούς υπολογιστές IBM 486 SX με έγχρωμη οθόνη. 30 (β)4 εκτυπωτές Laser HP Model 4L,και (γ)Ελληνοαγγλικό πρόγραμμα επεξεργασίας κειμένων για περιβάλλον DOSκαι για τους 4 υπολογιστές, στη συνολι κήτιμήτων £4.960.00[+Φ.Π.Α.]. 35 Εναντίοντηςπιοπάνωεισήγησης ψήφισεοκ.Ζαμπυρίνης ο οποίος εισηγήθηκε για να γίνει αποδεκτήη προσφορά της Εταιρείας MOUNTISELECTRONICS." 40 Προηγήθηκε Σημείωμα του Εσωτερικού Ελεγκτή ημερ. 6.11.93 (ερυθρό 64 στο διοικητικό φάκελο) προς τον Εκτελεστι κό Μηχανικό,με το οποίο διαβιβάζοντανοι 12 προσφορές που υποβλήθηκαν με την παράκληση να αξιολογηθούν και να υπο βληθεί έκθεση γιανα καταστεί δυνατήηπροώθηση του θέματος 2681 Χουσοοτομής,Λ. Mountis Electr.&Systems(Cyprus)Ltd v.ΔήμονΠάφου
(1995)τηςκατακύρωσης. Ετοιμάστηκε στη συνέχεια, όπως αναφέρεται σε χειρόγραφο σημείωμα αρμόδιου λειτουργού, "πινακοποιημενη αξιολόγηση των προσφορών κατάαύξουσασειράκόστους". Αναφέρθηκε επίσης πως όλες οι προσφορές ήταν εντός προδιαγραφών. Στον πίνακα εκτός απότις τιμές αναγράφοντοκαι διάφορατε χνικάχαρακτηριστικάτων ειδών πουυπόκειντο στις προσφορές. Στη συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου ημερ. 16.12.93, αναφέρθηκαν ταακόλουθα: 5 10 "Κατακύρωση προσφοράς για προμήθεια τεσσάρων ηλεκτρονικών υπολογιστών και εκτυπωτών Αναφέρθηκε ότι η Επιτροπή Προσφορών αφού μελέτησε τις προσφορές και αφού έλαβε υπόψη την προέλευση των ηλεκτρονικών υπολογιστών την απόδοση,την ποιότητα και γενικά όλα τα σχετικά στοιχεία αποφάσισε να εισηγηθεί την κατακύρωση της προσφοράς στην Εταιρεία DIGIPRO LTD αντί του ποσού των £4.960για την προμήθεια των ηλεκτρο νικών υπολογιστών IBM486 SX. 15 20 ΤοΔημοτικό Συμβούλιο μελέτησετιςπροσφορές πουυπο βλήθηκαν και όλα τα ενώπιον του στοιχεία χωρίς όμως να 25 καταλήξει σε ομόφωνη απόφαση. Γι αυτό,τέθηκαν σε ψηφο φορία κατάσειρά οι πιοκάτωπροτάσεις: (α)Διαχωρισμός καικατακύρωση της προσφοράς στους δύο προσφοροδότες, DIGIPRO LTD και MOUNTIS ELECTRONICS για ικανοποίηση και τωνδύο μερών 6 ψήφοι υπέρ 6ψήφοι εναντίον 1 νικώσα ψήφος 1 αποχή (β)Εισήγηση ΕπιτροπήςΠροσφορών για κατακύρωσητηςπροσφοράς στην DIGIPRO LTD 8ψήφοι υπέρ (γ)Κατακύρωση της προσφοράς στο χαμηλότερο προσφοροδότη δηλαδή MOUNTISELECTRONICS LTD 4 ψήφοι υπέρ 35 40 Μεβάσητηνψηφοφορίαηπροσφοράκατακυρώθηκεκατά πλειοψηφία στην DIGIPROLTDαντίτουποσούτων£4.960." 2682 30 4 ΑΛΛ. Mountis Electr.& Systems (Cyprus) Ltd v. ΔήμουΠάφου Χουσοστομής, Δ. OL αιτητές πληροφορήθηκαν με επιστολή του Δημάρχου ημερ. 20.12.93 για την απόρριψη της προσφοράς τους και ως αποτέλεσμα καταχωρήθηκεηπαρούσαπροσφυγή. 5 Οιλόγοιακυρότηταςπουπροβλήθηκαναπότοδικηγόροτων αιτητών είναι οι ακόλουθοι: 1.Ηεπίδικηαπόφασηστερείται αιτιολογίας. 10 15 20 25 30 35 40
- Κατάχρηση και/ήυπέρβασηεξουσίας εφόσον ηαπόφασηγια κατακύρωσητηςπροσφοράςλήφθηκε μεβάσηκριτήριαάλλααπό εκείναπουκαθορίστηκανστην προκήρυξητηςπροσφοράς.
- Πλάνηπερί ταπράγματα ενόψει του ότι οκαθ'ουη αίτησηδεν προέβη σε δέουσα έρευνα για ορθήαξιολόγηση τωνπρο σφορών. 4.ΠαράβασητουΑρθρου28τουΣυντάγματοςεπειδήοκαθ'ου η αίτηση προέβηκε σε αδικαιολόγητες και αυθαίρετες διακρίσεις στηριζόμενος κυρίως στο γεγονός ότι οι υπολογιστές πουπρό σφερε τοενδιαφερόμενο μέρος ήτανΑμερικάνικης προέλευσης. Δεν θαχρειαστεί να ασχοληθώ με όλους τους λόγους ακυρό τητας που αναφέρθηκανπιο πάνω,γιατί είναι κατάτην άποψη μου καθαρόπως η επίδικη απόφαση, η οποία εκτίθεται ανωτέ ρω,στερείται αιτιολογίας. Το ίδιο ισχύει και για την απόφασητης ΕπιτροπήςΠροσφο ρών πουεπίσης εκτίθεταιπιοπάνω. Ούτε στημιαούτε στην άλληυπάρχειοποιαδήποτεένδειξη ως προς τους λόγους που οδή γησαν στην επιλογή της προσφοράς του ενδιαφερόμενου μέ ρους. Πουθενά δεν προσδιορίζονται τα συγκεκριμένα εκείνα στοιχεία πουλήφθηκανυπόψηγιανα καταλήξει ο καθ'ου ηαί τηση στην επίδικη απόφαση, ούτε ποιο ήταντο αποτέλεσμα της σύγκρισης τους. Το Δικαστήριο δεν μπορεί να γνωρίζει ποιος παράγοντας έπαιξε ουσιαστικό ρόλο στη λήψη της επίδικης απόφασης. Επιπρόσθετα,ηέλλειψηαιτιολογίας στερείτοΔικα στήριο απότηδυνατότηταάσκησης αναθεωρητικού ελέγχου. Η αναφορά στα πρακτικά της συνεδρίασης του Δημοτικού Συμβουλίουημερ. 16.12.93ότι "ηΕπιτροπήΠροσφορώναφούμε λέτησετις προσφορές καιαφού έλαβευπόψητην προέλευση των ηλεκτρονικών υπολογιστών τηναπόδοση,την ποιότητακαιγενι κάόλαταστοιχεία ",είναικατάτηνάποψημουγενικήκαιαό2683 Χρυσοστομής, Δ. MountisElectr.& Systems (Cyprus) Ltd v. ΔήμουΠάφου
(1995)ριστη και δεν ικανοποιεί την αρχήτου διοικητικού δικαίουπου προνοεί ότι οι πράξεις της διοίκησης και ειδικότερα οι πράξεις διακριτικής εξουσίας πρέπειναείναιεπαρκώςαιτιολογημένες.Η ανάγκη για αιτιολογία καθίσταται επιτακτικότερη όταν πρόκει ται για πράξεις που είναι δυσμενείς για τον διοικούμενο ήόταν 5 πρόκειταιγιααποφάσειςσυλλογικώνοργάνωνπουλαμβάνονται κατά πλειοψηφία (βλ. μεταξύ άλλων, Andreas Kasapis v. The Council for Registration of Architects and CivilEngineers
(1967)3 C.L.R. 270, Athos G. Georghiades and Others v. Republic (PublicServiceCommission)
(1967)3C.L.R.653). 10 Επιπρόσθετα,καιόπωςέχει νομολογιακά καθιερωθεί,απόρ ριψη της χαμηλότερης προσφοράς πρέπει να αιτιολογείται για γνώση του προσφοροδότη και άσκηση δικαστικού ελέγχου (βλ. Χαρίκλεια Χρίστου ν.Δημοκρατίας
(1989)3 Α.Α.Δ. 2093 και Premixo Asphalting Co Ltd και Αλλοι ν.Δημοκρατίας
(1990)3Α.Α.Δ.3756). Στην προκειμένη περίπτωση και με βάση τις πιο πάνωνομο λογιακές αρχές,η ανάγκηγιααιτιολογίακαθίστατοεπιτακτικότερηεφόσον εκτός του ότι ηεπίδικηαπόφασηλήφθηκε κατά πλειο ψηφία,ητιμή της προσφοράςτων αιτητώνήτανη χαμηλότερη. Ενόψει των πιο πάνω, δεν θα υπεισέλθω στους υπόλοιπους λόγους ακυρότηταςπουπροβλήθηκαν εκ μέρους των αιτητών. Ηπροσφυγήεπιτυγχάνεικαιη επίδικηαπόφασηακυρώνεται, με έξοδα εις βάροςτων καθ'ων ηαίτηση. Ηπροσφυγή επιτυγχάνει μεέξοδα. 2684 15 20 25