(1995)15Δεκεμβρίου, 1995 [ΠΙΚΗΣ,Πρόεδρος] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ 146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΑΝΔΡΕΑΣΠΑΜΠΟΡΗΣ, Αίτητής, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ,ΜΕΣΩ ΑΝΩΤΑΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΚΡΙΣΕΩΝ ΑΞΙΩΜΑΤΙΚΩΝ, Καθ' ων η αίτηση. (Υπόθεση Αρ. 164/95) Διοικητικό Δίκαιο — Αρχές — Αρχή της καλής πίστης — Νομολογία και θεωρία — Όρια — Περιστάσεις στην κριθείσα περίπτωση. Στρατός της Δημοκρατίας — Αξιωματικοί — Κρίσεις — Μεταβολή της κρίσης αξιωματικού επί το δνσμενέστερο από το ένα έτος στο άλλο χωρίς μεταβολή των δεδομένων— Εφόσον ηδυσμενής κρίση αιτιολογείται δεν απαιτείται δικαιολόγηση της μεταβολής. 5 Οαιτητήςπροσέφυγεκατάτηςκρίσηςτουωςπαραμένοντοςστον ίδιο βαθμόγια μόνο το λόγο ότι στην κρίσηδεν έγινε αναφορά,και 10 αιτιολογία, του γεγονότος ότι κατά τηνπροηγούμενηκρίσηο αιτητής είχε κριθεί ευμενέστερα, επίτηβάσειτωναυτώνστοιχείων. ΤοΑνώτατο Δικαστήριοαπορρίπτονταςτηνπροσφυγή,αποφά σισεότι: Η αρχήτης καλής πίστης συνιστά κανόνατης χρηστήςδιοίκη σης- έχει ως λόγο τον αποκλεισμό της αυθαίρετηςσυμπεριφοράς στις συναλλαγές του Κράτουςμετοδιοικούμενο.Η διοικητική λει τουργία πρέπει,όπως έχει επανειλημμένα διακηρυχθεί,να διαπνέεται απόκαλήπίστη.Πρόκειταιγιακανόναπεριοριστικό της δρά σης της Διοίκησης, ώστε ο πολίτης ναπροσβλέπει με εμπιστοσύνη στηλειτουργίατης.Δεν μεταβάλλει,όμως,ηαρχήτηςκαλήςπίστης ούτε τις αρχέςδικαίουπουδιέπουντην άσκησητων εξουσιών που αποδίδονται σε αρμόδιο όργανο, ούτε προεξοφληθεί την άσκηση 2732 15 20 25 4ΑΛΛ Παμπόρηςν. Δημοκρατίας της εξουσίας ηοποίαπαρέχεται. 5 10 15 20 Τα Συγγράμματαταοποία επικαλέστηκε ο δικηγόρος τουαιτητή, όπωςκαιηΕλληνική νομολογία, δενυποστηρίζουν τηθέσηότι απαιτείταιη ειδικήαιτιολόγηση τηςκρίσης αρμοδίουοργάνουοποτεδήπο τε αφίσταταιαπόεκείνη στην οποίατο όργανοπροήλθε σεπροηγού μενοχρονικό στάδιοαναφορικάμετηνεκτίμησηγεγονότων πουπρο σομοιάζουν. Υποστηρίζεται ότιηαπόφασηγιατηδυσμενέστερη εκτί μηση σεμεταγενέστερο στάδιοπρέπειναείναιαιτιολογημένη,δηλαδή πρέπειναπαρέχονταιοι λόγοι οιοποίοι οδήγησαντοΣώμαστηνκρί σητου.Δεν απαιτείται ειδικήαιτιολόγηση τηςδιαφοροποίησης,αλλά ηεξειδίκευση τωνλόγων γιατουςοποίουςτοΣυμβούλιο,στηδεύτερη περίπτωση,κατέληξε σεδυσμενέστερη γιατοδιοικούμενο κρίση. Στηνπροκείμενη περίπτωση το Συμβούλιο παρείχε τους λόγους για τους οποίους κατέληξε στην κρίση του,συνιστάμενους σταπει θαρχικά παραπτώματα του αιτητή.Ηαποτίμησητης σημασίας των πειθαρχικών αυτών παραπτωμάτων στην αξιολόγηση του αιτητή ανάγεται στην κρίση του Συμβουλίου. Εφόσον το Συμβούλιο είχε την εξουσία να αχθεί στην απόφασητου και εξηγούνται οι λόγοι γιατηνκρίσητου,δεν παρέχεταιπεδίογια επέμβαση. Η αιτιολόγη σητης απόφασηςδεν κρίνεται ελλειπής. Ηπροσφυγή απορρίπτεται χωρίςέξοδα. 25 Αναφερόμενεςυποθέσεις: Χριστοδούλου ν.Δημοκρατίας 0994)4 Α.Α.Δ. 2523, 30 Vassiliou v.Republic
(1982)3 C.L.R. 220, Papadopoulou v.Republic
(1984)3 C.L.R. 332, Drousiotis v. C.B.C.
(1984)3 C.L.R. 546, 35 Tamassos Tobacco Suppliers and Co. Ltd v. Δημοκρατίας
(1992)3 Α.Α.Δ. 60, Απόφαση Συμβουλίου της Επικρατείας Αρ. 1185/39. 40 Προσφυγή. Προσφυγή εναντίον της αξιολόγησης τα>νκαθ' ων η αίτηση με την οποία ο αιτητής που είναι Συνταγματάρχης του Κυπριακού 2733 Παμπόρης ν. Δημοκρατίας
(1995)Στρατούκρίθηκεκατάπλειοψηφία,ωςπαραμένωνστον COLOβαθμό. Σ. Οικονομίδης, για τον Αιτητή. Α. Χριστόφορου,Δικηγόρος τηςΔημοκρατίας,γιατουςΚαθ'ων 5 η αίτηση. Cur.adv.vult. ΠΙΚΗΣ, Π.: Ο αιτητής είναι Συνταγματάρχης του Κυπριακού Στρατού. Με την προσφυγή του θέτει προς αναθεώρησητην αξίΌλόγησήτουαπό τοΑνώτατο Συμβούλιο Κρίσεων Αξιωματικών για το έτος 1994, βάσει της οποίας κρίθηκε,κατάπλειοψηφία, ωςπα ραμένων στον ίδιο βαθμό(3:1). 10 Ηκατάταξητου αιτητή είναι ηχαμηλότερη από τις τέσσερις 15 διαβαθμίσεις αξιολόγησης που προβλέπουν οι περί Αξιωματι κών του ΣτρατούτηςΔημοκρατίας (Διορισμοί, Ιεραρχία, Προα γωγές και Αφυπηρετήσεις) Κανονισμοί του 1990 μέχρι 1994 -οι "Κανονισμοί" - (Κ.41(γ), όπως τροποποιήθηκε από την Κ.Δ.Π. 25/92) -και καθιστά τον αξιολογούμενο μηπροάξιμο στην ανώ- 20 τερη βαθμίδατης ιεραρχίας. Ο λόγος για τον οποίο αξιολογήθηκε τόσο χαμηλά έγκειται, όπως αναφέρεται στην απόφαση,στη φύση και τη σοβαρότητα "των τεσσάρων πειθαρχικών παραπτωμάτων" με τα οποία βαρΰνεται και για τα οποία του επιβλήθηκαν πειθαρχικές ποινές. Τα τρία (πειθαρχικά αδικήματα)διαπράχθηκανπριν και το τέ ταρτο μετά την προαγωγήτου σε Συνταγματάρχητην 1η Ιανου αρίου, 1990, (1985, 1986, 1987, 1992). Ως προς τα υπόλοιπα στοιχεία, όπως διαπιστώνεται στην ίδια την απόφαση,οι βαθμολογίες του κρινόμενου "στα ουσιαστικά προσόντα στις Εκθέ σεις Ικανότηταςσας στον κατεχόμενο βαθμό,δικαιολογούν κρί ση ανώτερης διαβάθμισης..." Ηυπηρεσιακήεπίδοσητουαιτητή το 1994 ήτανστο ίδιοεπίπεδο μ' εκείνητου 1993. ΓιατοέτοςεκείνοηκρίσητουΣυμβουλίου(Ανώ τατοΣυμβούλιο Κρίσεων Αξιωματικών) γιατοναιτητήήταν: "προακτέος κατ' αρχαιότητα",διαβάθμισηπου του παρείχε τηδυνατό τηταανέλιξης στην ανώτερηβαθμίδατου στρατεύματος. 25 30 35 40 Είναι ηθέσητου αιτητή,και αυτόςείναι οουσιαστικός λόγος για τον οποίο επιδιώκεται η ακύρωσητης απόφασης, ότι ηαντί θεσημεταξύ των δύο αξιολογήσεων, χωρίς καμιάεπεξήγηση για τη διαφοροποίηση της θέσης του Συμβουλίου, παραβιάζει την 2734 4ΑΛΛ 5 10 15 20 25 30 35 40 Παμπόρης ν.Δημοκρατίας Πικής,Π. αρχήτηςκαλήςπίστης,που πρέπει ναδιέπει τις σχέσειςτης Δι οίκησης με το διοικούμενο. Δεν αμφισβητείται το ελεύθερο της κρίσης του Συμβουλίου για την αξιολόγηση του αιτητή,ούτε η απουσία οποιασδήποτε δέσμευσης από την αξιολόγηση του προηγούμενου χρόνου. Τοσημείοστο οποίο προσκρούει η από φασηστις αρχέςτης χρηστής διοίκησης, κατάτον αιτητή,έγκει ται στη μηεπεξήγηση της διαφοροποίησης της κρίσης του Συμ βουλίου απόεκείνηστην οποία προήλθε το προηγούμενο έτος. Μεέρεισματιςαρχέςτηςκαλήςπίστης,όπωςτυγχάνουνεφαρ μογήςστοπροκείμενο πεδίοκαιαποτυπώνονταιστασυγγράμμα τα του Μ. Στασινόπουλου ("Δίκαιο των Διοικητικών Πράξεων", σελ. 352-355),καιΠ.Δ.Δαγτόγλου ("ΓενικόΔιοικητικό Δίκαιο",β' έκδοση,αναθεωρημένηκαισυμπληρωμένη, 1984, σελ. 132-135), ο δικηγόροςτουαιτητήυπέβαλεότι επιβάλλεται ειδική αιτιολόγηση της διαφοροποίησηςτης προσέγγισης διοικητικού οργάνου στην εκτίμηση γεγονότων, όπουαυτήδιαφέρει απόεκείνηπροηγούμε νου έτους,εφόσο δε μεσολαβεί οποιαδήποτεμεταβολήσταουσια στικάγεγονότα. Ενώγίνεταιδεκτόότιδενπαρεμβάλλεταινομικό κώλυμα στην ελεύθερηκρίση του Σώματος ως προς την αξιολό γησηγεγονότων απόπροηγούμενη κρίση του,επιβάλλεται, όπως εισηγήθηκε οδικηγόροςτουαιτητή,επεξήγησηοποιασδήποτεδια φοροποίησης,όπουταστοιχεία κρίσεως των δυοπεριόδων είναι όμοια. Αντίθετα, οι καθ'ων η αίτηση υποστήριξαν ότι δεν υφίσταται κανόνας επιβάλλων την ειδική αιτιολόγηση ή,ακριβέστε ρα,την αιτιολόγηση οποιασδήποτε αλλαγής στη θέσητουΣώμα τος καιότι ηαξιολόγηση ανάγεταιστην ελεύθερη κρίση τουΣυμ βουλίου. Προς υποστήριξη των θέσεων τους επικαλέστηκαν την απόφαση του Χρυσοστομή, Δ., στη Χριστοδονλον ν.Λημοκρατίας
(1994)4 Α.Α.Δ.2523,στην οποία,όντως, αποφασίστηκε ότι τοΑνώτατο Συμβούλιο Κρίσεων Αξιωματικών "ήτανελεύθερονα αποφασίσει σύμφωνα με τις πρόνοιες των κανονισμών, δεδομέ νουότιηπροηγούμενηαπόφασητου,του 1990 έπαυσεναισχύει". Το νομικό πλαίσιο αξιολόγησης Ανωτάτων Αξιωματικών του Στρατεύματος καθορίζεται στον Κ.41
(6)των Κανονισμών, ο οποίος προβλέπει ότι> "...το Ανώτατο Συμβούλιο Κρίσεων λαμβάνειυπόψητουκαι εκτιμά όλα τακατά τηδιάρκειατης σταδιοδρομίαςτουστοι χεία, ιδιαίτερηόμως σημασία δίδεται στα στοιχεία τουκατε χόμενουβαθμού." Ιδιαίτερης σημασίας, στην προκείμενη περίπτωση, είναι το 2735 Πιχής,Π. Παμπόρης ν.Δημοκρατίας
(1995)πειθαρχικό παράπτωμα στο οποίο υπέπεσε ο αιτητης μετά την προαγωγήτου στο βαθμότου Συνταγματάρχητου Στρατού της Δημοκρατίας. Ηαρχήτηςκαλήςπίστης συνιστά κανόνατηςχρηστήςδιοίκη5 σης·έχει ως λόγο τον αποκλεισμό τηςαυθαίρετης συμπεριφοράς στις συναλλαγές του Κράτους με το διοικούμενο. Ηδιοικητική λειτουργίαπρέπει,όπωςέχειεπανειλημμέναδιακηρυχθεί,ναδια πνέεται από καλή πίστη (βλ., μεταξύ άλλων, Vassiliou ν. Republic
(1982)3 C.L.R.220·Papadopouiou v.Republic
(1984)10 3 C.L.R.332·Drousiotis v.CAC
(1984)3C.L.R. 546· Tamassos Tobacco Suppliers and Co.Ltd v.Δημοκρατίας(]992) 3 Α.Α.Δ. 60). Πρόκειταιγια κανόναπεριοριστικό της δράσηςτηςΔιοίκη σης,ώστε οπολίτης να προσβλέπει με εμπιστοσύνη στη λειτουρ γία της. Δε μεταβάλλει, όμως, ηαρχήτης καλής πίστης ούτε τις 15 αρχέςδικαίουπουδιέπουντηνάσκησητων εξουσιών πουαποδί δονταισεαρμόδιο όργανο,ούτεπροεξοφλεί τηνάσκησητηςεξου σίαςηοποίαπαρέχεται. Τα Συγγράμματα ταοποίαεπικαλέστηκε οδικηγόρος του αι- 20 τητή, όπως καιη Ελληνική νομολογία, δεν υποστηρίζουν τηθέ σηότι απαιτείται ηειδικήαιτιολόγηση τηςκρίσης αρμοδίου ορ γάνουοποτεδήποτεαφίσταται από εκείνηστηνοποίατοόργανο προήλθε σε προηγούμενο χρονικό στάδιο αναφορικά με την εκτίμηση γεγονότων που προσομοιάζουν. Υποστηρίζεται ότι η 25 απόφαση για τη δυσμενέστερη εκτίμηση σε μεταγενέστερο στά διο πρέπει να είναι αιτιολογημένη, δηλαδή πρέπει ναπαρέχο νται ο λόγοι οι οποίοι οδήγησαν το Σώμα στην κρίση του. Δεν απαιτείται ειδικήαιτιολόγησητηςδιαφοροποίησης,αλλάηεξει δίκευσητων λόγων γιατουςοποίουςτοΣυμβούλιο,στηδεύτερη 30 περίπτωση,κατέληξε σεδυσμενέστερη γιατοδιοικούμενοκρίση. Η απόφασητου Συμβουλίου Επικρατείας 1185/1934 άπτεται του θέματος αυτού. Η υπόθεση εκείνη, όπως και ηπαρούσα, αφορούσετις κρίσεις μελών τουστρατεύματοςαπότοΑνώτατο 35 Στρατιωτικό Συμβούλιο. Ο αιτητής είχε κριθεί στην πρώτηπε ρίπτωση ως προακτέος, ενώ στηδεύτερηως στάσιμος,χωρίςνα έχει επέλθει οποιαδήποτεμεταβολήσταουσιαστικάστοιχείατου αξιολογούμενου. Η κρίση του Συμβουλίου αιτιολογήθηκε με αναφορά στον κακό χαρακτήρατουαιτητή. Ηαιτιολογίακρίθη- 40 κε επαρκήςκαιηπροσφυγήαπορριπτέα. Ησύνοψη της απόφα σης στην 1185/1934,που απαντάται στο εισαγωγικό μέρος, συ γκεκριμένα ότισυντρέχει ανάγκη"ειδικήςεπίτούτωαιτιολογίας διά την αλλαγήν των αντιλήψεων του",δε δικαιολογείται· ούτε 2736 4Α.Α.Δ. Παμπόρης ν.Δημοκρατίας Πικής, Π. αποτελεί αρχήηοποία προκύπτει απότο σκεπτικό ήτοαποτέ λεσμα της απόφασης. 5 10 Στην προκείμενη περίπτωση,όπωςκαισ' εκείνη,τοΣυμβούλιο παρείχετους λόγους για τους οποίους κατέληξε στην κρίση του, συνιστάμενους στα πειθαρχικά παραπτώματα του αιτητή. Η αποτίμηση της σημασίας των πειθαρχικών αυτών παραπτω μάτων στην αξιολόγηση του αιτητή ανάγεται στην κρίση του Συμβουλίου. Εφόσον το Συμβούλιο είχε την εξουσία να αχθεί στην απόφασητου και εξηγούνται οι λόγοι για την κρίση του, καταλήγωότι δενπαρέχεταιπεδίογιαεπέμβαση. Η αιτιολόγηση της απόφασηςδεν κρίνεται ελλειπής. Ηπροσφυγήαπορρίπτεται. Δεν εκδίδεταιδιαταγήγιαέξοδα. 15 Η επίδικη διοικητική απόφαση επικυρώνεται στην ολότητα της,βάσει του Αρθρου 146.4(a)τουΣυντάγματος. Η προσφυγή απορρίπτεται χωρίς έξοδα. 2737
(1995)15Δεκεμβρίου, 1995 [ΠΙΚΗΣ,Πρόεδρος] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ446 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΜΙΧΑΛΗΣ ΑΝΔΡΕΟΥ, Αιτητής, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ,ΜΕΣΩ ΑΝΩΤΑΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΚΡΙΣΕΩΝ ΑΞΙΩΜΑΤΙΚΩΝ, Καθ' ων η αίτηση. (Υπόθεση Αρ. 128/95) Διοικητικό Δίκαιο — Αρχές—Αρχή τηςκαλής πίστης — Όρια—Πε ριστάσεις μη παράβασης τηςαρχής στην κριθείσα περίπτωση. Στρατός της Δημοκρατίας — Αξιωματικοί — Κρίσεις — Μεταβολή της κρίσης αξιωματικού επί το δυσμενέστερον από το έναέτος στο άλλο χωρίς μεταβολή τωνδεδομένων— Εφόσον ηδυσμενής κρίση αιτιολογείται δεν απαιτείται δικαιολόγηση της μεταβολής. 5 Ο αιτητής προσέφυγε κατά της κρίσης του ως παραμένοντος στον ίδιοβαθμό για μόνοτολόγο ότι στηκρίσηδενέγινε αναφορά, 10 και αιτιολογία,του γεγονότος ότι κατά την προηγούμενη κρίση ο αιτητής είχεκριθεί ευμενέστερα, επίτηβάσειτωναυτώνστοιχείων. ΤοΑνώτατο Δικαστήριο,απορρίπτονταςτηνπροσφυγήαποφά σισεότι: Όπως εξηγείται στην απόφασηπου εκδόθηκε νωρίτερα σήμερα, στην Παμπόρης ν.Δημοκρατίας, δεν υπάρχεικαθήκονειδικήςαιτιο λόγησης για τη διάφορηεκτίμηση των στοιχείων του αιτητήσε σύ γκρισημεεκείνηπροηγούμενουέτους.Ό,τιεπιβάλλεταιείναιη παροχήτωνλόγων γιατους οποίουςτο Συμβούλιοκατέληξε στηδυσμενέ στερη κρίση η οποία προσβάλλεται. Στην προκείμενη περίπτωση, όπως και στην περίπτωση του αιτητή στην Παμπόρης ν. Δημοκρα· τίας» παρέχονται OL λόγοιαυτοί. 15 20 25 Γιατους λόγους πουεπεξηγούνται στην απόφασητου Δικαστη2738