4ΑΛΛ. 17Φεβρουαρίου, 1995 [ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ, Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟ ΑΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΚΥΡΙΑΚΗ ΣΤ.ΚΟΥΣΠΗ ΚΟΥΡΝΑΖΟΥ ΚΑΙ ΑΛΛΗ, Αιτήτριες, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΟΥ, Καθ' ων ηαίτηση. (Υπόθεση Αρ. 912/93) Φορολογία— ΦορολογίαΚεφαλαιουχικών Κερδών — Ανταλλαγή — Συνιστά διάθεση και υπόκειται σεφορολογία. 5 10 Φορολογία— ΦορολογίαΚεφαλαιουχικών Κερδών — Κεφαλαιουχι κό Κέρδος — Έννοια. OL αιτήτριες προσέβαλαν τις αποφάσειςτου ΔιευθυντήΤμήμα τος Εσωτερικών Προσόδων μετις οποίες τους επέβαλε φορολογία κεφαλαιουχικώνκερδών μετάαπό ανταλλαγήτου μεριδίου τους σε ακίνητο μεαντίστοιχο άλλουκτήματος. ΤοΑνώτατο Δικαστήριο απορρίπτονταςτηνπροσφυγή,αποφά σισε ότι: 15 20 25 1. Η απόφαση του Διευθυντή ήταν αναπόφευκτη. Ηανταλλαγή, κατά τις εφαρμοστέες διατάξεις συνιστούσε διάθεση και οι αιτήτριες πραγματοποίησαν ανταλλαγή, όπως δήλωσαν και οι ίδιες.Δεν υπήρχεπεριθώριογιαάλλοδιοικητικόχειρισμό παρά τογεγονός ότι,όπωςπροκύπτει,υπήρχεεξαρχήςδιευθέτησημε ταξύ των ιδιοκτητών ως προςτο ποιο τεμάχιοθαέπαιρνε ο κα θένας μετά τοδιαχωρισμό τουακινήτου. Απόσπασμα από την απόφασητης Ολομέλειας του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην υπόθεση, ΕυδοκίαΒορκά και Άλλες ν. Κν· 319 Κουφνάζουκ.ά. ν.Δημοκρατίας
(1995)πριακήςΔημοκρατίας, καλύπτει τηνπερίπτωση. Οι μεταβιβάσεις ακίνητης ιδιοκτησίας γίνονται με έγγραφη δή λωσηστο Κτηματολόγιο. Στηδήλωση οδικαιοπάροχος βεβαιώ νει, μεταξύ άλλων ότι συμφωνεί να μεταβιβάσειτο ακίνητοστο δικαιοδόχο, είτε "εκ χαριστικής αιτίας", είτε "έναντι αντιπαρο χής" (Αρθρο 18
(1)(γ)του περί Μεταβιβάσεως και Υποθηκεύσεως Ακινήτων Νόμουτου 1965, (Ν.9/65). Ψευδήςβεβαίωσησε οποιαδήποτε δήλωση μεταβίβασηςσυνιστά ποινικό αδίκημα,το οποίο φέρει ποινή όπως ψευδής μαρτυρία σε δικαστικήδιαδικασία(Αρθρο 49
(1)(α) του Νόμου9/65). 5 10 Οι μεταβιβάσειςέγιναν μεΔήλωσηΑνταλλαγής καιόχι Δωρεάς. 15 Τακτήματαπουανταλλάγηκαν-αντιπαροχή- περιγράφονταιμε λεπτομέρειες στη Δήλωση. Στους τίτλους που εξεδόθηκανγρά φεται: "Τρόπος απόκτησης: Ανταλλαγή". Ούτε ο Διευθυντής, ούτε το Δικαστήριο μπορούν να παραγνωρίξουν τις δηλώσεις δικαιοπαρόχωνκαι δικαιοδόχων στα επί σημα έγγραφα του Κτηματολογίου, τα οποία, σύμφωνα με το Νόμο,πρέπει ναείναιορθά". 20
- Το κεφαλαιουχικό κέρδος συνίσταται στη διαφορά μεταξύ της αξίας της ιδιοκτησίας πουδιατίθεταικατάτο χρόνο τηςδιάθε σης της και, σευπόθεση όπως ηπαρούσα,της αξίαςτης στις 27 Ιουνίου
- ΟΔιευθυντής υπολόγισε τοκέρδος με αυτή ακρι βώςτημέθοδοκαι το επιχείρημα των αιτητριών,πωςδεν υπήρ ξε κέρδος αφού το μερίδιο της κάθε μιας αντικαταστάθηκε με αντίστοιχο ίσης αξίας,δεν ευσταθεί. 25 30 Ηπροσφυγή απορρίπτεται χωρίςέξοδα. 35 Αναφερόμενες υποθέσεις: Βορκά και Άλλες ν.Δημοκρατίας
(1992)3Α.Α.Δ. 146, Λοΐζου ν.Δημοκρατίας
(1992)3Α.Α.Δ.
- 40 Προσφυγή. Προσφυγή εναντίον των αποφάσεωντου καθ'ου ηαίτησηαρ. 2 με τις οποίες επιβλήθηκε στην κάθε μια αιτήτρια φορολογία 320 4ΑΛΛ Κουρνάζουκ.ά.ν.Δημοκρατίας κεφαλαιουχικών κερδών ύψους £1.231,-. Χρ. Κ. Θεμιστοκλέους, γιατις Αιτήτριες. 5 10 Στ.Χατζηγιάννη, Δικηγόρος τηςΔημοκρατίας,γιατουςΚαθ' ων η αίτηση. Cur. adv. vult. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ, Δ.: Οι δυο αιτήτριες προσβάλλουν το κύρος των αποφάσεων του Διευθυντή του Τμήματος Εσωτερι κώνΠροσόδων μετις οποίες επεβλήθηστην κάθεμιαφορολογία κεφαλαιουχικών κερδών ύψους £1,
- Όπως θα διαφανεί, οι δυο αποφάσεις είναι συναφείς και ορθά οι καθ' ων η αίτηση εγκατέλειψαν την ένσταση τους στην ομοδικία. 15 20 25 30 35 40 Τοκεντρικό ερώτημα είναι ανηανταλλαγήτου μεριδίου των αιτητριών με αντίστοιχο άλλου κτήματος, συνιστά διάθεση με την έννοια του περί Φορολογίας Κεφαλαιουχικών ΚερδώνΝό μουτου 1980 (Ν.52/80). Όχιγιατίη ανταλλαγήδενσυνιστάδιάθέση,όπως αυτήορίζεταιαπό τοάρθρο 10τουΝόμουαλλάγια τί, όπως υποστηρίζουν, στην παρούσαυπόθεση ηδηλωθείσα ως ανταλλαγήστην πραγματικότητα ήταναπλήδιόρθωσηκτηματο λογικού λάθους. Οι αιτήτριες, που είναι συννυφάδες, αγόρασαν διαδοχικά ανά 1/4 αδιαίρετομερίδιο στο ακίνητο μεαριθμόεγγραφήςΕ93, τεμάχιο 86, στην Παλλουριώτισσα. Τουπόλοιπο 1/2 ανήκεστην εταιρεία Ερωτοκρίτου και ΠαναγιώτουΛτδ. Μέρος τουκτήμα τος απαλλοτριώθηκε για την κατασκευήδρόμου. Ο δρόμος διέσχίζε το κτήμα και η εδαφική του διαίρεση οδήγησε στη δημι ουργία των τεμαχίων 1766 και
- Το ιδιοκτησιακό καθεστώς δεναλλοιώθηκε. Τηρήθηκανοι αναλογίες καιενεγράφηστοόνο μα των αιτητριών το 1/4 του κάθε τεμαχίου. Το υπόλοιπο 1/2, και πάλιν στο κάθετεμάχιο,ενεγράφηστο όνομα τηςεταιρείας. Οι συνιδιοκτήτες θέλησαν διαχωρισμό ώστε οι αιτήτριες να αποκτήσουντην αποκλειστική κυριότητατουτεμαχίου 1766 και ηεταιρεία του τεμαχίου
- Ο στόχος επετεύχθη μεανταλλα γήτου 1/4 μεριδίου των αιτητριών στο τεμάχιο 1767 με τοαντί στοιχο της εταιρείας στο τεμάχιο
- (βλ. το σχετικό έντυπο μεταβίβασης ακίνητηςπεριουσίας ημερομηνίας 10.10.87). Ο Διευθυντής, στις 29 Απριλίου 1993, απέστειλε στις αιτήτριες ειδοποιήσεις επιβολής φορολογίας καιστησυνέχεια απέρ ριψε την ένσταση τους αφού, όπως έκρινε, πραγματοποιήθηκε 321 Κωνσταντινίδης,Δ. Κουρνάζου κ.ά. ν.Δημοκρατίας
(1995)διάθεση με την έννοια του άρθρου 10 του Νόμου όπως αυτό ίσχυε κατάτον ουσιώδη χρόνο- παρά την ιδιαιτερότητα τηςπε ρίπτωσης και ειδικάτογεγονός ότι,όπωςαναφέρεταισευπηρε σιακό σημείωμα, το παράπονοτων αιτητριών φαινότανδίκαιο εφόσον ηενέργεια τους απέβλεπε σε αναπροσαρμογήσυνόρων. Είναι ορθή η άποψη των καθ' ων η αίτηση πως ηαπόφαση τουΔιευθυντή ήταναναπόφευκτη. Ηανταλλαγή,κατάτιςεφαρ μοστέεςδιατάξειςσυνιστούσεδιάθεσηκαιοι αιτήτριες πραγμα τοποίησαν ανταλλαγή,όπως δήλωσαν και οι ίδιες. Δεν υπήρχε περιθώριο για άλλο διοικητικό χειρισμό παρά το γεγονός ότι, όπως προκύπτει,υπήρχε εξ αρχής διευθέτηση μεταξύ των ιδιο κτητών ως προς το ποιο τεμάχιο θαέπαιρνε ο καθένας μετά το διαχωρισμό τουακινήτου. 5 10 15 Ηάποψητωναιτητριώνπωςδιεπράχθηκτηματολογικό λάθος πουαπλώςδιορθώθηκε,δενβρίσκει έρεισμα σταγεγονότα. Αντί θετα,αντιμάχεταιτην επίσημη δήλωση τουςκαι,τελικά,την ίδια τηφύσητης δικαιοπραξίαςπου έγινε. Οι απήτριες, όπωςπροκύ πτει,δεν έθεσαν σε οποιοδήποτε στάδιοζήτημαούτε ως προς τα 20 αντίστοιχα μερίδια ενόψειτου διαχωρισμού του τεμ. 86 ούτε ως προς κτηματολογικό λάθος. Το πιο κάτω απόσπασμα από την απόφαση της Ολομέλειας του Ανωτάτου Δικαστηρίου στηνυπό θεση Ευδοκία Βορκά και Αλλες ν. Κυπριακής Δημοκρατίας
(1992)3Α.Α.Δ. 146,καλύπτει την περίπτωση: 25 "Ο δικηγόρος των εφεσειουσών εισηγήθηκε ότι το Δικαστή ριο πρέπει να ερευνήσει τα περιστατικά και τη φύση της δι καιοπραξίας, ανεξάρτητα από τη δήλωση των ιδίων στο Κτηματολόγιο. Ισχυρίστηκε ότι κανένα αντάλλαγμα ή αντίπαροχήδεν δόθηκε,ήλήφθηκε.Ήταν δωρεές και,ενόψει της συγγένειας τους, δεν περιλαμβάνονται στον όρο "διάθεση ιδιοκτησίας". 30 Ο δικηγόρος των εφεσίβλητων υπέβαλε ότι οι ίδιες οι εφεσεί- 35 ούσες έκαμαν στο Κτηματολόγιο ΔήλωσηΑνταλλαγής και όχι Δωρεάς. Το Δικαστήριο, εκτός στις περιπτώσεις εικονικών πράξεωνγιαφοροδιαφυγή,δενπαραγνωρίζειτιςδηλώσεις των ιδίων των ενδιαφερομένων στο Κτηματολόγιο. Εν πάσηπερι πτώσει, οι δικαιοπραξίεςήτανανταλλαγέςκαιόχι δωρεές. 40 Οι μεταβιβάσεις ακίνητης ιδιοκτησίας γίνονται με έγγραφη δήλωση στο Κτηματολόγιο. Στηδήλωση οδικαιοπάροχοςβε βαιώνει, μεταξύάλλων, ότι συμφωνεί να μεταβιβάσει τοακί322 4ΑΛΑ. Κουρνάζου κ.ά. ν. Δημοκρατίας Κωνσταντινίδης, Δ. νητοστοδικαιοδόχο,είτε"εκχαριστικής αιτίας",είτε "έναντι αντιπαροχής" -(Αρθρο 18
(1)(γ)του περί Μεταβιβάσεωςκαι Υποθηκεύσεως Ακινήτων Νόμουτου 1965, (Αρ.9/65). 5 Ψευδήςβεβαίωση σε οποιαδήποτεδήλωση μεταβίβασηςσυνι στάποινικό αδίκημα,τοοποίοφέρει ποινήόπωςψευδήςμαρ τυρία σε δικαστική διαδικασία - (Αρθρο 49
(1)(α) του Νόμου 9/65). 10 Οι μεταβιβάσειςέγιναν μεΔήλωσηΑνταλλαγής καιόχιΔωρεάς. Τακτήματαπου ανταλλάγηκαν- αντιπαροχή περιγράφονται μελεπτομέρειες στη Δήλωση. Στους τίτλους που εξεδόθηκαν γράφεται: 15 "Τρόπος απόκτησης: Ανταλλαγή." 20 25 30 35 40 Ούτε ο Διευθυντής, ούτε το Δικαστήριο μπορούν να παρα γνωρίζουν τις δηλώσεις δικαιοπαρόχων και δικαιοδόχων σταεπίσημαέγγραφατου Κτηματολογίου, ταοποία,σύμφω να μετο Νόμο,πρέπει να είναιορθά." Είναι το διαζευκτικό επιχείρημα των αιτητριών πως δεν υπήρχεκέρδος αφούτο μερίδιο της κάθεμιαςαντικαταστάθηκε με αντίστοιχο ίσης αξίας.Όμως αυτό το κριτήριο είναι εσφαλ μένο.Τοκεφαλαιουχικόκέρδος συνίσταται στηδιαφορά μεταξύ τηςαξίαςτηςιδιοκτησίαςπουδιατίθεταικατάτοχρόνοτηςδιά θεσης της και,σε υπόθεση όπως ηπαρούσα,της αξίας της στις 27 Ιουνίου 1978 (Βλ. Αγης Τεύκρου Αοΐζον ν.Κυπριακής Δη· μοκρατίας
(1992)3 Α.Α.Δ. 219). Ο Διευθυντής υπολόγισε το κέρδος με αυτήακριβώς τη μέθοδο και το επιχείρημα των αιτη τριών δεν ευσταθεί. Στο στάδιο των διευκρινίσεων οι αιτήτριες έθεσαν γιαπρώτη φοράθέμα ως προς την ορθότητα των εκτιμήσεων του Διευ θυντή αναφορικάμε την αξία της ιδιοκτησίας κατάτις πιοπά νωημερομηνίες. ΟΔιευθυντής θεώρησε ως προϊόνδιάθεσηςτου μεριδίου της κάθε μιας το ποσό των £15.000, όπως ακριβώς το δήλωσαν οι ίδιες στη δήλωση μεταβίβασης που υπέγραψαν, και καθόρισετηναγοραίααξίατουςστις 27 Ιουνίου 1978 αφούπρο σάρμοσε την εκτιμημένη αξία τους απότο Κτηματολόγιο κατά την 1 Ιανουαρίου 1980. Αυτά, κατ' εφαρμογή της εγκυκλίου Ε.Πρ.342/ΐν ημερομηνίας 28 Ιανουαρίου 1991. Οι αιτήτριες δεν ήγειραν τέτοιο θέμα με την ένσταση τους. Δεν αμφισβήτησαντα 323 Κωνσταντινίδης, Δ. Κουρνάζου κ.ά. ν. Δημοκρατίας
(1995)ποσά ώστε να χρειαστεί περαιτέρω έρευνα ούτε καιυπέβαλαν αυτό τον ειδικό ισχυρισμό με την προσφυγήκαι την αγόρευση τους ώστε νακαταστείτοζήτημα επίδικο. Δεν έχει τεκμηριωθεί λόγος ακυρότητας. Η προσβαλλόμενη απόφαση,αντίθεταπροςτηντελευταίαεισήγηση τωναιτητριών, ήταν αιτιολογημένη έχοντας υπόψητο κείμενο της αλλά και το περιεχόμενο των φακέλων, και επικυρώνεται. Η προσφυγή απορρίπτεται χωρίς διαταγήγιαέξοδα. Η προσφυγή απορρίπτεται χωρίς έξοδα. 324 5