4ΑΛΛ. 13Μαρτίου, 1995 [ΑΡΤΕΜΗΣ,Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΑ ΑΡΘΡΑ 146 ΚΑΙ 23ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΕΥΓΕΝΙΑ Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΥ ΚΑΙ ΑΛΛΟΙ, Αιτητές, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ, Καθ' ων ηαίτηση. (Υποθέσεις Αρ. 387/91, 388/91, 389/91) 5 ΑναγκαστικήΑπαλλοτρίωση — Δικαίωμαένστασης— Περιέχεται ανα φορικάμενμε τοτεμάχιοεκάστουεπηρεαζόμενου ιδιοκτήτηαλλάσε συνάρτησημε τοσυνολικόπροτεινόμενο σχέδιο— Οποιαδήποτεδιαφοροποίηση του σχεδίου είναι πιθανό να επηρεάσει και τιςυποβαλλόμενες ενστάσεις — Δεν παρασχέθηκε πλήρες δικαίωμα ένστασης στηνκριθείσαπερίπτωση— ΤοΔιάταγμαΑπαλλοτρίωσηςαχυρωτέο. ΣυνθήκηΕγκαθίδρυσης — Αρθρο 7— Ερμηνεία — Οι διατάξεις των παραγράφων 7(l)(c) και 7
(3)στην κριθείσα περίπτωση. 10 15 20 25 Διοικητικό Δίκαιο — Γενικές αρχές — Χρηστή διοίκηση— Παραβία σητωναρχών τηςστην εξετασθείσα υπόθεσηόπου εξεδόθηδιάταγ μα απαλλοτρίωσης ιδιωτικής γης ενώ ακόμα δεν είχε αποποιηθεί συνεχόμενη, και απαραίτητη για τον αυτό σκοπό απαλλοτρίωσης, γηπου ανήκεσεάλλο κράτος — Απαλλοτρίωση άκυρη. Οι αιτητέςμε τις προσφυγέςτουςαυτέςπου συνεκδικάστηκαν επειδήαφορούντηνίδιαδιοικητικήπράξηκαιέχουνκοινάγεγονό τα και νομικά σημεία, ζήτησαν την ακύρωση τουδιατάγματος Απαλλοτρίωσης μεαριθμό213 ημερ.7.2.91πουδημοσιεύθηκε στην ΕπίσημηΕφημερίδατηςΔημοκρατίας ημερ. 15.2.91. Κρίσιμα ήταν τα ζητήματα της διαφοροποίησης τουγενικότε ρουσχεδίουτηςαπαλλοτρίωσης μετάτηνυποβολήτωνενστάσεων των κατ' ιδίαν επηρεαζόμενωνιδιοκτητώνκαθώςκαι το γεγονός OTLστησχετικήέκτασηγηςσυμπεριλαμβανότανκαι μεγάλοτεμάχιο 523 Δημητριάδουκ.ά.ν.Δημοκρατίας
(1995)ιδιοκτησίας του Ηνωμένου Βασιλείου του οποίου ηκυριότητα δεν είχεπεριέλθει ακόμη στην ΚυπριακήΔημοκρατία. Το Ανώτατο Δικαστήριο, ακυρώνοντας την επίδικη απόφαση, αποφάσισε ότι: 5
- Διαφωνεί μετονισχυρισμό ότιτοδικαίωμαένστασης περιορίζεται αποκλειστικά στατεμάχιατωνεπηρεαζόμενων ιδιοκτητώνκαιδεν αφοράτηναπαλλοτρίωση γενικά.Ηέκτασηγηςπουαπαλλοτριώ νεται περιλαμβάνεται σεσυγκεκριμένο σχέδιο το οποίο βρίσκεται 10 εκτεθειμένο για επιθεώρηση από κάθε ενδιαφερόμενο πρόσωπο. Μετηδημοσιοποίηση τουπαρέχεται ηδυνατότηταστουςεπηρεα ζόμενους ιδιοκτήτες νατοεπιθεωρήσουν καιστησυνέχεια ναυπο βάλει οκαθέναςτην ένσταση του αναφορικάμετο δικό τουτεμά χιοσεσυνάρτηση όμωςμετοπροτεινόμενο σχέδιο. Είναικατάτην 15 άποψητου Δικαστηρίου καθαρόότι οποιαδήποτε διαφοροποίηση τουσχεδίου είναι πιθανόναεπηρεάσει καιτις ενστάσεις πουυπο βάλλονται. Κατάσυνέπεια εφόσον οι ενστάσεις πουυποβλήθηκαν από τους αιτητές (και που τελικά απορρίφθηκαν)αφορούσαν το αρχικόσχέδιο πουετοίμασε ηδιοίκηση,θεωρείται ότι δενέχειπα20 ρασχεθεί ευκαιρία στους αιτητές να μελετήσουν και ναδιατυπώ σουν ολοκληρωμένες θέσειςκαιαπόψεις επίτουνέουτροποποιη μένου σχεδίου. Ως εκ τούτου ο πρώτος λόγος για ακύρωση είναι βάσιμος και συνηγορεί υπέρτης ακύρωσης της επίδικης απόφασης.Ενπάση περιπτώσει ηεπίδικη απόφασηπρέπει ναακυρωθεί καιγια τον εξής λόγο: 25
- Η περιοχή πάνωστην οποίαπροτείνεται ναανεγερθούν ταεπαρχιακά κυβερνητικά κτίριαΛευκωσίας περιλαμβάνει και τοτεμά χιο αρ.86,τοοποίοανήκει στο Βρεττανικό Υπουργείο Πολέμου. Ως εκ των πραγμάτωντοτεμάχιο αυτόδεν περιλαμβάνεται στην έκταση γης που απαλλοτριώθηκε. Όμωςηύπαρξηςτου τεμαχίου αυτού λήφθηκε σοβαρά υπόψη για την επιλογή του συγκεκριμένου χώρου στέγασης των κτιρίων. 30 35 Το Δικαστήριο έχει μελετήσει τόσο το Αρθρο 7 της Συνθήκης Εγκαθιδρύσεως στο οποίο παραπέμφθηκε όσο και ταυπόλοιπα στοιχεία που έθεσαν ενώπιον του οι καθ' ων ηαίτηση και έχει 40 καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η μεταβίβαση της κυριότητας τουτεμαχίου στην ΚυπριακήΔημοκρατίαδενείναι θέματυπικό όπως έγινε προσπάθεια να παρουσιαστεί. Μπορεί μεν η Κυ πριακήΔημοκρατία να έχεικατοχήτου τεμαχίου όμως ηκυριό524 4ΑΛΛ 5 Δημητριάδουκ.ό.ν. Δημοκρατίας τητάτου είναι παραδεκτόότι δεντης ανήκει.ΣτοΑρθρο7ανα φέρεται ρητάότι ηκαταβολή του τιμήματος αγοράςστην Βρεττανική Κυβέρνηση είναι απαραίτητη προϋπόθεση για τηνμετα βίβαση του τεμαχίου. Είναι σχετικό το απόσπασμα από το Αρθρο 7
(1)(c). Ηπαράγραφος3 του Αρθρου 7 προσδιορίζει τον τρόποκαθο ρισμού τουτιμήματοςαγοράς. 10 15 20 25 Το θέμαουσίας πουκατάτην άποψητου Δικαστηρίου εγείρεται στις παρούσες προσφυγές είναι ότι ηΔημοκρατίαδεν μπορεί να χρησιμοποιήσει περιουσίαηκυριότητατηςοποίαςανήκεισεάλλο κράτος.Από ταενώπιον του Δικαστηρίου στοιχεία δενφαίνεται να έχουν γίνει οποιαδήποτεδιαβήματα για διευθέτηση τουθέματοςπρινήπαράλληλαμετηνπροώθησητου σχεδίου για στέγαση των επαρχιακώνκυβερνητικών κτιρίων στη συγκεκριμένη περιο χή. Συναφώςαναφέρεταιότι ηέκτασητου τεμαχίου αρ. 86 είναι 6655τ.μ.καιησυνολικήέκτασηγηςπουπροτείνεται ναχρησιμο ποιηθεί γιατηνανέγερση του συγκροτήματος ανέρχεται σε21500 τ.μ.περίπου.Δενείναιεπιτρεπτόγιατηδιοίκησηπροτούηίδιαδι ευθετήσει εκκρεμούσες υποθέσεις της να προβαίνει στο επαχθές μέτρο της απαλλοτρίωσης ιδιωτικής ακίνητης ιδιοκτησίας για σκοπό που μπορεί σε τελικήανάλυσηνα διαφανείότι είναιανέ φικτος.Οιαρχέςτηςχρηστήςδιοίκησης επέβαλλανπρώτατο διακανονισμό τουθέματος τηςκυριότηταςτου τεμαχίου αρ. 86εφό σον,όπωςη ίδιαηδιοίκησηανέφερε,ηύπαρξητουήτανουσιώδης παράγοντας για την επιλογή της περιοχής αυτής,προτού γίνουν οποιεσδήποτε σκέψεις και σχέδια για απαλλοτρίωση ιδιωτικής ακίνητηςιδιοκτησίας. 30 Οιπροσφυγές επιτυγχάνουνχωρίςέξοδα. Προσφυγές. 35 Προσφυγές με τις οποίες οι αιτητές προσβάλουν το Διάταγμα Απαλλοτρίωσης με αριθμό 213 ημερομηνίας 7.2.91, πουδη μοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας ημερο μηνίας 15.2.91. Α. Σ. Αγγελίδης με Μ. Πελίδη, για τους Αιτητές. 40 /. Κνριακίδον, Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τους Καθ' ων η αίτηση. Cur. adv. wit. 525 Δημητριάδου κ.ά. ν. Δημοκρατίας
(1995)ΑΡΤΕΜΗΣ,Δ.: Οι αιτητές με τις προσφυγές τους αυτέςπου συνεκδικάστηκαν επειδήαφορούντην ίδιαδιοικητικήπράξηκαι έχουν κοινά γεγονότα καινομικά σημεία, ζητούν την ακύρωση του Διατάγματος Απαλλοτρίωσης με αριθμό 213 ημερ. 7.2.91 που δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας ημερ. 15.2.
- (Παράρτημα 16στηγραπτήαγόρευσητωνκαθ'ων ηαίτηση). Για καλύτερη κατανόησητων επίδικωνθεμάτωνπου εγείρο νται στις προσφυγές είναι αναγκαία ηπαράθεση του ιστορικού τηςυπόθεσης. 5 10 Το Υπουργικό Συμβούλιο με την Απόφαση του αρ.24 ημερ. 15.9.88αποφάσισεόπωςτοθέμαστέγασης επαρχιακών γραφεί ωντωνκυβερνητικώντμημάτων,μελετηθεί απότην ίδιαΥπουρ- 15 γική Επιτροπήπουορίστηκε γιανα μελετήσει το θέματωνκρα τικών αναγκώνσεκτίρια. Στις 21.9.88 η Υπουργική Επιτροπήυπό την Προεδρία του Υπουργού Οικονομικών,συνεδρίασε αναφορικά μετοθέματων 20 στεγαστικών αναγκών της δημόσιας υπηρεσίας. Ειδικά για το θέμα της στέγασης των επαρχιακών κυβερνητικών τμημάτων διαπιστώθηκε ότι επιβάλλεται σ' όλες τιςπόλεις ηανέγερσησυ γκεντρωμένων επαρχιακώνγραφείωνκαιότι θαπρέπειναεξευ ρεθεί ενιαίος χώρος. Σανπιθανόςχώρος για τηΛευκωσία ανα- 25 φέρθηκε η περιοχή των Δικαστηρίων και ανατέθηκε σε υπηρε σιακή Υπεπιτροπή ηυποβολή εισηγήσεων. Στη συνεδρία της Υπουργικής Επιτροπής που έγινε σας 17.4.89,αφούλήφθηκανυπόψηοι εισηγήσεις τηςΤεχνικής Επι- 30 τροπής (Παράρτημα 3 στην ΤΕνσταση) λήφθηκε απόφαση για ανέγερση επαρχιακώνκυβερνητικώνγραφείωνστο χώρομεταξύ Δικαστηρίων και Δημόσιου κήπουσε κυβερνητικήκαι ιδιωτική γη που θα απαλλοτριωθεί. Ηεν λόγω έκτασηπερικλείεται από τις οδούς Χαρ. Μούσκου,Κινύρακαι Μάρκου Δράκου. 35 Στη συνεδρία ημερομηνίας 5.1.90 η Υπουργική Επιτροπή αποφάσισεποιεςυπηρεσίεςθα στεγαστούν στονπιοπάνωχώρο και εξουσιοδότησε τον Υπουργό Οικονομικών να υποβάλει Πρόταση στο Υπουργικό Συμβούλιο για έγκριση των αναγκαίων απαλλοτριώσεων. Στη συνέχεια υποβλήθηκε σχετική Πρόταση στο Υπουργικό Συμβούλιο ημερ. 19.2.90 (Αρ. Προτ. 305/90). Η Απόφαση του 526 40 4ΑΛΛ. Δημητριάδουκ.ά. ν. Δημοκρατίας Αρτεμης, Δ. Υπουργικού Συμβουλίου που αποφάσιζε για τις απαλλοτριώ σεις λήφθηκε στις 24.3.90(Αρ. Αποφ.33.259). 5 10 15 20 25 30 35 40 ΗΓνωστοποίηση Απαλλοτρίωσης ημερ.23.4.90 δημοσιεύτηκε στις 27.4.90στην Επίσημη Εφημερίδατης Δημοκρατίας (Παράρ τημα 15στηνγραπτήαγόρευση τωνκαθ*ωνηαίτηση). Στηνιδιω τικήακίνητηιδιοκτησίαπουθααπαλλοτριώνετο περιλήφθηκεκαι η ιδιοκτησία των αιτητών. Στη Γνωστοποίηση αναφερότανπως οποιεσδήποτε ενστάσεις έπρεπενασταλούν στον Υπουργό Οικονομικών μέσω του ΕπαρχουΛευκωσίας καιότι αντίγραφο σχεδί ουτηςέκτασηςγηςπουθααπαλλοτριώνετο βρισκότανγιαεπιθε ώρηση στο Γραφείοτου Επαρχου Λευκωσίας. Στις 9.5.90το Υπουργικό Συμβούλιο μ£την Απόφαση του με αρ.33.501 μετάαπόαντιδράσειςπουυπήρξανγιατη Γνωστοποί ηση από τους ιδιοκτήτες καθώς και το ενδιαφέρον που έδειξε η ΒουλήτωνΑντιπροσώπων, αποφάσισεν' αναστείλει τηναπαλλο τρίωσηκαιτοόλοθέμαναμελετηθεί παραπέρααπότην Υπουργι κή Επιτροπή. Η σχετική Απόφαση διαβιβάστηκε στο Υπουργείο Οικονομικών με την παράκληση να διευθετηθεί συνεδρία της Υπουργικής ΕπιτροπήςκαιναυποβληθείΈκθεσηστο Υπουργικό Συμβούλιο. Ο Αν. Έπαρχος Λευκωσίας με επιστολή τουημερ.6.6.90απέστείλε στο Υπουργείο Οικονομικών 13 ενστάσεις που του υπέ βαλαν ορισμένοι ιδιοκτήτες ανάμεσαστους οποίουςπεριλαμβά νονταν καιοι αιτητές. Στις 14.6.90ηΥπουργική Επιτροπήασχολήθηκε αποκλειστικάμε το θέματων απαλλοτριώσεων στην οδό Κινύρα σύμφωνα μετην Απόφαση τουΥπουργικού Συμβουλίου ημερ.9.5.
- Στα πρακτικά της συνεδρίας αναφέρονταιτα ακόλουθα: "Μετά απόανταλλαγήαπόψεων αποφασίστηκε ομόφωνα απόταμέλητης Επιτροπήςόπωςανατεθείστην Τεχνική Επι τροπή που επεξεργάζεται το θέμα των κτιρίων να υποβάλει έκθεση πουναπεριλαμβάνει ταακόλουθα: (α)Μελέτη για αναπροσαρμογήτης κατανομής των κτιρίων. Ηανέγερση θαγίνει μόνο στα κενάοικόπεδακαιστο χώ ρο που σήμερα στεγάζεται το στρατόπεδο της Εθνικής Φρουράς. Στα οικόπεδα για τα οποία έχει δημοσιευτεί γνωστοποίηση απαλλοτρίωσης και υπάρχουν κτίσματα δεν θαανεγερθούν κυβερνητικά κτίρια. Εξαίρεση θα απο527 Αρτεμης, Δ. Δημητριάδου κ.ά. ν.Δημοκρατίας
(1995)τελέσει το οικόπεδο στο οποίο βρίσκονται μικρή παλιά ημιτελής πολυκατοικίακαικατεστραμμένες αποθήκες. (β)Περιβαλλοντική μελέτημεπρόβλεψηγιαεπαναδραστηριο ποίηση της περιοχής και τααπογεύματα. 5 (γ)Μελέτηγια το κυκλοφοριακό δίκτυο της περιοχής και τις προσβάσεις προς τανέακτίρια. (δ)Μελέτηγια τους χώρους στάθμευσης. 10 Η πιο πάνω έκθεσηθα υποβληθεί πριν το τέλος Ιουλίου που έχει οριστεί νέα συνεδρία της Υπουργικής Επιτροπής." Την 1.8.90τοΤμήμαΠολεοδομίαςκαιΟικήσεως απέστειλε στα μέλη της Υπουργικής Επιτροπής τη μΐλέτη που του ανατέθηκε στη συνεδρία της Υπουργικής Επιτροπής ημερ. 14.6.90(Παράρ τημα 12στηνΈνσταση).Στηνενλόγωμελέτηγινότανπρόνοιαγια εκτέλεση του έργου κατά φάσεις. Στην Φάση Α' προτάθηκε να αξιοποιηθούνόλατατεμάχιαπουπεριλήφθηκανστη Γνωστοποί ηση εκτός από τα τεμάχια με αριθμούς 81, 83, 67/1, 179 (μέρος) και 180 (μέρος) σε μερικά απόταοποίαυπάρχουνοικοδομές.Τα τεμάχια 83,και81, 179 (μέρος)και 180 (μέρος)προτάθηκεναεν σωματωθούν στη Β'καιΓ' Φάσηαντίστοιχα. Μετά από διαπραγματεύσεις με τους επηρεαζόμενους ιδιο κτήτες για το υψος των αποζημιώσεων και πρότασηγια ιδιοκα τοίκηση τους διαβίου με τηνκαταβολή εικονικού ενοικίου, δεν επήλθε καμμιά συμφωνία. 15 20 25 30 Η Υπουργική Επιτροπή στη συνεδρία της με ημερομηνία 31.1.91 αποφάσισε την προώθηση Πρότασης στο Υπουργικό Συμβούλιο για δημοσίευση Διατάγματος Απαλλοτρίωσης για ορισμένα από τα ακίνητα που περιλαμβάνονταν στη Γνωστο ποίηση καιείναι απαραίτηταγιατηνανέγερση της Α' Φάσηςτου έργου. Σταακίνητααυτά είτεδεν υπάρχουνκτίρια είτε οι ιδιο κτήτες τους ενδιαφέρονταινατα πωλήσουν. Στη σχετική Πρόταση (αρ.245/91)ημερ.5.2.91αναφέρονται τα ακόλουθα: 'Το Υπουργικό Συμβούλιο μετηναπόφασητουαρ.33.501 της9ης Μαΐου 1990 ανέστειλετηνπροώθησητηςδιαδικασίας απαλλοτρίωσης στην οδό Κινύρακαιανέθεσε στην Υπουργι528 35 40 4ΑΛΛ. Δημητριάδουκ.ά. ν.Δημοκρατίας Αρτεμης,Δ. κή Επιτροπή για τις Κυνερνητικές στεγαστικές ανάγκες να μελετήσειπαραπέρατοθέμα. 5
- Η Υπουργική Επιτροπήαποφάσισεκαιδιόρισε Υπηρεσιακή Επιτροπή με σκοπό ναδιαπραγματευθεί με τους ιδιο κτήτες των υπό απαλλοτρίωση περιουσιών την αγορά των κτημάτων τους με ιδιωτική συμφωνία και προτείνοντας σε όσους ιδιοκτήτες κατοικούσαν στην περιοχή να έχουν το δι καίωμα νασυνεχίσουν νακατοικούν διαβίου. 10 15 20 25 30 35 40 3.Το αποτέλεσμα των διαπραγματεύσεων ήταν ότι οι ιδιο κτήτες ενός μεγάλου τεμαχίου και οι ιδιοκτήτες δύο τεμαχίων στα οποία υπάρχουν οικοδομές εκδήλωσαν ενδιαφέρον νατα πωλήσουν σε τιμές ψηλότερες απότην εκτίμηση τουΤμήματος Κτηματολογίου καιΧωρομετρίας. Οιυπόλοιποι ιδιοκτήτεςαρ νήθηκανκάθεσυζήτηση.(Αντίγραφοτωνπρακτικώντηςυπηρε σιακήςεπιτροπήςεπισυνάπτεταισανΠΑΡΑΡΤΗΜΑ "Α".
- Παράλληλα η Υπηρεσιακή Επιτροπή κλήθηκε και ενημέρωσε την αρμόδια Κοινοβουλευτική Επιτροπή στην πα ρουσία του Γενικού Εισαγγελέα και του Δημάρχου Λευκω σίας ο οποίος απόότι διαφάνηκεευνοεί υπό ορισμένες προ ϋποθέσεις την ανέγερση κυβερνητικών γραφείων στην οδό Κινύρα. Η Κοινοβουλευτική Επιτροπή ζήτησε και τηςαποστάληκαν αμέσως τα προκαταρκτικά αρχιτεκτονικά σχέδια για τη διαμόρφωση της περιοχής χωρίς εν τω μεταξύ νακα λέσει ξανά την κυβερνητική πλευρά παρόλο που επιφυλά χθηκε να τοποθετηθεί.
- ΗΥπουργική Επιτροπήυπότο φως των πιο πάνω δεδο μένων αποφάσισεναπροωθηθεί ηλήψη τελικής απόφασης από το Υπουργικό Συμβούλιο για ολοκλήρωση της διαδικασίας απαλλοτρίωσηςτωνκενώνοικοπέδωνμόνοκαιτωνδύοκτιρίων πουοι ιδιοκτήτεςτους έκφρασανπρόθεσηγιαπώλησητουςκαι που είναι τα τεμάχια με αριθμούς 67/2 (όλο), 67/1 (όλο), 71/9 (όλο) 84(όλο), 85(όλο), 68(όλο) 71/6, 71/7 (όλο), 71/8 (όλο) και 180 (μέρος),που σημειώνονται με κόκκινη γραφίδαστο τοπο γραφικόσχέδιο πουεπισυνάπτεταισανΠΑΡΑΡΤΗΜΑ "Β". 6.Τις ενστάσεις πουέχουν υποβληθεί τις έχειεξετάσει ο Γε νικός Εισαγγελέας γιατις οποίες εισηγείται απόρριψητους. 7.Σεπερίπτωσηπουαπαλλοτριωθεί η έκτασηπουπροτεί νεται μπορούνναανεγερθούνοεαυτή14.000τ.μ.γραφειακού 529 Αρτεμης, Δ. Δημητριάδου κ.ά. ν.Δημοκρατίας
(1995)χώρου που περίπου θα καλύψουν τις στεγαστικές ανάγκες μας μέχρι το 2000 μ.χ. Ηδαπάνηγια την απαλλοτρίωσηθα ανέλθει σε £723,000.- περίπου.
- Σημειώνεται ότι μεβάσητηνομοθεσία ηπροθεσμία για δημοσίευση του διατάγματος απαλλοτρίωσης λήγει στις 26 Φεβρουαρίου
- 9.0 Υπουργός Οικονομικών οοποίοςθαείναιεισηγητήςτης πρότασηςαυτήθακαλέσειτοΥπουργικό Συμβούλιοναεγκρίνει: 5 10 (α)την απόρριψητων ενστάσεων πουυποβλήθηκαναπότους ιδιοκτήτες των τεμαχίων 67/2 (όλο), 67/1 (όλο), 84 (όλο), 85 (όλο), 68 (όλο), 71/6, 71/7 (όλο), 71
(8)(όλο) 71/9 (όλο) και 180 μέρος, 15 (β)να ανακαλέσει τη γνωστοποίηση απαλλοτρίωσης για τα ακίνητα με αριθμούς τεμαχίων 191 (όλο) 81 (όλο), 83 (όλο), 179 (όλο) και 180 (μέρος). (Γνωστοποίηση Απαλλο τρίωσης με Δ.Π.αρ.611/27.4.90), 20 (γ)τηδημοσίευση τουΔιατάγματοςαπαλλοτρίωσης που επι συνάπτεται στην παρούσαπρόταση. (δ)την εξασφάλιση απότον Υπουργό Οικονομικών των αναγκαίων πιστώσεων για την απαλλοτρίωση." Το Υπουργικό Συμβούλιο με την Απόφαση του αρ. 34.988 ημερ. 7.2.91 αποφάσισε τη δημοσίευση Διατάγματος Απαλλο τρίωσης. Αποτέλεσμα της δημοσίευσης του Διατάγματοςήτανη καταχώρησητων παρούσων προσφυγών. 25 30 Οιδικηγόροι των αιτητώνέχουνπροβάλειδιάφορους λόγους οι οποίοι κατάτηνάποψητουςοδηγούν τηνεπίδικηαπόφασησε ακύρωση.Δεν προτίθεμαι νατους σχολιάσω όλους και θαανα- 35 φερθώ μόνο στους δύο κύριους λόγους που προβλήθηκαν και που ουσιαστικά κρίνουν καιτο αποτέλεσμα των προσφυγών. Ο κ.Αγγελίδης αφούαναφέρθηκεστογεγονός ότι η Γνωστο ποίησηΑπαλλοτρίωσης πουδημοσιεύθηκε στις 27.4.90περιλαμβάνει άλλη έκταση γης και αφοράσε εκτεταμένεςδιαφοροποιή σεις σχεδίων γιαταεπαρχιακά κυβερνητικά κτίρια, ισχυρίστηκε ότι παραβιάστηκετοδικαίωμαένστασης επίτουσχεδίου πουτε λικά οδήγησε στην απαλλοτρίωση. 530 40 4 Α-ΑΛ. 5 10 15 20 25 30 35 40 Δημητριάδου κ.ά. ν. Δημοκρατίας Αρτεμης, Δ. Η Γνωστοποίηση είπε έγινε μετάαπότηναρχικήμελέτη (Πα ράρτημα 3) και στηριζόταν επί συγκεκριμένου σχεδίου για τα κτίρια ενώ μετά την υποβολή των ενστάσεων, ακολούθησε νέα μελέτη(Παράρτημα12)ηοποίαοδήγησε στην υιοθέτηση διαφορεηκού σχεδίου για το οποίο και εκδόθηκε το Διάταγμα Απαλ λοτρίωσης, χωρίς να έχει δοθεί ευκαιρία στους αιτητές ναυπο βάλουντις ενστάσεις τους επί τουνέου σχεδίου. Η δικηγόρος των καθ' ων η αίτηση απέρριψε τον πιό πάνω ισχυρισμό λέγοντας ότι ηΓνωστοποίηση Απαλλοτρίωσης δενπε ριλαμβάνει άλλη έκταση γης και εκτεταμένες διαφοροποιήσεις σχεδίων, αλλά απλώς περιλαμβάνει ορισμένα τεμάχια γης τα οποίαμετοΔιάταγμαΑπαλλοτρίωσης εξαιρούνταιχωρίςνα επη ρεάζονταιταυπόλοιπατεμάχια συμπεριλαμβανομένων καιαυτά των αιτητών.Ηνέα δε μελέτηπου έγινεκαιπου ακολούθησε τις ενστάσεις εντάσσεται σταπλαίσιατης έρευνας που διενεργήθηκε γιατηνέγκρισητουΔιατάγματοςκαισεπροσπάθειανα εξευρεθεί ο λιγότερο επαχθής τρόπος επίτευξης του σκοπού της απαλλο τρίωσης. Ούτε παραβιάστηκετο δικαίωμα ένστασης επί του σχεδίουγιατί,όπωςείπεη δικηγόρος τηςΔημοκρατίας,τοδικαίωμα ένστασης πουδίνεται μετη Γνωστοποίηση Απαλλοτρίωσης αφο ράτους ιδιοκτήτες μόνο ωςπροςτοτεμάχιοτουςκαιόχιδικαίω μαένστασης επίτης απαλλοτρίωσης αυτήςκαθ' εαυτής. Διαφωνώ μετον ισχυρισμό ότι τοδικαίωμαένστασης περιο ρίζεται αποκλειστικά στα τεμάχια των επηρεαζόμενων ιδιοκτη τώνκαιδεναφοράτηναπαλλοτρίωσηγενικά.Ηέκτασηγηςπου απαλλοτριώνεται περιλαμβάνεται σε συγκεκριμένο σχέδιο το οποίο βρίσκεται εκτεθειμένο για επιθεώρηση απόκάθεενδιαφερόμενο πρόσωπο. Με τηδημοσιοποίηση του παρέχεται η δυνα τότητα στους επηρεαζόμενους ιδιοκτήτες να το επιθεωρήσουν και στη συνέχεια να υποβάλει ο καθένας την ένσταση του ανα φορικά με το δικό του τεμάχιο σε συνάρτηση όμως με το προ τεινόμενο σχέδιο. Είναι κατάτηνάποψημουκαθαρόότιοποιαδήποτε διαφοροποίηση του σχεδίου είναι πιθανό να επηρεάσει και τις ενστάσεις πουυποβάλλονται. Κατάσυνέπεια εφόσον οι ενστάσεις που υποβλήθηκαν από τους αιτητές (και που τελικά απορρίφθηκαν)αφορούσαντοαρχικόσχέδιο πουετοίμασε ηδι οίκηση, θεωρώ ότι δεν έχει παρασχεθεί ευκαιρία στους αιτητές να μελετήσουν και να διατυπώσουν ολοκληρωμένες θέσεις και απόψεις επί του νέου τροποποιημένου σχεδίου. Ως εκ τούτου ο πρώτος λόγος για ακύρωση είναι κατά την άποψη μου βάσιμος και συνηγορεί υπέρ της ακύρωσης της επί531 Αρτεμης, Δ. Δημητριάδουκ.ά. ν.Δημοκρατίας
(1995)δίκηςαπόφασης.Ενπάσηπεριπτώσει η επίδικηαπόφασηπρέπει κατά την άποψημου να ακυρωθεί και για τον εξής λόγο: Η περιοχή πάνω στην οποία προτείνεται να ανεγερθούν τα επαρχιακά κυβερνητικά κτίριαΛευκωσίας περιλαμβάνει και το τεμάχιο αρ.86, το οποίο ανήκει στο Βρεττανικό ΥπουργείοΠο λέμου. Ως εκτων πραγμάτωντοτεμάχιοαυτόδενπεριλαμβάνε ται στην έκταση γης που απαλλοτριώθηκε. Όμως ηύπαρξητου τεμαχίου αυτούλήφθηκε σοβαράυπόψηγιατην επιλογή τουσυ γκεκριμένου χώρου στέγασης των κτιρίων. Το ακόλουθο απόσπασμα είναι από τη σελ.7 της προκαταρκτικής Έκθεσης του Τμήματος Πολεοδομίας & Οικήσεως του Ιουλίου 1990 (Παράρ τημα 12) που ετοιμάστηκε μετά τηλήψη της απόφασηςγια εξαί ρεσηορισμένων τεμαχίων από την απαλλοτρίωση. 5 10 15 "(δ)ΕπισταμένηδιερεύνησητουΤμήματοςΚτηματολογίουκαι Χωρομετρίας έδειξεπως τααποθέματα γης κυβερνητικής ιδιοκτησίας στις περιοχές των Δήμων Λευκωσίας, Στροβόλου,Αγ. Δομετίου,ΈγκωμηςκαιΑγλαντζιάς είναι εξαι ρετικά περιορισμένα, ειδικά αν ληφθεί υπόψη η έκταση 20 γης που χρειάζεται για τους σκοπούς των Επαρχιακών Κυβερνητικών Γραφείων. Ηύπαρξη,λοιπόν, του τεμαχί ουαρ.86 στο χώροπουεπιλέγηκε αποτέλεσε ουσιώδηπα ράγονταγιατην επιλογή τουμιακαιτοτεμάχιο είναισχε τικάεύκολαδιαθέσιμογιαναχρησιμοποιηθεί απότηνΚυ- 25 βέρνηση παράτογεγονός πωςαυτόουσιαστικάανήκειστο ΥπουργείοΠολέμουτουΗνωμένου Βασιλείου." Είναι η εισήγησητων αιτητών ότι οι καθ' ων ηαίτησηπρο χώρησαν στην ετοιμασία σχεδίων για την ανέγερση επαρχιακών κυβερνητικών κτιρίων πάνωσε έκτασηγης,σημαντικό μέρος της οποίας δεντους ανήκει.Αυτόκαθιστάσύμφωνα μετους ισχυρι σμούς του κ. Αγγελίδη,ανέφικτοτο σκοπό της απαλλοτρίωσης. 3 Οι δύο πλευρές καταχώρησαν ενόρκους δηλώσεις για υποστήριξη των αντίστοιχων θέσεων τους. Ηθέσητης Δημοκρατίας είναι ότι πράγματιηκυριότητατου τεμαχίου αρ.86 ανήκει στο Ηνωμένο Βασίλειο, αλλά αυτόέχει στην ουσία επιστραφεί από καιρό στην Κυπριακή Δημοκρατία και χρησιμοποιείται ως στρατόπεδο. Παραμένει η διευθέτηση των αποζημιώσεων ώστεκαιτυπικάνα εγγραφεί στο όνομα της Κυπριακής Δημοκρατίας.Ταπιο πάνωυποστήριξε με την ένορ κοδήλωσητουημερ.26.4.93αρμόδιος λειτουργός τουΤμήματος 532 30 35 40 4ΑΛΛ Δημητριάδουκ.ά. ν. Δημοκρατίας Αρτεμης, Δ. Κτηματολογίου &Χωρομετρίας, στην οποίαεπισυνάφθηκε σχε τική επιστολή των αρχών του Ηνωμένου Βασιλείου προς την Κυπριακή Δημοκρατία ημερ. 13.9.60 με την οποία όπως υπο στηρίζεται, τούτο παρεχωρήθηστην Κυπριακή Δημοκρατία. 5 10 15 20 25 30 35 40 Όπως επίσης αναφέρεται στην πιο πάνω ένορκο δήλωση, το τεμάχιο αυτό εμπίπτει στις πρόνοιες της ΣυνθήκηςΕγκαθιδρύ σεως της Δημοκρατίαςόπουτο Ηνωμένο Βασίλειο είχεεδαφικά δικαιώματα επ' αυτούαλλά σύμφωνα με το Παράρτημα Β Μέρος III της Συνθήκης Εγκαθιδρύσεως εάν τα εδάφη αυτά δεν εχρειάζοντο πλέον απότην Κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλεί ου, αυτά θα επαραχωρούντο πίσω στην ΚυπριακήΔημοκρατία και ότι στις 17.9.60 παρεδόθηκατοχήτου στηΔημοκρατία.Επι συνάφθηκε σχετικά ως Τεκμήριο Β στην ένορκη δήλωση το Άρθρο 7της Συνθήκης.Ο αρμόδιος λειτουργός ανέφερε επίσης ότι η μεταβίβαση της κυριότητας δεν έχει επιτελεστεί γιατί εκ κρεμεί ηαποζημίωση ηοποίαθαδιευθετηθεί ενκαιρώ. Τα πιο πάνω αντικρούστηκαν με την ένορκη δήλωση ημερ. 23.6.93 μάρτυρατων αιτητών. Έχω μελετήσει τόσο το Αρθρο 7της ΣυνθήκηςΕγκαθιδρύσε ως στο οποίο παραπέμφθηκαόσοκαιταυπόλοιπαστοιχεία που έθεσαν ενώπιον μου οι καθ'ων ηαίτησηκαι έχω καταλήξει στο συμπέρασμα ότιη μεταβίβασητηςκυριότηταςτουτεμαχίου στην Κυπριακή Δημοκρατία δεν είναι θέμα τυπικό όπως έγινε προ σπάθειαναπαρουσιαστεί. Μπορεί μενηΚυπριακήΔημοκρατία να έχει κατοχήτου τεμαχίου όμως ηκυριότητα του είναι παρα δεκτόότι δεντηςανήκει.ΣτοΑρθρο 7αναφέρεται ρητάότι ηκαταβολήτουτιμήματοςαγοράςστην Βρεττανική Κυβέρνηση είναι απαραίτητη προϋπόθεση για την μεταβίβαση του τεμαχίου. Το ακόλουθο είναι σχετικό απόσπασμααπότο Αρθρο 7
(1)(c): " or the Government of the Republic of Cyprus wishes to acquire the property involved, the Government of the United Kingdom .... shall, on payment of the purchase price to be agreed or determined in accordance with the provisions of paragraph 3 of this Section, transfer such property to the person aforesaid or to the Government of the Republic of Cyprus, as thecasemay be;" Η παράγραφος3του Αρθρου 7 προσδιορίζει τον τρόποκα θορισμού τουτιμήματοςαγοράς: 533 Αρτεμης, Δ. Δημητριάδουκ.ά.ν.Δημοκρατίας
(1995)"3. If in the case referred to in sub-paragraph (c) of paragraph 1 of this Section the person referred totherein orthe Government of the Republic of Cyprus, as the case may be, does not agreeto the price proposed by the Government of the United Kingdom theprice payableshallbetheamount which theproperty might be expected torealiseifoffered forsaleby awillingvendortoawilling purchaser andshall,failingagreement,bedetermined by arbitration inaccordance withSection 11of thisPart of thisAnnex." 5 10 To θέμα ουσίας που κατά την άποψη μου εγείρεται στιςπα ρούσες προσφυγές είναι ότι ηΔημοκρατίαδεν μπορεί να χρησι μοποιήσει περιουσία η κυριότητα της οποίας ανήκει σε άλλο κράτος. Από ταενώπιον μουστοιχεία δενφαίνεταιναέχουν γί νει οποιαδήποτεδιαβήματαγια διευθέτηση του θέματος πριν ή 15 παράλληλαμετηνπροώθησητουσχεδίου γιαστέγαση των επαρ χιακών κυβερνητικών κτιρίων στη συγκεκριμένη περιοχή. Συνα φώςαναφέρεταιότι ηέκτασητουτεμαχίουαρ.86 είναι6655τ.μ. και η συνολική έκταση γης που προτείνεται να χρησιμοποιηθεί γιατηνανέγερση τουσυγκροτήματος ανέρχεταισε21500τ.μ.πε- 20 ρίπου (βλ.σελ.4του Παραρτήματος12).Δεν είναι επιτρεπτόγια τη διοίκηση προτού η ίδια διευθετήσει εκκρεμούσες υποθέσεις της ναπροβαίνει στο επαχθές μέτρο της απαλλοτρίωσης ιδιωτι κής ακίνητης ιδιοκτησίας για σκοπό που μπορεί σε τελική ανά λυσηνα διαφανείότι είναι ανέφικτος.Οι αρχέςτης χρηστής δι- 25 οίκησης επέβαλλαν πρώτατοδιακανονισμότουθέματοςτηςκυ ριότητας του τεμαχίου αρ.86 εφόσον, όπως η ίδια η διοίκηση ανέφερε, ηύπαρξητου ήταν ουσιώδης παράγοντας για την επι λογή της περιοχής αυτής,προτού γίνουν οποιεσδήποτε σκέψεις και σχέδια για απαλλοτρίωση ιδιωτικής ακίνητης ιδιοκτησίας. 30 Γιαόλους τους πιοπάνωλόγους οι προσφυγές επιτυγχάνουν και ηεπίδικηαπόφασηακυρώνεται με έξοδαυπέρτων αιτητών. Οι προσφυγές επιτυγχάνουν με έξοδα. 534