4 ΑΛΛ. 17Μαρτίου, 1995 [ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ,Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ 146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΤΟΥΜΑΖΟΣ ΠΑΠΑΧΡΗΣΤΟΥ, Αιτητής, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ, Καθ' ης η αίτηση. (Υπόθεση Αρ. 542/91) Έννομο Συμφέρον — Αποδοχή διοικητικής πράξης στερεί τον αποδέ κτη του εννόμου συμφέροντος να τηνπροσβάλει — Αποδοχή στο παρελθόν παρόμοιας πράξης δεν επηρεάζει το έννομο συμφέρον προσβολής τηςεπίδικης πράξης. 5 Συνταγματικό Δίκαιο — Δικαστική κρίση αναφορικά με την συνταγ ματικότητα νόμου — Νομολογιακές Αρχές. 10 15 20 Συνταγματικό Δίκαιο — Αρχή της ισότητας — Άρθρο 28
(1)του Συντάγματος—Διασφαλίζει κατάτωναυθαίρετων διαφοροποιήσεων και δεν αναφέρεταισεακριβήαριθμητική ισότητα — Αρχή τηςισό τητας — Εφαρμόζεταιμόνο σεπεριπτώσεις νομιμότητας. Ο αιτητής προσέβαλε με την προσφυγήτου την απόφαση της καθ'ηςηαίτησημετηνοποίαδεντουαναγνώρισε ως εκπαιδευτι κήγιασκοπούςπροσαυξήσεωνυπηρεσία τουστο Ίδρυμα Χρίστου Στέλιου Ιωάννου. Η καθ' ηςηαίτηση πρόβαλεπροδικαστική ένσταση ότι ο αιτητήςδενείχε έννομοσυμφέρονεπειδήείχεαποδεκτείανεπιφύλακτα την πράξη. ΤοΑνώτατοΔικαστήριο απορρίπτονταςτηνπροσφυγή,αποφά σισε ότι: 545 Παπαχρήστονν.Δημοκρατίας
(1995)- Σύμφωναμετηνομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου το γεγο νός ότι οαιτητής αποδέκτηκεστο παρελθόν μίαπαρόμοιαπρά ξη αλλά εντελώς ανεξάρτητη από την επίδικη δεν επηρεάζει το έννομο συμφέρον. 5 Ενόψει των πιο πάνωη προδικαστική ένσταση της καθ'ηςη αί τηση απορρίπτεται ωςαβάσιμη.
- Ταδικαστήρια δε συνηθίζουν ν' αποφασίζουνπάνωσεζητήμα τα συνταγματικής φύσεως εκτός αν αυτά είναι απόλυτα απαραίτητα για επίλυση των επιδίκων θεμάτων. 10 Τοζήτηματης σιηταγματικότητας Νόμων ήΚανονισμών διέπε ται απόορισμένες καλάδιατυπωμένες αρχές οι οποίες έχουν ως πιο κάτω: Καμιά νομοθετική διάταξη δεν κηρύσσεται άκυρη εκτός σε πολύ ξεκάθαρες υποθέσεις ή εκτός αν είναι αντισυ νταγματικήπέρααπόκάθεαμφιβολία,κάθενομοθετικήδιάταξη τεκμαίρεται ότι είναι συνταγματική μέχρις ότου αποδειχτεί άλ λως πως πέρα από κάθε λογική αμφιβολία. Τα δικαστήρια εν διαφέρονται μόνο για τησυνταγματικότητα τηςνομοθεσίας και όχι γιατακίνητρα,τηνπολιτική ήτη φιλοσοφία της.Αποτελεί βασική αρχήότι αν τούτο είναι δυνατό ταδικαστήρια θαερμη νεύουν το Νόμο με τρόπο που να τον φέρουν εντός των πλαι σίων του Συντάγματος. Η δικαστική εξουσία δεν επεκτείνεται στην επίλυση αφηρημένων ζητημάτων.
- Η αρχήτης ισότηταςηοποίαέχεικαθιερωθεί απότοΑρθρο 28
(1)του Συντάγματος έχει επεξηγηθεί σε σειρά αποφάσεων της Κυ πριακής Νομολογίας. Έχει δενομολογηθεί ότι ο όρος "ίσοι ενώ πιοντουΝόμου"στοΑρθρο28
(1)δεναναφέρεταισεακριβήαριθμητικήισότητααλλάδιασφαλίζει μόνοκατάτωναυθαιρέτωνδια φοροποιήσεων και δεν αποκλείει εύλογες διακρίσεις οι οποίες πρέπει ναγίνουν λόγω της ιδιάζουσαςφύσεως τωνπραγμάτων. Περαιτέρω έχει νομολογηθεί ότι ηαρχήτης ισότητας αποκλείει μόνον την υπό του νομοθέτη θέσπιση διακρίσεων αυθαίρετων και όλως αδικαιολογήτων "ουδόλως προκύπτει παραβίασιςτης «Οχής τ»ις ισότητας και ως εκ τούτου ακυρώτης των προσβαλ λόμενων πράξεων,εφ' όσον πρόκειται περί ρυθμίσεων σχέσεων τελουσών υπό διαφόρους πραγματικάς συνθήκας, αίτινες δεν αποκλείουν ανομιομορφίας εν τω διακανονισμώ αυτών". Στην κρινόμενη υπόθεση γίνεται διάκριση μεταξύδημοσίων σχο λείων και σχολείων που δεν έχουν αναγνωριστεί με "απόφαση 546 15 20 25 30 35 40 4ΑΛΛ, 5 Παπαχρήστονν. Δημοκρατίας πολιτική απότην αρμοδία αρχή",πρόκειται καθαρά για ρυθμί σεις που τελούν κάτω απόδιαφορετικές πραγματικές συνθήκες. Από τηστιγμήπουτοΊδρυμαΧρίστουΣτέλιου Ιωάννουδενέχει αναγνωριστεί απότηναρμόδιααρχήδεντελείκάτωαπότις ίδιες πραγματικές συνθήκες με τα δημόσια σχολεία. Επομένως δεν μπορείοαιτητήςναπαραπονείταιγιαάνισημεταχείριση καιπα ραβίασητου Αρθρου 28
(1)του Συντάγματος,επειδήδελήφθηκε υπόψηηπροϋπηρεσίατου στο Ίδρυμα Ιωάννου. 10 Επομένως,ηεισήγησηγιααντισυνταγματικότηταδεν ευσταθεί. 15 4. Τα ίδια ισχύουν καισε σχέσημετην αναγνώριση της προϋπηρε σίας του Σοφοκλή Στυλιανού, πρόκειται σαφώς για περίπτωση μεδιαφορετικέςπραγματικέςσυνθήκες καιεπομένως δεν συντρέχουν οιπροϋποθέσεις γιαπαραβίασητης αρχήςτης ισότητας. 20 Έστω όμως καιανεπρόκειτο για ρύθμιση τουθέματος κάτω από τις ίδιες συνθήκες τότε πρόκειται σαφώς γιαπαράνομη ρύθμιση και είναινομολογημένοότι ηαρχήτης ισότηταςεφαρμόζεται μόνο στιςπεριπτώσεις νομιμότητας. Ηπροσφυγήαπορρίπτεται μεΑ.Κ.200 έξοδα. 25 Αναφερόμενεςυποθέσεις: Republic v.Makaronopeion Carkotis
(1987)3 C.LR.72, 30 Board for Registration of Architects and Civil Engineers v. Kyriakides
(1966)3C.LR. 640, Mikrommatisv.Republic, 2R.S.C.C. 125, Panayides v.Republic
(1965)3C.LR. 107, 35 Republic v.Arakian andOthers
(1972)3 C.LR. 294, Ioannides v.Republic
(1973)3 C.LR. 117. 40 Προσφυγή. Προσφυγή εναντίον τηςαπόφασης της καθ' ης η αίτηση, με την οποία δεναναγνωρίστηκε ηυπηρεσία τουαιτητή στο Ίδρυ μα Χρίστου Στέλιου Ιωάννου ως εκπαιδευτική υπηρεσία για 547 Παπαχρήστον ν.Δημοκρατίας
(1995)σκοπούς προσαυξήσεων. Α. Τψόθη, για τον Αιτητή. Ρ. Παπαέτη, Δικηγόρος της Δημοκρατίας,για την Καθ' ης η 5 αίτηση. Cur. adv. vult. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ, Δ.: Ο αιτητής με την προσφυγή αυτήπρο σβάλλει την πιο κάτω απόφαση,της Επιτροπής Εκπαιδευτικής Υπηρεσίας, ημερομηνίας26/3/
- 10 "Αναφέρομαι στην επιστολή της Επιτροπής Εκπαιδευτι κής Υπηρεσίας με αρ.Π.6190 και ημερ. 17.10.90 σχετικά με τηνπρόσληψη σας πάνωσε έκτακτηβάσηγιαναασκήσετε τα 15 καθήκοντα Δασκάλου ειδικής εκπαίδευσης στα σχολεία Δη μοτικής Εκπαίδευσης. Σας πληροφορώ ότι έχει αποφασιστεί να παραταθείηπε ρίοδος της εν λόγω απασχόλησης σας ως τις 31.8.91, με τους 20 ίδιους όρους που αναγράφονται στην πιο πάνωεπιστολή μας, εκτόςαπότομισθόσαςπουθαείναι£1415 τοχρόνοαπό1.3.
- Η αναπροσαρμογή του μισθού σας οφείλεται στο ότι η υπηρεσία σας στο Ίδρυμα Χρίστου Στέλιου Ιωάννου δεν 25 μπορεί να αναγνωριστεί ως εκπαιδευτικήυπηρεσία για σκο πούς προσαυξήσεων γιατί,σύμφωνα με τους περίΕκπαιδευ τικών Λειτουργών (Καθορισμός Αναγνωρισμένης Υπηρε σίας για σκοπούς Διορισμού, Προαγωγής και Προσαυξήσε ων) Κανονισμούς του 1990 καθώς και με γνωμοδότηση της 30 Νομικής Υπηρεσίας της Δημοκρατίας, το πιο πάνωαναφε ρόμενο Ίδρυμα δεν είναι σχολείο." Ο αιτητήςπεριλαμβάνεταιστους πίνακεςδιοριστέων Δασκά λων Ειδικής Εκπαίδευσης. 35 Στις 4/9/1990 η Επιτροπή αποφάσισε τον διορισμό του σε έκτακτηβάσηαπό 1/9/1990ως τις28/2/
- Στις 18/3/1991 η Επιτροπή αποφάσισε την παράταση της ισχύος τουδιορισμού του ως την31/8/
- Κατάτον διορισμό τουαιτητήείχευπολογιστεί ωςεκπαιδευ τική υπηρεσία για σκοπούς προσαυξήσεων η υπηρεσία του στο 548 40 4Α^Δ. Παπαχρήστον ν.Δημοκρατίας Δημητριάδης,Δ. Ίδρυμα Χρίστου Στέλιου Ιωάννου. 5 10 15 Ο Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας με γνωμοδότηση του με ημερομηνία 26/11/1990 προς τον Γενικό Διευθυντή του Υπουργείου Παιδείας γνωμοδότησε ότι τα ιδρύματα ανάμεσα στα οποία και το πιο πάνωδεν είναι εγγεγραμμένα ως σχολεία και επομένως ηπροϋπηρεσία σε αυτά δεν μπορεί V αναγνωρι στεί ως εκπαιδευτική υπηρεσία σύμφωνα με τους περί Εκπαι δευτικών Λειτουργών (Καθορισμός Αναγνωρισμένης Υπηρεσίας για σκοπούς Διορισμού, Προαγωγής και Προσαυξήσεων) Κανονισμούς του 1990(Κ.Δ.Π. 143/90). Στις 21/3/1991 ηΕπιτροπήαποφάσισεότι κατά την παράτα ση της ισχύος του διορισμού του αιτητή ο μισθός του αναπροσαρμοστεί με βάση τους ισχύοντες κανονισμούς και τη γνωμο δότηση του Γενικού Εισαγγελέα. Εναντίον της πιο πάνω απόφασηςκαταχωρίστηκε ηπαρού σαπροσφυγή στις 12 Ιουνίου
- 20 Ηκαθ' ηςη αίτησηήγειρε προδικαστικήένσταση μετον ισχυ ρισμό ότι:25 30 "ηπαρούσαπροσφυγή δεν μπορεί να εκδικασθεί γιατο λόγο ότι ο αιτητής δεν έχει έννομο συμφέρον. Είναι βασικήαρχή τουδιοικητικούδικαίουότι έναπρόσωποδεν μπορείναπρο σβάλει μίαπράξητην οποίαέχειαποδεχθεί.Στην προκειμένη περίπτωση ηκαθ'ηςηαίτηση πρόσφερε διορισμό στον αιτη τήο οποίος και τον αποδέκτηκε ανεπιφύλακτα,επισυνάπτονται σχετικά ταΠαραρτήματα Ι καιII." Ταδύο παραρτήματα σταοποία παρέπεμψε το Δικαστήριο η δικηγόρος τηςκαθ' ηςη αίτησηείναι άσχεταμετην επίδικηαπό φαση,καιπαραπλανητικά. 35 40 ΤοΠαράρτημαΙστοοποίοπαραπέμπειηδικηγόροςτηςκαθ'ης ηαίτησηκαι το οποίο φέρει ημερομηνία 17/10/1990 είναι ηπρώτη προσφοράπουέγινεστοναιτητήγιαδιορισμό πάνωσεέκτακτηβά σηστηΔημόσιακαιΕκπαιδευτική Υπηρεσία από 10/9/1990ως τις 28/2/1991, στηθέσηδασκάλουειδικής εκπαίδευσης,σεσχολείοΔη μοτικής Εκπαίδευσης. Κατά την περίοδο αυτή (10/9/199028/2/1991) σύμφωνα μετα πρακτικά της Ε.Ε.Υ.Αρ. 40/91,ημερο μηνίας21/3/1991, κατάτον υπολογισμό της προϋπηρεσίαςτουαι τητήγια σκοπούς μισθοδοσίας είχε ληφθεί υπόψηκαι ηυπηρεσία 549 Δημητριάδης, Δ. Παπαχρήστον ν.Δημοκρατίας
(1995)του στο Ίδρυμα ΧρίστουΣτέλιου Ιωάννου, άραοαιτητήςδενείχε κανέναλόγο ναμην αποδεχθείτηνπροσφοράπουτου έγινε. Όσον αφοράτοΠαράρτημαIIστο οποίο παραπέμπειη δικη γόρος της καθ'ης και πουφέρει ημερομηνία 7Οκτωβρίου 1991 αποτελεί την προσφορά πουέγινεστον αιτητήγιαπερίοδο απα σχόλησης άλλη απόεκείνη για την οποίαο αιτητής κατεχώρησε την παρούσαπροσφυγή καιηοποία εν πάσηπεριπτώσει αποτε λεί ανεξάρτητηπράξη. 5 10 Σύμφωνα μετηνομολογία τουΑνωτάτου Δικαστηρίου το γε γονός ότι ο αιτητής αποδέκτηκε στο παρελθόν μία παρόμοια πράξηαλλά εντελώς ανεξάρτητη απότην επίδικη δεν επηρεάζει το έννομο συμφέρον (βλέπε Republic ν, Makaronopeion Carkotis
(1987)3 C.L.R. 72). 15 Ενόψει των πιο πάνωηπροδικαστική ένσταση της καθ'ης η αίτηση απορρίπτεται ωςαβάσιμη. Με την τελική της αγόρευση η δικηγόρος του αιτητή αμφι- 20 σβητεί τησυνταγματικότητα των Κανονισμών 2, 6και8τωνπε ρί Εκπαιδευτικών Λειτουργών (Καθορισμός Αναγνωρισμένης Υπηρεσίας για σκοπούς Διορισμού, Προαγωγής καιΠροσαυξή σεων) Κανονισμών του 1990. Από ότι όμως, φαίνεται από το πρακτικό της επίδικης απόφασης (Τεκμήριο "Δ") στην ένσταση 25 και απότη γνωμάτευση του Γενικού Εισαγγελέα (Τεκμήριο "Γ") η επίδικη απόφαση πάρθηκε κατ' επίκληση του Κανονισμού 3
(1)(δ), Επομένως εφόσον ηεπίδικη απόφαση δε λήφθηκε κατ' επίκληση του Κανονισμού 2,6 και8τοτιπρέπει ναεξεταστεί εί ναιηαντισυνταγματικότητα του Κανονισμού 3
(1)(δ)γιατίταδι- 30 καστήρια δε συνηθίζουν ν' αποφασίζουν πάνω σε ζητήματα συ νταγματικής φύσεως εκτός αν αυτά είναι απόλυτα απαραίτητα για επίλυση των επιδίκων θεμάτων (βλέπε The Board for Registration of Architects and CivilEngineers v. Kyriakides
(1966)3 C.L.R. 640, στη σελίδα 655). 35 Toζήτηματης συνταγματικότητας ΝόμωνήΚανονισμών διέ πεται απόορισμένες καλά διατυπωμένες αρχές οι οποίες έχουν ως πιοκάτω: Καμιά νομοθετική διάταξηδεν κηρύσσεται άκυρη εκτός σε πολύ ξεκάθαρες υποθέσεις ή εκτός αν είναι αντισυ- 40 νταγματική πέρα απόκάθε αμφιβολία. Κάθε νομοθετική διάτα ξη τεκμαίρεται ότι είναι συνταγματική μέχρις ότου αποδειχτεί άλλως πως πέρααπόκάθελογική αμφιβολία.Ταδικαστήρια εν διαφέρονται μόνο για τη συνταγματικότητα της νομοθεσίας και 550 4ΑΛΛ. Παπαχρήστον ν.Δημοκρατίας Δημητριάδης, Δ. όχι για τακίνητρα,την πολιτική ήτηφιλοσοφία της. 5 Αποτελείβασικήαρχήότι αντούτο είναι δυνατότα δικαστή ρια θα ερμηνεύουν το Νόμο με τρόπο που να τον φέρουν εντός των πλαισίων του Συντάγματος.Ηδικαστική εξουσία δεν επε κτείνεται στην επίλυση αφηρημένων ζητημάτων (βλέπε The Board for Registration of Architects [ανωτέρω] σελίδες 654655). Σύμφωναμετηνεισήγηση τηςδικηγόρου τουαιτητήηεπί δικηαπόφασηπαραβιάζει το άρθρο28
(1)τουΣυντάγματος. 10 Ο Κανονισμός 3
(1)(δ) προβλέπει:- 15 20 25 30 35 40 "σε οποιοδήποτεάλλο σχολείοτης Κύπρουήτου εξωτερι κούτοοποίοθααναγνωριστεί μεαπόφασηπολιτική,απότην αρμόδιααρχήγιατους σκοπούς των Κανονισμών αυτών." Η αρχήτης ισότητας ηοποία έχει καθιερωθεί απότο άρθρο 28
(1)τουΣυντάγματοςέχειεπεξηγηθεί σε σειρά αποφάσεωντης Κυπριακής Νομολογίας. Έχει δε νομολογηθεί ότι ο όρος "ίσοι ενώπιον του Νόμου"στο άρθρο28
(1)δεν αναφέρεταισε ακριβή αριθμητική ισότητα αλλά διασφαλίζει μόνο κατάτωναυθαιρέ των διαφοροποιήσεων και δεν αποκλείει εύλογες διακρίσεις OL οποίες πρέπειναγίνουν λόγωτης ιδιάζουσαςφύσεως τωνπραγ μάτων (Μικρομμάτης ν,Δημοκρατίας, 2 R.S.C.C. 125, 131,Παναγίδηςν.Δημοκρατίας
(1965)3 C.L.R. 107). Περαιτέρω έχει νομολογηθεί ότι η αρχή της ισότητας απο κλείει μόνον την υπό του νομοθέτη θέσπιση διακρίσεων αυθαί ρετων καιόλως αδικαιολογήτων "ουδόλως προκύπτει παραβιασις τηςαρχήςτης ισότηταςκαιως εκτούτουακυρώτηςτωνπρο σβαλλόμενων πράξεων,εφ'όσον πρόκειταιπερί ρυθμίσεων σχέ σεων τελουσών υπό διαφόρουςπραγματικάςσυνθήκας, αίτινες δεν αποκλείουν ανομιομορφίας εν τω διακανονισμό) αυτών". (Βλέπε απόφασηΣυμβουλίου της Επικρατείας1870/67,2063/68 οι οποίες παρετέθησαν στην υπόθεση Δημοκρατίας ν.Αρακιάν και Άλλων
(1972)3C.L.R. 294, 299.) Στην κρινόμενη υπόθεση γίνεται διάκριση μεταξύ δημοσίων σχολείων καισχολείων πουδεν έχουν αναγνωριστεί με "απόφασηπολιτική απότην αρμοδίααρχή",πρόκειται καθαρά γιαρυθ μίσεις που τελούν κάτω απόδιαφορετικές πραγματικέςσυνθή κες. Από τη στιγμή που το Ίδρυμα Χρίστου Στέλιου Ιωάννου δενέχειαναγνωριστεί από τηναρμόδιααρχήδεντελείκάτωαπό τις ίδιες πραγματικές συνθήκες με ταδημόσια σχολεία. Επομέ551 Δημητριάδης, Δ. Παπαχρήστον ν.Δημοκρατίας
(1995)νωςδεν μπορεί ο αιτητήςναπαραπονείται γιαάνιση μεταχείρι σηκαιπαραβίασητουάρθρου28
(1)του Συντάγματος, επειδήδε λήφθηκε υπόψηηπροϋπηρεσίατου στο Ίδρυμα Ιωάννου. Επομένως,ηεισήγησηγιααντισυνταγματικότηταδεν ευσταθεί. 5 Τα ίδια ισχύουν καισε σχέσημε την αναγνώρισητης προϋπη ρεσίαςτουΣοφοκλήΣτυλιανού,πρόκειταισαφώςγια περίπτωση μεδιαφορετικέςπραγματικέςσυνθήκες καιεπομένως δεν συντρέ χουν οι προϋποθέσεις γιαπαραβίασητηςαρχήςτης ισότητας. 10 Έστωόμως και ανεπρόκειτο για ρύθμιση τουθέματοςκάτω από τις ίδιες συνθήκες τότε πρόκειται σαφώς για παράνομη ρύθμιση και είναι νομολογημένο on ηαρχήτης ισότηταςεφαρ μόζεται μόνο στις περιπτώσεις νομιμότητας (βλέπε Ιωαννίδηςν. Δημοκρατίας
(1973)3 C.L.R. 117). 15 Επίσης για το ίδιο θέμα στα Πορίσματα Νομολογίας του Συμβουλίου της Επικρατείας 1929-59στη σελίδα 182αναφέρο νται ταπ ω κάτω:- 20 "Ωσαύτως, εγένετο δεκτόν,ότι ισότης κρίσεως, επιβάλλεται μόνον εν τη νομιμότητι και ουχί εν τη παρανομία: 1776
(53), 745
(54),746
(54),τηςμηεπαναλήψεωςυπότηςΔιοικήσεως τυχόν παρανομίας αυτής μηαποτελούσης κακήνχρήσιν της διακριτι- 25 κήςαυτήςεξουσίας: 1201
(48),271
(49),538
(50),1858
(51),391
(57). Ενόψει των πιο πάνωηπαρούσαπροσφυγήαποτυγχάνεικαι απορρίπτεται. 30 Ο αιτητήςνα πληρώσει £200,00έξοδα των καθ' ων ηαίτηση. Η προσφυγή απορρίπτεταιμε£200 έξοδα. 552