4ΑΛΛ. 24 Μαρτίου, 1995 [ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ, Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ 146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΤΟΥΜΑΖΗΣ, Αιτητής, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ, Καθ' ων ηαίτηση. (Υπόθεση Αρ. 771/93) Προσφορές — Προκήρυξη και ανάκληση δημόσιον διαγωνισμού είναι διοικητική πράξη — Ακύρωση της διαδικασίας διαγωνισμούοφεί λει να αιτιολογείται — Δυνατόν να ακυρωθεί μειοδοτικός διαγω νισμός για λόγους δημοσίου συμφέροντος. 5 Ο αιτητής προσέβαλε με την προσφυγή του την απόφασητων καθ' ων η αίτηση με την οποία ακύρωσαν μειοδοτικό διαγωνισμό για την γενική συντήρηση των κυβερνητικών οικισμών των επαρ χιών Λάρνακας Αμμοχώστου. 10 Το Ανώτατο Δικαστήριο απορρίπτοντας τηνπροσφυγήαποφά σισε ότι: 15 20 Είναι γνωστός κανόνας πως ηπροκήρυξη και ανάκλησηδημόσιου διαγωνισμού προσφορών είναι διοικητικήπράξη. Η ανάκλη ση ελέγχεται δικαστικά απότο Δικαστήριο. Ο συνήθης όρος, που περιέχεται στους όρους προσφοράς,ότι δηλαδήηδιοίκηση δεν εί ναι υποχρεωμένη νααποδεχτείτηχαμηλότερηήοποιαδήποτε προ σφορά, σε μειοδοτικό διαγωνισμό, δεν συνιστά αφ' εαυτού λόγο ακύρωσης του διαγωνισμού. Η διοίκηση πρέπει να αιτιολογήσει τηνακύρωσητηςδιαδικασίαςτουδιαγωνισμού.Συνήθωςη"πιοσο βαρήαιτιολόγηση αφοράστο δημόσιο συμφέρον. Με βάσηταγεγονότα που αναφέρονταιπιο πάνω, και έχοντας 639 Τουμαζής ν.Δημοκρατίας
(1995)υπόψητηγραπτήαγόρευση τουδικηγόρουτου αιτητή, προκύπτει πωςαυτόςβρισκότανσεαντιπαράθεσημετοθεσμοθετημένοόργα νο,τοΣυμβούλιο Εργοληπτών,αναφορικά μετηντάξη τωνέργων που μπορούσε να αναλάβει, σύμφωνα με την ετήσια άδεια του. Οποιαδήποτεεισήγησηγίνεταιστηγραπτήαγόρευσητουδικηγόρου 5 τουαιτητήωςπροςτην ορθότηταήμητηςθέσης του Συμβουλίου Εργοληπτών, δενμπορούσε ναεξεταστεί απότοΣυμβούλιοΠρο σφορών, γιατί ήταν αναρμόδιο νααποφανθείπάνω στο ζήτημα. Σύμφωνα δεμετηνροήτωνγεγονότων, δενμπορούσε να πράξει διαφορετικά. Ήταν υποχρεωμένο ναεφαρμόσει τονΠερί Εγγρα- 10 φής και Ελέγχου Εργοληπτών και Οικοδόμων Νόμο (Ν. 97/73) (όπωςτροποποιήθηκεμετοΝ.33/82). Ηακύρωσητουδιαγωνισμού έγινεπροςτοδημόσιο συμφέρον. Ηπροσφυγήαπορρίπτεταιχωρίςέξοδα. 15 Αναφερόμενη υπόθεση: Odessey Agricultural Airspraying Ltd v. Δημοκρατίας
(1994)3 Α.Α.Δ.583. 20 Προσφυγή. Προσφυγή εναντίον τηςαπόφασηςτωνκαθ' ωνηαίτησημε την οποία ακυρώθηκαν OLπροσφορές που προκηρύχθηκανστις 15.1.93απότοΤμήμα Πολεοδομίας καιΟικήσεως, γιατη γενική συντήρηση των κυβερνητικών οικισμών των επαρχιών Λάρνα κας-Αμμοχώστου. Σ.Δράκος,γιατονΑιτητή. 25 30 Στ. Ιωσήφ, Δικηγόρος τηςΔημοκρατία,γιατους Καθ' ωνη αίτηση. Δ. Παπαδόπουλος, γιατοΕνδιαφερόμενο πρόσωπο. 35 Cur. adv. wit. ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ, Δ.: Ο αιτητής προσβάλλει την ακύρωσητων προσφορών που προκηρύχθηκαν στις 15.1.93 στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας απότο Τμήμα Πολεοδομίας και Οικήσεως, για τηγενική συντήρηση τωνκυβερνητικών οικισμών των επαρχιών Λάρνακας Αμμοχώστου. Ηπροκήρυξη του δια γωνισμού ακυρώθηκε μετηνεπαναζήτησητωνπροσφορών(δες 640 40 4ΑΛΛ. Τονμαζής ν. Δημοκρατίας Αρτεμίδης,Α, Επίσημη Εφημερίδα30.7.93). 5 Οι λόγοικαιταπραγματικάγεγονότα πουεπικαλέστηκε ηδι οίκηση για την ακύρωση του μειοδοτικού διαγωνισμού και την επαναπροκήρυξή του είναι ταπαρακάτω: Το άρθρο 9
(1)του περί Εγγραφήςκαι Ελέγχου Εργοληπτών και Οικοδόμων Νόμουτου 1973,97/73,όπως τροποποιήθηκε με το Νόμο32/82,προβλέπει: 10 15 20 25 30 35 40 9.
(1)Ουδείς εργολήπτης δύναταινααναλάβηεργασίαν εν σχέσει προς οικοδομικόν ή τεχνικόν έργον εκτός εάν ούτος είναι κάτοχος ετησίας αδείας,ως προβλέπεται υπό τουπα ρόντος Νόμου αναφορικώςπρος την τάξιν του τοιούτου οικοδομικού ήτεχνικού, αναλόγως της περιπτώσεως, έργου." Στο εδάφιο2του ίδιουάρθρουπροβλέπεται πως ηάδειαεκπνέ ει στις 31 του Δεκέμβρη που έπεται της ημερομηνίας έκδοσης της. Σύμφωνα με τις πρόνοιες του Νόμου αυτού,και την τάξη στην οποία κατατάσσεται το έργο της προσφοράς, η παράγρα φος 1.22 των όρων προέβλεπε πως δικαίωμαυποβολήςπροσφο ράς είχαν οι ακόλουθοι εργολήπτες: (α)αυτοί πουκατείχαν ετήσια άδειατου Συμβουλίου Εγγραφήςκαι Ελέγχου Εργοληπτών, ανανεωμένη για το τρέχον έτος, δηλαδή 1993, για την εκτέλεση οικοδομικών έργων τάξης Γ ή ανώτερης,ή (β) αυτοί που κατείχαν ετήσια άδεια κατώτερης τάξης, ανανεωμένηγια το τρέχον έτος, αλλά που τους παρέχει τοδικαίω μανα προσφοροδοτούν για οικοδομικά έργα Γτάξης. Ενώ το Κεντρικό Συμβούλιο Προσφορών αξιολογούσε τις προσφορές,το Συμβούλιο Εργοληπτών παρενέβηγιαναπληροφορήσει στο Συμβούλιο Προσφορών πως ανεκάλεσε την ετήσια άδεια του αιτητή,που είχε επισυνάψει μαζί με την προσφορά του, γιατί είχε εξασφαλιστεί βάσει στοιχείων που δεν ανταπο κρίνονται στηνπραγματικότητα. Στο σημείο αυτό αναφέρω πως αν η θέση του Συμβουλίου Εργοληπτών πάνωστο ζήτημαήτανορθήήόχι ήταν άσχετο θέ μα ως προς τη διαδικασία ενώπιον του Συμβουλίου Προσφο ρών, το οποίο μετά από αυτήτην παρέμβασηδεν έλαβε υπόψη την προσφοράτουαιτητή. 641 Αρτεμίδης, Δ. Τονμαζήςν.Δημοκρατίας
(1995)Φαίνεται πωςκάτι μεσολάβησε στην πιο πάνω εξέλιξη γιατί στις 18.3.93 το Συμβούλιο Εργοληπτών ζήτησε απότο Συμβούλιο Προσφορώννααναβάλειτηναξιολόγηση τωνπροσφορών επειδή μελετούσε την πιθανότητα έκδοσης νέας άδειας στον αιτητή. Πράγματι στις 29.3.93 εκδόθηκε στον αιτητή ετήσια άδειαΔ' με 5 πείρα Βτάξης.Στοαντίγραφοόμως τηςσχετικής άδειαςαναγρα φόταν πείρα Α' τάξης, με ισχύ από 17.3.93 μέχρι 31.12.
- Στις 13.5.93 το Συμβούλιο Εργοληπτών πληροφόρησε το Κεντρικό Συμβούλιο Προσφορών πως σύμφωνα μεταπρακτικάτης συνε δρίασηςτουηπραγματικήισχύς τηςάδειαςτουαιτητήάρχιζεαπό 10 31.12.92καιπωςκατά λάθοςγράφτηκεσ'αυτήνη17.3.
- Ενόψει των πιο πάνωεξελίξεων τοΣυμβούλιο Προσφορών, προτού προχωρήσει παραπέρα με τη διαδικασία αξιολόγησης τωνπροσφορών,ζήτησε γνωμάτευση απότοΓενικόΕισαγγελέα. Λειτουργός του Γραφείουτου εξέφρασε την άποψηπως η προ σφοράτου αιτητήδεν μπορούσε ναληφθεί υπόψηγιατί κατά το χρόνο υποβολής της,και σύμφωνα μετον όρο 1.22(β) των όρων προσφοράς, που αναφέρωπιο πάνω, ηετήσια άδειατου αιτητή και τοπιστοποιητικό τουΣυμβουλίου Εργοληπτών παρουσίαστηκαν μεταγενέστερα τηςυποβολής των προσφορών. 15 20 Στησυνέχεια τοΣυμβούλιο Προσφορώναποφάσισενακατα κυρώσει το έργο στο δεύτερο φθηνότεροπροσφοροδότη. Διαπι στώθηκε όμως πως και ηδική του προσφορά δεν συνοδευόταν 25 απόαντίγραφοτηςετήσιας άδειαςεργολήπτου. Σαναποτέλεσμα των πιο πάνω εξελίξεων το Συμβούλιο Προσφορών αποφάσισε να ακυρώσει τοδιαγωνισμό και να τον επαναπροκηρύξει γιατί και ηπροσφορά του τρίτου διαγωνιζομένου ήταν κατά £28,000 πιο ψηλήαπόεκείνητου φθηνότερου προσφοροδότη. 30 Είναι γνωστός κανόναςπως ηπροκήρυξη και ανάκλησηδη μόσιου διαγωνισμού προσφορών είναι διοικητική πράξη. Η ανάκληση ελέγχεται δικαστικά από το Δικαστήριο. Ο συνήθης όρος, που περιέχεται στους όρους προσφοράς,ότι δηλαδήηδι- 35 οίκηση δεν είναι υποχρεωμένη νααποδεχτεί τηχαμηλότερη ή οποιαδήποτεπροσφορά,σεμειοδοτικό διαγωνισμό,δεν συνιστά αφ' εαυτούλόγοακύρωσηςτουδιαγωνισμού.Ηδιοίκησηπρέπει νααιτιολογήσει τηνακύρωσητηςδιαδικασίαςτουδιαγωνισμού. Συνήθωςηπιο σοβαρήαιτιολόγηση αφοράστο δημόσιο συμφέ- 40 ρον. (Δες την πρόσφατη απόφαση της Ολομέλειας Odessey Agricultural Airspraying Ltd. v. Κυπριακής Δημοκρατίας
(1994)3Α.Α.Δ.583). 642 4 ΑΛΑ. 5 10 15 Τουμαζής ν.Δημοκρατίας Αρτεμίδης, Δ. Με βάση τα γεγονότα που αναφέρω πιο πάνω,και έχοντας υπόψη τη γραπτή αγόρευση του δικηγόρου του αιτητή,προκύ πτει πως αυτός βρισκόταν σε αντιπαράθεσημετο θεσμοθετημέ νο όργανο, το Συμβούλιο Εργοληπτών, αναφορικά με την τάξη των έργων που μπορούσε να αναλάβει, σύμφωνα με την ετήσια άδεια του. Οποιαδήποτε εισήγηση γίνεται στη γραπτή αγόρευση του δικηγόρου του αιτητή ως προς την ορθότητα ήμητης θέσης του Συμβουλίου Εργοληπτών, δεν μπορούσε να εξεταστεί από το Συμβούλιο Προσφορών, γιατίήταναναρμόδιονααποφανθεί πάνωστο ζήτημα.Σύμφωναδε μετην ροήτων γεγονότων, όπως τα εκθέτω πιο πάνω, δεν μπορούσε να πράξει διαφορετικά. Ήταν υποχρεωμένο να εφαρμόσει το Νόμο 97/73. Η ακύρωση του διαγωνισμού έγινε προς το δημόσιο συμφέρον. Τέλος, παρατηρώπως στο νέο διαγωνισμό πουπροκηρύχθη κε,ανεπιφύλακτα έλαβε μέρος και οαιτητής. Ενόψει των ανωτέρω,ηπροσφυγή απορρίπτεταιχωρίς όμως οποιαδήποτεδιαταγήγια έξοδα. Η προσφυγή απορρίπτεται χωρίς έξοδα. 643