clr/1995/1995_4_716.pdf

(1995)ΙΟ Απριλίου, 1995 [ΝΙΚΗΤΑΣ,Δ/στης] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟ ΑΡΘΡΟ 146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ SEYITHAN KEREM DOGAN, Αιτητής, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ,ΜΕΣΩ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝΚΑΙ/ ΉΑΛΛΩΝ, Καθ' ων η αίτηση. (Υπόθεση Αρ. 167/95) Προσφυγή βάσει τουΑρθρον 146 του Συντάγματος — Προσωρινά δια­ τάγματα — Φειδωλήηχορήγησητους — Προϋποθέσεις της έκδηλης παρανομίας της προσβαλλόμενης πράξης και της πιθανότητας ανε­ πανόρθωτης βλάβης του αιτητή — Κριθείσα περίπτωση αιτήσεως αναστολής αποφάσεως περί απελάσεως— Ηαίτηση απερρίφθη. 5 Αλλοδαποί — Απέλαση — Συνταγματικό και νομοθετικό καθεστώς — Αόγοι απελάσεως —Ευρωπαϊκή Σύμβαση Ανθρωπίνων Δικαιωμά­ των — Άρθρα 14και 14Α τουΠερί Αλλοδαπών και Μεταναστεύ­ σεως Νόμου, Κεφ. 105— Νομολογιακά πορίσματα. 10 Αντικείμενο της προσφυγής ήταντο διάταγμα απέλασης κατά του αιτητήκαισταπλαίσιατης διαδικασίας υπεβλήθηαίτησηανα­ στολής εκτέλεσης της προσβαλλόμενης πράξης, με προσωρινό διά­ ταγμα, μέχρι ναεκδικασθείη προσφυγή. 15 Το Ανώτατο Δικαστήριο,απορρίπτοντας την αίτηση,αποφάσι­ σε ότι:

1. Η νομολογία αποκαλύπτει πως το δικαστήριο είναι φειδωλό στην έκδοσηπροσωρινώνδιαταγμάτωνσεδιοικητικέςυποθέσεις. Θεωρείται εξαιρετικό μέτρο.Έτσι πρέπει,Γ-τκπούχορηγηθεί ένα τέτοιο διάταγμα, να αποδειχθείείτε έκδηλη παρανομία τηςπρο­ σβαλλόμενης πράξηςείτε σοβαρήπιθανότητα ναυποστεί οαιτητής ανεπανόρθωτηζημίαανδενεκδοθείτο προσωρινόδιάταγμα. 716 20 25 4ΑΑΛ. 5 Dogan v. Δημοκρατίας
2. Toκράτος έχει το δικαίωμααπέλασης ήέκδοσης αλλοδαπού. Το Σύνταγμα(Αρθρο 11.2)επιτρέπειτησύλληψηήκράτησηαλλοδαπού εναντίον του οποίου έγιναν ενέργειες για απέλαση. Καθοριστικό όμωςείναιτοΑρθρο32.Αναθέτει στονκοινόνομοθέτηναρυθμίσει οποιοδήποτεθέμαπουαφοράτουςαλλοδαπούς.Η ρύθμισηγίνεται "κατά τρόπον συναδονταπρος το διεθνές δίκαιον".Το βασικόνο­ μοθέτημα είναι ο περί Αλλοδαπών και Μεταναστεύσεως Νόμος, Κεφ. 105,όπως τροποποιήθηκεκαιοι περί Αλλοδαπών καιΜετα­ ναστεύσεως Κανονισμοί του 1972 (Κ.Δ.Π. 242/72). 10 Ένας απότους βασικούς λόγους πουδικαιολογεί την απέλασηαλ­ λοδαπούείναιοικίνδυνοιγιατηνεσωτερικήτάξηήεθνικήασφάλεια. 20 Ρυθμιστικόρόλο μπορεί ορισμένες φορέςναέχουνδιεθνείςσυμβάσειςπουμαςδεσμεύουν. Καιστοπροκείμενο η Ευρωπαϊκή Σύμβα­ σηΑνθρωπίνων Δικαιωμάτων.ΗΣύμβασηδενκατοχυρώνει μεκα­ μιάδιάταξητηςδικαίωμαμηαπέλασηςαλλοδαπού.Υπάρχει όμως περίπτωσηπαράβασηςτουΑρθρου 3της Σύμβασηςότανθεωρηθεί βέβαιοότιο αλλοδαπόςθαυποβληθείσεαπάνθρωπηήταπεινανηκήμεταχείριση επιστρέφονταςστηχώραπροέλευσης του. 25 Ηδέσμευσηγιατην Κύπροείναιαπόλυτηδεδομένουότι τοΑρθρο 8 του Συντάγματος έχει σαν πρότυπο το Αρθρο 3 της Σύμβασης. Υπό το ευρύτερο αυτόνομικό πρίσμαθαεξεταστούν OLδύο προϋποθέσεις πουαφορούνσεχορήγησηπροσωρινούδιατάγματος. 15 30 35 40
3. Το Αρθρο 14 του περί Αλλοδαπών και Μεταναστεύσεως Νόμου, Κεφ. 105, είναι ηκατ*εξοχήν διάταξηπου παρέχει εξουσία και θεσμοθετεί τη διοικητική απέλαση. Και ο πλαγιότιτλος του τίτλου "Deportation Orders" υποστηρίζει την πρόταση αυτή. Το Αρθρο 14Α ενσωματώνει τη βασική πρόνοια του Αρθρου 3 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Εγκατάστασης των Παρισίων του 1955 (βλέπε Π.Δ. Δαγτόγλου "ΣυνταγματικόΔίκαιο Α"παράγραφος 492, σελ. 313). Παρατηρείταιότι ηδιάταξηεπιτρέπει τηναπέλασηεργαζομένων στην επικράτειααλλοδαπώναν"καταστούνεπι­ κίνδυνοι για την ασφάλεια του κράτους ήπαραβλάπτουν τοδη­ μόσιο συμφέρον ήπαραβαίνουν ταχρηστάήθη". ΗΚύπρος είναι ιδιαίτερα ευαίσθητησεζητήματαπουάπτονταιτης εσωτερικής ή εξωτερικής της ασφάλειας ιδιαίτεραόταν εμπλέκεται ηΤουρκία πουαποτελεί μόνιμη απειλήκατάτης ακεραιότηταςτηςχώρας.
4. Δεν αναγνωρίζεταιενπροκειμένων δικαίωμαπαράνομηςτουαλ­ λοδαπού στη χώρα εκκρεμούσης της δίκης του. Συνεπώς δενδη­ μιουργείται θέμαπαράβασηςτηςαρχήςτου νομίμουδικαστή. 717 Dogan v.Δημοκρατίας

(1990)3Α.Α.Δ. 1857, 30 Moyoa.o. v.Republic

(1988)3 C.L.R. 1203, Kilic v. Switzerland, European Commission of HumanRights, Decisions andReports50, February 1987, σελ.280, 35 Kalema v. France, European Commission of Human Rights, Decisions andReports53, October1987, σελ. 254, Karaliotis v.Republic

(1987)3 C.L.R. 1701, Απόφαση Ανωτάτου Δικαστηρίου των Η.Π.Α. FongYou Ting 149 [1983] V.S.698, 718 40 4Α.ΑΛ. Dogan v. Δημοκρατίας Rachedv. Δημοκρατίας

(1992)4ΑΛΛ. 3135, Kadivariv. Δημοκρατίας

(1992)4ΑΛΛ.

1. 5 Αίτηση. Αίτηση σε προσφυγή με την οποία ο αιτητής ζητά την ανα­ στολήεκτέλεσης του διατάγματοςαπέλασης του μέχρι την εκδί­ κασητηςπροσφυγής. 10 Ν. Τσιαπαλής, γιατον Αιτητή. Μ. Τσαγγαρίδης, Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τους Καθ' ωνηΑίτηση. 15 Cur. adv.vult. 20 25 30 35 40 ΝΙΚΗΤΑΣ,Δ.: Μετηνπροσφυγήτουοαιτητήςαμφισβητείτη νομιμότητα διατάγματοςαπέλασηςτου.Παράλληλα,με χωριστή ad hoc αίτηση, επιζητεί την αναστολή εκτέλεσης του μέτρου με προσωρινό διάταγμα μέχρι νακριθεί ητύχητηςπροσφυγής. Εί­ χα αρχικά χορηγήσει αναστολή εκτέλεσης για μικρό χρονικό διάστημαγιαναεξακριβωθούν ταγεγονότακαιοι συνθήκες που σχετίζονται μετηναίτησηγιαπροσωρινήπροστασίακαιπρωτίστως κατάπόσον είχεπράγματιεκδοθεί διάταγμααπέλασης. ΟαιτητήςείναιΤούρκοςυπήκοος,κουρδικήςκαταγωγής.Είναι 29χρονών.Είναιεφοδιασμένος μετουρκικόδιαβατήριοπουφέρει αρ.076308.Τον Απρίλιο του 1992 το χρησιμοποίησε γιαναταξιδεύσει στο κατεχόμενο μέρος της Κύπρου στο οποίο έφθασεαπό το μηεγκεκριμένο λιμάνι της Κερύνειας. Πέρασε στις ελεύθερες περιοχέςχωρίς ναγίνει αντιληπτόςαπότηναστυνομία.Όμωςτα μέσα Σεπτεμβρίου εντοπίστηκε απόάνδρεςτης Κ.Υ.Π.στηΛεμε­ σό. Οαιτητήςσυνελήφθη καιτέθηκε υπόκράτηση.Κινήθηκεάμεσα ο μηχανισμός απέλασης του. Τελικά δεν προωθήθηκε ύστερα απόοδηγίες τουΛειτουργού Μεταναστεύσεως. Μετάτην απόλυσητου στις 30/10/92οαιτητήςέμεινεγιακά­ ποιο διάστημα σε χωριό της Πάφου σε σπίτι ομόφυλου του που νυμφεύθηκε τουρκοκύπρια.Το Νοέμβριο του 1992 του χορηγή­ θηκε άδεια παραμονήςκαι εργασίας που ίσχυσε μέχρι τον Ιού­ νιο του
2. Στο μεταξύ βρισκόταν υπό παρακολούθηση από τις αρχές ασφαλείας.Στησυνέχεια ηάδειατου ανανεώθηκε μέ­ χρι 30/11/94,Προτού λήξει - και συγκεκριμένα στις 18/11/94719 Νικήτας, Δ. Doganν.Δημοκρατίας

(1995)παρατάθηκε ηπαραμονήτου μέχρι 30/5/95.Ωστόσο δεν έπαυσε να παρακολουθείταιαπότις υπηρεσίες ασφαλείας. Στις 29/11/94, όπως αναφέρει σε ένορκη βεβαίωση του λει­ τουργός του Τμήματος Μεταναστεύσεως, τους κοινοποιήθηκε 5 απόρρητη επιστολή της Κ.Υ.Π. προς τον Αρχηγό της Αστυνο­ μίας ότι, σύμφωνα με πληροφορίες της Κ.Υ.Π., ο αιτητήςήταν ύποπτος για συνεργασία με τις τουρκικές μυστικές υπηρεσίες. Όπωςπροκύπτειαπότοδιοικητικόφάκελοπουκατατέθηκεσαν τεκμήριο (σημείωση 18και 19)η άδειατουακυρώθηκε.Φαίνεται 10 όμως ότι η απόφαση δεν του κοινοποιήθηκε. Ο αιτητής κηρύ­ χθηκε απαγορευμένος μετανάστης μεβάσητις διατάξειςτης πα­ ραγράφουΚ του εδ. 1 τουαρθρ.6τουπερί Αλλοδαπών καιΜε­ ταναστεύσεως Νόμου,Κεφ. 105,όπωςτροποποιήθηκε. Και στις 3/2/95εκδόθηκαν διατάγματα κράτησης και απέλασης του (βλέ- 15 πε ερ.51 και50 στο διοικητικό φάκελο). Το διάταγμα απέλασης έγινε κατ' επίκληση των προνοιών του αρθρ. 14 που επιτρέπει την απέλασηαπαγορευμένουμετανάστη. Στην ένορκη δήλωση στην οποία προέβη ο αιτητής για να 20 υποστηρίξει το αίτηματου ισχυρίζεται ότι διέφυγε απότηνκα­ τεχόμενη περιοχή της Κύπρου και με αυτό τον τρόπο κατέστη καταζητούμενο πρόσωπο απότις κατοχικές και τουρκικές αρ­ χές. Γιατο λόγο αυτόαλλά και εξαιτίας τηςκουρδικήςκαταγω­ γής του η απέλαση του στην Τουρκία όπως αναφέρει στην πα- 25 ράγραφο 7 "συνεπάγεται με βεβαιότητατη μακρόχρονη φυλάκι­ ση μου,την κακοποίησηκαι πιθανόντο θάνατομου". Η νομολογία αποκαλύπτειπως το δικαστήριο είναι φειδωλό στην έκδοση προσωρινών διαταγμάτων σε διοικητικές υποθέσεις. Θεωρείται εξαιρετικό μέτρο.Έτσι πρέπει,προτούχορηγη­ θεί ένα τέτοιο διάταγμα, να αποδειχθεί είτε έκδηληπαρανομία τηςπροσβαλλόμενης πράξηςείτεσοβαρή πιθανότηταναυποστεί ο αιτητής ανεπανόρθωτη ζημία αν δεν εκδοθεί το προσωρινό διάταγμα (βλέπε απόφασητης Ολομελείας στην ΕλπίδαΚροχί· δον και Άλλοι ν.ΚυπριακήςΔημοκρατίας

(1990)3Α.Α.Δ. 1857 και Sydney Alfred MoyoκαιΆλλοςν. ΚυπριακήςΔημοκρατίας

(1988)3Α.Α.Δ. 1203). Ο δικηγόρος του αιτητή υπέβαλε πως στην προκείμενη περίπτώση συνυπάρχουν και οι δύο προϋποθέσεις. Βασικά εντόπισε την έκδηλη παρανομίαστη διαδικασίααπέλασης και στην παρα­ γνώριση ήπαραβίασηαπότηδιοίκηση θεμελιακών αρχών τηςδι­ οικητικής δικαιοσύνης. Συγκεκριμένα είπε ότι ηδιοίκησηλανθα720 30 35 40 4ΑΛΛ 5 10 15 20 Dogan ν. Δημοκρατίας Νικήτας, Δ. σμεναπροσέφυγε καιέκαμεχρήσητουαρθρ. 14τουπερί Αλλοδα­ πών και Μεταναστεύσεως Νόμου,Κεφ. 105.Το διάταγμαέπρεπε ναστηριχθεί στο 14Α. Πέραντούτουηαπόφασημετηνοποίαακυ­ ρώθηκε η άδεια παραμονής παρέμεινε internum της διοίκησης. Ουδέποτε κοινοποιήθηκεγιαναεπιφέρει έννομααποτελέσματα. Επιπρόσθετα ηκύρια απόφαση για απέλαση έχειωςέρεισμα υποψίες ότιο αιτητής είναι συνεργάτης τωνμυστικών υπηρε­ σιών τηςΤουρκίας.Αυτόςόμως,υπέβαλεοσυνήγορος, είναιπολύγενικός λόγος που θα ταίριαζε στην περίπτωση κάθε αλλο­ δαπού και στην έκταση αυτήηαιτιολογία είναι ελαττωματική. Επίσης ημηέκδοση του διατάγματοςθααποστερήσει τον αιτη­ τή του φυσικού του δικαστή κατά παράβασητου αρθρ.30 του Συντάγματος. Δε θαείναι σε θέση να προσέλθει στο δικαστήριο γιαναυποστηρίξει την προσφυγήτου. Ακόμηλέχθηκε ότιητυχόν επιστροφή του αιτητήστην Τουρ­ κία θαθέσει την ελευθερία ήτηζωήτου σεκίνδυνο για τους λό­ γους που εκθέτει στην ένορκη δήλωση του,τους οποίουςπαρέθεσαπιο πάνω.Δεδομένου ότι οαιτητήςδιέφυγε,συνέχισεοσυνή­ γορος,δενυπάρχεικανέναςτρόπος ναέχει στοιχεία ήνα μπορεί νααποδείξειότιδιατρέχειτουςκινδύνους πουυπαινίσσεται στην ένορκη δήλωση του. Γιαυτό πρέπει ναγίνει δεκτή ηθέση του ότι έχεικαταδειχθείκαιτοστοιχείο τηςανεπανόρθωτηςζημίας. 25 30 35 40 Για το τελευταίο αυτόζήτημαοδικηγόρος της Δημοκρατίας υπέδειξε ότιοι κίνδυνοι ναπροκληθεί στον αιτητήανεπανόρ­ θωτη ζημία πρέπει ναστοιχειοθετούνται μεκατάλληλη μαρτυ­ ρία,πουελλείπει σεαυτήτηνπερίπτωση.Τηνπρότασητουυποστήριξε αναφερόμενος στις αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Επι­ τροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων αρ. 12364/86Alicihan Kilic v. Switzerland European Commission of Human Rights, Decisions andReports 50, February 1987,σελ. 280 (αφορούσε απέλασηΚούρδου στηνΤουρκία)και 12877/87BokokoKalema v.France, EuropeanCommissionof Human Rights, Decision and Reports 53,October 1987, σελ.254. Περαιτέρω οκ.Τσαγγαρίδης υποστήριξε πως ηάλλη προϋ­ πόθεση, της έκδηλης παρανομίας, επίσης δενέχει θεμελιωθεί. Μεταξύ άλλων ανέφερε ότισωστά έγινε χρήση του αρθρ. 14 το οποίο και παρέχει την εξουσία απέλασης-ότιτο διάταγμα απέ­ λασης περιέχει την αιτιολογία ότι,δηλαδή,οαιτητήςκηρύχθηκε απαγορευμένος μετανάστης- και ότιηαιτιολογία συμπληρώνε­ ται απόταστοιχεία τουφακέλουπουστηνπερίπτωσηαυτήαφο721 Νικήτας, Δ. Dogan ν.Δημοκρατίας

(1995)ρουν τις πληροφορίες της Κ.Υ.Π.πως ο αιτητής είναι συνεργά­ της των τουρκικών μυστικών υπηρεσιών. ΗπρωταρχικήθέσητουδικηγόρουτηςΔημοκρατίαςστοθέμα της παρανομίας είναι ότιηνομολογία αναγνωρίζει στη διοίκηση 5 ευρύτερη διακριτική ευχέρεια σε βαθμόπου δε χρειάζεταιαιτιο­ λόγησησε περιπτώσεις πουτίθεται θέμα εθνικής ασφάλειας.Θέ­ ση που στήριξε στην υπόθεση Γιάννης Καραλιότας ν. Δημοκρα­ τίας(\9ΗΊ) 3Α.Α.Δ. 1701,

1. Η υπόθεσηαφορούσε είσοδο ξέ­ νου υπηκόουστην Κύπρο,αλλά οσυνήγορος υπέβαλεότι ηαρχή 10 είναιηίδιακαιμπορείκάλλιστα ναισχύσεικαιστηνπαρούσαπε­ ρίπτωση.Σχετικάμετοθέματηςκοινοποίησης τηςαπόφασηςγια ακύρωση της παραμονήςτου αιτητή,οκ. Τσαγγαρίδης υπέβαλε ότι μετηνένορκηδήλωσηπουσυνοδεύει τηνένστασηέχει περιέλ­ θει σε γνώση του αιτητήηακύρωσητης άδειαςτου είτεσανδιοι- 15 κητικήπράξηείτεσανinternum τηςδιοίκησης.Τοαποτέλεσμα εί­ ναιτο ίδιοότι απότηνημερομηνία εκείνηοαιτητήςδενέχει λόγο παραμονής. Επισημαίνω ότι το κράτος έχει το δικαίωμααπέλασης ή έκ- 20 δόσης αλλοδαπού.Το Σύνταγμα(αρθρ. 11.2) επιτρέπει τη σύλ­ ληψηήκράτηση αλλοδαπού εναντίον του οποίου έγιναν ενέρ­ γειες για απέλαση.Καθοριστικό όμως είναι το αρθρ.
2. Αναθέ­ τει στον κοινό νομοθέτη ναρυθμίσει οποιοδήποτε θέμα που αφορά τους αλλοδαπούς. Ηρύθμιση γίνεται "κατά τρόπον συ- 25 νάδοντα προς τοδιεθνές δίκαιον".Το βασικό μας νομοθέτημα είναι οπερί Αλλοδαπών και Μεταναστεύσεως Νόμος,Κεφ. 105, όπως τροποποιήθηκε και οιπερί Αλλοδαπών και Μεταναστεύ­ σεως Κανονισμοί του 1972 (Κ.Δ.Π. 242/72). 30 Ένας απότους βασικούςλόγους πουδικαιολογεί τηναπέλα­ ση αλλοδαπού είναι οικίνδυνοι για την εσωτερική τάξηή εθνι­ κήασφάλεια.Ταδικαιώματαενός κράτουςστον τομέααυτόδια­ κηρύσσει με την παρακάτω εύστοχη διατύπωσηηαπόφασητου Ανωτάτου Δικαστηρίου τωνΗ.Π.Α. στηFong Yae Ting 149 35 [1893]U.S.698, 711: "The right toexclude or expel aliens oranyclass of aliens, absolutely or upon certain conditions, in war or in peace is aninherent and inalienablerightofevery sovereign andindependent nation,essentialto itssafety,its independence and its welfare." Ρυθμιστικό ρόλο μπορεί ορισμένες φορές ναέχουν διεθνείς 722 40 4ΑΛΛ. Dogan v. Δημοκρατίας Νικήτας, Δ. 10 συμβάσεις πουμαςδεσμεύουν. Καιστο προκείμενοη Ευρωπαϊκή ΣύμβασηΑνθρωπίνωνΔικαιωμάτων.ΗΣύμβασηδενκατοχυρώνει μεκαμιάδιάταξητηςδικαίωμαμηαπέλασηςαλλοδαπού. Υπάρχει όμως περίπτωσηπαράβασηςτουαρθρ.3τηςΣύμβασηςόταν θεωρηθεί βέβαιοότι ο αλλοδαπόςθαυποβληθεί σε απάνθρωπηή τα­ πεινωτική μεταχείριση επιστρέφοντας στη χώραπροέλευσης του. Στο Digest of Case-Law Relating to the European Convention on HumanRights, 1955-1967υπάρχειστοστοιχείο 11σελ. 12η παρα­ κάτωσύνοψηαριθμούαποφάσεωνπουαναφέρονταιστην ίδια σελίδααναφορικάμετις επιπτώσειςτηςσυνθήκηςστοθέμα αυτό: 15 'The deportation or extradition of a foreigner to a particular country may in exceptional circumstances give rise to the question whether there would be "inhuman treatment" within themeaning of Article 3of the Convention." 5 20 Ηδέσμευση για την Κύπρο είναι απόλυτη δεδομένου ότι το αρθρ. 8του Συντάγματοςέχει σανπρότυποτο αρθρ. 3τηςΣύμ­ βασης. Υπό το ευρύτερο αυτόνομικό πρίσμα θαεξεταστούν οι δύο προϋποθέσεις που αφορούνσε χορήγηση προσωρινού δια­ τάγματος. Έκδηλη παρανομία 25 30 Το επιχείρημα του αιτητήγια τη μη ακύρωση της άδειαςτου απαντά η απόφαση Moyo, στην οποία ανέκυψε πρόβλημα της ίδιας υφής. Ας σημειωθεί ότι η απόφασηεπικύρωσε πρωτόδικη απόφασημετηνοποίααπορρίφθηκεαίτημαγιαέκδοσηπροσωρι­ νού διατάγματος αναστολής εκτέλεσης διατάγματος απέλασης. Κρίθηκεότι είναιδυνατήηέμμεση ανάκλησηδιοικητικής πράξης. "The main contention of appellant 2 is that he was deported without arevocation of his residencepermit. However, a revocation may be achievedin an indirect way." 35 Εδώ ηπερίπτωσηπαρουσιάζεται ισχυρότερη διότι λήφθηκε ρη­ τήαπόφασηακύρωσης. 40 Το αρθρ. 14 είναι ηκατ' εξοχήν διάταξηπουπαρέχει εξουσία και θεσμοθετεί τη διοικητικήαπέλαση. Και ο πλαγιότιτλος του τίτλου "Deportation Orders" υποστηρίζει την πρόταση αυτή. Το αρθρ. 14Α ενσωματώνει τηβασικήπρόνοιατουαρθρ.3της Ευρω­ παϊκής Σύμβασης Εγκατάστασηςτων Παρισίωντου 1955 (βλέπε Π.Δ.Δαγτόγλου "ΣυνταγματικόΔίκαιοΑ" παράγραφος492, σελ. 723 Νικήτας,Δ. Dogan ν. Δημοκρατίας

(1995)313). Παρατηρώότι η διάταξη επιτρέπει την απέλαση εργαζομέ­ νων στην επικράτεια αλλοδαπών αν "καταστούν επικίνδυνοι για τηνασφάλειατουκράτουςή παραβλάπτουντοδημόσιο συμφέρον ήπαραβαίνουν τα χρηστά ήθη". Η Κύπρος είναι ιδιαίτερα ευαί­ σθητησεζητήματαπουάπτονταιτηςεσωτερικής ή εξωτερικής της ασφάλειαςιδιαίτεραότανεμπλέκεται ηΤουρκίαπουαποτελεί μό­ νιμη απειλήκατά της ακεραιότηταςτηςχώρας. Στην απόφαση Moyo,ανωτέρω, έχει επίσης διευκρινιστεί ότι το αρθρ. 30.1, που κατοχυρώνει την απρόσκοπτη πρόσβαση στο δικαστήριο "does not require that aliens be allowedto stay in the country pendingthehearingof ajudicialproceeding".Δεναναγνω­ ρίζεται επομένως δικαίωμαπαραμονήςτουαλλοδαπούστηχώρα εκκρεμούσης της δίκης του. Χρήσιμη αναφορά μπορεί να γίνει και στην απόφασηστην MohamedAHAbouRached v. Κυπριά· κήςΔημοκρατίας

(1992)4Α.Α.Δ.3135. Αφορούσεαίτησηγιατην είσοδο καιπαραμονήαλλοδαπού στην Κύπρο για ναδώσει μαρ­ τυρία στην υπόθεση του καιγίνεται ιδιαίτερη μνείαστη διοικητι­ κή δίκη. Επισημάνθηκε στην απόφαση ότι το δικαίωμα πρόσβα­ σης σε δικαστήριο σε ακροαματικήδιαδικασίαδε συνταυτίστηκε ποτέμεεκείνο της εμφάνισης στηδίκη.Συνεπώςδε δημιουργείται θέμαπαράβασης της αρχήςτουνομίμου δικαστή. Έχωήδησημειώσειταεπιχειρήματατωνκαθώναναφορικάμε την αιτιολογία ως και τη νομολογία στην οποία αναφέρθηκαν. Ενόψει τούτων δεβρίσκω πωςπροκύπτει έκδηληπαρανομία από το λόγοαυτό.Ούτε καιοποιοδήποτε απότους άλλους προβληθέντες λόγους. Οαιτητήςαπέτυχενααποδείξει ότι η απόφασηείναι έκδηλα παράνομη.Οι φόβοι και επιφυλάξεις του δικηγόρου του ότι η προσφυγήθακαταστεί άνευαντικειμένου ανοαιτητήςαναγκαστεί να εγκαταλείψει τη χώρα δεν είναι δικαιολογημένοι. Αν τελικά ηπράξηκριθεί παράνομη οαιτητήςδικαιούταιναεπιδιώ­ ξει τις θεραπείες που του εξασφαλίζει, σε περίπτωση ακύρωσης της επίδικης πράξης,το αρθρ. 146.6 τουΣυντάγματος. 5 10 15 20 25 30 35 Ανεπανόοθωτη βλάβη Ηπρόκληση ανεπανόρθωτης βλάβης δεν πρέπει ναπαραμεί­ νει σε επίπεδο ισχυρισμών. Χρειάζεται να αποδειχθεί με στοι­ χεία καιτο βάρος επωμίζεται οαιτητής - ότι αναμένουν τον εν- 40 διαφερόμενο στη χώρα του συγκεκριμένοι καισοβαροί κίνδυνοι για την ελευθερία ήτηζωήτου,πουκαθιστούν τηναπέλαση του αντίθετη μετις διατάξεις του αρθρ. 3της Σύμβασης.Όπωςανα­ φέρει ησύνοψητης απόφασης Bokoko,ανωτέρω: 724 4AJ!A. 5 10 15 20 Dogan v. Δημοκρατίας Νικήτας, Δ. "Expulsion of aperson to acountry wherethere are reasons to believe he will be subjected to treatment contrary to Article 3 may raise an issue under this Article; however, the person concerned must produce evidence to show that there is a concrete andserious risk." Στην υπόθεση Kilic,3νωτέρω, ο αιτητής ισχυρίστηκε ότι είχε λόγους να πιστεύει ότι θαυποβληθεί σε μεταχείριση αντίθετη με τοαρθρ.3τηςΣυνθήκης.Κιαυτόλόγωτηςπολιτικής τουδράσης, ως και μελών τηςοικογένειας του,μέσα στην Τουρκία,που απο­ σκοπούσανστην ανεξαρτησίατου Κουρδιστάν. Ισχυρίστηκε ακό­ μηότι ενόσω βρισκότανεκεί υποβλήθηκεσεβασανιστήριακαιότι ο πατέραςτου πέθανε στη φυλακή. Η μαρτυρία που προσήγαγε στο Ελβετικό δικαστήριοπεριλάμβανεκαιγράμματααπότην οικογένειά του που ανέφερανότι μέλητης καταζητούνταιαπό τις στρατιωτικές αρχές της Τουρκίας και ότι αγνοείται ητύχητους. Παρά ταύτα η Επιτροπή δε βρήκε ικανοποιητικά τα προσκομι­ σθέντα στοιχεία. Στησελ. 288 σχολιάζονται ταστοιχεία ως εξής: 25 "The Commission considers that the applicant has offered no preciseand detailed evidenceinsupport of his claims. Itis true thatheprovidedsome privateletters as wellas adeclaration by a Kurdish lawyerinexile.However,it isimpossibleto conclude from this material that hewouldbe exposedto aserious danger becauseof his political activities if he returned toTurkey." 30 Τόσο αυστηρή είναι η προϋπόθεση αυτή. Με ανάλογο πνεύμα αντιμετωπίζεταιτοθέμααπόδειξηςβλάβηςστηMoyo,ανωτέρω. Επίσης στην απόφαση στην Abdolali Kadivari ν.Κυπριακής Δημοκρατίας

(1992)4 Α.Α.Δ. 2924. 35 40 Στην κρινόμενη περίπτωση δεν υπάρχειηπαραμικρή απόδει­ ξη.Είναιάλλωστε παραδεκτό.Καιδεναποτελείαπάντησηοισχυ­ ρισμός τουσυνηγόρου περίαδυναμίαςπροσαγωγήςστοιχείων.Η νομολογία δεν έχεικαθιερώσει τέτοιαεξαίρεση.Αλλάκαιταγνω­ στά στοιχεία δε φαίνεται να υποστηρίζουν τέτοια πιθανότητα. Εδώ ο αιτητής είναι εφοδιασμένος με τουρκικό διαβατήριοκαι του επιτράπηκεη κάθοδος στα κατεχόμενα. Μπορεί να ειπωθεί απότογεγονός αυτόότιδενείχεκαμιάαντιπαράθεσημετιςτουρκικέςαρχέςμέχρι τότε.Αν πράγματιδιέτρεχε τουςκινδύνουςπου προβάλλει θαανέμενε κανείςλογικάπωςθαπαραδινότανοικειο­ θελώς στις αρχές της Δημοκρατίας όταν εισήλθε στις ελεύθερες περιοχές καιθαανέφερετοπρόβληματου.Είναι όμως αναντίλεκτο ότι είχε εντοπισθεί απότην αστυνομία. Θα μπορούσε ακόμη 725 Νικήτας, Δ. Dogan ν.Δημοκρατίας

(1995)σε κάποιοστάδιοναείχεζητήσει πολιτικό άσυλο. Αν ακόμηγίνει δεκτό ότι ο αιτητήςθαέχει ίσως νααντιμετω­ πίσει κάποιακατηγορίαγιατίδιέφυγεστην ελεύθερη Κύπροτοεν­ δεχόμενο,αφ' εαυτού,δεναποτελεί μεταχείρισηαντίθετημετοάρθρ. 3της Συνθήκηςήτοαρθρ.8τουΣυντάγματος.Όμοιοθέμαεί­ χε εγερθεί στην Kilicκαιη Επιτροπήτοαντιμετώπισε ως εξής: "The Commission notes inthis connection thatif theapplicant is a deserter from thearmy,hemay beprosecuted andconvicted on his return toTurkey. However,this criminal procedure does not in itself constitute treatment contrary to Article 3 of the Convention." 5 10 Η τελική μου διαπίστωση είναι πως απολύτως κανένα στοιχείο δεν τέθηκε υπόψη μου που να θεμελιώνει έστω και από πρώτη άποψη τους ισχυρισμούς του αιτητή για ανεπανόρθωτη βλάβη.Ούτε ηπροϋπόθεση αυτήέχει αποδειχθεί. 15 Τελικά, η αίτηση για την έκδοση προσωρινού διατάγματος απορρίπτεται χωρίς έξοδα. 20 Η αίτησηαπορρίπτεται χωρίςέξοδα. 726