(1995)17Ιανουαρίου, 1995 [ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ,Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΑ ΑΡΘΡΑ 23 ΚΑΙ 146ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣΑΝΤΩΝΙΟΥ, Αιτητής, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΚΑΙ/ 'ΗΑΛΛΟΥ, Καθ' ων ηαίτηση. (Υπόθεση Αρ. 10/94) Διοικητική Πράξη — Τοπικό ΣχέδιοΑενκωσίας — Έγκριση τον απο τελεί εκτελεστή διοικητική πράξη και υπόκειται αυτοτελώς στον αναθεωρητικό έλεγχο τον Ανωτάτου Δικαστηρίου — Προσφυγή κατά τον Διατάγματος Απαλλοτρίωσης με την οποία επιδιώχθηκε αναθεωρητικός έλεγχος τουΤοπικού Σχεδίου απορρίπτεται. 5 Αναγκαστική Απαλλοτρίωση —Διάταγμα Απαλλοτρίωσης — Αυτοτε λής διοικητική πράξη — Υπόκειται αυτοτελώςσεδικαστικό έλεγχο ανεξάρτητα από την ύπαρξη Τοπικού Σχεδίου. 10 Προτείνοντας ως λόγους ακυρότητας την ακυρότητα της,από φασηςγιατροποποίησητουΤοπικούΣχεδίουΛευκωσίαςοαιτητής προσέβαλεμετηνπροσφυγήτουτοΔιάταγμα Απαλλοτρίωσηςακι νήτουτουστην Ανθούποληγιασκοπούςανέγερσης Σχολείων. •15 ΤοΑνώτατοΔικαστήριοαπορρίπτονταςτηνπροσφυγή,αποφά σισεότι:
- ΗέγκρισητουΤοπικούΣχεδίουείναιδιοικητικήπράξημεειδι κές έννομες συνέπειες, όπως τις καθορίζει ο Νόμος. Εφόσον 20 επιδρά σε συμφέροντα υπόκειται αυτοτελώςστον αναθεωρητι κό έλεγχο του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Δεν είναι επί μέρους πράξηευρύτερηςενέργειαςούτεγενικήκαιασυγκεκριμενοποίητησυλλογήενδείξεωνή καθοδηγητικώναρχών.Σεόσααφορούν 76 4\ΛΛ. 5 10 15 20 25 Αντωνίουν. Δημοκρατίας στην παρούσαυπόθεση, κατάτο Αρθρο 11 των περί Πολεοδο μίας και Χωροταξίας Νόμων του 1972-1992,περιλαμβάνεται στους σκοπούς τουΤοπικούΣχεδίουκαι "οκαθορισμός χώρων δι*ειδικούς σκοπούς",καιδενείναι ορθόπωςτοΤοπικόΣχέδιο δενκαθόρισετατεμάχιατουαιτητήως μέρος τουχώρουγιατην ανέγερση Σχολείων. Το Σχέδιο Πολεοδομικών Ζωνών και το χωρομετρικό σχέδιο δεν αφήνουναμφιβολίαγι' αυτό. Και εφόσον δενεκδιδόταντοΔιάταγμαΑπαλλοτρίωσης, με δοσμένο το Σχέδιο Ανάπτυξης (που περιλαμβάνει και το Τοπικό Σχέδιο) ο αιτητήςδεν θαμπορούσε να εξασφαλίσει πολεοδομι κή άδεια για οποιαδήποτε ανάπτυξη.Εκτός αν το Υπουργικό Συμβούλιο έκρινε ότιδικαιολογείται παρέκκλισηπροςτοδημό σιο συμφέρον, (βλ.Αρθρο26 τωνΝόμων,όπωςαντικαταστάθηκεμετοΝ. 7/90).Τελικά,τοΈβδομοΜέροςτουΝόμουπουανα φέρεταιστηδυνατότητα αναγκαστικήςαπαλλοτρίωσης ιδιοκτη σίας που είναι αναγκαία για σκοπούς που προσδιορίζονται εφόσον δενλαμβάνονταιεύλογα μέτραγιατηδιατήρησητης,εί ναι χαρακτηριστικότης αυτοτελούς επενέργειας τωναποφάσεων πουπαίρνονταικατά τοΝόμο.
- Το Διάταγμα Απαλλοτρίωσης συνιστά ξεχωριστή διοικητική πράξη. Ηύπαρξητου Τοπικού Σχεδίουδεν επηρεάζει τοδικαί ωμα για προσβολή του κύρους του. Εκείνο που δεν μπορεί να γίνει είναι ηαντιστροφή που επιχειρεί ο αιτητής. Είναι ανεπί τρεπτο,στο πλαίσιο της συζήτησης γιατοκύρος του Διατάγμα τος Απαλλοτρίωσης, να συζητείται το κύρος της απόφασηςως προςτοΤοπικόΣχέδιο. Οπωςακριβώςείναιαπαράδεχτοςοπαρεμπίπτον έλεγχος Ρυμοτομικού Σχεδίου. 30 35 40
- Ηκατάχρησηήυπέρβασηεξουσίαςπουκαταλογίζειοαιτητήςδεν αφορά στην απόφασηγια την έκδοση του Διατάγματος Απαλλο τρίωσης καιδεν αποτελεί θέμα που μπορεί να διερευνηθείτώρα. Ο παράλληλος ισχυρισμός πωςηΑπαλλοτριούσα Αρχή παρέλειψε να εκπληρώσει το καθήκοντης για έρευνα προς εξεύρεση άλ λης, λιγότερο επαχθούςλύσης, είτε μέσωδιαπραγματεύσεωνείτε με την απαλλοτρίωση άλλου κατάλληλου ακινήτου,είναι επίσης αβάσιμος. Παραγνωρίζει το κρίσιμο γεγονός πως, ως προς την Απαλλοτριούσα Αρχή,ήτανκαθορισμένηηθέση των Σχολείων,η ανέγερση των οποίων αποτελούσε τον καθορισμένο σκοπόδημό σιαςωφέλειαςπουθαεξυπηρετούσε ηαπαλλοτρίωση.
- Η ίδια η προσφυγή προσδιορίζει το αντικείμενο της. Είναι το Διάταγμα Απαλλοτρίωσης και τίποτε άλλο. Ορθά εγκαταλεί- 77 Αντωνίου ν.Δημοκρατίας
(1995)φθηκεηπροδικαστικήένστασητωνκαθ'ωνηαίτησηκαιπαρέλ κει ησυζήτηση ωςπροςτοχρόνο έναρξης τηςπροθεσμίαςγια προσβολήτουκύρουςτουΤοπικού Σχεδίου. 5 Η προσφυγή απορρίπτεται χωρίς έξοδα. Αναφερόμενες υποθέσεις: 10 Μεσαρίτης ν.Δημοκρατίας
(1993)4Α.Α.Δ.2862, Nemitsas Industries Ltdv.Municipal Corporation ofLimassol and Another
(1967)3C.LR. 134, 15 Hjiloannou v. Republic
(1983)3C.LR.
- Προσφυγή. Προσφυγήμετην οποίαπροσβάλλεται τοκύρος του Διατάγμα τος Απαλλοτρίαχτη νέουχώρουγιατηνανέγερσηΔημοτικού Σχολείουκαι Γυμνασίου, μέσαστοοποίοπεριλαμβάνονταιτα τεμάχια 105και 107του συμπλέγματος C.Φ/Σχ.ΧΧΧ.4^2 καιΧΧΧ.4.Ε2 ενορίαΑρχάγγελος-Ανθούποληπουανήκουνστοναιτητή. Α. Ευσταθίου για Ε. Ευσταθίου,γιατονΑιτητή. 20 25 Γ. Παπαϊωάννον, Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τους Καθ' ωνη αίτηση. Cur. adv. vult. 30 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ,Δ.: Μετά από ένστασηπου υποβλήθη κε μέσα στην προθεσμία πουτάσσει τοάρθρο 18τωνπερί Πο λεοδομίας καιΧωροταξίας Νόμωντου 1972Γ1992 (οΝόμος), το Υπουργικό Συμβούλιο επέφερετροποποίησηστο ΤοπικόΣχέδιο 35 Λευκωσίας. Μετην τροποποίηση εγκαταλείφθηκεοαρχικόςκαι καθορίσθηκε νέος χώρος γιατηνανέγερσηΔημοτικού Σχολείου και Γυμνασίου. Τογεγονός τηςτροποποίησης δημοσιεύτηκε κα τάτοάρθρο 18τουΝόμου(βλ.ειδικάτηΓνωστοποίηση2082 στο τρίτο Παράρτημα, Μέρος IIτηςΕπίσημης Εφημερίδας τηςΔη- 40 μοκρατίας μεΑρ.2762,ημερομηνίας 31/12/92).Τηνίδια μέρα, δηλαδή στις 31/12/92, δημοσιεύτηκαν Διάταγμα Επίταξηςκαι Γναχποποίησης Απαλλοτρίωσης τουνέου χώρου. Μέσα σε αυ τόν περιλαμβάνονται τατεμάχια 105και107του συμπλέγματος 78 4ΑΛΛ. Αντωνίου ν.Δημοκρατίας Κώνσταντινίδης,Δ. C.Φ/Σχ. XXX.4.W2 καιΧΧΧ.4.Ε2 ενορία Αρχάγγελος-Ανθούπολη,πουανήκουν στον αιτητή. 5 10 Ο αιτητής στράφηκε κατάτου Διατάγματος της Επίταξηςκαι της Γνωστοποίησης. ΚατάτουΔιατάγματος,μετηνπροσφυγή αρ. 25/93που απορρίφθηκε στις 13/4/
- Κατάτης Γνωστοποίησης, μεγραπτήένσταση. Μετηνπαρούσαπροσφυγήπροσβάλλεταιτο κύρος του Διατάγματος Απαλλοτρίωσης που δημοσιεύτηκε μετά τηναπόρριψητης ένστασης του. Εντούτοις,οιλόγοιακυρότητας που προτείνει οαιτητής αναφέρονται στην απόφασηγια τροπο ποίηση τουΤοπικού Σχεδίου. Αποδίδει τηντελική διαμόρφωση τουσεκατάχρησηή υπέρβασηεξουσίας. Ισχυρίζεται πως είναιτο αποτέλεσμα ανεπίτρεπτης συναλλαγής μετην ΙεράΜονή Κύκκου πουήτανιδιοκτήτρια τουχώρου που εγκαταλείφθηκε. 15 . 20 Οι καθ' ωνη αίτηση αρνούνται,καιεξηγούν γιατί,τον ισχυρι σμό στην ουσία του. Είναι όμως τοβασικό τους επιχείρημα πως δεν είναι δυνατός οπαρεμπίπτον έλεγχος τουΤοπικού Σχεδίου στηνπαρούσαδιαδικασία.Επικαλούνταιωςσχετική την υπόθεση ΠαναγιώτηςΞενοφώντοςΜεσαρίτηςν.ΚυπριακήςΔημοκρατίας,
(1993)4Α.Α.Δ.2862,στηνοποίαέκριναπωςδενήτανεπιτρεπτός οέλεγχοςτουκύρους ρυμοτομικού σχεδίου μετηνευκαιρίαάσκη σης προσφυγής κατά της απόφασηςτης Πολεοδομικής Αρχήςμε τηνοποίααπορρίφθηκεαίτησηγιαπολεοδομικήάδεια. 25 30 Ηαρχικήαντίδραση του αιτητήήταν πως ηέκδοση του Τοπι κού Σχεδίου δενήταν εκτελεστή διοικητική πράξη αλλά πράξη εκτέλεσης ήότι ήτανεπίμέρους πράξητης σύνθετης διοικητικής ενέργειας της απαλλοτρίωσης. Αυτούς τους ισχυρισμούς τους εγκατέλειψε. Είναι ητελικήτουθέση πωςτο Τοπικό Σχέδιο,ενό ψει των άρθρων 10και 11 του Νόμου πουπροσδιορίζουν το χα ρακτήρα του,παρέχει μόνο ενδείξεις ή καθοδήγηση. Δεν είναι εκτελεστή πράξη και πάντως "δεν προέβλεπε τη συγκεκριμένη ιδιοκτησία τουαιτητήως προοριζομένη γιαανέγερση Σχολείου". 35 40 Δεν μπορώ νασυμμεριστώ τηνάποψητουαιτητή. Η έγκριση του Τοπικού Σχεδίου είναι διοικητική πράξη με ειδικές έννομες συνέπειες, όπωςτις καθορίζειοΝόμος.Εφόσον επιδράσε συμφέ ροντα υπόκειται αυτοτελώς στον αναθεωρητικόέλεγχοτουΑνωτάτου Δικαστηρίου. Δενείναι επίμέρους πράξη ευρύτερης ενέρ γειας ούτε γενική και ασυγκεκριμενοποίητη συλλογήενδείξεων ή καθοδηγητικών αρχών. Γιαναπεριοριστώ αυστηρά σεόσα αφο ρούν στην παρούσα υπόθεση,κατάτοάρθρο 11 του Νόμου περι λαμβάνεται στους σκοπούς του Τοπικού Σχεδίου και "οκαθορι79 Κωνσταντινίδης,Λ. Αντωνίουν.Δημοκρατίας
(1995)σμόςχώρων δι' ειδικούς σκοπούς",καιδεν είναι ορθόπωςτοΤο πικόΣχέδιοδενκαθόρισε τατεμάχιατουαιτητήως μέροςτουχώ ρουγιατηνανέγερση Σχολείων.ΤοΣχέδιοΠολεοδομικών Ζωνών καιτοχωρομετρικό σχέδιοδεναφήνουναμφιβολίαγι'αυτό. 5 Και εφόσον δεν εκδιδόταν τοΔιάταγμα Απαλλοτρίωσης, με δοσμένο το ΣχέδιοΑνάπτυξης (πουπεριλαμβάνει καιτοΤοπικό Σχέδιο) οαιτητής δεν θα μπορούσε να εξασφαλίσει πολεοδομι κή άδεια γιαοποιαδήποτε ανάπτυξη. Εκτός αντο Υπουργικό Συμβούλιο έκρινεότι δικαιολογείται παρέκκλιση προς τοδημό- 10 σιο συμφέρον. (Βλ. άρθρο26του Νόμου,όπως αντικαταστάθη κε μετο Ν.7/90). Τελικά,τοΈβδομοΜέροςτουΝόμουπουανα φέρεται στηδυνατότητααναγκαστικήςαπαλλοτρίωσης ιδιοκτη σίαςπουείναιαναγκαίαγιασκοπούςπουπροσδιορίζονταιεφό σον δεν λαμβάνονται εύλογα μέτρα για τη διατήρηση της, είναι 15 χαρακτηριστικό της αυτοτελούς επενέργειας τωναποφάσεων πουπαίρνονταικατάτοΝόμο. Το Διάταγμα Απαλλοτρίωσης συνιστά ξεχωριστή διοικητική πράξη. Ηύπαρξητου Τοπικού Σχεδίου δεν επηρεάζει το δικαίω- 20 μαγιαπροσβολή τουκύρουςτου. Εκείνο πουδεν μπορεί ναγίνει είναι ηαντιστροφή που επιχειρεί ο αιτητής. Είναι ανεπίτρεπτο, στοπλαίσιο της συζήτησης γιατοκύρος τουΔιατάγματος Απαλ λοτρίωσης, νασυζητείταιτοκύροςτηςαπόφασηςωςπροςτοΤο πικό Σχέδιο. Όπως ακριβώς είναι απαράδεχτοςο παρεμπιπτον 25 έλεγχος Ρυμοτομικού Σχεδίου, (βλ. NemitsasIndustries Ltd. v. Municipal Corporation of Limassol and Another
(1967)3 C.L.R. 134,Παναγιώτης Ξενοφώντος Μεσαρίτηςv. Κυπριακής Δημοκρατίας(ανωτέρω).) 30 Η κατάχρησηήυπέρβαση εξουσίας που καταλογίζει ο αιτητής δεναφορά στην απόφασηγια την έκδοση του Διατάγματος Απαλλοτρίωσης καιδεν αποτελεί θέμαπου μπορεί ναδιερευνη θεί τώρα. Ο παράλληλος ισχυρισμός πωςη Απαλλοτριούσα Αρχήπαρέλειψε ναεκπληρώσει τοκαθήκοντηςγιαέρευναπρος 35 εξεύρεσηάλλης, λιγότερο επαχθούς λύσης, είτε μέσω διαπραγ ματεύσεων είτε με την απαλλοτρίωση άλλου κατάλληλουακινή του, είναι επίσης αβάσιμος. Παραγνωρίζει τοκρίσιμο γεγονός πως,ωςπροςτηνΑπαλλοτριούσα Αρχή,ήτανκαθορισμένηηθέ ση τωνΣχολείων, ηανέγερση τωνοποίων αποτελούσε τονκα- 40 θορισμένο σκοπό δημόσιας ωφέλειας πουθα εξυπηρετούσε η απαλλοτρίωση. (Βλ. συναφώς Hjiloannou v. Republic
(1983)3 C.L.R.536, στη σελίδα 587). 80 4ΑΛΛ 5 10 15 Αντωνίου ν.Δημοκρατίας Κώνσταντινίόης,Δ. Έχει εκδηλωθεί αντιγνωμία ως προς το ανπράγματιπεριήλ θεήόχι σε γνώσητουαιτητήτοΤοπικό Σχέδιο ιδιαίτεραενόψει τηςαναφοράςσεαυτό,πριναπότηνεκπνοήτηςπροθεσμίαςτων 75 ημερών, στην προσφυγή25/93.Εισάχθηκε τέτοιο θέμαενόψει της αρχικής αντίληψης των καθ' ών η αίτηση πως ηπαρούσα προσφυγή, ως προσβάλλουσα ουσιαστικά την απόφασηγια το Τοπικό Σχέδιο,είναι εκπρόθεσμη. Ηίδιαηπροσφυγήπροσδιορίζει τοαντικείμενο της.Είναιτο Διάταγμα Απαλλοτρίωσης και τίποτε άλλο. Ορθά εγκαταλεί φθηκεηπιο πάνωπροδικαστική ένσταση των καθ' ων η αίτηση και παρέλκει ησυζήτηση ως προς το χρόνο έναρξης της προθε σμίαςγια προσβολή τουκύρους τουΤοπικούΣχεδίου. Η προσφυγή αποτυγχάνει και απορρίπτεται. Η προσβαλλό μενηαπόφαση επικυρώνεται. Καμιάδιαταγήγιαέξοδα. Η προσφυγή απορρίπτεται χωρίς έξοδα. 81