← Κύπρος

clr/1995/1995_4_859.pdf

4 ΑΛΛ. 28 Απριλίου, 1995 [ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ, Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟ ΑΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΣΤΕΛΙΟΣ ΓΚΑΡΑΝΗΣ, Αιτητής, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩ ΤΟΥ ΕΦΟΡΟΥ ΦΟΡΟΥ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ, Καθ' ου η αίτηση. (Υπόθεση Αρ. 294/93) Φορολογία — Φορολογία εισοδήματος — Εμπορικό κέρδος — Κριτή­ ρια — Νομολογία — Πώληση μετοχών — Εύλογα επιτρεπτή η κρί­ ση του Εφόρον ότι συνιστούσε εμπορία στην κριθείσα περίπτωση. 5 10 Προσφυγή βάσει τον Αρθρον 146τον Συντάγματος—Φορολογία — Φύ­ ση και έκταση των εξουσιών τον Δικαστηρίου σε φορολογικές υποθέ­ σεις με βάση τη νομολογία — Εφαρμογή στην κριθείσα περίπτωση. Ο αιτητής επεζήτησε με την προσφυγή την ακύρωση φορολογίας που του επεβλήθη σε σχέση με κέρδη από την πώληση μετοχών που πραγματοποίησε στις αρχές της δεκαετίας του 1970 και τα οποίαχα­ ρακτηρίστηκαν ως εμπορικάκέρδηαπότον καθ' ου ηαίτηση Έφορο. 15 Το Ανώτατο Δικαστήριο, απορρίπτονταςτη προσφυγή, αποφάσισε ότι: 20

  1. Το μοναδικόερώτημα που εγείρεται είναι κατά πόσο το κέρδος που πραγματοποιήθηκεαπό τηνπώληση των μετοχών αποτελεί εμπορικό κέρδος, ή είναι απλώς ρευστοποίηση επένδυσης του αιτητήδηλαδή πρόκειταιγιακεφαλαιουχικόκέρδος το οποίοδεν φορολογείται. 25 Το κατά πόσο μία πράξησυνιστά εμπορίααυτό είναι μικτόζήτη­ μα -νομικό και πραγματικό. Αποφασίζεται στην κάθε περίπτωση ξεχωριστά με την εφαρμογήτου Νόμου στα γεγονότα και στα περιστατικά της κάθε υπόθεσης. 859 Γκαράνης ν. Δημοκρατίας (199S) Τα κριτήρια πουεφαρμόζονται γιατηνεπίλυση τουζητήματος που προέκυψε στην παρούσα υπόθεση έχουν επεξηγηθεί σε σω­ ρεία αποφάσεωντουΔικαστηρίου τούτου. Στην υπόθεση Jokaro Investments Ltd., είναι φανερόότικαθοριστικά στοιχεία γιατην κατάληξητου Δικαστηρίου ότι η συγκε­ κριμένη συναλλαγή πουσυνίστατο στην πώληση μετοχών, είχε τον χαρακτήρα εμπορίας αποτέλεσαν ηεπανάληψη τηςπράξης και οτρόπος χρηματοδότησης τηςαγοράς. 5 10 Και στη παρούσα υπόθεση όπως βγαίνει απόταγεγονότα πουο Έφορος είχε ενώπιον του και απότην επιστολή ημερομηνίας 18/1/1993ο αιτητής είχε προβεί σεπωλήσεις μετοχών και σε προη­ γούμενα χρόνια και ηεξόφληση τουδανείου μετοοποίο είχαναγο­ ραστεί οιμετοχές έγινε μετηνπώληση των μετοχών. Οαιτητήςείχε 15 αγοράσειτιςμετοχές μεδάνειοαπότηνΙεράΜονήΚύκκου,τοοποίο αποπλήρωσε μετοτίμημαπωλήσεως των μετοχών.
  2. Ηθέση τηςΚυπριακής Νομολογίας όσον αφοράτηφύση και την έκτασητων εξουσιών τουΔικαστηρίου τούτουπάνωσεφορολογικά 20 ζητήματαόπωςεπαναπροσδιορίστηκε στηαπόφασητης Ολομέλειας, στηνΛεωνίδαςΧ"Μιτσής ν.Δημοκρατίας,, έχει ωςπιοκάτω:"Πρέπεινατονισθεί προκαταβολικάπωςηδικαστική προσέγγι­ ση σε θέματαπου άπτονταιτης εγκυρότητας καταλογισμού φόρουδιέπεται απότοβασικόκανόναότι ηαπόφασητης φορολο­ γικής αρχής δενανατρέπεται από τονακυρωτικό δικαστήαν ήταν εύλογα επιτρεπτήστο πλαίσιο του νόμου καιτων ειδικών γεγονότων τηςσυγκεκριμένης φορολογικής διαφοράς...." 25 30 Ενόψει όλων των πιο πάνω,ηπροσβαλλόμενη απόφασηήτανεύ­ λογα επιτρεπτή στον Έφορο, σύμφωνη μεταστοιχεία που είχε ενώπιον τουκαι μέσασταπλαίσιατηςδιακριτικήςτου εξουσίας. Η προσφυγή απορρίπτεται μεέξοδα. 35 Αναφερόμενες υποθέσεις: SawasAgrotis Ltd. v.CommissionerofIncomeTax, 22C.L.R. 27, 40 CD. HayPropertiesLtdv.RepublicofCyprus

(1989)3C.L.R. 393, Αμάνι Εντερπράϊσες (Χάονσες) Λτδ ν. Δημοκρατίας
(1990)3 ΑΛΛ. 1041, 860 4 ΑΛΛ. Γκαράνης ν. Δημοκρατίας Jojaro Investments Ltdν. Δημοκρατίας
(1991)4ΑΛΛ. 4273, Χατζημιτσής ν. Δημοκρατίας
(1991)3ΑΛΛ.
  1. 5 Προσφυγή. Προσφυγή κατά της απόφασης του Καθ' ου ηαίτηση με την οποία επιβλήθηκε φορολογία στον αιτητήγια κέρδος πουπραγ­ ματοποιήθηκε απόπώληση μετοχών. 10 Ρ.Στανράκης,γιατον Αιτητή. 15 Στ. Χατζηγιάννη-Ιωσήφ, Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τον Καθ' ου η Αίτηση. Cur. adv.vult. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ, Δ.: Ο αιτητής με την παρούσα προσφυγή ζητά την πιο κάτωθεραπεία:- 20 25 "(α)ΔήλωσητουΔικαστηρίου (α)ότιτοκέρδοςτωνΛ.Κ.105.664 τοοποίονεπραγματοποίησεοαιτητήςαπότηνπώληση μετοχών της Sun Estates LtdκαιKykkos Estate Ltdδεναποτελεί εισόδη­ ματο οποίον υπόκειται σε φόρο εισοδήματος και (β)όπ η φο­ ρολογία η οποίαεπεβλήθη επίτουαιτητοΰενσχέσειμετο ποσό τούτο είναι άκυροςκαιάνευνομικής σημασίας. 30 (β) Διάταγμα του Δικαστηρίου ακυρώνων την φορολογία η οποία επεβλήθη επί του αιτητού εν σχέσει με το εν τη ανωτέ­ ρω παραγράφωαναφερόμενον κέρδος ως ούσα άκυρος και άνευ νομικής σημασίας." 35 40 Οαιτητήςστις 12/1/1972 αγόρασε απότην ΙεράΜονή Κύκκου 40.000 μετοχές στην Εταιρεία "KYKKOS ESTATE LTD" για £3.
  2. Τις πώλησε κατά το 1976 στην εταιρεία Καπνοβιομηχανία Γκαράνης και Πετρίδης Λτδ για£39.998 πραγματοποιώντας κέρδος £36.
  3. Στις 20/3/1973ο αιτητής αγόρασε 25.500 μονόλιρες μετοχές στην Εταιρεία "Sun Estates Ltd.", έναντι του ποσού των £65.
  4. Το 1976 πώλησε 18.700απότις πιοπάνωμετοχές έναντι τουπο­ σού των £117.425 πραγματοποιώνταςκέρδος £69.
  5. Το σύνολο του κέρδους που ο αιτητής πραγματοποίησε από τις πιο πάνωπωλήσεις μετοχών του ήταν£105.
  6. 861 Δημητριάδης, Δ. Γκαράνης ν.Δημοκρατίας
(1995)Ο αιτητήςσυμπλήρωσε τη δήλωση εισοδήματος τουγιατο φο­ ρολογικό έτος 1977 (έτος εισοδήματος 1976) στις 12.3.1979.Η δή­ λωση του λήφθηκε στο Γραφείο Φόρου Εισοδήματος στις 31.3.1979.Στις2/6/1979οΈφοροςΦόρουΕισοδήματοςτουέστει­ λεφορολογία μεκώδικαφορολογίας 1 (αρχικήφορολογία).Οαιτητής με επιστολή των κ.κ. Χρύσανθου και Χριστόφορου (Εγκε­ κριμένοι Λογιστές -Ελεγκτές) ημερομηνίας 5/7/1979 υπέβαλε έν­ σταση κατά της πιοπάνωαρχικής φορολογίας. 5 Στις 23/6/1990οκαθ'ουηαίτηση ζήτησε απότον αιτητή μέ- 10 σω των κ.κ. Χρύσανθου και Χριστόφορου ν' απαντήσει γρα­ πτώς σε μερικά ερωτήματα μέχρι την 31.7.
  1. Πραγματικά ο αιτητής έδωσε απαντήσεις σταπιο πάνωερω­ τήματα με επιστολή του ημερομηνίας 11/7/1990μέσω των Λογιστων του. 15 ΟΈφοροςδεν ικανοποιήθηκεαπότιςαπαντήσειςπουδόθηκαν απότοναιτητήκαιθεώρησε τηνπώλησηεκμέρους τουαιτητήτων μετοχών του στις Εταιρείες "Sun Estates Ltd.", και "KYKKOS 20 ESTATE LTD.", ότι αποτελούσε διάθεση εμπορικού αποθέματος . με αποτέλεσμα το κέρδος των £105.664 που πραγματοποίησενα θεωρηθεί εισόδημα πουυπόκειταισεφόροεισοδήματος. Οι λόγοι που οδήγησαν τον καθ' ου ηαίτηση στην πιο πάνω 25 απόφαση αναφέρονται στην επιστολή του ημερομηνίας 18/1/1993που έστειλε στον αιτητή μαζί με την ειδοποίηση τελι­ κής φορολογίας. Παραθέτωολόκληρη την επιστολή. "Αναφέρομαι στην ένστασηκατάτης φορολογίας τουεισοδήματόςσαςγιαταφορολογικά έτη 1974 έως 1978 και 1982 έως 1985, καθώςκαι στον ισχυρισμό σας ότι το κέρδος πουπρο­ έκυψε απότην πώληση μετοχών δεν υπόκειται σε φόρο εισο­ δήματος και σας πληροφορώ ταακόλουθα:- 30 35 (α)Το ουσιώδες κριτήριο στην περίπτωση των μετοχών είναι κατά πόσο κρατούσατε τις μετοχές σαν επένδυση απότην οποία αναμένατε να πάρετε εισόδημα (μέρισμα) ή αν τις κρατούσατεσαν εμπορικό απόθεμαγιαναπραγματοποιή­ σετεκέρδος απότην πώληση τους, διότι δεν είχατε τα ει- 40 σοδήματα για αποπληρωμή των χρεών που δημιουργήσα­ τε από την αγορά των μετοχών και τα αποπληρώσατε με την πώληση των ως εξής:- 862 4ΑΛΛ 5 10 15 20 25 30 35 40 Γκαράνης ν. Δημοκρατίας Δημητριάδης, Δ. (ι) Αγοράσατε κατάτο 1973μετοχές στην SUNESTATES LTD., αξίας £48.059 από την Ιερά Μονή Κύκκου,με δάνειο από τηνΙερά Μονή και τιςπωλήσατε το1976 πίσω στην Ιερά Μονή για£117.425 αποπληρώνοντας ταυτόχρονακαι τοδάνειο. (ιι)Κατά το 1973 αγοράσατε μετοχές στη KYKKOS ESTATE LTD., για£3.700απότην Ιερά Μονή Κύκκου και τιςπωλήσατε κατάτο 1976στη Καπνοβιομηχανία Γκαράνηςκαι ΠετρίδηςΛτδγια£39.988 αποπληρώνο­ ντας ταυτόχρονα καιτοδάνειο. Επιπλέον οι μετοχές δεν σαςαπέφερανοποιοδήποτε εισόδημα. (β)Ηκύρια ασχολία των εταιρειών απότιςοποίεςαγοράσατεκαιπωλήσατε μετοχές ήτανηεμπορία ακινήτων.
  2. Μεβάσηταπιο πάνω,απεφασίσθηότι τοκέρδος πουπρο­ έκυψεαπότιςπωλήσεις μετοχών υπόκειται σεφόρο εισοδή­ ματος.Σαςεσωκλείωειδοποιήσεις περί επιβολής φορολογίας κατόπινενστάσεων. Σεπερίπτωσηπουδιαφωνείτε μετηνπιο πάνω απόφαση μου, μπορείτε ναπροσφύγετε στο Ανώτατο Δικαστήριο μέσα σε 75 μέρες απότηνημερομηνία τωνεσώ­ κλειστων ειδοποιήσεων." Εναντίον τηςπιο πάνωφορολογίας καταχωρήθηκεη παρού­ σαπροσφυγήστις 16/3/
  3. Το μοναδικό ερώτημα που εγείρεται είναι κατάπόσο το κέρ­ δος που πραγματοποιήθηκεαπότην πώληση των μετοχώναποτελεί εμπορικό κέρδος,ήείναι απλώς ρευστοποίηση επένδυσης του αιτητή δηλαδή πρόκειται για κεφαλαιουχικό κέρδος το οποίο δε φορολογείται. Το κατάπόσο μία πράξησυνιστά εμπορία αυτό είναι μικτό ζήτημα- νομικό καιπραγματικό.Αποφασίζεται στην κάθεπερί­ πτωσηξεχωριστά μετην εφαρμογήτουΝόμουσταγεγονότακαι σταπεριστατικάτηςκάθευπόθεσης (βλέπε SavvasAgrotis Ltd., v. The Commissioner of Income Tax, and Limassol Land Investments Ltd., v. The Commissioner of Income Tax, 22 C.L.R. 27 στη σελίδα 30, CD. Hay Properties Ltd. v. The Republic of Cyprus
(1989)3Α.Α.Δ. 393). Τακριτήρια που εφαρμόζονταιγια την επίλυση τουζητήμα­ τος που προέκυψε στην παρούσα υπόθεση έχουν επεξηγηθεί σε 863 Δημητριάδης,Δ. Γκαράνης ν.Δημοκρατίας
(1995)σωρεία αποφάσεων του Δικαστηρίου τούτου. Στην υπόθεση Αμάνι Εντερπράϊσες (Χάονσες) Ατό. ν.Δημοκρατίας
(1990)3 Α.Α.Δ. 1041, ο Δικαστής κ. Α. Λοΐζου εκδίδονταςτηναπόφαση της Ολομέλειας, ανέφερε μεταξύ άλλων τα εξής:5 "ΤοΔικαστήριο τούτο σεσειρά υποθέσεων, οι οποίες ανα­ φέρονται και σε μεγάλη έκταση στις υποθέσειςΑλέξανδρος Παΐκος ν. Γενικού Εισαγγελέα
(1990)3 Α.Α.Δ. 592 και Coiakides Development Co. Ltd. v. Δημοκρατίας
(1990)3 Α.Α.Δ. 977, έχει καθορίσει τις αρχές του τι συνιστά εμπορία 10 γης ηοποίαπράξηέχει τοχαρακτήρα εμπορίας.Δενυπάρχει μια συγκεκριμένη απόφαση στην οποία καθορίστηκαν εξα­ ντλητικά όλατακριτήριακαιαυτότονίζεταισεόλες, αλλάτο σύνολο των υποθέσεων περιλαμβάνει ένα αριθμό κριτηρίων που είναι ταακόλουθα: 15
  1. Το αντικείμενο της περιουσίας.
  2. Ηχρονική περίοδος της ιδιοκτησίας.
  3. Ησυχνότητα παρομοίων πράξεων.
  4. Συμπληρωματική εργασία που γίνεται σχετικά με την περιουσία που πωλείται.
  5. Περιστάσεις που ευθύνονται για την πώληση.
  6. Κίνητρο.
  7. Μέθοδος χρηματοδότησης.
  8. Γνώσητου ιδιοκτήτη.Έχει σημασία κατά πόσον την πράξη αυτήτην κάμνει κάποιος ο οποίος δεν έχει καμιά σχέ­ ση με το επάγγελμα ή μία εταιρεία που ιδρύθηκε για το σκοπόαυτό.
  9. Ο τρόπος απόκτησης·και
  10. Το τι γίνεται με το προϊόν της πωλήσεως." 20 25 30 Το θέμα της εμπορίας των μετοχών αποτέλεσε το αντικείμε­ νο της υπόθεσης Jokaro Investments Ltd. ν. Δημοκρατίας
(1991)4Α.Α.Δ.4273, όπουοΔικαστής κ.Σ.Νικήτας,ανέφερετα εξής:'Τα αγγλικάδικαστικάπροηγούμεναστο πεδίοαυτότουδι­ καίουκαικατ' επέκτασηκαιη κυπριακήνομολογίαδιαμορφώ­ θηκανμεβάσητουςπαράγοντεςπουδιατύπωσετο 1954 ηRoyal Commission on Taxation. Τα στοιχεία αυτά αποκλήθηκαν με γραφικότητα "ταεμβλήματατηςεμπορίας"-thebadgesof trade. Η παραπάνω Επιτροπή επεξεργάστηκε 6 κριτήρια καιπαρότι μεταγενέστερες αποφάσεις πρόσθεσαν και άλλα, τα 6 αποτε­ λούν τους βασικούς δείκτες για τον προσδιορισμό του χαρα864 35 40 4ΑΛΛ 5 10 Γκαράνης ν. Δημοκρατίας Δημητριάδης,Δ. κτήραμιαςσυναλλαγήςήσειράςσυναλλαγών.Έναςτέτοιοςση­ μαντικόςθαέλεγαδείκτηςείναιηεπανάληψητηςπράξης. Ένας άλλος είναι η μέθοδος χρηματοδότησης για την απόκτησητης περιουσίας πουδιατέθηκε,όπως και οι περιστάσεις κάτω από τις οποίες ηπεριουσία εκποιήθηκε. Βλέπε Amani Enterprises Ltd ν. Δημοκρατίας
(1990)3Α.Α.Δ. 1041 καιΓιαννάκηςΝίκολάονκαιΑλλη ν.Δημοκρατίας(\99\)4 Α.Α.Δ. 3106. Το επιχείρημα πως εξ ορισμού ηεταιρείαδεν ασκούσε εμπο­ ρική δραστηριότητα, σχετική μόνο αξία έχει. Η προσέγγιση έχει πάντοτε αντικειμενικό χαρακτήρα.Η απόφασητου Δι­ καστηρίου της Βουλής των Λόρδων στην Griffiths v. J. Ρ. HarrisonLtd [1962] 1 All E.R. 909, 921παρατηρεί: 15 20 25 30 35 40 "No doubt if it is establishedthat a transaction is entered into with the evident intention of making a profit, that may be astrong indication that thecompany was trading. But the corollary by no means follows, that the absence of an intention to make a profit or the intention to make a loss negativestrading. Thetest is anobjective one.The question to be asked is not, quo animo was the transaction entered into but what in fact was done by the company (seeInland Revenue Comrs. v. Incorporated Council of Law Reporting, per Coleridge, C.J. 3 Tax Cas. at p. 113; CarnoustieGolf Course Committee v. InlandRevenue Comrs., per Lord President Clyde 14Tax Cas. at p. 510" Έχωήδηπεριγράψειτασυναφήπεριστατικάτης κρινόμενης απόφασης.Τοκαθοριστικό στοιχείο της επανάληψης της συναλλαγής έχει έντονη την παρουσίατου στην υπόθεσηαυ­ τή. Απ' αυτόσυνάγεται πως ημεταπώληση των μετοχών δεν απέβλεψε στηναξιοποίησητουκεφαλαίουτων αιτητών,αλλά στην επίτευξη κέρδους. Αλλωστε κεφάλαιο δεν υπήρχε. Ο τρόποςχρηματοδότησηςτηςαγοράςσεσυνδυασμό μετηνπα­ ντελή έλλειψη κεφαλαίων συνηγορούν υπέρ των συμπερα­ σμάτων του εφόρου. Το ελάχιστο που απορεί να πει κανείς είναι πως ηαπόφαση τουήτανλογικά επιτρεπτή." ΣτηνπιοπάνωυπόθεσηJokaroInvestmentsLtd.,είναιφανε­ ρό ότι καθοριστικά στοιχεία για την κατάληξη του Δικαστηρίου ότι η συγκεκριμένη συναλλαγή πουσυνίστατο στην πώληση μετο­ χών, είχε τον χαρακτήραεμπορίας αποτέλεσαν η επανάληψητης πράξηςκαιοτρόποςχρηματοδότησης της αγοράς. 865 Δημητριάδης,Δ. Γκαράνηςν.Δημοκρατίας
(1995)Και στην παρούσα υπόθεση όπως βγαίνει από τα γεγονότα που ο Έφορος είχε ενώπιον του και απότην επιστολή ημερομη­ νίας 18/1/1993 (ανωτέρω) ο αιτητής είχε προβεί σε πωλήσεις με­ τοχώνκαισεπροηγούμεναχρόνιακαιη εξόφλησητουδανείουμε τοοποίοείχαναγοραστεί οιμετοχές έγινεμετηνπώλησητωνμετοχών. Οαιτητής είχεαγοράσει τις μετοχές μεδάνειοαπό τηνΙε­ ράΜονήΚύκκου,τοοποίοαποπλήρωσε μετοτίμημα πωλήσεως των μετοχών. 5 Ηθέσητης Κυπριακής Νομολογίας όσον αφορά τηφύσηκαι 10 την έκταση των εξουσιών τουΔικαστηρίου τούτου πάνωσεφο­ ρολογικά ζητήματα όπως επαναπροσδιορίστηκε στην απόφαση της Ολομέλειας, στην Λεωνίδας Χ"Μιτσής ν. Δημοκρατίας
(1991)3Α.Α.Δ.40, έχει ως πιοκάτω:15 "Πρέπεινατονισθεί προκαταβολικάπωςηδικαστικήπροσέγγι­ σησε θέματαπουάπτονταιτηςεγκυρότηταςκαταλογισμούφό­ ρουδιέπεταιαπότοβασικόκανόναότιηαπόφασητηςφορολο­ γικής αρχής δεν ανατρέπεται από τον ακυρωτικό δικαστή αν ήταν εύλογα επιτρεπτήστοπλαίσιο τουνόμου καιτων ειδικών 20 γεγονότων τηςσυγκεκριμένης φορολογικής διαφοράς...." Ενόψει όλων των πιο πάνω,καταλήγωότι η προσβαλλόμενη απόφαση ήταν εύλογα επιτρεπτή στον Έφορο,σύμφωνη με τα στοιχεία που είχε ενώπιον του και μέσα στα πλαίσια της δια- 25 κριτικής του εξουσίας. Η προσφυγή αποτυγχάνει με έξοδα τα οποία να υπολογι­ στούν απότον Πρωτοκολλητή. Ηπροσφυγή απορρίπτεταιμεέξοδα. 866

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.