(1995)11 Μαΐου, 1995 [ΝΙΚΗΤΑΣ, Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟ ΑΡΘΡΟ 146 ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΤΣΑΓΓΑΡΙΔΗΣ, Αιτητής, ν. ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΜΕΣΩΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, Καθ'ου ηαίτηση. (Υπόθεση Αρ. 796/93) Προσφυγή βάσει του Άρθρου 146του Συντάγματος — Αντικείμενο — Αρμοδιότητα του ακυρωτικού δικαστηρίου — Ο έλεγχος τηςβαθ μολογίας γραπτών εξετάσεων όπως οι προεισαγωγικές εκφεϋγει της ακυρωτικής αρμοδιότητας — Δικαστικός έλεγχος χωρεί μόνο στην περίπτωση πλάνης περί τα πράγματα. 5 Με την προσφυγή ο αιτητής προσέβαλε την αξιολόγηση του (βαθμολογία) στο μάθηματων Νέων Ελληνικών κατά τις προεισα γωγικές εξετάσεις για εξασφάλιση θέσης στα ελληνικά πανεπιστή μια στις οποίες έλαβε μέρος. 10 Το Ανώτατο Δικαστήριο, απορρίπτοντας την προσφυγή, απο φάσισε ότι: Ο έλεγχος τηςβαθμολογίαςόπωςκαθορίζεταιαπότονεντεταλμένοεπιθεωρητήκαιφυσικάτουςδύοαρχικούςκριτέςδεναποτελείαρ μοδιότητα καταρχήντου ακυρωτικούδικαστηρίου. Μόνο αν συντρέ χει πλάνηπερί ταπράγματαχωρεί οδικαστικός έλεγχος, είναι από λυτα σχετικές οι παρακάτω αποφάσεις του Σ.τ.Ε. 918 και2019/89, πουαντιμετώπισαν όμοιο πρόβλημαοι οποίεςκαιυιοθετούνται: "ηαξιολόγηση των γραπτών δοκιμίων των υποψηφίων στις γε νικές εξετάσεις καθώς και η εκτίμηση του περιεχομένου τους από την άποψη του ορθού ή μη των λύσεων που εδόθησαν στα θέματα και της εν γένει ικανοποιητικής ή μη διατυπώσεως και 950 15 20 25 4ΑΛΛ. 5 ί0 15 Τσαγγαρίδηςν. Δημοκρατίας εμφανίσεως τωνσυνιστά καθαρώςτεχνικήκρίση που ενεργείται βάσει επιστημονικών γνώσεων συνεπώς ηαξιολόγηση αυτή δεν ελέγχεται ακυρωτικάαπότο Σ.τ.Ε εκτός αν συντρέχει πλά νη περί τα πράγματα αν προκύπτει δηλ. ότι ηκρίση του βαθμολογητή στηρίχθηκε σε ανύπαρκτα ήανακριβήστοιχεία." Διαπιστώνεται ότικαμιάάλληδιάταξηδενπροβλέπειαρμοδιότη τατηςΥπουργού ήάλλουοργάνουναπροβείσεαναθεώρησηήάλλου είδους επέμβαση. Και όπως προεκτάθηκεηαπόφασητουαναβαθμο λογητήστοσυγκεκριμένο μάθημαείναιοριστική.Ενπάσηπεριπτώσει ηδιαφοράβαθμολογίαςτουαιτητήμετοντελευταίο πουπέτυχεναει σαχθεί σε ιατρικήσχολή ήταντέτοιαπουοι προοπτικές τουήτανου σιαστικά ανύπαρκτεςκαι με κάπωςκαλύτερη βαθμολογία.Το θέμα της συνταγματικότητας της απόφασης,που ήγειρε με τρόπο γενικό καιαόριστο οδικηγόρος τουαιτητή,δενπροσφέρεται για ανάπτυξη. Μεταδεδομένα τηςπερίπτωσης δεν μπορεί ναδιακρίνει κανείςπως ο αιτητήςστερήθηκε τουδικαιώματοςεκπαίδευσης. Ηπροσφυγή απορρίπτεταιχωρίςέξοδα. 20 Αναφερόμενεςυποθέσεις: Ioannidou v.Republic
(1966)3 C.L.R. 480, 25 Αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας Αρ. 918/89 και 2019/89. Προσφυγή. 30 Προσφυγή εναντίον της απόφασης του καθ' ου η αίτηση με την οποία δεν έγινε αποδεκτή η εισδοχή του αιτητή στη θέση του τμήματος Ιατρικήςκαι/ήτου τμήματος Οδοντιατρικής των Ανω τάτων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων της Ελλάδας. 35 Δ. Παυλίδης, για τον Αιτητή. Ρ. Παπαέτη, Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για τον Καθ' ου η αίτηση. 40 Cur. adv. vult. ΝΙΚΗΤΑΣ,Δ.: Ο αιτητήςείναι απόφοιτοςΛυκείου. Τον Ιούνιο του 1993 παοακάθησεσε προεισαγωγικές εξετάσεις για εξασφάλι ση θέσης στα ανώτερα και ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα της 951 Νικήτας,Δ. Τσαγγαρίοηςν.Δημοκρατίας
(1995)Ελλάδας. Και συγκεκριμένα στον Ιατροφαρμακευτικό κύκλο(κύ κλος Β). Τις εξετάσεις διοργανώνει το Υπουργείο Παιδείαςκαι Πολιτισμού (καθούηαίτηση) σύμφωνα με κανονισμούς, πουπε ριέχειοΟδηγόςΕξετάσεων,πουεκδίδεικάθεχρόνο.ΟΟδηγόςπε ριέχει πρόνοιες που διέπουν τη διενέργεια των εξετάσεων, τον τρόπο βαθμολόγησης και αξιολόγησης των δοκιμίων και τηνκα τανομήτων θέσεων. Αναφέρεται φυσικάκαιστο περιεχόμενο του κάθεκύκλου σπουδών. 5 Ύστερα από αναβαθμολόγηση, οαιτητήςσυγκέντρωσεσυνολι- 10 κά92.006.Μετηβαθμολογίααυτή θαμπορούσε,σύμφωναμετους παραπάνω κανονισμούς, ναγίνει δεκτός σε φαρμακευτική πανε πιστημιακήσχολή. Καιπράγματιτοόνοματουπεριλήφθηκε στον κατάλογο εισακτέων στο τμήμαφαρμακευτικήςτου πανεπιστημί ουΠατρών.Ησχετική βεβαίωσητουΥπουργείουημερ.2/8/93βρί- 15 σκεται στο διοικητικό φάκελο (κυανούν 126). Η αναλυτική του βαθμολογία φαίνεταιστο κυανούν 125.Ας σημειωθεί ότι σταΝέα Ελληνικά είχετηχαμηλότερη επίδοση(11.796 μονάδες). Το τελευταίο αυτό αποτέλεσμα αμφισβήτησε έντονα ο πατέ- 20 ρας του αιτητή με επιστολή του ημερ. 23/8/93που έγραψε στην ίδιατην Υπουργό. Σεαυτήαναφέρεταιστην επίδοσητουαιτητή στο μάθηματων Νέων Ελληνικών για όλα τα χρόνια των μαθη τικών του σπουδών καιαναλυτικάστηβαθμολογία τουστο ίδιο θέμα κατά την επίδικη εξέταση. Προβάλλοντας τη διαφορά με- 25 ταξύτων βαθμώντων δύοαρχικών βαθμολογητών σχολιάζει με επικριτικούς τόνους το αποτέλεσμα. Περαιτέρω χαρακτηρίζει τον τελικόβαθμόπουπήρεκατά τηναναβαθμολόγηση σανπρο σπάθειασυγκερασμού τωνδιισταμένων απόψεωντωνβαθμολο γητών.Τελικά ζήτησε τηνπαρέμβασητης Υπουργού γιανα απο- 30 φευχθεί, όπως ισχυρίστηκε, αδικίασε βάρος τουαιτητή. ΗΥπουργός απάντησεστις 8/10/93.Τοουσιαστικό μέρος της επιστολής της έχει ως εξής: 35 "Έχω δει το γραπτό του παιδιού σας στα Νέα Ελληνικά το οποίο βαθμολογούμενο πιο σχολαστικά θαμπορούσε ναείχε πάρει ελάχιστες μονάδες επιπλέον. Ωστόσο ησυνολικήβαθ μολογία δε θα του επέτρεπε να εισαχθεί στην ιατρική,όπως διαπιστώνω." Στηγραπτήαγόρευση της,ηδικηγόρος τηςΔημοκρατίαςανα φέρει ότι ηΥπουργός ανέθεσε σε επιθεωρητή,που δεν ήταν μέ λος της εξεταστικής επιτροπής, να ξαναδιορθώσει ταγραπτά 952 40 4ΑΛΛ. 5 10 15 20 25 30 35 40 Τσαγγαοίδηςν.Δημοκρατίας Νικήτας,Δ. του αιτητή. Αυτός διαπίστωσε πως ορθά βαθμολογήθηκε από τουςπροηγούμενους. Καιακόμηότικαιμεταεπιεικέστερα κρι τήριαηβαθμολογίατουδεθατουεξασφάλιζεθέσηστατμήματα ιατρικής και οδοντιατρικής, όπως ήθελε. Πλην τηςπαραπάνω επιστολής ο διοικητικός φάκελοςδεν περιέχει τίποτε άλλο σχε τικό. Ούτε υπήρχε άλλη μαρτυρία. Ο ισχυρισμός δικηγόρου δε συνιστά απόδειξη. Γιαυτό και θα περιορισθώ στο περιεχόμενο της επιστολής που προπαρέθεσα. Το αιτητικό μέρος της προσφυγής περιέχει 5 αιτήματα. Υπάρχει προδικαστική ένσταση ότι το δικαστήριο μπορεί να επιληφθεί μόνο τουαιτήματοςΑ το οποίο έχει ως εξής: "Α. Δήλωση και/ήαπόφασητου σεβαστού δικαστηρίου ότι η πράξηκαι/ήαπόφασητων καθώνηαίτηση που απόρριψετην χορήγησηκαι/ήδιάθεσηκαι/ήτην εισδοχή τουαιτητήστηθέση του τμήματος Ιατρικής των Ανωτάτων Εκπαιδευτικών Ιδρυ μάτωντης Ελλάδαςκαι/ήτουτμήματοςΟδοντιατρικήςαυτών και πουπεριήλθε σεγνώσητουαιτητή,κατάή περίτην2/8/93, είναι άκυρη και/ή παραπαράνομη και/ή στερείται εννόμου αποτελέσματος και/ή αυτόςδενθαέπρεπενααπορριφθεί." Παρατηρώότι με τααιτήματα υπό στοιχεία Β και Γεπιδιώ κεται βασικά η ίδια θεραπεία.Συμφωνώ όμως ότι τα Δ και Ε, που αφορούν στη βαθμολογία, δεν μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο της προσφυγής,δεδομένου ότι σανπροπαρασκευα στικές πράξεις,που είναι ηαληθινή τους φύση,συγχωνεύθηκαν μετηνεπίδικηπράξηπουακολούθησε καιπουείναιημόνηπροσβλητήενέργεια τηςδιοίκησης. Βλέπετηνυπόθεση Ε. Ιωαννίδον ν.Δημοκρατίας
(1966)3Α.Α,Δ.480, στην οποία με παρέπεμψε ηκαΠαπαέτη.Οι βασικέςθέσειςτουδικηγόρουτουαιτητήβρί σκονται στο εξής απόσπασμα της γραπτής του αγόρευσης το οποίο και παραθέτω: " θέσημας είναι ότι στην περίπτωση του αιτητήτη ρήθηκε μεν ητυπικήδιαδικασίαδιόρθωσης τουγραπτούκαι ειδικότερα στο μάθηματωνΝέωνΕλληνικών αλλά μελανθα σμένο τρόπο (όχι ορθή αξιολόγηση). Λαμβάνοντας υπόψη ακόμηότι ηδιαφοράαπότον τελευταίο εισαχθέντα στην ιατρική είναι έντεκα μονάδες 100.839 (αιτητής 92.006)και δε δομένου ότι ηβαθμολογία ήτανλανθασμένη καιστα υπόλοι πα μαθήματα,ο αιτητής θα μπορούσε να εισαχθεί στον κλά δο της πρώτης του επιλογής δηλ. της ιατρικής. Επιπλέον η ΕντιμηΥπουργόςΠαιδείαςσεεπιστολή προςτονπατέρατου 953 Νικήτας, Δ. Τσαγγαρίοηςν.Δημοκρατίας
(1995)αιτητήτον είχεπληροφορήσει πωςείχεδει τογραπτότουστα Νέα Ελληνικά το οποίο βαθμολογούμενο πιο σχολαστικά θα μπορούσε ναείχεπάρειελάχιστες μονάδες επιπλέον." Σχετικά με το τελευταίο θέμαοσυνήγορος είπε,κατάτο στά5 διο των διευκρινίσεων, πως αν έπαιρνε επιπλέον μονάδες θα ήτανδυνατόο αιτητήςναεισαχθεί καισεάλλεςσχολές. Μπορεί στο σημείο αυτόνα επισημανθεί ότι ταπαραδεκτά αιτήματα θε ραπείας επικεντρώνονται και περιορίζονται στην εισδοχή του αιτητή στον ιατροφαρμακευτικό κλάδο.Τέλος υπάρχει και μία 10 γενικήεισήγησηπωςηεπίδικηαπόφασηαντίκειται στο αρθρ. 20 του συντάγματος πουδιασφαλίζει το δικαίωμαεκπαίδευσης. Ο Οδηγός Εξετάσεων περιέχει κανονισμό με τον οποίο εισά γεται ο θεσμός της αναβαθμολόγησης των γραπτών δοκιμίων. Ισχύει μόνο στις περιπτώσεις που ηδιαφορά μεταξύ των αρχι κών βαθμολογιών εκτοξεύεται πάνωαπό 10%. Αναβαθμολογητής είναι ο εντεταλμένος ειδικός επιθεωρητής ηδε βαθμολογία του "διπλασιαζόμενηαποτελεί τοβαθμότουυποψηφίουστο συ γκεκριμένο μάθημακαι είναι οριστική" (Οδηγός Εξετάσεων για τα Ανώτερα και Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματαγια το ακα δημαϊκό έτος 1993-1994,παράγραφος9.3). Η παράγραφος 9.4 προβλέπει ρητά πως δεν επιτρέπεται η επανεξέταση των γρα πτών ήάλληαναβαθμολόγηση.Ας σημειωθεί πως κάθε δοκίμιο βαθμολογείται αρχικά από δύο μέλητης Επιτροπής Αξιόλογησης (παράγραφος 9.1). Υπενθυμίζω ότι εδώέγινε - και είναιδε κτό - αναβαθμολόγηση σύμφωνα με τους κανονισμούς δεδομέ νουότι διαπιστώθηκε ότι ηδιαφορά τηςβαθμολόγησης τωνδύο εξετάσεων ήταν μεγαλύτερη της προβλεπόμενης. 15 20 25 30 Από τηνεισήγησητουδικηγόρου τουαιτητήείναι φανερόπως αμφισβητείταιηουσιαστική εκτίμηση τωνδοκιμίων. Πρέπει όμως ναπωότιηαναφοράσυλλήβδην σεόλαταγραπτάείναιπαντελώς αβάσιμη.Το παράπονοείχεπεριορισθεί μόνο στα Νέα Ελληνικά. Καμιά άλλη πλημμέλεια δεν προσάπτεται στην αξιολόγηση των 35 γραπτώνσταυπόλοιπαθέματα.Καιγιατοθέματων Νέων Ελλη νικώνολόγοςπουπροβλήθηκεήτανηδιάστασητηςβαθμολογίας, που ήτανπολύ μεγαλύτερη του 10%.Οπαράγωνόμως τηςδιαφο ράςχωρίς τίποτεάλλοδενκαθιστάτηδιαδικασίαήτοαποτέλεσμα τηςδιαβλητόήακυρώσιμο.Γιαυτόακριβώςτέθηκετοσύστηματης 40 αναβαθμολόγησης για αντικειμενικότερη κρίση των υποψηφίων από ειδικό επιθεωρητή.Έτσιβλέπωτοσκοπό της διάταξης. Ο έλεγχος της βαθμολογίας όπως καθορίζεται από τον εντε954 4ΑΛΛ. 5 10 15 20 25 30 Τσαγγαρίδηςν.Δημοκρατίας Νικήτας,Δ. ταλμένο επιθεωρητή και φυσικά τους δύο αρχικούς κριτές δεν αποτελεί αρμοδιότητα καταρχήντου ακυρωτικού δικαστηρίου. Μόνοανσυντρέχει πλάνηπερί ταπράγματαχωρεί οδικαστικός έλεγχος. Είναι απόλυτα σχετικές οι παρακάτωαποφάσεις του Σ.τ.Ε. 918 και2019/89,που αντιμετώπισαν όμοιο πρόβλημα τις οποίες καιυιοθετώ: "Η αξιολόγηση των γραπτών δοκιμίων των υποψηφίων στις γενικές εξετάσεις καθώς και η εκτίμηση του περιεχομένου τους απότην άποψητου ορθού ήμητων λύσεων πουεδόθη σαν στα θέματακαι της εν γένει ικανοποιητικής ή μη διατυ πώσεωςκαιεμφανίσεως των συνιστά καθαρώςτεχνική κρίση που ενεργείται βάσει επιστημονικών γνώσεων συνε πώς η αξιολόγηση αυτή δεν ελέγχεται ακυρωτικά από το Σ.τ.Ε εκτός αν συντρέχει πλάνη περί τα πράγματα αν προκύπτει δηλ. ότι ηκρίση του βαθμολογητή στηρίχθηκε σε ανύπαρκταήανακριβήστοιχεία." Διαπιστώνεται ότι καμιάάλληδιάταξηδεν προβλέπει αρμοδιότητα της Υπουργού ήάλλου οργάνου να προβεί σεαναθεώ ρηση ή άλλου είδους επέμβαση. Και όπως προεκτέθηκε η από φασητουαναβαθμολογητήστο συγκεκριμένο μάθημαείναι ορι στική. Εν πάσηπεριπτώσει η διαφοράβαθμολογίας του αιτητή μετοντελευταίο πουπέτυχεναεισαχθεί σε ιατρικήσχολή,όπως φαίνεται στο τμήμα της αγόρευσης που παρέθεσα, ήταν τέτοια που οι προοπτικές τουήταν ουσιαστικά ανύπαρκτεςκαι μεκά πως καλύτερη βαθμολογία.Το θέματης συνταγματικότητας της απόφασης,πουήγειρε μετρόπογενικό καιαόριστο ο δικηγόρος του αιτητή,δενπροσφέρεται για ανάπτυξη. Μεταδεδομένα της περίπτωσης δεν μπορεί να διακρίνει κανείς πως ο αιτητής στε ρήθηκετου δικαιώματοςεκπαίδευσης. Ηπροσφυγήαπορρίπτεται. Δεν εκδίδω διάταγμα για έξοδα. Η προσφυγή απορρίπτεται χωρίς έξοδα. 955