(1996)27Σεπτεμβρίου,1996 [ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. ΧΑΤΖΗΤΣΑΓΓΑΡΗΣ, ΝΙΚΟΛΑΟΥ, Δ/στές] ΑΝΤΩΝΗΣ ΜΙΧΑΗΛΙΔΗΣ, Αιτών, ν. ΕΚΔΟΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ "ΤΗΛΕΓΡΑΦΟΣ" ΛΤΔ, Καθ' ων ηαίτηση. (Εφεσηδι' ΥπομνήματοςAQ. 307) Έφεσηδιά υπομνήματος—Ανώτατο Δικαστήριο, στην εξέτασηεφέσεων διό υπομνήματοςδεν υπεισέρχεταισταευρήματατονπρωτόδικουΔι καστηρίου πάνω στα γεγονότα αλλάπεριορίζεταιστονέλεγχοεπί νο μικώνμόνο θεμάτων. 5 ΤοΔικαστήριο Εργατικών Διαφορών επιδίκασε στον εφεσίβλητο - αιτητή ΛΚ35.940 αποζημιώσεις για τερματισμό της απασχόλησης του απότους εφεσείοντες - καθ'ωνηαίτηση,αφούηύρεότι οτερμα τισμός δενέγινε λόγω πλεονασμού αλλάήτανπαράνομος. 10 Κατόπιν αιτήσεως των εφεσειόντων -καθ'ων η αίτησητο Δικα στήριο, συνέταξε υπόμνημαεφέσεως πουσυμπεριλάμβανε έξι ερωτή ματαπουο ίδιοςο Προεδρεύωνχαρακτήρισεσαννομικά. Οδικηγόρος των εφεσειόντων - καθ'ωνηαίτησηεπιχειρηματολό- 15 γηαεότιτοΔικαστήριο κατέληξεσελανθασμένο συμπέρασμα επίτων ενώπιον του γεγονότων όπως το ίδιο ταδιατύπωσε,ότι ηαπόφαση δενήτανδεόντωςαιτιολογημένηκαιανέπτυξετιςθέσεις τουσεσχέση μετηναναφοράτουπρωτόδικουΔικαστηρίου στο Σύνταγμακαιτον Κυρωτικό Νόμο45/85πουδιέπουν τοδικαίωμαεργασίας. 20 Αποφασίστηκε ότι:
(1)Το Ανώτατο Δικαστήριο,στην εξέταση εφέσεων δι'υπομνήμα τος δεν υπεισέρχεται σταευρήματατουπρωτόδικουΔικαστή- 25 ρίου πάνω στα γεγονότα αλλά περιορίζεται στον έλεγχο επί νομικών μόνον θεμάτων. 1024 1 Α.Α.Δ. Μιχαηλίδης ν. Εκδ. Ex. "Τηλέγραφος" Λτδ
(2)Οι τεθέντες λόγοιέφεσης 1μέχρι 4 δεναποτελούσαν νομικά ερωτήματα, αλλά αφορούσαν τα ευρήματατου πρωτόδικου Δικαστηρίουεπίπραγματικώνγεγονότων. 5
(3)Οι λόγοι έφεσης 5και6αναφέρονταν σε νομικά ερωτήματα, όμως ηαπόφασητουΔικαστηρίου δεν βασίστηκε γενικάκαι αόρισταστοΣύνταγμακαιτονΚυρωτικόΝόμο45/85,αλλάθε μελιώθηκεστασυγκεκριμένακαιπραγματικάερωτήματακατά πόσοη μαρτυρίααποδείκνυεπλεονασμόήόχι. 10 Ηέφεσηδι' υπομνήματοςαπορρίφθη κεμεέξοδα. Αναφερόμενηυπόθεση: 15 Kyros ManufacturingLtdν. Κλεοβούλου
(1992)1(A)A.AA. 936. Έφεσημε Υπόμνημα. 20 Έφεσημευπόμνημασχετικά μεαπόφασητουΔικαστηρίουΕρ γατικώνΔιαφορών(Καλλής,Δ.)ημερομηνίας 30.6.1995στηνΥπό θεσηΑρ. 159/94, μετηνοποίακρίθηκεότι οτερματισμός τηςαπα σχόλησης του εφεσίβλητου ήταν παράνομος και αδικαιολόγητος και δενοφείλετο σεπλεονασμό. 25 Αρ. Γεωργίου,γιατους Εφεσείοντες -Καθ'ωνη Αίτηση. Μ.Παπαπέτρου,γιατον Εφεσίβλητο -Αιτητή. 30 35 40 ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ,Δ: ΤηναπόφασητουΔικαστηρίουθαδώ σει οδικαστήςΧρ. Χατζητσαγγάρης. ΧΑΤΖΗΤΣΑΓΓΑΡΗΣ,Δ.: Τουπόμνημααυτόαφοράαπόφαση του Δικαστηρίου Εργατικών Διαφορών ημερ. 6.6.1995 με την οποίαεπιδικάσθηκανστον εφεσίβλητο-αιτητή £35.940σαναποζη μιώσεις σε σχέση με τον τερματισμό της απασχόλησης του από τους εφεσείοντες-καθ' ων ηαίτηση. Ας σημειωθεί ότι το ενλόγω ποσόθαήτανκαταβλητέοκατάτοήμισυαπότουςεφεσείοντες και κατάτο ήμισυ απότοΤαμείοΠλεονάζοντος Προσωπικού. Ως εκ τούτουτοΤαμείοσανεπηρεαζόμενοεκπροσωπήθηκεστηνπρωτό δικηδιαδικασίακαικρίναμεότιέπρεπεναέχειτηνευκαιρίαναεκ προσωπηθεί στην παρούσαδιαδικασία,όπωςκαιέγινε. Ηδικηγό ρος όμως της Δημοκρατίας που εκπροσώπησε το Ταμείοδήλωσε ότι αυτόδενήθελεναλάβειθέση στην ενώπιό μαςδιαδικασία. 1025 Χατζητσαγγάρης, Δ. Μιχαηλίδης ν. Εκδ. Ετ. "Τηλέγραφος"Λτδ
(1996)Μετην επίδικηαπόφασηέγινεδεκτή ηθέσητου εφεσίβλητου ότι ο τερματισμός της απασχόλησης του από τους εφεσείοντες ήτανπαράνομοςκαιαδικαιολόγητοςKOLδενοφείλετο σεπλεονα σμό όπως αυτοί ισχυρίζονταν. Τουπόμνημασυντάχθηκε αφούο Προεδρεύον τουΔικαστηρίου ΕργατικώνΔιαφορώνέκαμεδεκτό σχετικό αίτηματων εφεσειόντων, θέτειδεενώπιό μαςταακόλου θα ερωτήματα που χαρακτηρίζονται από τον ίδιο σαν νομικά ερωτήματα: "ΠΡΩΤΟ: Μεβάσητοθεσμικό πλαίσιο εγκαθίδρυσης και κα θορισμούκαιρύθμισηςτηςδιαδικασίαςακροάσεως εργατικής διαφοράς, σωστά έχουμε καταλήξει στα ευρήματαμαςπάνωσταπραγματικάγεγονόταπου συνώδευαν και περιστοίχιζαν τον τερματισμό της απασχόλησηςτουαιτούντος; Μεάλλαλόγια, υπό κεινταιαυτάμαςταευρήματασεαμφισβήτησηενώ πιον του Ανωτάτου Δικαστηρίου υπότην ιδιότητα τουωςδευτεροβάθμιουδικαιοδοτικού οργάνου; 10 ΔΕΥΤΕΡΟΝ: Η απόφαση μας περιέχει, εν όψει των δοσμένων ευρημάτων μας πάνω στα γεγονότα, τη δέουσα και/ήκατάλληλη αιτιολογία σύμφωνα τόσο με τις αρχές της φυσικής δικαιοσύνης όσο και με την πρόνοια τουΚανονισμού 10,παρ.2τουπερίΕτη σίων Αδειών Μετ' Απολαβών Νόμου αρ. 8/67 όπωςτροποποιήθηκε; 20 ΤΡΙΤΟΝ: Το συμπέρασμα μαςγιααποτυχίατων εργοδοτών να αποδείξουν το λόγο που επικαλέσθηκαν και η καταχρηστική άσκηση του δικαιώματος τους στη καταγγελία της σύμβασης τους με τον αιτούντα, πάντοτε μέσαστα δοσμένα πραγματικά γεγονότα, είναιανατρέψιμο; ΤΕΤΑΡΤΟΝ: Εν όψει του πραγματικούευρήματος μαςπερί μη συνδρομής λόγων πλεονασμού σωστάκαταλήξαμε στην εφαρμογήτουΑρθρου 3
(1)σε συνδυασμό με τον Πρώτο Πίνακα,παρ.4 τουπερί Τερματισμού ΑπασχολήσεωςΝόμου; ΠΕΜΠΤΟΝ: Η αναφοράστηναπόφασημαςτουΑρθρου 13του Κυρωτικού Νόμουαρ.45/85,έγινεκαθ' υπέρβαση εξουσίας, αυθαίρετακαι λανθασμένα και σεκάθε 1026 15 25 30 35 40 1 Α.Α.Α. Μιχοηλίδης ν. Εκδ. Ετ. 'Τηλέγραφος"Λτδ Χατζητσαγγάρης, Α. περίπτωσηδενεφαρμοζότανστηνυπόκρίσηεργα τικήδιαφορά; ΕΚΤΟΝ: 5 ΗμνείατουΑρθρου9του Συντάγματοςωςπαρέχοντος κατευθυντήρια γραμμή στην σκέψη μας ήταννομικά εσφαλμένη;" Συνοπτικά τα γεγονότα της υπόθεσης όπως διακριβώθηκαν απότοπρωτόδικοδικαστήριοείναιταακόλουθα: Οαιτητής-εφε10 σίβλητος προσλήφθηκε από τους εφεσείοντες την 1.3.1973 και έκτοτε εργάζετο στην εφημερίδα τους "Χαραυγή" σαν συντάκτης και μετάσαν μέλοςτηςσυντακτικής επιτροπής. Συγχρόνωςήταν ενεργά αναμεμειγμένος στακομματικάπράγματατουΑΚΕΛ σαν μέλοςτηςΚεντρικής Επιτροπήςτου. Το 1987,μετάαπότηνάσκη15 σηκριτικής εκ μέρους του εναντίον τουκόμματος,ο εφεσίβλητος δεν επανεξελέγη στην Κεντρική Επιτροπήκαι έπαυσε επίσης να καλείται στις συνεδρίες της ΣυντακτικήςΕπιτροπήςτης εφημερί δας. Στις21.6.1993τοΔιοικητικό Συμβούλιοτωνεφεσειόντων, εν όψεισυνεχών ζημιώντης εταιρείας, αποφάσισεναπροβεί σεδρα20 στικήμείωσητωνεκδοτικώνεξόδωντηςεφημερίδαςκαισταπλαί σια αυτάκατάργησετοτεχνικό τμήματης εφημερίδαςκαι απόλυ σετοπροσωπικότουσανπλεονάζον.Στησυνέχεια,μετηνίδιαβά ση,στις 17.11.1993αποφάσισετην απόλυσητριών μελώντουσυ ντακτικούπροσωπικού,περιλαμβανομένου και του εφεσίβλητου, 25 σαν πλεονάζοντος. Ηαπόφασηαυτήκοινοποιήθηκε στον εφεσί βλητο την 31.1.1994. Στηνειδοποίηση της απόλυσηςαναφέροντο οι ακόλουθοι λόγοι: 30 35 40 "Ο πλεονασμός οφείλεται στο ότι τα οικονομικά της εταιρείας δεν ευρίσκονται σεκαλήκατάσταση,λόγω σοβαρώνπι στωτικών δυσκολιών και άλλων οικονομικών προβλημάτων, αλλαγήοργάνωσης εργασίαςκαθώςκαιάλλων λόγων πουσυ νιστούν πλεονασμό." Τους λόγους αυτούς ισχυρίστηκαν οι εφεσείοντες και στηδια δικασίαενώπιον τουΔικαστηρίου ΕργατικώνΔιαφορών. Τοπρωτόδικοδικαστήριοαποφάνθηκεότι οι εφεσείοντες απέ τυχαν να αποδείξουν ότι η απόλυση του εφεσίβλητου οφείλετο στους λόγους πλεονασμούπουαυτοίεπικαλέσθηκαν. Τοδικαστή ριο απέδωσε την απόλυση στην απώλεια εμπιστοσύνης των εφε σειόντων προς τον εφεσίβλητο λόγω των κομματικών εξελίξεων πουπροαναφέρονται,στην αμφισβήτησητηςαποδοτικότητας του εφεσίβλητου μετά πουυπέστη εγκεφαλικό επεισόδιο τον Σεπτέμ1027 Χατξητσαγγ«0η5ί Δ. Μιχαηλίδης ν. Εκδ. Ετ. "Τηλέγραφος"Λτδ
(1996)βριο του 1992 καιστο ότι ήταν υψηλόμισθος. Οι λόγοιαυτοί,κατάτηνάποψητουπρωτόδικουδικαστηρίου, αφορούσαν το πρόσωπο του εφεσείοντα και,παρά την δεδομένη οικονομική κατάστασητηςεταιρείας,δενπήγαζαναπότοοικονο- 5 μικόσυμφέροντηςεπιχείρησης. Τοδικαστήριοτόνισεμάλισταότι αν πράγματι συνέτρεχαν λόγοι πλεονασμού, οι εφεσείοντες θα έπρεπενα προσέφευγαν σεάλλα μέτρακαιδιαδικασίεςπριναπό τηναπόλυση. Εξάλλου τοδικαστήριοθεώρησε ότι οι εφεσείοντες δενέλαβανεπαρκώςυπόψητουςταπολλάχρόνιαυπηρεσίας,την 10 ηλικία,τηνυγείακαιτηνοικονομικήκαιοικογενειακήκατάσταση του εφεσίβλητου. Τοπρωτόδικοδικαστήριο κατέληξε στο συμπέ ρασμα ότι η απόφασητων εφεσειόντων για απόλυση του εφεσί βλητου παραβίαζε,καιτοδικαίωμαεργασίαςτουτοοποίοτουεγ γυάται το Σύνταγμακαι οι νόμοι. Μεαυτήτην αντιμετώπιση το 15 πρωτόδικο δικαστήριο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι προβληθέντες λόγοι απόλυσης ένεκα πλεονασμού ήταν αδικαιολόγητοι καιανυπόστατοι. Ηβασικήθέσητουδικηγόρουτων εφεσειόντων στην αγόρευση 20 του ήταν ότι το πρωτόδικο δικαστήριο κατέληξε σε λανθασμένο συμπέρασμα επίτων ενώπιον τουγεγονότων όπωςτο ίδιοτα δια τύπωσε, προβάλλοντας τον ισχυρισμό ότι ταγεγονότα αυτάκαι ιδιαίτερα ηοικονομική κατάστασητης εταιρείας δικαιολογούσαν εύρημαπλεονασμού. Γιατονλόγοαυτόοδικηγόρος των εφεσει- 25 όντωνυποστήριξε επίσηςότιηαπόφασητουδικαστηρίουδενήταν δεόντωςαιτιολογημένη. Τέλοςανέπτυξετιςθέσειςτουσεσχέσημε την αναφοράτουπρωτόδικουδικαστηρίουστο Σύνταγμακαιτον Κυρωτικό Νόμο45/85,πουδιέπουντοδικαίωμαεργασίας. 30 Ο δικηγόρος του εφεσίβλητου εισηγήθηκε βασικά ότι οι προ βαλλόμενοι λόγοιέφεσης δεναποτελούννομικούςλόγους ώστενα δικαιολογείται ησύνταξηκαιπαραπομπήυπομνήματος. Ταγεγο νότα όπως ανάφερεδενήσανυπόαμφισβήτηση καιούτε μπορού σαννααμφισβητηθούνταεπ'αυτώνευρήματατουπρωτόδικουδι- 35 καστηρίου,τα οποία απορρίπτουντην αξιοπιστίατης μαρτυρίας των εφεσειόντων ότι ολόγοςαπόλυσης ήτανη οικονομική δυσχέ ρεια της εταιρείας. Ως εκ τούτου υποστήριξε περαιτέρω ότι το πρωτόδικο δικαστήριο ορθάκαι αιτιολογημένα κατέληξε στο συ μπέρασμα ότι ο ισχυριζόμενος πλεονασμός δεν απεδείχθηκαι η 40 απόλυσηήτανπαράνομη. Είναι νομολογημένο ότι τοΑνώτατο Δικαστήριο στην εξέταση εφέσεων δι' υπομνήματος δεν υπεισέρχεται στα ευρήματα του 1028 1 Α.Α.Δ. Μιχαηλίδης ν. Εκδ.Ex. "Τηλέγραφος"Λτδ Χαι ζητσαγγάρης, Δ. πρωτόδικου δικαστηρίου πάνω στα γεγονότα αλλά περιορίζεται στον έλεγχο επίνομικών μόνο θεμάτων. Όπως ανεφέρθη στην απόφασητουΑνωτάτου Δικαστηρίου στηνέφεσηδι'υπομνήματος αρ. 281, Kyros Manufacturing Ltd ν.ΚαίτηςΚλεοβούλου, ημερ. 5 26.6.92στη σελίδα6: 10 15 "Δεν υπάρχειαμφιβολίαότι,όπωςπάγιαέχεινομολογηθεί, εφέ σειςδι' Υπομνήματος, όπως είναιη παρούσα, περιορίζονται σε νομικά μόνο θέματα,ταδεευρήματατουπρωτόδικου Δικαστηρίου πάνω στα γεγονότα της υπόθεσης δεν ελέγχονται από το Ανώτατο Δικαστήριο. Ενδεικτικάαναφέρωεπίτου προκειμένου τηνυπόθεσηAJouetClothingManufacturersLtd v.Athanasiou andAnother
(1988)1 C.L.R.626. Σχετικές είναι επίσης οιυπο θέσεις In Re Hadjicostas
(1984)1 C.L.R. 513, καιStratis Stylianides v.Phaedra Paschalidou
(1985)1C.L.R. 49, στις οποίες, όμως,τονίστηκε ότι θέματαπου αφορούντην ερμηνεία και εφαρμογήτουνόμου πάνωσταγεγονότα είναι θέματααπο κλειστικά νομικής φύσης και μπορούν,ως εκ τούτου,ν'αποτε λέσουντοαντικείμενο έφεσης δι1 Υπομνήματος." 20 25 30 35 Κατάτην άποψημαςοι λόγοι έφεσης 1,3και4δεν αποτελούν νομικά ερωτήματα αλλά αφορούν τα ευρήματα του πρωτόδικου δικαστηρίου επίτωνπραγματικώνγεγονότων, ταοποίααποφάσι σεστην άσκηση τηςαποκλειστικής τουδικαιοδοσίαςκαιδεν εμπίπτουν σταόριαδικής μαςαναθεώρησης. Το ίδιο ισχύει κατά συ νέπεια καιγια τονλόγοέφεσης 2,αφούθεωρούμε ότι τοδικαστή ριοδικαιολόγησε ταευρήματακαισυμπεράσματατουσεαναφορά μετηναξιοπιστία της ενώπιον τουμαρτυρίας. Οιλόγοιέφεσης5 και6 μπορείνααναφέρονταισενομικάερω τήματα αλλά είναι φανερό απότην απόφασητου πρωτόδικου δι καστηρίου ότιαυτή δεν βασίστηκε γενικά και αόριστα στο Σύ νταγμα και στον Κυρωτικό Νόμο αλλά θεμελιώθηκε στα συγκε κριμένα και πραγματικάερωτήματα κατάπόσο ημαρτυρία αποδεικνύει πλεονασμό ή όχι. Για τους πιο πάνω λόγους καταλήγουμε στο συμπέρασμαότι δενυπάρχει περιθώριο για επέμβασημας. 40 Ηέφεση δι' υπομνήματος απορρίπτεταιμεέξοδα. Η έφεσηδι' υπομνήματος απορρί πτεται μεέξοδα. 1029