(1996)25Οκτωβρίου,1996 [ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΗΣ, ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ,ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ,Δ/στές] ΑΝΤΩΝΑΚΗς ΠΛΕΪΜΠΕΛ ΚΑΙ ΆΛΛΟΙ, Εφεσείοντες-Εναγόμενοι, ν. ΙΩΑΝΝΗΦΥΤΙΔΗ ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ, Εφεσψλήτων - Εναγόντων, (ΠολιτικέςΕφέσειςΑρ. 8822,8823) Εξώγαμα — Κληρονομικό δικαίωμα εξωγάμου επί τηςπεριουσίας τον φασικού πατέρα του και των κατιόντων αυτού — Φυσικόςπατέρας και νόμιμα τέκνα του, δενέχουνκληρονομικόδικαίωμαεπί τηςπερι ουσίας τονεξωγάμου. 5 Κληρονομικό δικαίωμα— Φυσικόςπατέρας και νόμιμα τέκνατον, δεν έχουν κληρονομικό δικαίωμα επί τηςπεριονσίας τον εξωγάμον τον πατέρα — Αντίθετα τοεξώγαμο έχει, Αρθρο9 τονπερί τηςΣυμβάσε ως επί της Νομικής Καταστάσεως Εξίογάμων Τέκνων(Κυρωτικοί)) Νόμου του 1979Ν. 50/79. Οι εφεσείοντες -εναγόμενοι,διεκδίκησανδικαιώματα επίτηςπε ριουσίας τουαποβιώσανταπατέρατωνεφεσίβλητων - εναγόντων. Ο πατέρας τους μ. Χαράλαμπος Φυτίδηςήτανεξώγαμο τέκνοτηςΜηλούς απότοχωριόΦύτητηςΠάφου. Βάσισανστις διεκδικήσειςτους 15 στον ισχυρισμό on οαποθανώνπατέραςτους μ.Σαφκιάςήτανο φυ σικός πατέραςτου μ. Χαράλαμπου Φυτίδη. Πρόβαλαν σαν νομική βάσητωνδιεκδικήσεων τουςτοΑρθρο 9τουπερίτης Συμβάσεωςεπί της Νομικής Καταστάσεως Εξωγάμων Τέκνων (Κυρωτικού) Νόμου του 1979 (Ν.50/79), πουπροβλέπει OXLτοεξώγαμοτέκνοέχει κλήρο- 20 νομικό δικαίωμαεπίτηςπεριουσίαςτουπατέρακαιτης μητέραςτου καθίός και μέλους της οικογένειας του πατέραήτης μητέραςτου ως εάν είχε γεννηθεί σε νόμιμο γάμο. Πρότεινανότι κατ'εφαρμογήτης αρχής της ισότητας,αφούτο εξώγαμο έχει κληρονομικό μερίδιο επί τηςπεριουσίαςτουπατέρακαιτωννομίμωνπαιδιώντου,έτσικαιτα 25 νόμιμα παιδιά θα πρέπει να κληρονομούν το εξώγαμο τουπατέρα τους. Ο μ. Σαφκιάς,ουδέποτε αναγνώρισετον μ. Χαράλαμπο Φυτί1102 10 1 Α.Α.Δ. Πλεϊμπελ κ.ά. ν.Φυτιδη χ.ά. δη σανεξώγαμοτου,αλλάαυτόςείχετηνπεποίθησηότιομ.Σαφκιάς ήτανοφυσικός πατέραςτου. ΗΜηλούουδέποτεδιεκδίκησε πατρό τητααπόοποιονδήποτε,γιακανένααπότα4 εξώγαμαπαιδιάτης. 5 Αποφασίστηκεότι: 10
(1)Ηισότηταπουκαθιερώνει το Αρθρο 9τουπερίτηςΣυμβάσείύς επίτης ΝομικήςΚαταστάσεως ΕξωγάμωνΤέκνοον(Κυρωτικού)Νόμουτου 1979 (Ν. 50/79), μετηνοποίαπαραχωρείται κληρονομικό δικαίωμα στο εξώγαμο επί της περιουσίας του φυσικού πατέρατουκαιτων μελών της οικογένειας του, λει τουργεί μεταξύτων νομίμων και εξωγάμων που δεν αναγνω ρίζει οφυσικόςτουςπατέρας. 15
(2)Οφυσικόςπατέρας,πουδενέχει αναγνωρίσει τοεξώγαμοκαι οικατιόντεςτου,δενέχουνκληρονομικό μερίδιοεπίτηςπερι ουσίαςτουεξωγάμου. Ηέφεσηαπορρίφθηκεμεέξοδα. 20 Αναφερόμενη υπόθεση: Μαλαχτον ν.Αρμεϊπη και Αλλης
(1987)1 Α.Α.Δ.
- 25 30 Έφεση. Έφεση από τους εναγόμενους κατά της απόφασηςτου Επαρ χιακού Δικαστηρίου Λεμεσού (Γ. Νικολάου, Π.Ε.Δ. και Κ. Κληρίδης, Ε.Δ.) που δόθηκε στις 26 Αυγούστου 1992 (Αρ. Αγωγής 722/91)στην οποίααποφασίσθηκεότι οι εναγόμενοι δεν έχουν νο μική βάσηγιακληρονομικό δικαίωμαεπί της περιουσίας του ενά γονταυπ' αριθμό
- Μ. Μοντάνιος και κ. Φ.Αποστολίδης, για τους Εφεσείοντες. 35 Χρ. Πουργουρίδης, για τους Εφεσίβλητους 1 και
- Χρ. Γεωργιάδης,για την Εφεσίβλητη
- 40 Cur. adv. vult. ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΗΣ, Δ.: Την απόφασητου Δικαστηρίου θα δώ σει οδικαστής Χρ. Αρτεμίδης. 1103 Πλεϊμπελχ.ό.ν.Φυτίδη χ.ά.
(1996)ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ,Δ.: Η ΜηλούέζησεστοχωριόΦύτητηςΠάφου. Απέκτησε4 παιδιά, 3γιους και μιακόρη,χωρίς ποτένα είχεπα ντρευτεί. Εναςαπόταπαιδιάαυτά,οΧαράλαμποςΦυτίδηςαπε βίωσεστις6.1.91στηΛεμεσό, αφήνονταςμεγάληπεριουσία,δίχως όμως διαθήκη. Ο Φυτίδηςμετανάστευσε στο εξωτερικό το 1936 5 και επέστρεψεστην Κύπρο, όπουεγκαταστάθηκεμόνιματο 1953. Δεν νυμφεύθηκεκαιδενάφησεαπογόνους. Ηαντιδικία στο πρωτόδικοΔικαστήριο,αντικείμενο καιστην παρούσα έφεση,αφορά στακληρονομικά δικαιώματα καιτηδια- 10 χείρισητηςπεριουσίαςτουΦυτίδη. Τααδέλφιατου,εφεσίβλητοιενάγοντες,αξίωσαν διάταγμαεμποδίζοντους εφεσείοντες-εναγόμενους νααναμειγνύονταιστηδιαχείρισητηςπεριουσίαςτουΦυ τίδη, και συνακόλουθα δήλωση πως είναι οι μόνοι κληρονόμοι του. Ηαγωγήτων εναγόντων-εφεσιβλήτων ακολούθησε προσπά- 15 θεια των εναγομένων-εφεσειόντων να αναλάβουν τη διαχείριση της περιουσίας του Φυτίδη, στην οποίααντέστησαν οι εφεσίβλη τοι. Οιεφεσείοντες,πουείναικατιόντεςτουμ,Σαφκιάπουέζησεκι' 20 αυτόςστηΦύτη,βασίζουντηναπαίτησητουςγιακληρονομικόμε ρίδιοστηνπεριουσίατουΦυτίδηστον ισχυρισμό τουςπωςοΣαφ κιάς είναι ο φυσικός πατέραςτουΦυτίδη. Νομικήβάση γι'αυτή την αξίωση παρέχει, σύμφωνα με την εισήγηση των δικηγόρων τους,το Αρθρο9 τουπερί Συμβάσεως επίτηςΝομικής Καταστά- 25 σεως Εξωγάμων Τέκνων, (Κυρωτικός) Νόμος του 1979,Ν.50/79, πουπροβλέπει ταπιο κάτω: 'Το εξώγαμοντέκνονθαέχητοαυτόκληρονομικόν δικαίω μαεπίτηςπεριουσίαςτουπατρόςκαιτηςμητρόςαυτούκα- 30 θώςκαιμέλουςτηςοικογένειαςτουπατρόςήτηςμητρόςαυ τού,ως εάνείχεγεννηθήενγάμω". ΤοπρωτόδικοΔικαστήριοεπιλαμβάνεταιtrfflV εμπεριστατωμέ νη απόφασητου τηςπιο πάνω διάταξης,καιάλλων πουδεν μας 35 αφορούν στην έφεση, που περιορίστηκε μόνο στην ερμηνεία και εφαρμογήτουπιοπάνωάρθρου. ΤοπρωτόδικοΔικαστήριο απο φάνθηκεπωςοι εφεσείοντες δενέχουνβάσειαυτού,ήάλληςνομι κής διάταξης,κληρονομικό δικαίωμαεπίτηςπεριουσίας τουΦυ τίδη. Κατά συνέπεια αποδέκτηκε την αγωγή των εφεσίβλητων- 40 εναγόντων,καιστηδηλωτικήαπόφασητουορίζει πακ; αυτοίείναι οι μόνοι κληρονόμοι τουΦυτίδη. Το Δικαστήριο προχώρησε όμως και αξιολόγησε τημαρτυρία 1104 1 Α.Α.Δ. 5 Πλεϊμπελχ.ά.ν.Φντίδηκ.ά. Αρχεμίδης,Δ. που προσκομίστηκε, και που αφορούσε στον ισχυρισμό για την πατρότητα του Φυτίδη, ώστε το Εφετείο να έχει ενώπιον του τα συμπεράσματακαιδιαπιστώσειςτουδικάσαντοςΔικαστηρίουκαι πάνα) σ' αυτή τη πτυχή της υπόθεσης, σε περίπτωση που θα εκφραστεί διαφορετικήγνώμη επί τηςνομικήςπλευράς. Μολονότι η μαρτυρία που δόθηκε στο Δικαστήριο, και που αφορούσε όπως είπαμε ήδηστην πατρότητατου Φυτίδη,δεν έχει οποιαδήποτε σημασία, θααναφερθούμε σ'αυτή με πολλήσυντο10 μίαγιαναστήσουμε το σκηνικό τηςυπόθεσης. Σύμφωναλοιπόν μετους εφεσείοντες, καιπουηίδιαηΜηλού μόνον απότοντάφο της μπορούσε να ακούσει,αυτήήτανγνωστήως ηπόρνητουχω ριού.ΜήτεογιοςτηςΧαράλαμποςΦυτίδης, αφούπέθανετο 1991, αφήνοντας τη μεγάλη περιουσία αντικείμενο της παρούσαςδια15 φοράς,είχετην ευκαιρίαναακούσει τικαταμαρτυρούνσήμερα οι εφεσείοντες στη μητέρατου,ως αποδεικτικόστοιχείο γιανακλη ρονομήσουν καιαυτοίαπότηνπεριουσίατου. Έτσι, και για τη συμπλήρωση της ιστορίας, εμείς νομίζουμε 20 πως η Μηλού είχε μια ιδιότητα. Φαίνεταιπαιςήταναπονήρευτη γυναίκα, η οποία δεν διεκδίκησε πατρότητα για κανένα από τα παιδιάτηςαπότουςάρρενεςπουτηνεπισκέφτηκανγια σεξουαλι κήεπαφή. 25 30 Το πρωτόδικο Δικαστήριο αξιολόγησε τη μαρτυρία πουπροσήχθη, και,πολύ ορθά,κατέληξε στο συμπέρασμα πως δεναποδείκτηκεότιοΣαφκιάςήτανοπατέραςτουΦυτίδη,μολονότι οτε λευταίος ειλικρινάπίστευεπωςήτανγιοςτουΣαφκιά. Εκείνοπου έχεισημασία,κατά νόμο,καιτούτοαποδείκτηκεαπότημαρτυρία, είναιπωςοίδιοςοΣαφκιάςουδέποτεαναγνώρισετονΦυτίδη, μή τε καιτονθεώρησε ποτέ ωςπαιδί του. Η νομική πτυχή της υπόθεσης είναι ενδιαφέρουσα. Εισηγού νταιοι συνήγοροι τωνεφεσειόντων πως,εφόσον οσκοπόςτηςπιο 35 πάνωδιάταξηςτου Νόμου είναι ηαποκατάστασητων εξωγάμων τέκνων, έτσι πουνακληρονομούν τη μητέρα και το φυσικό τους πατέρα καιταμέλητων οικογενειών τους (της μητέραςκαι φυσι κούπατέρα),έπεταιπωςκαιοφυσικός πατέρας,καιοι κατιόντες τουτελευταίου κληρονομούν τοεξώγαμοπαιδίτου. Διατείνονται 40 δεοισυνήγοροι πωςτοεπιχείρηματούτοστηρίζεταιστηναρχήτης ισότητας,όπωςδιασφαλίζεταιστο Αρθρο28 του Συντάγματος. Ηπιοπάνα)εισήγησηείναιολωσδιόλουεσφαλμένη. Η λεκτική διατύπωσητουΑρθρου9τουΝ.50/79δεν επιδέχεται άλλης ερμη1105 Αρχεμίδης, Δ. Πλεϊμπελ κ.ά. ν.Φυτίδη χ.ά.
(1996)νείας απόαυτήπου το γράμματης μεταδίδει. Πράγματι,σκοπός τωνπρονοιών τουάρθρουείναιηηθικήκαιουσιαστικήαποκατά σταση στην κοινωνία εξώγαμων παιδιώνπου δεν αναγνωρίζει ο φυσικός πατέρας.Ταπαιδιάαυτάτίθενταιακριβώςστο ίδιονομι κόκαθεστώς,αναφορικάμεκληρονομικό δικαίωμα απότονφυσι- 5 κό τους πατέρα, και τους συγγενείς του τελευταίου, ως εάνήταν νόμιμο παιδίτου.Θαήτανόμωςπαράλογο,καιολωσδιόλου αντί θετο μετο ευγενέςπεριεχόμενο τουΝόμου,ανγινότανδεκτήηθέ σητων συνηγόρων των εφεσειόντων, γιατίσ' αυτήτην περίπτωση θα απέληγε στην επιβράβευση του φυσικού πατέραμε το να κλη- 10 ρονομεί τοεξώγαμο παιδίτου,πουουδέποτεο ίδιος αναγνώρισε. Η ισότητα που επιφέρει, η ομολογουμένως δίκαιη διάταξη, λει τουργεί μεταξύ των νομίμων τέκνων και των εξωγάμων, πουδεν αναγνωρίζει ο φυσικός τους πατέρας.Τούτο έχει λεχθείκαι στην απόφασητουΔικαστηρίου μαςστην υπόθεση Μαλαχτον (ωςδια· 15 χειρίστριας) ν.ΑρμεντηκαιΆλλης
(1987)1Α.Α.Δ.207. (Δεςτην απόφασητουδικαστήΣτυλιανίδημετηνοποίασυμφώνησανγενι κάκαιοι δικαστέςΤριανταφυλλίδης Π.,καιΑ,Λοϊζου). Ηέφεσηκρίνεται εξ' ολοκλήρου αβάσιμη και απορρίπτεταιμε 20 έξοδα. Η έφεσηαπορρίπτεται μεέξοδα. 1106