clr/1996/1996_1_1193.pdf

(1996)στραφεί ολοσχερώς. Συγκεκριμένα, θεώρησε τημαρτυρίατουεμπειρογνώμονα γιατον εφεσειοντα - ενάγοντα "ατεκμηρίωτη αυθαίρετη μη ικανοποιητική αναξιόπιστη". Κατέληξε σ* αυτό το συμπέρασμα επειδή ο εμπειρο­ γνώμονας αφ'ενός δενείχεδει σεποίακατάστασηήταντοαυτοκίνη­ τοπριναπότησύγκρουση καιαφ*ετέρουστήριζετονυπολογισμό του μεβάσηαξίαεξαρτημάτων,μαρτυρίατηνοποίαέκρινεεξακοήςκαιμη αποδεκτή. 10 Αποφασίστηκε ότι: (α) Παρ' όλον ότι το πρωτόδικοΔικαστήριο ενήργησε σαν εμπει­ ρογνώμονας υπολογίζονταςτηνταχύτητατουαυτοκινήτουτου εφεσειοντα - ενάγοντααπότο μήκοςτων ιχνών τροχοπέδησης, 15 ο επιμερισμός τηςευθύνης ήτανυπότις περιστάσεις λογικός. (β)Οποτεδήποτε τίθεται ζήτημαυπολογισμού της ταχύτητας οχή­ ματος με βάσητα ίχνητροχοπέδησης, χρειάζεται μαρτυρία ει­ δικούεμπειρογνώμονα καιδενείναιεπιτρεπτόγιατοΔικαστή- 20 ριονακαταλήγεισεσυμπεράσματαστηναπουσίαμαρτυρίαςει­ δικού. (γ) Εσφαλμένα το πρωτόδικο Δικαστήριο κατέληξε στο συμπέρα­ σμα ότι ημαρτυρίατουεμπειρογνώμονα γιατον εφεσειοντα - 25 ενάγοντα ήταν"ατεκμηρίωτη,αυθαίρετημηικανοποιητικήκαι αναξιόπιστη", επειδή ουδέποτε του υποβλήθηκε ότι την προ­ σάρμοσε κατάτην αντεξέταση στο θέματης αξίαςτουαυτοκι­ νήτου μετάτο ατύχημα,(ίχττενασυμφωνά μετημαρτυρίατου εφεσειοντα - ενάγονταότιτοπώλησε ΛΚ 500.30 (δ) Ηγνώμη του εμπειρογνώμονα για τον εφεσειοντα -ενάγοντα ωςπρος την αξίατου αυτοκινήτου μετάτο ατύχημα,εσφαλμέ­ νααπορρίφθηκεαπότοπρωτόδικοΔικαστήριο καθ'όσονμπο­ ρούσεναδώσει τέτοια μαρτυρίαμεβάσητις δικές τουγνώσεις 35 επί του θέματος καθώςκαιτην αξίατου αυτοκινήτου μετά το ατύχημα xaL δεν ήτανανάγκηνα είχε δει το αυτοκίνητο πριν απότηνολικήκαταστροφή του. Ηέφεσηέγινεδεκτήμερικώςμεέξοδα 40 υπέρτον εφεσειοντα-ενάγοντα. 1194 1 Α.Α.Δ. Σπϋοουν.Χριστοδούλου Αναφερόμενεςυποθέσεις: Salih andAnotherv. SofocleousandOthers

(1979)1 C.L.R. 248, 5 Siakos v. Nicolaou

(1980)1 C.LR. 333, loakimv. Soteriades

(1984)1 C.LR. 175, Philippou v. Odysseos

(1989)1 C.LR. 1, 10 Shakolas v.Agathangdou andAnother

(1983)1(B) Cl.R. 1007. Έφεση. 15 Έφεσηαπότον ενάγοντακατάτης απόφασηςτουΕπαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας (Παρπαρίνος,Ε.Δ.) που δόθηκε στις 14 Σεπτεμβρίου, 1992 (Αρ. Αγωγής 10123/88)με την οποία απορρί­ φθηκετόσοηαπαίτηση τουκαθώςκαιηανταπαίτησηκαιτουαπο­ δόθηκε ευθύνηγια συντρέχουσα αμέλειακατά25%. 20 Ντ.Παπαδόπουλος για Λ. Παπαφιλίππου,γιατον Εφεσειοντα. Καμμίαεμφάνισηγιατον Εφεσίβλητο. 25 Cur.adv. vult. ΝΙΚΗΤΑΣ,Δ.: Την απόφασητου Δικαστηρίου θαδώσει ο Δι­ καστής Π.Αρτεμης. 30 ΑΡΤΕΜΗΣ,Δ.: Στις26.1.88οεναγόμενος-εφεσίβλητος βρισκό­ τανσταθμευμένος μετοταξίτουΤΡΧ 242 στηδεξιάπλευράτης Λε­ ωφόρου ΚέννετυστηΛευκωσία. Από τοσημείοαυτόξεκίνησε και διάσχισε διαγωνίως τηλεωφόρο με σκοπό να πάει στην αριστερή πλευράxaLνασυνεχίσειτηνπορείατου. Ενώέπραττετούτο, απέ35 κόψετο δρόμο του ενάγοντα-εφεσείοντα πουοδηγούσετοαυτοκί­ νητο του MV 237 απότηναντίθετηκατεύθυνση, μεαποτέλεσματα δύο οχήματα να συγκρουστούν, παρόλον ότι, σε μίαπροσπάθεια αποφυγήςτης σύγκρουσης, ο εφεσείων έστριψεπρος ταδεξιάκαι χρησιμοποίησεταφρένατου. ΤοπρωτόδικοΔικαστήριο βρήκετον 40 εφεσίβλητο ένοχο αμέλειας και τον εφεσειοντα υπεύθυνο για συ­ ντρέχουσα αμέλεια,κατά75%και25%αντίστοιχα. Ακολούθωςτο Δικαστήριο,αφούεξέτασετημαρτυρίαγιατιςζημιές, αποφάνθηκε ότι το ποσό των ζημιών δεναποδείχθηκεενώπιον τουκαιαπέρρι­ ψετόσοτηναπαίτησηόσο καιτην ανταπαίτηση. 1195 Αρτεμης,Δ. Σπύρου ν. Χριστοδούλου

(1996)Ο εφεσείων προσβάλλει τόσο την απόφασηγια συντρέχουσα αμέλεια όσο και την απόρριψητης απαίτησηςτουγια αποζημιώ­ σεις. Ηβάσηπάνωστην οποίατοΔικαστήριο θεώρησε τον εφεσείο- 5 ντα υπεύθυνο συντρέχουσας αμέλειας ήταν ηυπερβολική για τις περιστάσεις, κατά την κρίση του, ταχύτητα του εφεσειοντα, την οποίασυμπέρανε μεβάσητομήκοςτων ιχνώντροχοπεδήσεως του οχήματος του. Σύμφωναμε τημαρτυρία, τοαυτοκίνητοτουεφε­ σειονταάφησείχνητροχοπεδήσεως μήκους67ποδώνκαιμετάαπό 10 διακοπή 13ποδώνάλλα44πόδιαμέχριτοσημείοτης σύγκρουσης. Κατάτηδιάρκειατηςδίκηςπροεβλήθηηθέσηότι δενείχε αποδει­ χθεί ότι το ένα μέρος των ιχνών τροχοπεδήσεως ανήκανστο ίδιο αυτοκίνητοαλλάτοπρωτόδικοΔικαστήριοαπέρριψετηθέσηαυτή καικατάτηγνώμημαςήτανεντόςτηςδιακριτικήςτουευχέρειαςνα 15 πράξει τούτο κάτω από τις συνθήκες και είναι ένα εύρημα στο οποίοδενείμαστεδιατεθειμένοι ναεπέμβουμε. Τοπαράπονοτουεφεσειονταείναιότι,οπρωτόδικοςΔικαστής, χωρίς να έχει τη μαρτυρία εμπειρογνώμονα για τη σημασία των 20 ιχνών τροχοπέδησης, ενήργησεο ίδιοςως εμπειρογνώμονας,κατά παράβαση της σχετικής νομολογίας, γιανακαταλήξει στο συμπέ­ ρασμα για την ταχύτητατου εφεσειοντα. Πάνωστο σημείοαυτό στησελ.12τηςαπόφασηςτουοπρωτόδικοςΔικαστήςαναφέρειτα ακόλουθα: "Επίσηςδενδέχομαιαπότουςισχυρισμούς τουενάγονταότι η ταχύτητατου ήτο μόνο 30 μ.α.ω. Λαμβάνοντας υπόψη την απόσταση πουκάλυψε χρησιμοποιώντας ταφρένατουοχήμα­ τος τουκαικάποια απόστασησκέψεωςπουπροηγείται λογικά 30 τηςχρήσεως τωνφρένων,μουφαίνεταιαδιανόητοναμηνμπο­ ρέσειναακινητοποιήσει τοόχηματουεάνεκινείτο με ταχύτητα 30 μ.α.ω μόνο. Πιστεύω ότι ηταχύτητατουήτανμεγαλύτερη. Επαναλαμβάνω ότι φθάνω εις το εύρημα αυτό χρησιμοποιώ­ ντας την απλήλογικήκαι όχι μετατρέπωντον εαυτόμου σε ει- 35 δικόεπίτουθέματος." Σύμφωνα με τη νομολογία μας, οποτεδήποτε τίθεται ζήτημα υπολογισμού τηςταχύτηταςοχήματοςμεβάσηταίχνητροχοπέδη­ σης, χρειάζεται μαρτυρία ειδικού εμπειρογνώμονα και δεν είναι 40 επιτρεπτό για το Δικαστήριο να καταλήγει σε συμπεράσματαγια την ταχύτητατου οχήματος,με βάσηταπιο πάνω,στηναπουσία μαρτυρίας ειδικού. (Δέστε SalihandAnother v.Sofocleousand Others{\919) 1 C.L.R.248, Siakosv.Nicolaou

(1980)1 C.L.R. 333, 1196 25 1 Α.Α.Δ. 5 Σπύρου ν.Χριστοδοΰλον Αρτεμης, Δ. ioakim v.Soteriades

(1984)1C.L.R. 175,Philippou v. Odysseos

(1989)1C.L-R. 1). Στηνπαρούσαπερίπτωση,όπως φαίνεται από τοαπόσπασματηςαπόφασηςτουπρωτόδικουΔικαστήπουπαρα­ θέτουμε πιοπάνω,αυτόςκατέληξε σεσυμπέρασμαγιατηνταχύτητα,δηλαδήότιαυτήήταν πέραν των 30μ.α.ω., βασιζόμενος στα ίχνητροχοπέδησης τουοχήματοςκαιενεργώντας οίδιοςωςεμπει­ ρογνώμονας. Ως εκτούτου,βρίσκουμε ότι τοπαράπονο τουεφε­ σειοντα ευσταθεί. 10 Πρέπει όμως να επισημάνουμε ότιστην παρούσα περίπτωση υπήρχαν και άλλα δεδομένα πέραντων ιχνών τροχοπέδησης, δη­ λαδή ηβιαιότητατης σύγκρουσης πουπροκύπτει απότομέγεθος τα*ν ζημιών στα αυτοκίνητακαι ηπεριορισμένη ορατότητα λόγω της ύπαρξης στροφής λίγο πριν το σημείο τηςσύγκρουσης,τα 15 οποίαδεν σχολίασε το Δικαστήριο. Στην υπόθεση Shakolas v.Agathangelou and Another

(1983)1(B) C.L.R. 1007το Δικαστήριο, συνεκτιμωντας το μήκοςτων ιχνώντροχοπέδησης,τοείδοςτουοχήματοςπουενεπλάκηστοατύ20 χημα,καθώςκαιτηδύναμητηςσύγκρουσης όπωςπροέκυπτεαπό τιςζημιέςκαιτημετακίνησητουοχήματος,κατέληξεστοσυμπέρα­ σμα ότι ηταχύτητατου οδηγούήτανπολύ μεγαλύτερη των 40 μι­ λίων την ώραπουοίδιος ανέφερεστη μαρτυρίατου. Ηθέσητου αντιδίκου ότιτοΔικαστήριο ενήργησε ωςεμπειρογνώμοναςδεν 25 έγινε δεκτή απότοΕφετείο,τοοποίο αναφέρει τα ακόλουθα στη σελ.1018: 30 35 "All theabovedictarelated toparticular instances inwhich the trial Judges had turned themselves into experts in a manner unwarranted by the situation before them and, therefore, do not leadto theconclusion thatatrial judgeisprevented from looking at the real and other relevant evidenceestablishingthetotalityof the circumstances in which anaccident hashappened, and from drawing inferences and reaching conclusions as regards the existenceof liability fornegligence,not inthe form ofanexpert opinion but asamatter ofsheer common sense;and this is what has happened inthepresent caseinrelation to thecomplainedof passageinthejudgment ofthe trial Court which has been quoted above." 40 Η αποτυχίατου πρωτόδικουΔικαστηρίου να συνεκτιμήσει τα πιοπάνωδενμαςεμποδίζει απότουνακαταλήξουμεεμείς στασυ­ μπεράσματα μας,γιατί έχοντας τησχετική μαρτυρίαενώπιον μας είμαστε σεθέση,κρίνονταςτησημασίατης,ναπροβούμεστηνεξα1197 Αρτεμης,Δ. Σπύρουν.Χριστοδούλου

(1996)γωγή των δικών μας συμπερασμάτων. Συνεκτιμώντας το μεγάλο μήκοςτωνιχνώντροχοπέδησης,τογεγονόςτηςβιαίας σύγκρουσης, καθώςκαιτηνπεριορισμένη ορατότητα,βρίσκουμε ότι ηταχύτητα του εφεσειοντα ήταντέτοια υπότις περιστάσεις πουδεν τουεπέ­ τρεπενααντιδράσειεγκαίρωςσεπιθανόκίνδυνοκαιωςεκτούτου 5 ήτανένοχος συντρέχουσας αμέλειας. Θεωρούμε δεότιτο ποσοστό των25%πουκαθόρισετοΔικαστήριο είναιλογικόυπότιςσυνθή­ κες. Αναφορικά μετοδεύτερο λόγοτηςέφεσης,δηλαδή τονσχετικό 10 μετηναπόρριψητουαιτήματοςγιααποζημιώσεις,η μαρτυρίαπου είχεενώπιον τουτοπρωτόδικοΔικαστήριο ήτανεκείνητου Μ.Ε.3 γιατονεφεσειοντα,ειδικούεμπειρογνώμοναΤζιρκαλλή. Ομάρτυ­ ραςαυτόςείχεκαταθέσειότι είδετοαυτοκίνητοτουεφεσειονταμε­ τάτησύγκρουσηκαιανέφερεότιοιζημιέςτουήταντέτοιεςπουθα 15 ήταν ασύμφορο να επιδιορθωθεί και το θεώρησε ότι είχεκατα­ στραφεί ολοσχερώς (total loss). Πρόσθεσε ότιηαξίατουότιαπέ­ μεινεμετάτοατύχημα(salvagevalue)ήτανμόνο£

1. Σε ερώτηση στην αντεξέτασηανεφέρθηστηνημερομηνία εγγραφήςτουαυτοκι­ νήτου και στην αξίατων ανταλλακτικώνπουθαχρειάζοντανγια 20 επιδιόρθωση. Τέλος,στην αντεξέτασηκαιπάλιν,επί τουθέματος της αξίαςτου αυτοκινήτου μετάτο ατύχημα,ο μάρτυραςανέφερε ότι οι£800πουανέφερεήτανηεκτίμηση πουείχεκάμει,αλλάδεν απέκλειε ηαξίααυτήναήτανxaL£500ή και£1.
2. Τοπρωτόδι­ κοΔικαστήριο θεώρησε τηνόλημαρτυρίατουΜ.Ε.3επίτουθέμα- 25 τος ως "ατεκμηρίωτη,αυθαίρετη,μη ικανοποιητικήκαιαναξιόπι­ στη". Έκρινε δεότι αναφορικάμετηναξίατουαυτοκινήτουμετά τοατύχημαομάρτυραςτηντροποποίησεώστεναυπάρχειδυνατό­ τητα να συμφωνά με τον ισχυρισμό του ενάγοντα,ο οποίοςκατέ­ θεσε ότι πώλησε το αυτοκίνητο για £
3. Ουδέποτε όμως τέθηκε 30 στο μάρτυρα ότι γνώριζε γιατοποσό της πώλησης αυτήςκαι ότι αυτόςήτανολόγοςτηςμαρτυρίαςτουστηναντεξέτασηεπίτουθέ­ ματος. Θεωρούμε ότι ολόγοςαυτόςπουέδωσετοπρωτόδικοΔι­ καστήριο για να θεωρήσει το μάρτυρααναξιόπιστο,ουδόλως ευ­ σταθεί. Ούτεπροκύπτειεξαντικειμένουαυτόςοσυσχετισμός έχο- 35 νταςυπόψητηφύσητουθέματος. Επιπρόσθετα, απερρίφθηκαι η μαρτυρία του μάρτυρααυτού αναφορικά μετηναξίατουοχήματοςπριντοατύχημα,για τολό­ γοότιδεν είχεδειτοαυτοκίνητοπριντοατύχημα. Ολόγοςαυτός, 40 ότιδηλαδήοεμπειρογνώμονας δενείχεδειτοαυτοκίνητοπριναπό το ατύχημαδεν μπορεί από μόνοςτουνααποτελείλόγογιααπόρ­ ριψη της μαρτυρίας του αναφορικάμε την αξίατου αυτοκινήτου πριν το ατύχημα,γιατίκάτωαπόορισμένεςπροϋποθέσεις ομάρ1198 1 Α.Α.Δ. Σπύρου ν. Χριστοδούλου Αρτεμης, Δ. τυράςθαμπορούσε ναεκφράσει γνώμη χωρίς ναέχειδει τοαυτο­ κίνητο,θέμαπουδενεξέτασετο Δικαστήριο. Το πρωτόδικο Δικαστήριο επίσης, σχολιάζοντας το θέμα,ανέφέρε ότι ημαρτυρίατου Μ.Ε.3 αναφορικάμετην αξία των εξαρ­ τημάτωνπουθαχρειάζοντανανεπιδιορθωνόταντοόχημαήτανεξ ακοήςμαρτυρίακαιυπότιςπεριστάσεις θαέπρεπεναείχεδοθεί η μαρτυρίαεκείνων πουπωλούν ταεξαρτήματααυτά. Πρέπεινασημειο)θεί όμωςότιουδέποτεομάρτυραςαυτόςβασίστηκε στηνακρι10 βή αξίασυγκεκριμένων ανταλλακτικών,αλλάως ειδικός πουέχει αποκτήσει πείραεπί τουθέματος έκρινε γενικά απότις ζημιές του οχήματοςότιοποιαδήποτεεπιδιόρθωσητουθαήτανασύμφορηκά­ τωαπότιςπεριστάσεις. Τοκόστος αυτό, όπωςτο έκρινε ο ειδικός βασιζόμενος στις δικές του γνώσεις επί του θέματος καθώς και 15 στην αξίατουαυτοκινήτουμετάτοατύχημα,ήταντακριτήριαπου έδωσεο μάρτυραςγιατην εκτίμηση τουκαιέτσιτο εύρηματουΔι­ καστηρίου ότι ο μάρτυραςδενέδωσεκριτήριαήτανλανθασμένο. 5 20 25 30 Κάτωαπότις πιο πάνω συνθήκες βρίσκουμε ότι οι λόγοι που έδωσετοπρωτόδικοΔικαστήριογιανααπορρίψειτη μαρτυρίατου ειδικού ωςατεκμηρίωτη,αυθαίρετηκαιαναξιόπιστηδενδικαιολο­ γούνται υπότις περιστάσεις. Κατά συνέπεια ηέφεση γίνεται μερικώς αποδεκτή. Το εύρημα τουΔικαστηρίου γιασυντρέχουσα αμέλεια επικυρώνεται. Αναφο­ ρικά με τις αποζημιώσεις εκδίδεται διάταγμαεπανεκδίκασης της υπόθεσης απόάλλο Δικαστήριο. Ταέξοδα της έφεσης επιδικάζο­ νταιυπέρτου εφεσείοντα-ενάγοντα. Η έφεση επιτυγχάνει μερικώς με έξοδαυπέρ του εφεσειοντα. 1199