1Α.Α.Δ. 6Δεκεμβρίου. 1996 [ΝΙΚΗΤΑΣ,ΑΡΤΕΜΗΣ,ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ, Δ/στές] ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΔΑΜΟΣ, Εφεσείων - Ενάγων, ν. ΝΙΚΟΛΑΑΡΓΥΡΟΥ, Εφεσίβλητου- Εναγόμενου. (Πολιτική ΈφεσηΑρ. 9034) 5 Αγωγή — Αποζημιώσεις για αστικόαδίκημαπου συνιστάκαι καχοίίργημα — Καταχώρισηαγωγής,προϋποθέτειέγγραφηγναχττοποίησηπρος το Γενικό Εισαγγελέα σύμφωνα με το Άρθρο 67 του περί Αστικών ΑδικημάτωνΝόμουΚεφ. 148— Παράλειψη, καθιστά άκυρηολόκληρη τημετέπειταδικαστικήδιαδικασία. Θέματαδημόσιας τάξης — Εξετάζονται σεοποιοδήποτε στάδιοτης δια δικασίαςακόμηκαι αυτεπάγγελτααπό τοΔικαστήριο. 10 Οεφεσείων- ενάγωνκαταχώρισεαγωγήεναντίοντου εφεσίβλητου - εναγομένου με την οποία διεκδικούσε αποζημιώσεις για σωματική βλάβηκαιάλλη συνακόλουθηζημιάπουέπαθεστηδιάρκειαεπεισοδί ουσενυκτερινό κέντρο,ότανδέχτηκε επίθεσητου. 15 Η αγωγήαπορρίφθηκεπάνωσεπροδικαστικόσημείοπουπροστέ θηκεστην έκθεσηυπεράσπισηςκατόπιναίτησηςτουεναγομένουαφού ακούστηκανδύομάρτυρες τουενάγοντα. 20 25 Τοπροδικαστικόσημείο,ήτανηπαράλειψητουενάγονταναδ(ί>σει οτο Γενικό Εισαγγελέα έγγραφηγνωστοποίηση πριν απότηνκαταχώ ρισητης αγωγήςσύμφωνα μετο Αρθρο67 τουπερί Αστικών Αδικη μάτωνΝόμου Κεφ. 148όπωςτροποποιήθηκε μετο Νόμο 87/73. Ο εφεσείων-ενάγων εφεσίβαλε τηναπόφαση. Εισηγήθηκε μεταξύ άλλίον OTLτοπρωτόδικοΔικαστήριο εσφαλμένα επέτρεψετροποποίη ση της υπεράσπισης και εσφαλμένα αποφάσισε ότι δεν δόθηκε ειδο ποίησηστο Γενικό Εισαγγελέα πριναπότηνκαταχώρισητηςαγίογής. 1295 Γεωργίουν. Αργυρού
(1996)Αποφασίστηκε ότι:
(1)Καθίσταται άκυρηολόκληρηη δικαστική διαδικασία, αν δεν δοθεί η έγγραφη γνωστοποίηση στο Γενικό Εισαγγελέα πριν από τηνκαταχώρισητηςαγωγήςσύμφωνα μετο Αρθρο67του 5 περί ΑστικώνΑδικημάτων ΝόμουΚεφ. 148.
(2)Προτούληφθείαπόφασηγιααπόρριψητηςαγωγήςλόγωμητή ρησης των προϋποθέσεων του Αρθρου 67 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου Κεφ. 148,πρέπει νακαταδειχθεί είτεαπό 10 μαρτυρίαπουάκουσετοΔικαστήριοήανδενάρχισεηδίκηαπό τηνέκθεσηαπαιτήσεωςήάλλουλικόπουπροσκομίστηκε, ότιη αγωγήβασίζεταισεκακούργημα.
(3)Τοκατάπόσοδόθηκεστο ΓενικόΕισαγγελέα ηειδοποίησηπου 15 προβλέπεται απότο Αρθρο67 τουπερί Αστικών Αδικημάτων Νόμου Κεφ. 149 είναι θέμα δημόσιας τάξηςπου εξετάζεται σε οποιοδήποτεστάδιοτηςδιαδικασίαςακόμηκαιαυτεπάγγελτα, από το Δικαστήριο. 20
(4)Ημόνημαρτυρίαπουμπορούσε νασυσχετιστεί με την παρα λαβήτηςγνωστοποίησης απότον ΓενικόΕισαγγελέα,ήτανεκεί νη του λειτουργού του Γραφείου του ότι παραλήφθηκε την 1.8.1988δηλαδήμετά την έγερσητης αγωγής και συνεπώς το σχετικόεύρηματουπρωτόδικουΔικαστηρίου ήτανορθό. 25 Ηέφεσηαπορρίφθηκεμεέξοδα. Αναφερόμενες υποθέσεις: 30 MidlandInsurance Companyv. Smith and Wife[1880-8!]6Q.B.D. 561, Smith v.Selwyn [1914]3K.B.98, EleftheriadesandOthers v.Mavrellis andOthers
(1985)IC.LR. 436, 35 Jack Clark (Rainham) Ltd v. Clark[1946]2Ail E.R. 683. Έφεση. Έφεση από τον ενάγοντα κατά της απόφασης του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λάρνακας (Κρονίδης, Π.Ε.Δ., Χατζηχαμπής, Α.Ε.Δ.) που δόθηκε στις 17 Σεπτεμβρίου, 1993, (Αρ. Αγωγής 1754/88) με την οποία απορρίφθηκε αγαηπίτου μετην οποίααξίαινεαποζημιώ1296 40 1 Α.Α.Δ. Γεωργίουν. Αργυρού σειςγιασωματικέςβλάβες. Ε.Ερωτοκρίτου,γιατον Εφεσείοντα. 5 Γ.Κουκούνης,γιατον Εφεσίβλητο. Cur.adv. vuit. ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ: Η απόφαση θαδοθείαπότοδικαστήΣ. Νικήτα. 10 ΝΙΚΗΤΑΣ,Δ.: Η αγωγήτουεφεσείοντα κατάτουεναγόμενουεφεσίβλητου,αφούακούστηκεαπότοΠλήρεςΕπαρχιακόΔικαστή ριο Λάρνακας μέχρι τέλους, απορρίφθηκε πάνω σε ουσιαστικά προδικαστικό σημείο, που προστέθηκε στο δικόγραφοτηςυπερά15 σπισης ύστερα απότροποποίηση του,που επέτρεψε το ίδιοδικα στήριο. Η σχετικήαίτησηυποβλήθηκεμετάτηνέναρξητηςακροα ματικήςδιαδικασίαςκαιαφούακούστηκανδύομάρτυρεςτουεφε σείοντα. 20 25 Μετην αγωγήτουο εφεσείων αξίωσε αποζημιώσεις γιασωμα τική βλάβηκαι άλλησυνακόλουθη ζημίαπου έπαθεστηδιάρκεια επεισοδίουσενυκτερινόκέντροτηςΛάρνακας. Τοδικαστήριο, με τάαπό εκτίμηση της μαρτυρίας,κατέληξε ότι ο εφεσίβλητος επιτέ θηκε παράνομαστον ενάγοντα,τραυματίζονταςτον σοβαρά στο δεξί χέρι. Και του επιδίκασε ποσό £8.000ως γενική αποζημίωση πλέον £3.160για απώλειαεισοδημάτων ως ειδική αποζημίωση. Τοπρωτόδικο δικαστήριο απέρριψε,ως προελέχθη, τηναγωγή επειδήοενάγων,κατάτηνκρίσητου,δεσυμμορφώθηκε μετις δια30 τάξεις του αρθρ.67 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου,Κεφ. 148, όπως τροποποιήθηκε. Δεν ειδοποίησε έγκαιρα το Γενικό Ει σαγγελέα τηςΔημοκρατίαςγιατηνέγερσητηςαγωγής.Έγινεδηλα δή αποδεκτήη μίααπότις δύοπροδικαστικέςενστάσεις,πουπρό σθεσεοεναγόμενος στηγραπτήυπεράσπισητου. 35 Μετους λόγους έφεσης ο εφεσείων αμφισβητεί:
(1)ότι υπήρχε δυνατότητα,υπότις συνθήκες,έγκρισης τουαιτήματοςγιατροπο ποίηση της υπεράσπισης και προσθήκης των προδικαστικών εν στάσεων. ας σημειωθεί πως το θέμα αποφασίστηκε με ενδιάμεση 40 απόφασητουπρωτόδικουδικαστηρίου·
(2)ότιεξετάστηκαν ταγε γονόταγιαναδιαπιστωθεί ότι το αγώγιμο δικαίωμαείχεωςέρει σμακακούργημα,καιενπάσηπεριπτώσειτοζήτημαδεν αποτέλεσε κοινό έδαφος,όπως λανθασμένααναφέρειηεκκαλούμενη απόφα ση-
(3)τοσυμπέρασματουπρωτόδικουδικαστηρίουότιδεδόθηκε 1297 Νικήτας, Δ. Γεωργίου ν.Αργυρού
(1996)στοΓενικόΕισαγγελέαηγραπτήγνωστοποίηση,πουαπαιτείτοαρ θρ.67ωςκαιταευρήματαπουπεριστοιχίζουντοθέμααυτό.και
(4)τα παραπάνωποσάπου επιδικάστηκανστον ενάγονταως αποζη μιώσειςο εφεσείων ταθεωρείχαμηλά. 5 Στο σημείο αυτό μπορούμε να διαβάσουμε το άρθρο67, όπως διαμορφώθηκεμετάτην τροποποίησηπουεπέφερε οτροποποιητι κός νόμος Άρθρο 87 του 1973 και να προβούμε σε σύντομη επι σκόπησητωνπρονοιώντου: 10 "Δεν συνιστά κώλυμα εις αγωγήν επ' αστικώ αδικήματιτο ότι τα γεγονότα εφ' ων εδράζεται ηαγωγήσυνιστώσιν έγκλημα ή ποινικόν αδίκημαδυνάμει των διατάξεωνοιουδήποτε νομοθε τήματος: 15 Νοείται όμως ότι εάν το τοιούτο έγκλημα ήποινικόναδίκημα συνιστά κακούργημα,ουδεμία αγωγήδύναταινακαταχωρηθή εν σχέσει προς το αστικόν αδίκημα,εκτός εάν προηγουμένως δοθη έγγραφος γνωστοποίησις προς τον Γενικόν Εισαγγελέα τηςΔημοκρατίας." Πριν τη σημαντική, ομολογουμένως, τροποποίηση αυτή, το Αρθρο67 αποτελούσε καθολικήενσωμάτωση τουκανόνατουκοι νού δικαίου που επέβαλλε στο άτομο που υπέστη βλάβηαπό τις διατάξεις αστικού αδικήματος,σεπερίπτωση πουαυτήαποτελού- 25 σεσυνάμακαικακούργημα,τοδημόσιοκαθήκονναδιώξειποινικά το δράστηπροτούζητήσει θεραπείαμεαγωγή. Γιατην προέλευση και τη λογική της θεωρίας αυτής παραπέμπουμε στη Midland Insurance Company v. Smith and Wife [1880-81]6 Q.B.D.
- Βλέπεεπίσης γιατην εφαρμογήτηςτηνυπόθεση Smith v.Selwyn 30 [1914J3K.B.
- Το Αρθρο67 αποσκοπείστην εξυπηρέτηση των σκοπώντηςδι καιοσύνης προβλέπονταςότιοζημιωθείςσυνεπείααστικούαδική ματοςοφείλειναδώσει προηγουμένως έγγραφη ειδοποίησηστο Γε- 35 νικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας,στον οποίο το Σύνταγμαενα πόθεσε την ευθύνη της εφαρμογής του ποινικού δικαίου (άρθρο 113). Μετηνέαεπιφύλαξητουάρίθρ. 67τοδικαίωματουενάγοντα να εγείρει αγωγήδεν αναστέλλεται μέχρις ότουοδράστηςπροσα χθεί ενώπιον τηςδικαιοσύνης. Οπολίτης μπορείνα επιδιώξει τα 40 δικαιώματα του δίνοντας απλώς ειδοποίηση στο Γενικό Εισαγγε λέαμετον τρόποπουκαθορίζεταιστο αρθρ.
- Είναι πιστεύουμε καθαρόαπό το κείμενο της διάταξης ότι η 1298 20 1 Α.Α.Δ. Γεωργίου ν.Αργυρού Νικήτας, Δ. γνωστοποίηση στο Γενικό Εισαγγελέα αποτελεί προϋπόθεση του δικαιώματοςναζητήσειοενάγωνθεραπείαμεαγωγή. Επομένωςη μητήρησητουόρουαυτούκαθιστάολόκληρητηδιαδικασίαάκυρη: βλέπεEleftheriadesand Othersv.MavrellisandOthers
(1985)1 5 C.L.R.
- Πρέπειωστόσο νατονισθεί εμφαντικάότι προτούλη φθείηαπόφασηγιααπόρριψητηςαγωγήςπρέπει νακαταδειχθεί, είτεαπότημαρτυρίαπουάκουσετοδικαστήριοή στην περίπτωση που δεν άρχισε ηδίκη απότην έκθεση απαιτήσεως ήάλλο υλικό πουπροσκομίστηκε, ότι ηαγωγήβασίζεταισεκακούργημα: βλέπε 10 JackClark(Rainham)Ltd. v.Clark [1946] 2All E.R.
- Θαεξετάσουμε τουςλόγους έφεσης μετησειράπουτουςέχου μεσυνοψίσει. Οδικηγόροςτουεφεσείοντακάκισε πρωτίστωςτην ενέργεια τουπρωτόδικουδικαστηρίουναεγκρίνει τηντροποποίη15 σηκαιμάλισταμετάπουάρχισεηδίκηκαικατέθεσανμάρτυρες. Δε συμφωνούμε. Το εγειρόμενο ήταν ζήτημαδημόσιας τάξης που το δικαστήριο θα μπορούσε να εξετάσει και αυτεπάγγελτα. Αγωγή, που έχει ως βάσηκακούργημα, δεν μπορεί νακαταχωρηθεί εκτός αν προηγηθεί γνωστοποίηση στο Γενικό Εισαγγελέα. Η υπόθεση 20 Jack Clark (Rainham) Ltd., ανωτέρω, υποστηρίζει την άποψη. Παραπέμπουμε ιδιαίτερασεότι είπεοδικαστήςTucker στηναρχή τηςαπόφασηςστησελ. 685: 25 "This application is based on a rule founded on public policy, namely,that a plaintiff should not be entitled to his civil remedy againstadefendant whenhiscauseof action isfounded on a felony committed by thedefendant for whichthatdefendant has notbeen prosecuted." 30 Θαπροσθέταμεότιη διαδικασίατηςadhocαίτησηςήτανπιοενδε δειγμένη για την επίλυση τουπροκύψαντος προδικαστικούθέμα τος. ΚαιπροσφερότανγιαυτόομηχανισμόςτηςΔ.27τουπερίΠο λιτικής Δικονομίας Διαδικαστικού Κανονισμού: βλέπε και την υπόθεσηJackClark(Rainham) Ltd.,ανωτέρω. 35 Θαμαςαπασχολήσει στησυνέχεια η φύσητουαδικήματος. Εν πρώτοις κακούργημαείναι το αδίκημα,πουειδικά ονόμοςκαθο ρίζει σαντέτοιο ήανδεν είναιέτσικαθορισμένο καιδενπροσδιο ρίζεται ρητάως πλημμέλημα τιμωρείται, μεταξύ άλλων, μεφυλά40 κιση τριών ήπερισσοτέρων ετών (άρθρο4 τουΠοινικούΚώδικα, Κεφ. 154). Το άρθρο 231 του ιδίου νόμου τιμωρεί την πρόκληση οδυνηρήςσωματικήςβλάβηςμεφυλάκιση7ετών. Στην παράγραφο2 της εκθέσεως απαιτήσεωςαναφέρεταιότι ο 1299 Νικήτας, Δ. Γεωργίου ν.Αργυρού
(1996)εφεσίβλητος επιτέθηκε στον εφεσείοντα "όλως παρανόμως, αυθαι ρέτως καιαπροκλήτως μεσπασμένη μπουκάλακαιτουεπροξένησεοδυνηράςσωματικός βλάβας " Ακολουθεί λεπτομερει ακή περιγραφή των τραυμάτων που θα συνιστούσαν το αδίκημα του άρθρου
- Εκτός απ* αυτό,όπως επισημάναμε,τοδικαστή- 5 ριο άκουσε ολόκληρη την υπόθεση. Καιαπότη μαρτυρίαπροκύ πτει αναντίρρηταότι ηαιτίατηςαγωγής ήταντουλάχιστον τοκα κούργημα του άρθρου
- Πρέπει ακόμηναλεχθεί ότι οδικηγό ρος του εφεσείοντα δεν έθεσεποτέθέμα, στην πρωτόδικη διαδικα σία, ότι δεν είχαν έτσι τα πράγματα. Προφανώς γιατί στην επι- 10 στολήτουουσιαστικά χαρακτηρίζειτηνπράξητουεφεσίβλητου κα κούργημα. Αναφέρει ακριβώς: " ότι οπελάτης μουκ.Γεώργιος ΑδάμουαπότηνΑραδίππου προτίθεται να λάβη δικαστικά μέτρα εναντίον του Νίκου Κυ- 15 ριάκουΑργυρού εκΔιοσκόπου 10,ΑγιοιΑνάργυροι, Λάρνακα, για επίθεση με πρόκληση οδυνηρής σωματικής βλάβης ηοποία δυνατόννασυνιστά κακούργημα." Μένει το θέμα της γνωστοποίησης. Το κρίσιμο ερώτημα είναι 20 κατάπόσον ηγνωστοποίηση, τεκμ. 3, απότοδικηγόρο του εφεσεί οντα,ημερ.26/7/88, δόθηκε πριν ή μετά τηνκαταχώριση τηςαγω γήςστις27/7/
- Στοσημείο αυτόηπρωτόδικηαπόφαση σωστάερ μήνευσε τη λέξη"δοθή" στο αρθρ.67 σε αντιδιαστολή με τηλέξη "στολή". Τοπρώτο εξυπακούει λήψη. 25 Το πρωτόδικο δικαστήριο δέχθηκε, στηριζόμενο στη μαρτυρία του υπεύθυνου τουαρχείου τουΓραφείουτουΓενικού Εισαγγελέα Α. Κυθραιώτη,ότιτοτεκ.3λήφθηκετην 1/8/88, όπωςδείχνει η σχε τική σφραγίδα πουείχετεθεί στο τεκμήριο, σύμφωνα με την πρα- 30 κτική του Γραφείουαυτού.Οκ.Ερωτοκρίτου επέκρινε τηναποδο χή τηςγιατί ο μάρτυς δε θυμόταν ειδικά την παρούσαπερίπτωση. Περαιτέρω το δικαστήριο έκρινε ότι, με βάση όσα αναφέρει ο Phipson on Evidence, 13ηέκδοση,παράγραφος35-03, το τεκμήριο γράφτηκε κατά την ημερομηνία που αναγράφεται, δηλαδή, στις 35 26/7/
- Αυτό όμως δεδημιουργεί τεκμήριο αναφορικάμετην τα χυδρόμηση του την ίδια ή οποιαδήποτε άλλη ημερομηνία Δεν υπήρχε,προσθέτει η απόφαση,οποιαδήποτεμαρτυρίαείτεαπό τον κ. Ερωτοκρίτου,πουυπέγραψετην επιστολή, είτεαπότον εφεσεί οντα ή άλλη πηγήπουνα διαφωτίζει σχετικά. Ηδε μαρτυρίατου 40 εφεσείοντα που είπε γενικά και αόριστα ότι στάληκε ειδοποίηση πριντηνέγερση τηςαγωγήςαπότοδικηγόροτουδεν προσδιορίζει, όπως εύστοχα επεσήμανε το δικαστήριο,αντοτεκμ. 3στάληκε μέ σω του ταχυδρομείου. 1300 1 ΑΛΛ. Γεωργίου ν. Αργυρού Νικήτας,Δ. Το πρωτόδικο δικαστήριο προχώρησε στη συνέχεια σεδιάφο ρουςσυλλογισμούς πουείχανωςβάσηότιπράγματιη επιστολήτα χυδρομήθηκεγιανακαταλήξει όμως ότι έλειπε η μαρτυρίαγιατην κρίσιμη ημερομηνία πότε ακριβώς ταχυδρομήθηκε για να αποφα5 σισθεί κατάπόσον παραδόθηκε στον παραλήπτη"in the ordinary course of post",όπως ερμηνεύει την έκφραση "service by post" το άρθρο2τουπερί Ερμηνείας Νόμου, Κεφ.
- Ημόνημαρτυρίαπου μπορούσε να συσχετισθεί με την παραλαβήτης επιστολής, όπως έκρινε η πρωτόδικηαπόφαση,ήτανεκείνη του μάρτυραΚυθραιώ10 τηότι παραλήφθηκετην 1/8/88, δηλαδή,μετάτην έγερσητηςαγω γής· Οκ.Ερωτοκρίτου πρόβαλετημαρτυρίατουενάγοντασανικα νοποιητική. Τίποτε όμωςαπ' όσαανέφερεδεμαςέπεισεότιοισκέ15 ψεις καιτασυμπεράσματατουπρωτόδικουδικαστηρίουήτανλαν θασμένα. Η μαρτυρία του εφεσείοντα, στην οποία κυρίως βασί στηκε,δενείχε,λόγωτηςαοριστίαςτης,καμιάαποδεικτικήαξία. Η απάντηση στις επικρίσεις της μαρτυρίας του κ. Κυθραιώτη είναι ότι το βάρος απόδειξης γιατην έγκαιρηλήψη της γνωστοποίησης 20 έφερε ακέραιοοεφεσείων, οοποίος απέτυχενατο αποσείσει. Υπό τις περιστάσεις ορθά απορρίφθηκε η αγωγή. Παρέλκει επομένως η εξέταση των λόγων που προσβάλλουν την επάρκεια των αποζημιώσεων. 25 Ηέφεσηαπορρίπτεταιμεέξοδαεναντίον του εφεσείοντα. Ηέφεση απορρίπτεται μεέξοδα. 1301