clr/1996/1996_1_1317.pdf

(1996)εφεσίβλητουςκαιεκείνου,συμφωνίασυγκέντρωσης τουνερούαπόάλ­ λασημείατωνχ(ΰραφιώνκαιμεξεχωριστές διευθετήσεις. Ηδεξαμενή τεμ.497 περιέπεσε σεαχρησίακαιτονερόπουτηντροφοδοτούσεστέ­ ρεψε. 5 Κατάτο 1984,ηεφεσείουσα 3,σεσυνεργασία μετονπροηγούμενο ιδιοκτήτη πατέρατης εφεσείοντα 1έκαμανχωματουργικά έργα στα κτήματατηςταοποίαδιεκπεραίωσεοεφεσείων 2επ' αμοιβήκαιανα­ κατασκευήδικήςτουςδεξαμενήςμεαποτέλεσμαναεπηρεαστείδυσμενιόςηροήνερούπροςτοσημείοσυγκέντρωσης καιδιάθεσηςτουστους 10 εφεσίβλητους. Σαναποτέλεσμα,οιεφεσίβλητοικαταχώρισαναγωγήεναντίοντων εφεσειόντοϊν γιαοχληρίακαιπαράνομηεπέμβαση. Ισχυρίστηκαν "ότι ήσαν οι νόμιμοι ιδιοκτήτες, κάτοχοι δικαιούχοι και/ή διαχειριστές 15 και/ήάλλως του τεμ. 497 καιότι ταδικαιώματα τους υφίσταντοδυ­ νάμει εγγραφής και αποκτήθηκανδυνάμει συμπονιών και/ή αδείας και/ή μακροχρονίουασκήσεωςκαι/ή άλλωςπως". Το πρωτόδικο Δικαστήριο εξέδωσεαπόφασηυπέρ των εφεσιβλή- 20 τωνδηλαδήπροστακτικόδιάταγμαεπαναφοράςτωνπραγμάτωνστην πρότερα τους κατάστασηκαιάλλο απαγορευτικόώστενα μη επανα­ ληφθείεπέμβασηήοχληρίαστομέλλον. Πρόσθετηαξίωσηγιααποζη­ μιώσεις απορρίφθηκε. ΤοΔικαστήριοθεώρησεότι οι εφεσίβλητοι εί­ χαν "νόμιμα δικαιώματα" στονερό,ότι οι εφεσείοντες προέβησανσε 25 παράνομηεπέμβασηστην πηγήτων εφεσίβλητων καιότι ωςαποτέλε­ σμαμειώθηκεηποσότητανερού. Οι εφεσείοντες εφεσίβαλαν την απόφαση. Εισηγήθηκαν ότι το πρωτόδικο Δικαστήριο εσφαλμένα κατέληξε σε διαμόρφωση κρίσης 30 ότι ταδικαιώματατων εφεσίβλητων προσβλήθηκαν,χωρίς ναπροβεί προηγουμένωςσεευρήματαιοςπροςτηφύση,τοπεριεχόμενο,ταόρια καιτο έρεισματωνδικαιωμάτωναυτών. 35 Αποφασίστηκεότι: (Ι)Οι εφεσίβλητοι 4 μέχρι 7,δεν ήσαν εγγεγραμμένοι ιδιοκτήτες του τεμ.497 τουΦ/ΣXXXVI/58 και συνεπώς δενμπορούσαν ναέχουνδικαιώματαυπόαυτήτην ιδιότητα. 40

(2)Το πρωτόδικο Δικαστήριο αναφέρθηκεσε "νόμιμαδικαιώμα­ τα"των εφεσίβλητων χωρίςναπροσδιορίσει τηφύσητους.

(3)Ταυπόγειανεράανήκουνστοκράτος.Τοδικαίωματουιδιώτη 1318 1 ΑΛΛ. Παναγή χ.ά.ν.Λαζάρου κ.ά. περιορίζεται μεαναφορά σε συγκεκριμένογεωγραφικόσημείο πρόσβασης στονερό. 5

(4)Εφόσον ηπηγήπουτροφοδοτούσε το αυλάκικαιτη δεξαμενή είχεστερέψειτοεγγεγραμμένο δικαίωμασεσχέσημετοτεμ.497 έπαυσεναέχειπρακτικήσημασίαδιότικαμιάνομοθετικήπρό­ νοια προβλέπει τη μεταφοράή μεταβίβαση δουλείας απόμια πηγή άντλησης νερού σε άλλη, όταν η πρώτηαποξηραίνεται, ούτευπάρχειτέτοιαδυνατότηταβάσειτουνόμου. 10

(5)Ηύπαρξησυμφωνίας παραχώρησηςδικαιώματοςλήψεωςνε­ ρού είναι ασυμβίβαστη με τον ισχυρισμό πρόσκτησης δικαιώ­ ματοςδυνάμει μακροχρόνιαςάσκησης. 15 Ηέφεσηέγινεδεκτήμεέξοδαπρωτοδίκωςκαικατ'έφεση. Αναφερόμενες υποθέσεις: 20 Αριστοδήμουν. Δημοκρατίας, Υποθ. Αρ. 184/92, ημερ. 15.7.92, ΠαφίτηςκΑ. ν.Κακουρήκ.ά.

(1992)1 Α.ΑΛ. 1154, Iordanou v.Anyftos, 24C.L.R. 97, 25 Παπαγεωργίονν.Λούη Κλάππα (Investment Services Ltd), Π.Ε. 7367, ημερ. 14.1.90, Βραχίμην.Κουλουμπρή

(1992)1 Α.ΑΛ. 836, 30 Burrows v.Lang[1901]2 Ch. 502, Valana v.Elia

(1983)1 C.L.R. 730. 35 40 Έφεση. Έφεση από τους εναγόμενους κατά της απόφασης του Επαρ­ χιακού Δικαστηρίου Πάφου(Κορφιώτης, Α.Ε.Δ.)που δόθηκε στις 24 Νοεμβρίου, 1992) (Αρ. Αγωγής 1422/84)με την οποία εκδόθηκε διάταγματο οποίο διετασσε τους εναγόμενους όπα)ςεπαναφέρουν τα πράγματαστην πρότερακατάστασηκαι όπως ενεργήσουν προς το σκοπό διοχέτευσης καισυγκέντρωσης τουνερού στην υφιστάμε­ νη δεξαμενή και αυλάκιατων εναγόντων καθώς και απαγορευτικό διάταγμα διατάσσον τους εναγόμενους, όπως παύσουν να επεμ1319 Παναγή κ.ά. ν.Λαζάρου χ.ά.

(1996)βαίνουν και να ασκούν καθ* οιονδήποτε τρόπο οχληρία και ενερ­ γούν παράνομα εις βάρος της περιουσίας και των δικαιωμάτων του ενάγοντα. Χρ. ΓεωργιΔδης, γιατους Εφεσείοντες. 5 Α. Κακογιάννης, γιατους Εφεσίβλητους. Cur. adv. vult. 10 ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ,Δ.: ΤηναπόφασητουΔικαστηρίου θαδώ­ σει οΝικολάου, Δ. ΝΙΚΟΛΑΟΥ, Δ.: Η κατανόηση των εδώ επίδικων θεμάτων προϋποθέτει μια έστω γενική γνωριμία με το τοπίο όπου εκτυλί- 15 χθηκανταόσα,μετηνπάροδοτουχρόνου,συνέβαλαν στη διαμόρ­ φωση της κατάστασης απότην οποίαπροέκυψε η αντιδικία. Ορι­ σμένα απόταστοιχεία πουενδιαφέρουν είναι σαφήκαιαδιαμφι­ σβήτητα. Ωστόσο, μερικά άλλαπαρέμειναν ενπολλοίς βυθισμένα στην αχλύ τουχρόνου και σεσχέσημεαυτάπροέκυψε διαφωνία. 20 Στηντοποθεσία"Μαύρος"ή'Τσολάκκηδες" τουχωριούΠανα­ γιά συσσωρεύεται υπογείως νερό ένεκα της σύστασης και μορφο­ λογίας του εδάφους. Σε ό,τι αφοράτησύσταση, ας σημειωθεί ότι στο άνω μέρος υπάρχει διαπερατόστρώμα, μικρού σχετικά αλλά 25 ποικίλου βάθους, ενώ αμέσως πιο κάτω υπάρχει αδιαπέραστο στρώμα Σε ό,τι αφοράτη μορφολογία, το έδαφοςέχεικλήση κατωφερικήγενικάπροςδυσμάς. Καθώςσυνάγεται,η ίδιαεδαφολο­ γικήκατάστασηεπικρατείκαιανατολικότερααπόόπουπροφανώς προέρχεται το νερό. Το οποίο ρέει προς δυσμάς, αναβλύζοντας 30 στην επιφάνειασεορισμένα σημείαόπουτοάνωστρώμα υποχωρεί είτε λόγω επιμέρους ιδιομορφίας είτελόγω ανθρωποποίητης το­ μής. Δημιουργούνται έτσικατάτόπουςπηγέςτύπουεπαφής. Στην εικόνα που εδώ ενδιαφέρει, τα τεμάχια 493 και 498 του 35 Φ/ΣXXXVI/58 είναισυνορεύοντα καιβρίσκονται το ένα,ήτοι,το 498 δυτικότερατουάλλου. Ανήκουν καιταδυοστην 3η εφεσείουσα ενώ παλαιότερα ανήκαν στον πατέρατης, τον Ιο εφεσείοντα. Στοβόρειο μέρος τουκοινού συνόρου υπήρχεπηγήαπό τηνοποία έρεενερό σεπαρακείμενηδεξαμενήεντός τουτεμαχίου

1. Μετη 40 σειρά του,τοτεμάχιο498 συνορεύει σταδυτικάμετοτεμάχιο 500, νότια του οποίου είναι το τεμάχιο
2. Τοκοινό σύνορο των δυο τελευταίων διακόπτεται σε ένα μέρος από την παρεμβολή του τε­ μαχίου497τοοποίοεπίτουεδάφουςεμφανίζεταιτώραωςπαλαιά 1320 1 Α.Α.Δ. Παναγή χ.ά. ν. Λαζάρου κ.ά. Νικολάου, Δ. πετρόκτιστη,αχρησιμοποίητηδεξαμενή. Όμως,κτηματολογικάτο τεμάχιο 497 περιγράφεταιστο πιστοποιητικό εγγραφής, ημερομη­ νίας 10Φεβρουαρίου 1981,ως ακίνητομεταεξήςχαρακτηριστικά ήτοι: 5 "24 ώρες νερό κάθεεβδομάδαόπως φαίνεταιστη λίσταδιανο­ μής Αρ. 2 του Κτηματολογίου Πάφουμαζί με την ανάλογον χρήσητουαυλακιούκαιτηςδεξαμενής." 10 Ας σημειωθεί ότι στο τεμάχιο αυτόδενυπήρχεπηγή. Ηδεξαμενή προμηθευόταν το νερό μέσω αυλακιού από παρακείμενη πηγή η οποίαβρισκόταν στοκοινό σύνορο τωντεμαχίων498 και
3. Αυτήήτανηκατάστασηεπί τουεδάφουςέως το
4. Οιδιο15 κτήτηςτωντεμαχίων493και498 έπαιρνενερόαπότηδικήτουπη­ γήστοσύνοροτωνδυοαυτώντεμαχίων.Παράλληλα,οι ιδιοκτήτες του τεμαχίου 497 έπαιρναννερό από τηδική τους πηγήηοποία όμως,καθώςσυνάγεται,δεναπέδιδετηνποσότητανερού είτεπου αναμενότανσε σύγκρισημεό,τι, παλαιότερα,είτεπουεπαρκούσε. 20 Κατάτο 1949 σημειώθηκε μεταβολή. Γιατιςπεριστάσειςυπήρ­ ξαν ορισμένες νύξεις. Αλλάδεν φωτίστηκαν απότη μαρτυρίασε βαθμόπουναεπιτρέπειβάσιμεςδιαπιστώσεις ωςπροςτααίτια,τη διαπλοκήσυμφερόντων και το νομικό καθεστώς στο πλαίσιο του 25 οποίουκινήθηκανταμέρη. Έγινελόγοςγιαενέργειες Αρδευτικού Συνδέσμουστον οποίοεμφανίστηκαννασυμμετείχαν οιτότειδιο­ κτήτες τουτεμαχίου 497 και ο τότε ιδιοκτήτης των τεμαχίων 493 και 498 όπωςκαιγια ανάμειξητου αρμόδιου ΚυβερνητικούΤμή­ ματοςτοοποίομάλιστα,σύμφωναμεορισμένεςενδείξεις,διαδρα30 μάτισεσημαίνονταρόλο. Φαίνεταιότιεντέλειέγινεαπόόλουςδε­ κτήμιαδιευθέτηση η οποίαδιαλάμβανετηναύξησητηςδιαθέσιμης ποσότηταςνερούκυρίωςπροςόφελος των ιδιοκτητώντουτεμαχί­ ου
5. Αυτήηεξέλιξηενσωματώθηκε σε γραπτήσυμφωνία ημε­ ρομηνίας 21 Ιουλίου 1949 μεταξύ αφενός δέκαατόμων ταοποία, 35 καθ(όςαφήνεταιναεννοηθεί,ήτανσυνιδιοκτήτες τουτεμαχίου 497 xaL,αφετέρου,του ιδιοκτήτη των τεμαχίων493 και
6. Δυνάμει αυτής της συμφωνίας, ο δεύτερος συμβαλλόμενος παρέσχε στους πρώτουςσυμβαλλομένους άδειαναεισέλθουνστακτήματατουκαι ναεκτελέσουνέργαμεπροοπτικήτησυγκέντρωση καιτηδιοχέτευ40 σηνερού σενέαδεξαμενή τους ηοποίαθακατασκευαζότανσετε­ μάχιοπουβρισκόταν νοτιοδυτικάτηςυφιστάμενης δεξαμενής,τε­ μάχιο
7. Ταέργαέγιναν. Και συνίσταντο σταεξής. Σεμέρος εντός του 1321 Νικολάου, Δ. Παναγή χ.ά. ν.Λαζάρου κ.ά.

(1996)τεμαχίου498,δυτικάτηςπηγήςκαιτηςδεξαμενήςπουβρίσκονταν σε αυτό,διανοίχθηκανλαγούμιαταοποίαξεκινούσαν από σημείο παρά τηνπηγήσε εκείνο τοτεμάχιοκαικατέληγανσεάλλοσημείο υπόγειαςσυγκέντρωσης ύδατος. Τοσημείοσυγκέντρωσης ήταντο λεγόμενο"κυρίξι" ή κλειδί από όπουτονερό διοχετευόταν μεσω- 5 λήνανοτιοδυτικάπροςτηνκατεύθυνσητηςπηγήςτων εφεσίβλητων η οποία μέχρι τότε τροφοδοτούσε τη δεξαμενή του τεμαχίου 497 και,συνεχίζοντας ησωλήνα,κατέληγε στηνέακτισθείσα δεξαμενή σεάλλο τεμάχιο νοτιοδυτικότερα. Ως αποτέλεσμα αυτήςτηςνέας διευθέτησης, η δεξαμενή του τεμαχίου 497 περιέπεσε σε αχρησία 10 ενώηπηγήπουτηντροφοδοτούσεφαίνεταιναστέρεψε. Τα πράγματα παρέμεινανέτσι μέχρι το 1984 οπότε ηνέαιδιο­ κτήτρια των τεμαχίων 493 και498 -η3ηεφεσείουσα -ενεργούσα από κοινού με τον πρώην ιδιοκτήτηπατέρατης - Ιο εφεσείοντα - 15 προέβησαν, με αφορμή την ανακατασκευή της δεξαμενής της, σε χωματουργικά έργα - παρέλκει η αναφοράσε λεπτομέρειες -τα οποία διεκπεραίοκτε επ' αμοιβήο2ος εφεσείων καιταοποία επη­ ρέασανδυσμενώς τηροήνερούπροςτο "κυρίζι". Μεσυνακόλου­ θηβέβαιαμείωσηστηνποσότητανερούπουλάμβανανταπρόσωπα 20 τα οποία,κατ' αυτό τον χρόνο, ασκούσαν ό,τι θεωρούσαν ως δι­ καιώματα τα οποία με τον ένα ή τον άλλο τρόπο αρύονταναπό τουςπροηγούμενους ιδιοκτήτεςτουτεμαχίου

1. Αυτά ταπρόσωπα- OL εφεσίβλητοι -κίνησανεναντίοντωνεφε- 25 σειόντων, πουπροέβησαν στην εκτέλεσητων εν λόγωέργων,αγω­ γή για οχληρία και παράνομη επέμβαση. Διατείνονταν ότι ήταν "νόμιμοι ιδιοκτήτες, κάτοχοι,δικαιούχοι και/ήδιαχειριστές και/ή άλλως τουτεμαχίου497" καιότιταδικαιώματατους"υφίστανται δυνάμει εγγραφής και απεκτήθησαν δυνάμει συμφωνιών και/ή 30 αδείαςκαι/ήμακροχρονίου ασκήσεως και/ήάλλως ". Πέτυχαν. Μεαποτέλεσμα την έκδοση διαταγμάτων,το έναπροστακτικόγια επαναφοράτωνπραγμάτωνστηνπροτέραντουςκατάστασηκαιτο άλλοαπαγορευτικόώστεναμηνεπαναληφθείεπέμβασηήοχληρία στο μέλλον. Πρόσθετη αξίωση για αποζημιώσεις απορρίφθηκε 35 επειδή, καθα'κ; ανέφερε τοπρωτόδικοδικαστήριο,δεναποδείχθηκε συγκεκριμένη ζημιά. Το πρωτόδικο δικαστήριο θεώρησε πως οι εφεσίβλητοι απέδειξαν(α)ότι είχαν "νόμιμα δικαιώματα"στο νε­ ρό· ότι οι εφεσείοντες προέβησανσεπαράνομηεπέμβασηστην πη­ γή των εφεσίβλητων·και (γ)ότιως αποτέλεσμα μειώθηκε ηποσό- 40 τητα τουνερού. Με την παρούσα έφεση προσβάλλονται διάφορες πτυχές της απόφασης. Δεν είναι όμως ανάγκη ναμαςαπασχολήσει παράμό1322 1 Α.ΑΛ. Παναγήχ.ά.ν.Λαζάρουχ.ά. Νικολάου,Δ. νομιααπόαυτές,ήτοι,εκείνηστηνοποίααναφέρεταιοπρώτοςλό­ γος έφεσης. Έχειως εξής: 5 "ΕνώτοΔικαστήριο δενκατέληξε σεσυμπέρασμαποίαη φύση, το περιεχόμενο, ταόριακαι το έρεισμα των δικαιωμάτωντων εναγόντων, εσφαλμέναπροχώρησε στηδιαμόρφωσηκρίσης ότι ταδικαιώματααυτάπροσβλήθηκαν." Ηπρωτόδικηκατάληξηότι οι εφεσίβλητοι είχαννόμιμαδικαι10 ώματαστο νερό είχεως έρεισμα τημαρτυρίατου κτηματολογικού λειτουργού κ. Ε.Ανδρέουτον οποίο εκείνοι είχανκαλέσει. Τοδι­ καστήριο αποδέχθηκε τη μαρτυρία περιγράφονταςτην ως "ορθή, αληθινήκαιαντικειμενική". Συνέχισεδελέγοντας ταεξής: 15 "Από τη μαρτυρίατουφαίνεταιότιόλοιοι Ενάγοντεςείχανκαι έχουν νόμιμα δικαιώματα νερού επί της πηγής γνωστής ως 'Τσολάκκηδες' στη τοποθεσία Μαύρος του χωρίου Παναγιά Φ/Σχ. XXXVI/58 ηοποίαευρίσκεται στο τεμάχιο 497." 20 Τί ήταν όμως που κατέθεσε σχετικά ο εν λόγω μάρτυρας; Ήταν απλώςτοκτηματολογικό ιστορικότουτεμαχίου497.Απότοοποίο προέκυπτε ότι μόνο οι εφεσίβλητοι 1,2 και 3 ήταν εγγεγραμμένοι ιδιοκτήτεςχωρίς όμωςναεξαντλούν τοσύνολοτωνδικαιωμάτων ιδιοκτησίας σε αυτό.Οιάλλοι τέσσεριςεφεσίβλητοι δενήταν εγγε25 γραμμένοι. Εξ άλλου,το πρωτόδικο δικαστήριο αναφέρθηκεστη μαρτυρίατουκ. Γ.Πογιατζή,πατέρατης 1ηςεφεσίβλητης, οοποί­ ος κατέθεσε ότι οι εφεσίβλητοι 5και7 αρύοντανδικαιώματα από τον Γιακουμή Κωνσταντίνου,έναναπό τους συμβαλλομένους στο έγγραφοημερομηνίας 21 Ιουλίου
2. Τοπρωτόδικοδικαστήριο 30 επίσης μνημόνευσε σχετικά τη μαρτυρία του εφεσίβλητου αρ. 4 σύμφωνα μετηνοποία"έχειχωράφιστους Τσολάκκηδες που βρή­ κεαπότημητέρατουΠαναγιώταΘεοχάρη Κυπριανού"όποιακαι αν ήτανεκείνη. 35 40 Δεν ήτανλοιπόν όλοι οι εφεσίβλητοι εγγεγραμμένοι ιδιοκτήτες του τεμαχίου 497 έτσι ώστενα μπορούν με αυτήτην ιδιότητανα διεκδικήσουν δικαιώματα.Τοδικαστήριοαναφέρθηκεβέβαιαγενι­ κά σε "νόμιμα δικαιώματα" χωρίς ναπροσδιορίσει τηφύσητους. Τα τοποθέτησε όμως επί της μαρτυρίας του κτηματολογικού λειτουργού. Φαίνεται λοιπόν να εννοούσε δικαιώματα ιδιοκτησίας επί του τεμαχίου
3. Ταοποίαείχαν,καθώςεπισημάναμε, μόνο οιτρειςαπότουςεπτά.Πάντως,ακόμακαιγιαεκείνουςτουςτρεις, εγειρόταν προςεξέτασητοκατάπόσοηδιευθέτησηπουέγινε κατά το 1949 εξέφραζε ταίδιαταδικαιώματαταοποίατουςπαρείχεη 1323 Νικολάου,Δ. Παναγήκ.ά.ν.Λαζάρουκ.ά.

(1996)ιδιοκτησία τους, με μόνη διαφοράένα νέο τρόπο πρόσβασης στο αντικείμενο, ήτοι, στο νερό ήκατάπόσο προσέδιδε νέα δικαιώμα­ τα προς αντικατάσταση των υφισταμένων δυνάμει της εγγραφής. Τοπρωτόδικοδικαστήριο δενκατηύθυνετηνπροσοχήτουσεαυτή τηδιάσταση. Αλλάκαινατοέπραττεδενθαμπορούσε νακαταλή- 5 ξει ότιυπήρχεταυτοσημία μεταξύτουεγγεγραμμένου δικαιώματος καιτηςνέαςδιευθέτησης πουέγινετο

1. Οσυνήγορος τωνεφε­ σίβλητων εισηγήθηκε -και το τόνισεαυτό ιδιαίτερα -ότι τοεγγε­ γραμμένο δικαίωμα αφορούσε στη λήψηνερού από την ευρύτερη περιοχή "Μαύρος" ή 'Τσολάκκηδες" την οποία χαρακτήρισε στο 10 σύνολο της ως τηνπηγήστην οποίααναφερόταντο εγγεγραμμένο δικαίωμαστοτεμάχιο 497 καιότιστο ίδιοδικαίωμααφορούσεκαι η νέα διευθέτηση με αποτέλεσμα να επρόκειτο για ουσιαστικά το ίδιο δικαίωμακαιστις δυο περιπτώσεις. 15 Δεν μπορούμε νασυμφωνήσουμε. Τονερό πουβρισκόταν στο υδροφόροστρώματηςπεριοχήςδενανήκεσεκανέναιδιώτη. Υπό­ γεια νερά ανήκουν στο κράτος:βλ. Αρθρο23.1 του Συντάγματος και την Αριστοδήμου ν. Δημοκρατίαςυποθ. 184/92, ημερομηνίας 15 Ιουλίου 1992, στην οποία οΣτυλιανίδης,Δ. προέβη σε επισκό- 20 πηση της νομολογίας. Τοόποιο δικαίωματου ιδιώτη περιορίζεται με αναφοράσε συγκεκριμένο γεωγραφικό σημείο πρόσβασης στο νερό. Στηνπροκείμενη περίπτωση ηαπεικόνιση τουδικαιώματος σε τεμάχιο γεωγραφικά προσδιορισμένο -το τεμάχιο 497 - εξυπη­ ρετούσεαυτή ακριβώςτηναναγκαιότητα, παρόλονπουγιαπληρό- 25 τηταθαέπρεπεναγινόταν σεαυτόαναφοράόχι μόνο στηδεξαμε­ νή και στο αυλάκι αλλάκαι στην συγκεκριμένη πηγήηοποίατρο­ φοδοτούσε την δεξαμενή μέσωτου αυλακιού και ηοποία,καθώς γνωρίζουμε, βρισκόταν στο κοινό σύνορο των τεμαχίων 498 και
2. 30 Είναι νομίζουμε πρόδηλο όπ το εγγεγραμμένο δικαίωμαέπαυ­ σε απότο 1949 ναέχειπρακτικήσημασία εφόσον δεναπέδιδε πια νερό.Τονερό έκτοτε προερχόταν απόάλλη διευθέτηση οι περιστά­ σεις έλευσης της οποίας, καθώς παρατηρήσαμε,δεν φωτίστηκαν 35 πλήρως. Η άποψημαςαναφορικά μεαυτότοθέμαενισχύεται από την υπόθεση Παφίτηςχ,α. ν. Κονκονρήκ.α.

(1992)1Α.Α.Δ. 1154 στην οποίαλέχθηκε ότι: " καμιάνομοθετική πρόνοιαδεν προβλέπει την μεταφοράή 40 μεταβίβαση δουλείας από μια πηγή άντλησης νερού σε άλλη όταν ηπρώτη αποξηραίνεται,ούτε υπάρχει τέτοιαδυνατότητα βάσειτου νόμου." 1324 1 Α.Α.Δ. 5 10 15 20 25 30 35 40 Παναγήκ.ά.ν.Λαζάρουκ.ά. Νικολάου, Δ. Τοδικαστήριοπροχωρώνταςανέφερεκαικάτιάλλοαναφορικά μετηνπροέλευση καιτηφύσητων διεκδικούμενων δικαιωμάτων. Τοοποίοβρίσκεταισεκάποιαδιάσταση απότηνήδηδιατυπωθείσα πρωτόδικηκατάληξηότι OLεφεσίβλητοι είχανδικαιώματαστη βάσητηςμαρτυρίαςτουκ.Ε.Ανδρέου ηοποίααναφερότανστηνιδιο­ κτησίατουτεμαχίου497. Ανέφερεενσυνεχεία,λοιπόν,ότιυπήρχε στην περιοχή Αρδευτικός Σύνδεσμος ο οποίος "έχειδικαιώματα στο κτήματων εναγομένων", ήτοι,των εφεσειόντων. Καικατέλη­ ξε ότι "η φυσικήροήνερού ανήκει στα μέλη του Αρδευτικού Συνδέσμου". Σημειώνουμε κατ' αρχήν μια ασάφεια. Δεδομένης της πρώτηςδήλωσηςότιδικαιώματαέχειοΑρδευτικός Σύνδεσμος,εν­ νοούσε μήπωςτοπρωτόδικοδικαστήριομετηδεύτερηδήλωσηότι ταμέλητουΣυνδέσμουείχανδικαιώματαμεαυτήτουςτηνιδιότη­ τα,ήτοι, ως μέληέτσιώστε ταδικαιώματαναταείχεπράγματιο Αρδευτικός Σύνδεσμος; Ήμήπωςεννοούσε μετηδεύτερηδήλωση ότι ταδικαιώματαταείχανταίδιαταμέλη προσωπικώς το καθέ­ να,μόνοπου,καθώςσυνέβαινε,ανήκανόλοιτουςστον Αρδευτικό Σύνδεσμο; Οπότε θαπροέκυπτε αντινομία με αναφοράπροςτην πρώτηδήλωση. Δεν παρίσταταιανάγκηναεκφέρουμε άποψη ενόψειτωνόσων έχουμεναπροσθέσουμε.Τοέναείναιότιταπερί Αρ­ δευτικούΣυνδέσμου τοδικαστήριοταπήρε,καθώςφαίνεται, από τη μαρτυρία του ΕπαρχιακούΕπόπτηκ. Ε. Σιμιλλίδη τον οποίο κάλεσανοιεφεσίβλητοι ότανδενυπήρχεστιςγραπτέςπροτάσειςτο αναγκαίο έρεισμα. Έτσι το δικαστήριο, μετην υπό συζήτησηκατάληξήτου,εξέβηταόριατων επιδίκωνθεμάτων. Όπως παρατή­ ρησε το Εφετείο στην lordanouv.AnyftoslA C.L.R. 97 στη σελ. 106: "A Court of law hasto confine itself totheissuesasappearing atthecloseof thepleadingsorproperlyaddedtoatthedateofthe hearingandnottakeupatthetrial otherissueswhichtheevidence of aparticular witnessmight suggest." Βλ. επίσης τις Παπαγεωργίονν. Αονη Κλάππα(Investments ServicesLtd)Πολ. Έφ.7367,ημερομηνίας 14Ιανουαρίου1990και Βραχίμην.Κονλονμπρή

(1992)1 Α.Α.Δ. 836. Τοάλλοείναιότιτα όσα σχετικά κατέθεσε ο εν λόγω μάρτυρας φαίνεται να ήταν εξ ακοής. Τέλος, καθώςενπάσηπεριπτώσει ανέφερεο ενλόγωμάρ­ τυρας,κανέναςαπότους εφεσίβλητους δενήτανμέλοςτου ΑρδευτικούΣυνδέσμου. Εκείνοπουίσωςναεννοούσε ομάρτυραςμετην αναφοράτου σε Αρδευτικό Σύνδεσμο ήτανότι μέλη του Αρδευτι­ κούΣυνδέσμουήτανοι συμβαλλόμενοι στο έγγραφοτης21 Ιουλί­ ου 1949 απότους οποίουςοι εφεσίβλητοι εμφανίζοντανναέλκουν δικαιώματα στο νερό. Καιπράγματιδεν φαίνεταινα αμφισβητή1325 Νικολάου, Δ. Παναγή χ.ά.ν. Λαζάρου κ.ά.

(1996)θηκεπρωτόδικακαιέγινεδεκτόενώπιον μαςαπότοσυνήγοροτων εφεσίβλητων ότιαυτοίασκούσανταόποιαδικαιώματαείχανοιτό­ τε αντισυμβαλλόμενοι του ιδιοκτήτη των τεμαχίων 493 και

1. Δυνάμει ανακλητήςάδειαςσύμφωναμετονσυνήγοροτωνεφεσειόνταϊν. Ας σημειωθεί ωστόσοότι σεσχέσημετοενλόγωέγγραφο, 5 τοπρωτόδικοδικαστήριοκατέληξεπως"δενείναιτοέγγραφο αυ­ τόπουκαθορίζειταδικαιώματανερού". Συνεπώςδεντοποθέτησε ταόποιαδικαιώματατωνεφεσίβλητων στηβάσησυμφωνίας.Αυτή ηκατάληξηδεν προσβλήθηκε απότους εφεσίβλητους μεειδοποίη­ σηδυνάμειτηςΔ.35 κ.
2. 10 Σεσχέσημε τον ισχυρισμό των εφεσίβλητων περί πρόσκτησης δικαιώματος δυνάμει μακροχρόνιας άσκησης, το δικαστήριο δεν αποφάνθηκε. Ωστόσο, επρόκειτο για εντελώς ανεδαφικό ισχυρι­ σμό. Σε ό,τι αφοράτα δικαιώματατα οποία ασκουντο μέχρι το 15 1949 δεν προβλήθηκε ότι τα διεκδικούσαν άλλοι από τους εγγε­ γραμμένους ιδιοκτήτεςκαιεπομένωςηεγγραφήτουςταεξαντλού­ σε. Σε ό,τι αφορά τα διεκδικούμενα μεταγενέστερα δικαιώματα, επισημαίνουμε μόνοότι,καθώςκαταδείχνειησυμφωνίαημερομη­ νίας 21 Ιουλίου 1949, αυτάπροέκυψανως αποτέλεσμαάδειαςκαι 20 όχι neeprecario. Η ύπαρξηάδειαςείναιασυμβίβαστημεδιεκδική­ σεις σεάλληβάση: βλ. Burrowsv.Lang [19ί)\] 2 Ch. 502 στη σελ.
3. και Valana v.Elia

(1983)1 C.L.R.730 στησελ. 739. Ελλείπειλοιπόν απότηνπρωτόδικη απόφασηορθολογικόέρει­ σμαγιαθεμελίωσητηςκατάληξηςότι οι εφεσίβλητοι είχαν νόμιμο δικαίωμαστονερό. Η ύπαρξηόμωςτέτοιουδικαιώματοςεμπεδω­ μένουκαιπροσδιορισμένου αποτελούσετηνπροϋπόθεσηγιαταπεραιτέρο^ τα οποία το πρωτόδικο δικαστήριο προχώρησε και διέ­ γνωσε. 25 30 Ο πρώτοςλόγοςέφεσης επιτυγχάνει. Προκύπτειδεαπόταόσα αναφέραμε,ότι οι επιμέρους καταλήξεις μαςσε όσα τέθηκανεξα­ ντλούν τοθέμα. Μεαποτέλεσμαναμηναπομένει οποιοδήποτεκε­ νό γιααπόφανσηέτσιώστεναδικαιολογείταιηεπανεκδίκαση. 35 Ηπρωτόδικηαπόφασηπαραμερίζεται. Ηαγωγήαπορρίπτεται. Τα έξοδα,τόσο πρωτόδικαόσοκαιτης έφεσης,ναβαρύνουντους εφεσίβλητους. Καιναυπολογιστούν απότονΠρωτοκολλητή. 40 Ηέφεσηεπιτυγχάνει μεέξοδαποιοτοδίκακ;και κατ*έφεση. 1326