← Κύπρος

clr/1996/1996_1_134.pdf

(1996)8Φεβρουαοίου,1996 [ΠΙΚΗΣ,Π., ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ, ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ, ΧΑΤΖΗΤΣΑΓΓΑΡΗΣ, ΝΙΚΗΤΑΣ,ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ,ΑΡΤΕΜΗΣ, ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ, ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ, ΝΙΚΟΛΑΟΥ, Δ/στές] ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΜΑΥΡΟΓΕΝΗΣ, Αιτητης, ν. ΒΟΥΛΗΣΤΩΝΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ (ΑΡ.2), Καθ'ων ηΑίτηση. (ΕκλογικήΑίτησηΑρ. 1/95) Συμφυείς ΕξουσίεςτουΔικαστηρίου—Εξουσία τονΔικαστηρίου ναδια­ τάσσειεπανάνοιγμαυπόθεσηςόταν κρίνειότι τοαπαιτούνοιανάγκες. Πολιτική Δικονομία — Επανάνοιγμαυπόθεσης — ΣνμφνείςΕξονσίες τον Δικαστηρίοννα διατάσσειεπανάνοιγμα υπόθεσηςόταν κρίνειότι τοαπαιτοχτνοι ανάγκες. 5 Μετά την απόρριψη αίτησης του Γενικού Εισαγγελέα γιαεπανά­ νοιγμα της υπόθεσης, το Δικαστήριο αποφάσισε,διαφωνούντ<ι>ντων Πική,Π.,ΝικήταΔ.,καιΑρτεμη, Δ.,όπωςεπανανοίξειηυπόθεσηδυ- 10 νάμει της Σύμφυτης Εξουσίας τουΔικαστηρίου,γιαναακουστούν οι διάδικοιαναφορικά μεταακόλουθαθέματα: (α)Δυνατότητα μη αναδρομικότητας ή μόνο μελλοντικής ισχΐΌς τυ­ χόν ανατρεπτικής απόφασηςτης Angelides v.Peta and Others 15
(1988)1CL.R. 173και Φ) Ηκατάτο Σύνταγμαδυνατότηταανατροπήςπροηγούμενης από­ φασης του Ανωτάτου Δικαστηρίου, στην άσκηση τίοναρμοδιοτήταιντου α)ςΑνώτατο ΣυνταγματικόΔικαστήριο, μετηνοποίακη- 20 ρύσσεται νόμος αντισυνταγματικός. Ο Αρτεμίδης Δ., συμφα')νησε μετην πλειοψηφία σαν φυσικόεπα­ κόλουθο των απόψεωνπουεξέφρασε στις δύοξεχωριστές αποφάσεις του στις 8.12.1995 και 22.1.1996,όπου υποστήριξε αντίστοιχα, την 25 134 1 Α.Α.Δ. Μανρογένης ν. Βουλήςκ.ά. (Αρ. 2) επανασυζήτηση τηςυπόθεσης γιανααγορεύσουν οιδικηγόροι τωναι­ τηθέντων όπωςπαρέμβουνκαιτοαίτηματου ΓενικούΕισαγγελέα για επανάνοιγματηςυπόθεσης γιαναασχοληθεί μεταεπίμαχαζητήματα. 5 10 15 ΟΠικής, Π.,εξήγησετουςλόγουςτηςδιαφωνίαςτουστη ληφθείσα απόφαση. Ανέφερε,ότιηεπίλυσητωνθεμάτωνπουτίθενταιπροςσυ­ ζήτησηκαιγιαταοποίαεπιζητούνται οι απόψεις των διαδίκωνμέσω του επανανοίγματος της υπόθεσης δεν αφορούν τον προσδιορισμό τωνεπιδίκωνθεμάτωνούτετηθέσητωνδιαδίκωνεπ'αυτών,αλλάνομικάζητήματαταοποίααναφύονταισεσχέση μετηνέκβασητηςαίτη­ σης,ηεπίλυσητωνοποίων ανάγεταιαποκλειστικά στηνκρίσητουΔι­ καστηρίου. Επιπλέον τα επίδικα θέματακαιοι θέσειςτων διαδίκων επ' αιπώνδιατυπώθηκανμεσαφήνειακαιδενήτανδυνατόναεπανα­ νοίξειηυπόθεσηαφούτοεπανάνοιγμαδενμπορείναεπεκταθείπέραν της αναζήτησης διευκρινίσεων επί τ(ύν επιδίκων θεμάτων καιθέσεων Τ(ονδιαδίκων επ' αυτών. Η παροχήδεύτερης ευκαιρίας στο διάδικο ν' ακουστεί, ανέφερε,πλήττει το θεμέλιοτων κανόνων απονομής της δικαιοσύνης πουσυναρτάτηντελεσιδικία μετοκλείσιμοτης υπόθεσης τ<οναντιδίκων. 20 25 30 Ο Νικήτας,Δ., διαφώνησε επίσης με την απόφαση της πλειοψη­ φίας. Στήριξετηδιαφωνίατουστησταθερήνομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου ότι μόνο οψιγενή γεγονότα μπορούν να οδηγήσουν σε επανάνοιγμαυπόθεσης απότο ίδιοτοΔικαστήριο. Στηνυπό συξήτηση υπόθεση, πρόσθεσε, τα θέματαγια ταοποία θαακούετο επιχειρη­ ματολογία μετά το επανάνοιγμα της υπόθεσης είχαν ανακινηθεί από την αρχή. Ησοβαρότητα τηςυπόθεσης,κατέληξε, πουαποτέλεσε την κινητήριασκέψηγιατηνενέργεια δενμεταβάλλει τοκριτήριο ούτεδια­ φοροποιεί το καθήκον του Δικαστηρίου να προχωρήσει στην έκδοση τηςαπόφασηςτου. Αποφασίστηκε κατά πλειοψη­ φία όπωςεπανανοίξει η υπόθε­ ση. 35 Αναφερόμενεςυποθέσεις: Angelides v.PetaandOthers
(1988)1 C.LR. 173, 40 Μανρογένης ν. Βουλής τωνΑνηπροσίΰπωνκαι Άλλων (Αρ. }), (19%) 1 Α.ΑΛ. 49, Μανρογένηςν.Βουλήςτων Αντιπροσώπωνκαι Άλλων (Αρ. 2),
(1995)1 Α.ΑΛ. 1034, 135 Μαυρογένης ν. Βουλής κ.ά. (Αρ.2)
(1996)Δημοκρατία ν. Σαμψίτν
(1991)1 Α.ΑΛ. 848, ΠαπαιωάννουκαιΆλλοι ν.Δημοκρατίας
(1991)3Α.ΑΛ. 659, Ορφανίδηςκ.ά. ν.Δημοκρατίας, Υποθέσεις Αρ.416/88,445/88, ημερομ. 5 14.2.1992, ΣυμεωνίδουκΑν.Δημοκρατίας(Αρ. 1),
(1993)3Α.ΑΛ. 165, 10 Payiatasv.Republic
(1984)3C.L.R. 1239, Δημοκρατία ν. Ηρακλέους(Αρ.2),
(1994)2Α.ΑΛ.
  1. ΕκλογικήΑίτηση
  2. 15 Απόφαση τηςπλειοψηφίας του Ανωτάτου Δικαστηρίου με την οποίααπεφασίσθηόχιη απόρριψητηςαίτησηςτουΓενικούΕισαγ­ γελέα για επανάνοιγματηςυπόθεσης λόγω τουότι εστερείτο δικο­ νομικού ήάλλου παραδεκτού ερείσματος δεν περιστέλλει τηΣυμ­ φυήΕξουσία τουΔικαστηρίου να προχωρήσει τοίδιο στοεπανά- 20 νοιγμάτης. Χρ. Κληρίδης, γιατον Αιτητή. Ε.Ευσταθίου,γιατους Καθ'ωνηαίτηση
  3. 25 Α. Μαρκίδης,Γενικός Εισαγγελέας τηςΔημοκρατίας,γιατους Καθ' ωνηΑίτηση
  4. Γ.Αγαπίου,γιατους Καθ'ωνη αίτηση
  5. 30 Π. Δημητρίου, γιατους Καθ'ωνηαίτηση
  6. Καμιάεμφάνισηγιατους Καθ' ωνη αίτηση
  7. 35 ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ: Αποφασίζεται, διαφω\Όύντων των Πική,Π., Νικήτα, Δ.,καιΑρτεμη, Δ.,όπαχ; επανανοίξει ηυπόθεση για να ακουστούν οιδιάδικοι, αναφορικάμεχαακόλουθαδυοθέματα:(α)Δυνατότηταμηαναδρομικότηταςήμόνομελλοντικής ισχύος 40 τυχόν ανατρεπτικής απόφασης τηςAngelides v.Petaand Others(\98S) 1 C.L.R. 173-και Φ)Ηκατά τοΣύνταγμαδυνατότηταανατροπήςπροηγούμενης 136 1 Λ.Α.Δ. Μαυρογένηςν. Βουλής κ.ά. (Αρ. 2) απόφασηςτουΑνωτάτουΔικαστηρίου,στηνάσκησητωναρ­ μοδιοτήτων του ως Ανώτατο ΣυνταγματικόΔικαστήριο,με την οποίακηρύσσεται νόμοςσυνταγματικός. 5 Ακολουθείτο αιτιολογικό της απόφασης τηςπλειοψηφίαςπου θαδώσει οΔικαστής Κωνσταντινίδης. Ο Δικαστής Αρτεμίδης θαεκδώσει ξεχωριστή απόφαση. 10 Στη συνέχεια, θαδοθούν οι αποφάσειςτης μειοψηφίας,Πική, Π.,Νικήτα,Δ.,καιΑρτεμη,Δ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ,Δ.: Αυτήείναιη απόφασητωνΔικαστο'ϊν Δημητριάδη,Παπαδόπουλου,Χ'Τσαγγάρη, Νικολαΐδη,Νικολάου 15 καιεμένα. 20 Η απόρριψη της αίτησης του Γενικού Εισαγγελέα γιαεπανά­ νοιγμα τηςυπόθεσης επειδή, όπωςέκρινε ηπλειοψηφία,εστερείτο δικονομικού ή άλλουπαραδεκτούερείσματος,δενπεριστέλλειαλλάαφήνει άθικτητησυμφυήεξουσία του Δικαστηρίου να προχω­ ρήσει το ίδιο στο επανάνοιγμαεφόσον κρίνει ότι το απαιτούνοι ανάγκες-όπως έγινε, μεταξύάλλων, στις υποθέσεις που αναφέρο­ νταιστηνενδιάμεσηαπόφασητουΔικαστήΝικολάου,ημερομηνίας 22 Ιανουαρίου
  8. 25 Προκρίναμετοεπανάνοιγματηςυπόθεσηςστην παρούσαπερί­ πτωση,χωρίςναπροκαταλαμβάνουμεοτιδήποτε,επειδήθεωρούμε ενδεδειγμένο ναμήπεριοριστεί χοΔικαστήριο στηδικήτουέρευνα ωςπροςτηνενδεχόμενηύπαρξηπτυχών,ίσωςσχετικώνπροςτητε30 λική κατάληξη,στιςοποίες OLδιάδικοιδενκατηύθυναντηνπροσο­ χή τους κατάτις αγορεύσεις τους. Ιδιαίτεραενόψει του μεγάλης σημασίας πολιτειακούζητήματοςπουεγείρεται. ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ,Δ.:Η συμφωνίαμου,μετηνπλειοψηφίατωνσυναδέλφων είναι τοφυσικόεπακόλουθοτωναπόψεωνπουεξέφρα­ σα στις δύο ξεχωριστές αποφάσεις μου, στις 8.12.95και22.1.
  9. Στην πρώτη μόνος υποστήριξα την επανασυζήτηση της υπόθεσης γιαναεπιχειρηματολογήσουν καιοισυνήγοροι ομάδαςβουλευτών τουΔΗΚΟ,πουπρότεινανναπαρέμβουνστηδιαδικασία. Αποδο40 χήεκείνης τηςαιτήσεα)ςθαέδιδετηνευκαιρίαστο ΓενικόΕισαγγε­ λέα, και τα υπόλοιπα μέρη,να αγορεύσουν κάνω σταζητήματα, όπωςσήμερα έχουν διατυπωθείαπό τοΑνώτατο Δικαστήριο. Στη δεύτερη εξέφρασαπάλιντην άποψη,αυτή τηφορά μετο συνάδελ­ φο Φρ.Νικολαΐδη. πως το αίτηματου Γενικού Εισαγγελέα για το 35 137 Μαυρογένης ν. Βουλής κ.ά. (Αρ. 2)
(1996)επανάνοιγματης υπόθεσης, ώστενα μπορέσει ναασχοληθεί μετα επίμαχαζητήματα,θ'άπρεπεναγίνει αποδεκτό. Οι αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου είναι απόλυτακαι αναντίρρητασεβαστές. Αυτά πουλέγω, αμέσως πιο πάνω,απλώς 5 αποτελούν την αιτιολόγηση της συμμετοχής μου στην πλειοψηφία τουΔικαστηρίου πάνωστο σημερινό ζήτημα. ΠΙΚΗΣ, Π.: Ηαπόφασητης πλειοψηφίας για το επανάνοιγμα τηςυπόθεσης καθορίζειτηνπορείαπουθαακολουθηθεί απότοΔι- 10 καστήριο. Στην απόφασηαυτήεξηγώ τους λόγους της διαφωνίας μου με τηναπόφασηπουέχειληφθεί. 15 Αρχίζωμετηνυπόμνησητηςδιαπίστωσηςη οποίαγίνεται στην απόφασημαςτης22ας Ιανουαρίου,1996 -(Μανρογένηςν.Βουλής τωνΑντιπροσώπων και Άλλων, (Εκλογική Αίτηση 1/95, απόφαση πλειοψηφίας)),σύμφωνα μετηνοποία:20 "Η σπουδαιότητατουθέματοςτοοποίοκρίνεταιδε μεταβάλλει, όπως υποδεικνύεται στην απόφαση μας της 8ης Δεκεμβρίου, 1995,τουςκανόνεςτηςδιαδικασίας, ούτε μετατοπίζειτιςπαρα­ μέτρους της αντιδικίας. Ησοβαρότητα τηςυπόθεσης δεν απο­ τελείπαράγονταοοποίοςδιαφοροποιείτηναντιμετώπισητης." 25 Το αντικείμενο της εκλογικής αίτησης της οποίας επιλαμβανόμεθαείναι,όπωςεξηγείται στην ίδιααπόφαση,"...ηεγκυρότητατης εκλογής του κ. Κατσαμπά στο βουλευτικό αξίωμα" -(βλ., επίσης, Μαυρογένης ν.Βουλής τωνΑντιπροσώπωνκαιΑλλων, (Εκλογική 30 Αίτηση 1/95, απόφασηπλειοψηφίας- 8/12/1995)). Επίσης,στην ίδιααπόφαση(22/1/1996) διαπιστώνεται ότι:(α)τα επίδικα θέματα της εκλογικής αίτησης "... προσδιορί- 35 στηκαν εξ' αρχής μεμεγάληακρίβεια"(β)στο επίκεντρο της αντιδικίαςείναι"... η συνταγματικότητα του Ν,95/86, κρινόμενου υπό το πρίσμα της απόφασηςτου Ανωτάτου Δικαστηρίου στηνAngelidesv.Petaand Other?' 40
(1988)1 C.L.R. 173. (γ) "Στο επίμαχο θέμα, οι διάδικοι, περιλαμβανομένου του Εφόρου Αναπληρωματικής Εκλογής, είχαν την ευκαιρίανα 138 1 Α.ΑΛ. Μαυρογένης ν. Βουλήςκ.ά. (Αρ.2) Πιχής,Π. ακουστούν και ν' αναπτύξουν τιςθέσεις τους στοπλαίσιο τηςδίκης." Τα θέματαταοποία τίθενται προς συζήτηση καιγια ταοποία επιζητούνταιοιαπόψειςτων διαδίκων,μέσω τουεπανανοίγματος της υπόθεσης,δεν αφορούν,ούτετον προσδιορισμό των επιδίκων θεμάτων,ούτετηθέση τωνδιαδίκωνεπ*αυτών, αλλάνομικάζητή­ ματαταοποίααναφύονται σεσχέση μετην έκβασητηςαίτησης. Η επίλυσητους ανάγεται,αποκλειστικά, στην κρίσητου Δικαστηρί10 ου. 5 Η δυνατότητα επανανοίγματος υπόθεσης, ανεξάρτητα απότη δικαιοδοτικήβάση στην οποίαθεμελιώνεται καιτο εύρος τηςευχέ­ ρειαςπουπαρέχεται,δεν μπορεί ναεπεκταθεί πέραντης αναζήτη15 σηςδιευκρινίσεων γιαταεπίδικαθέματακαιτηςθέσηςτων μερών επ' αυτών. Στηνπαρούσαυπόθεση,τόσοτα επίδικαθέματα, όσο καιοιθέσειςτωνδιαδίκων,διατυπώθηκανμεσαφήνεια. Πέραντου σημείουεκείνου, ηάσκηση της εξουσίας για το επανάνοιγμαυπό­ θεσηςαπολήγει, όπως και στην προκείμενη περίπτωση,στην επα20 νακρόασητηςυπόθεσης,κατ' αντίθεση προς το δικαιϊκό σύστημα αντιδικίας,στο οποίο εντάσσεται η παρούσαυπόθεση, καιτην αρ­ χή τηςτελεσιδικίας, ηοποία συναρτάται μετηνέκδοση, μετάτο κλείσιμοτης υπόθεσης των αντιδίκων, της ετυμηγορίας τουδικα­ στηρίου. Σχετικό είναι καιτο πιοκάτωαπόσπασμααπότην από25 φάσητηςπλειοψηφίας της22ας Ιανουαρίου,1996:- (σελ. 16) 30 "Ηπαροχή δεύτερης ευκαιρίαςστοδιάδικον'ακουστεί πλήττει το θεμέλιο τωνκανόνων απονομής τηςδικαιοσύνης, που συ­ ναρτάτηντελεσιδικία μετοκλείσιμοτηςυπόθεσης τωναντίδικων." Για τους λόγους που αναφέρονται πιο πάνω,δεθαεπεκταθώ στη διερεύνησητου δικαιοδοτικού βάθρουτης εξουσίας τουδικα­ στηρίου ναδιατάξειτοεπανάνοιγμαυπόθεσης μετάτην επιφύλαξη 35 τηςαπόφασηςκαικατάπόσοαυτήδιαφέρειαπότηναρχήπουδια­ τυπώνεται σεσει^ά αποφάσεων,στις οποίες έγινεαναφοράστην απόφαση μαςτης22ας Ιανουαρίου,1996 -(Δημοκρατίαν.Σαμψών
(1991)1 Α.ΑΛ. 848-Παπαϊωάννον και Αλλοι ν. Δημοκρατίας
(1991)3Α.ΑΛ. 659"Ορφανίδης κ,ά. ν.Δημοκρατίας, (Υποθέσεις 40 Αρ.416/88 και445/88-UfZ/92)-m.iΣυμεωνίδουκαιΆλλοιν. Δη­ μοκρατίας (Αρ. 1),
(1993)3Α.ΑΛ. 165. Βλ.,επίσης, Payiatasvr Republic
(1984)3C.LR. 1239, 1245). Πρέπει,επίσης,ναδιευκρινίσω ότι,ό,τι εγείρεται είναι τοεπα139 Πιχής, Π. Μαυρογένης ν. Βουλής κ.ά. (Αρ. 2)
(1996)νάνοιγμα τηςυπόθεσης η οποίαεκδικάζεταιβάσειτου συστήματος αντιδικίας,τοπλαίσιο εκδίκασηςτηςοποίαςδιακρίνεταιαπόεκεί­ νο που διέπει την εκδίκαση προσφυγών βάσει του Αρθρου 146.1 τουΣυντάγματος, όπουισχύειτοεξεταστικό σύστημαδιαδικασίας. 5 Όπως υποδεικνύεται στην απόφαση μας της 8ης Δεκεμβρίου, 1995, ηδιαδικασίαγιατηνεκδίκασηεκλογικών αιτήσεοϊν ασκείται σύμφωνα με τον εκλογικό νόμο, ο οποίος,στην προκείμενη περίπποση,ορίζει (Άρθρο 57) ότιακολουθείται η διαδικασίαπου προ­ βλέπεται απότο Διαδικαστικό Κανονισμό, ο οποίος συναρτά την 10 εκδίκαση τους με το σύστημα αντιδικίας -(βλ. τον περί Εκλογής Μελα'ϊντης Βουλήςτων Αντιπροσώπων (Εκλογικαί Αιτήσεις) Δια­ δικαστικό Κανονισμό του 1981). Ηδίκηολοκληρώθηκε στις 14 Σεπτεμβρίου, 1995. Η απόφαση 15 τουΔικαστηρίου επιφυλάχθηκε. Έργο του δικαστηρίου είναι ηέκδοση της ετυμηγορίας τουμό­ λις αχθείσ' αυτή,όπως επισημαίνεται στηΔημοκρατία ν. Ηρακλέ­ ους (Αρ.2)
(1994)2 Α.Α.Δ.225 καιεπαναλαμβάνεταιστην απόφα- 20 σή μαςτης22ας Ιανουαρίου,
  1. Οδεύτερος λόγος, για τον οποίο τάχθηκαεναντίον τουεπανα­ νοίγματοςτηςυπόθεσης,είναιγιατίταερωτήματαπουτίθενταιτεί­ νουνναμεταβάλουνκαιμετατοπίσουν ταεπίδικαθέματατηςεκλο- 25 γικής αίτησης. Όπως έχουμε διαπιστώσει στις προηγούμενες αποφάσεις μας (αποφάσειςπλειοψηφίας 8/12/1995 και22/1/1996), το επίδικοθέμα της εκλογικής αίτησης είναι ηεγκυρότητα τηςπράξηςήαπόφασης 30 του Εφόρου Αναπληρωματικής Εκλογής γιατηνανακήρυξη τουκ. Κατσαμπάστο βουλευτικό αξίωμα. Ο Έφορος Αναπληρωματικής Εκλογής συνιστά, όπωςαναφέ­ ρεται στην απόφαση μας της 22ας Ιανουαρίου, 1996: "πολιτειακό 35 όργανο στο οποίο εναποτίθεται η εξουσία, η άσκηση της οποίας απολήγουσαστην εκλογήτουκ.Κατσαμπά στοβουλευτικό αξίωμα αμφισβητείται και αποτελεί το επίδικο θέμα της εκλογικής αίτη­ σης." - (απόφασηπλειοψηφίας,σελ. 12-13). 40 Το Αρθρο 179.2 του Συντάγματος,ορίζει ότι κανέναςνόμος ή απόφασητης Βουλήςτων Αντιπροσώπων "ως καιουδεμίαπράξις ήαπόφασιςοιουδήποτε οργάνου,αρχήςήπροσώπου εν τηΔημο­ κρατία ασκούντος εκτελεστικήν εξουσίαν ή οιονδήποτε διοικητι140 1 Α.Α.Δ. Μαυρογένηςν.Βονλήςκ.ά.(Αρ.2) κόνλειτούργημα δύναταιναείναικαθ'οιονδήποτε τρόποναντίθε­ τος ή ασύμφα>νοςπρος οιανδήποτετωνδιατάξεαιντουΣυντάγμα­ τος". 5 Η παράγραφος 2 του Αρθρου 179 υποθεμελιωνει την αρχήτης υπεροχής τουΣυντάγματος,ηοποία κατοχυρώνεται στοΑρθρο 179.1,πουκαθιστάτοΣύνταγματονυπέρτατονόμο της Δημοκρα­ τίας. 10 ΤοΑρθρο 179.2 καθιστάτηνεναρμόνιση μετο Σύνταγματο μέ­ τροτουπαραδεκτού,ό%ι μόνοτωννόμων,αλλάκαιτωναποφάσε­ ων των πολιτειακών οργάνων στον τομέατης εκτελεστικής καιδι­ οικητικής λειτουργίας. 15 Η συνταγματικότητα τηςπράξηςή απόφασηςτουΕφόρουΑνα­ πληρωματικής Εκλογής για την ανακήρυξητου κ. Κατσαμπά στο βουλευτικό αξίωμα είναι τοεπίδικο θέμα τηςεκλογικής αίτησης καιόχιηαπόφασηστηνAngelidesv.Petaand Others, (ανωτέρω)ησχετικότητα της οποίας έγκειται στη διαφώτιση που παρέχει ως 20 προςτηνερμηνείατωνδιατάξεωντουΑρθρου 66.2 του Συντάγμα­ τος,σε συνάρτηση μετις διατάξειςτουπερί Πληρώσεως Κενωθείσης Βουλευτικής Έδρας Νόμου του 1986, (Ν.95/86). Τόσο στην Angelides,όσοκαισ' αυτήτηνυπόθεση,τοεπίδικοθέμαείναιησυ­ νταγματικότητατηςπράξηςήαπόφασηςγιαανακήρυξηπροσώπου 25 στο βουλευτικό αξίωμα. Μόνο έμμεσα εγείρεται ησυνταγματικό­ τητατου Ν.95/
  2. Ησυνταγματικότητα νόμου αποτελεί το επίδι­ κο θέμα δικαστικής διαδικασίας μόνο σεπεριπτώσεις Αναφορών για τηνκρίση τηςσυνταγματικότητας νόμων ή διατάξεων τους, όπως ορίζεται σταΑρθρα 140,141, 142 και 143 τουΣυντάγματος, 30 καιβάσειτουΑρθρου 144,στοβαθμόπουπροβλέπεταιαπότιςδια­ τάξεις του. Επίσης,ησυνταγματικότητα νόμου ήτου Προϋπολο­ γισμού μπορεί νααποτελέσει το αντικείμενο προσφυγής τουΠρο­ έδρου,για τους λόγους πουκαθορίζονται στα Αρθρα 137 και138 τουΣυντάγματος. 35 ΝΙΚΗΤΑΣ, Δ.: Η πλειοψηφία αποφάσισε, στηδιάρκειατηςσύ­ σκεψης για την έκδοση της τελικής απόφασηςστην εκλογική αυτή αίτηση,ναανοίξει ξανάη υπόθεση γιανααναπτυχθεί επιχειρημα­ τολογία απότουςδιαδίκουςαναφορικάμεδύο ζητήματα: 40 (α)τη δυνατόιηια μη αναδρομικότητας ή μόνο μελλοντικής ισχύος τυχόνανατρεπτικήςαπόφασηςτηςAngelides v.Peta and Others
(1988)1 C.LR. 173, και, 141 Νικήτας,Δ. Μαυρογένης ν. Βουλήςκ.ά. (Αρ. 2)
(1996)(β)τηνκατάτοΣύνταγμαδυνατότηταανατροπήςπροηγούμενης απόφασηςτουΑνωτάτουΔικαστηρίου,στηνάσκησητωναρ­ μοδιοτήτων τουως Ανώτατο ΣυνταγματικόΔικαστήριο, με τηνοποίακηρύσσεται νόμοςσυνταγματικός. 5 Έχωαντίθετητοποθέτηση. Θαυπομνήσωπρώτατασχετικάγε­ γονότα: Ηακρόασητηςκύριαςαίτησηςολοκληρώθηκε στις 14 πε­ ρασμένου Σεπτεμβρίουότανεπιφυλάχθηκεη έκδοσηαπόφασης. Στο μεταξύ ασχοληθήκαμε με δύο αιτήσεις που υποβλήθηκαν 10 χωριστά αλλά συνεκδικαστηκαν. Ήταν αιτήσεις για παρέμβαση από αριθμό βουλευτών, αλλά αποφασίστηκε στις 8 Δεκεμβρίου, 1995, πως δεν χωρεί στην προκείμενη περίπτωση μίατέτοιαδικο­ νομική ενέργεια. Επιληφθήκαμεμετά του αιτήματοςτου Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, πουπρωταρχικάυπέβαλεπροφορι- 15 κάκαιαργότεραμεγραπτήτουαίτηση"νατουεπιτραπείνα ακου­ στείκαι/ήναακουστείπεραιτέρω". Τα ερωτήματα που τώρατίθενται συνδέονται άμεσα -είναιτα ίδια ή όμοια -με όσα ο Γενικός Εισαγγελέας πρόβαλε στις πάρα- 20 γράφους4και5της αίτησηςτου. Τιςπαραθέτω: "4.Ενδεχόμενηαποδοχήτηςεκλογικής αίτησηςθασυνεπάγεταιόχι μόνο την κήρυξη νομοθετήματος σαναντισυνταγματικούαλλά και ανατροπήαπόφασης της Ολομέλειαςτου Ανωτάτου Δικά- 25 στηρίου σαν Εκλογοδικείου μετηνοποίατουπόκρίσηνομοθέ­ τημακρίθηκεσυνταγματικό,καιεπίτουοποίουβασίστηκεηση­ μερινή σύνθεσηκαι συγκρότηση της Βουλής των Αντιπροσώ­ πων. Αναμφίβολα, μιατέτοιαεξέλιξη θαέχεισοβαρό αντίκτυ­ πο πάνω στη σύνθεση πολιτειακού οργάνου του κράτους και 30 στη λειτουργία του δημοκρατικούπολιτεύματος. Όλααυτάτα θέματαθαπρέπει νατύχουνπεραιτέρωσχολιασμού απότοΓε­ νικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας μεβάσητο υλικό που είναι τώρα διαθέσιμο, συμπεριλαμβανομένων και των ενδιαμέσων αποφάσεωντου Εκλογοδικείου ημ.8.12.
  1. 35
  2. Ενόψει καιτων πιοπάνω,θατεθεί ενώπιον του Εκλογοδικείου επιχειρηματολογίαόχι μόνογιατησυνταγματικήισχύκαιεγκυ­ ρότητατουυπόκρίσηνομοθετήματος αλλάκαιγιατηνεμβέλεια ενδεχόμενης ακυρωτικής απόφασηςτου Εκλογοδικείου, κατά 40 πόσοδηλαδή θαπρέπειη οποιαδήποτεακυρωτικήαπόφασητου Εκλογοδικείου να έχει αναδρομικήισχύ ήνα έχει μόνο μελλο­ ντική ισχύ, όπως τώρα συμβαίνει στο πλαίσιο άλλων συνταγ­ ματικώνσυστημάτων (prospectiveoverruling)." 142 1 Α.Α.Δ. Μουρογένης ν. Βουλήςκ.ά. (Αρ.2) Νικήτας,Δ. Παίρνωτοπρώτοερώτημα. Οιεπιπτώσεις δικαστικήςαπόφα­ σηςδεναποτέλεσανποτέοδηγόήγνώμοναγιατοπεριεχόμενοτης. Όμωςεκείνοπουέχεισημασίαείναιότιτοθέμαδενεγείρεταιάμε­ σαγιαεπίλυση. Θεμελιακόγνώρισματουνομικούμαςσυστήματος 5 είναι ότι ασχολείται μεσυγκεκριμένα μόνο ζητήματακαιθεραπεί­ εςπουαποτελούναντικείμενο τουένδικουμέσουπουπροβλέπειο νόμοςκαινόμιμακάμνειχρήση οδιάδικος. Πέραντούτου,το Δι­ καστήριο δεν επιλαμβάνεταιθεμάτων θεωρητικού ή ακαδημαϊκού χαρακτήρα. Σχετική είναι η πολύ πρόσφατη Αγγλική απόφαση 10 WykoGrouppicand Othersv.CooperRollerBearings CoLtd The Times LawReports 4th December,
  3. Την αναφέρω γιατί υπάρχειταυτότηταπροσέγγισηςσης δύοδικαιοδοσίες. Κατάτηναντίληψημουείναιανεπίπτρεπτοςοσυσχετισμόςτης 15 αρχήςτηςαναδρομικότηταςμετηνενδεχόμενη ανατροπήτης υπό­ θεσηςAngelides, ανωτέρω. Ορόλος του Δικαστηρίου δεν μετα­ βάλλεται ούτε είναι απόοποιαδήποτεάποψησωστόνα εξαρτηθεί απότηναπάντησηστοπρώτοερώτημα. 20 Μίααπότιςδιαπιστώσεις στις οποίες προέβηηαπόφαση της 8ης Δεκεμβρίου, 1995, ήτανότι "επίκεντρο της αντιδικίαςείναιη συνταγματικότητατουνόμου Ν.95/86, κρινόμενου υπότοπρίσμα τηςαπόφασηςτουΑνωτάτου Δικαστηρίου στηνAngelidesv.Peta and Others" Πρέπειναυπογραμμισθεί στο σημείοαυτόότι οδι25 κηγόροςτουαιτητήκ.Κληρίδηςέθιξεμεπρώτηευκαιρίακαιχωρίς περιστροφές θέμαανατροπήςτηςπιοπάνωαπόφασης. Κάθεπτυ­ χήτηςσυνταγματικότηταςτηςσχετικήςνομοθεσίαςυπότοπρίσμα τηςαπόφασηςAngelidesείχεανοίξει. Καιοποιοιδήποτεδικαστι­ κοί προβληματισμοί θαμπορούσανναβρουνδιέξοδο στοπλαίσιο 30 τηςκανονικήςδιεξαγωγής τηςδίκης. Τα επτάΜέλη του Ανωτάτου Δικαστηρίου απέρριψαντοαίτη­ μα του Γενικού Εισαγγελέα. Ηαιτιολογική σκέψητηςαπόφασης εντοπίζεται στην εξήςπερικοπήπουαποτελεί καιτην κατακλείδα 35 της: "Στηνπροκείμενη περίπτωση,ταεπίδικαθέματαπροσδιορί­ στηκανεξ αρχήςμε μεγάλη ακρίβεια. Τοαίτημαγιαεπανάνοιγμα τηςυπόθεσηςδενσυναρτάταιμεοποιαδήποτενέαγεγονότα " Είναισταθερήηνομολογία τουΑνωτάτουΔικαστηρίουότιμό- 40 νοοψιγενήγεγονότα μπορεί ναοδηγήσουν στο άνοιγμαυπόθεσης απότο ίδιοτοΔικαστήριο. Παραπέμπω,μεταξύάλλων,στιςαπο­ φάσειςΔημοκρατία ν.Σαμψών
(1991)1 Α.ΑΛ.848,Παπαϊωάννού καιΆλλοι(Αρ.1) ν.Δημοκρατίας
(1991)3Α.ΑΑ 659καιτιςαπο­ φάσεις στις προσφυγές Αρ. 416/88 και445/88, Ορφανίδης και 143 Μαυρογένης ν. Βουλής κ.ά. (Αρ. 2)
(1996)Άλλοι ν. Δημοκρατίας, ημερομηνίας 14 Φεβρουαρίου, 1992. Το στοιχείο αυτό ελλείπει ολότελα όπως διέγνωσε η απόφαση στο απόσπασμα που μόλιςπαρέθεσα. Εδώταθέματαγιαταοποία θα ακουστεί επιχειρηματολογία δεν είναι καν οψκρανή. Ανακινήθη­ καν απότην αρχή. Θεωρώ λοιπόν αντιφατική προς την απόφαση 5 τηςπλειοψηφίας της22ας Ιανουαρίου,1996,τηνέαπροσέγγιση. Η σοβαρότητα της υπόθεσης που αποτελεί την κινητήρια σκέψηγια την ενέργεια δεν μεταβάλλει το κριτήριο ούτε διαφοροποιεί το κα­ θήκοντουΔικαστηρίου ναπροχωρήσει στην έκδοσητηςαπόφασης του. 10 Παρατηρώακόμηότι,σύμφωναμετηναπόφασηΚουδουνάρην. Γενικού'ΕφόρουΕκλογών
(1991)1 Α.ΑΔ. 1000,η ΒουλήτωνΑντιπροσώπων (καθ'ης ηαίτηση 1)δεν έπρεπε να ήτανκανδιάδικος καιείναι αμφίβολοανη εκλογική αίτησημπορούσε ναστραφείκαι 15 εναντίον των δύο κομμάτων, του Δημοκρατικού Συναγερμού και των Φιλελευθέρων, πουείναιοικαθ' ωνη αίτηση4και5 αντίστοι­ χα. Ηδικαστικήπροβληματικήδενείναι απεριόριστη. Έχειτιςδε- 20 σμεύσειςπουηίδιαηδικαστική εξουσία έχειεπιβάλει μετηνομο­ λογία στην οποίααναφέρθηκα. Γιαέναπολύκαλόλόγο. Προσφέ­ ρει το δικονομικό πλαίσιο μέσα στο οποίο διαπλάθεταιτοδίκαιο. Είναιτοαίματουουσιαστικού δικαίου. Γι' αυτόκαιδεν συμμερί­ ζομαιτηνάποψητηςπλειοψηφίας. 25 ΑΡΤΕΜΗΣ,Δ.: Είχα την ευκαιρίαναμελετήσωτις αποφάσεις τωνΠική,Π., καιΝικήτα,Δ.,καισυμφωνώ μετιςαρχέςκαιταόσα περιέχονται σ' αυτές.Ως αποτέλεσμα τουγεγονότος τούτου,θεω­ ρό') ότι δενπαρέχεταιη δυνατότηταεπανανοίγματοςτηςυπόθεσης. 30 Αλλάκαι,ανεξάρτητααπόταπιοπάνω,δεναισθάνομαι οποιαδή­ ποτε ανάγκη περαιτέρω αγορεύσεων ήδιευκρινίσεων αναφορικά με ταδύοζητήματασχετικά μεταοποίαηπλειοψηφία αποφάσισε το επανάγοιγματης υπόθεσης. 35 Αποφασίζεται κατά πλειο­ ψηφία όπως επανανοίξει η υπόθεση. 144

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.