(1996)20Δεκεμβρίου, 1996 [ΠΙΚΗΣ,Π.,ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΗΣ, ΚΡΟΝΙΔΗΣ,Δ/στές] ΕΙΡΗΝΗ ΙΟΡΔΑΝΟΥ, ΣΥΖΥΓΟΣ ΕΥΡΙΠΙΔΗ ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ, Εφεσείονσες-Ενάγονσες, ν. ΠΑΓΚΟΥ ΚΥΡΙΑΚΟΥ ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ, Εφεσφλήτων-Εναγομένων. (Πολιτική ΈφεσηΑρ. 9081) Αυτοκινητικό ατύχημα—Διασταύρωση δρόμου απόπεζό — Πεζόςδια σταύρωνε υπεραστικόδρόμομεαργόβήμακαι κτυπήθηκε απόαυτο κίνητο έξι περίπου μέτρα από τοσημείο τηςεκκίνησηςτουμέσαστο δρόμο,ορατότητα200περίπουμέτραπρος τηνπλευράπου ερχόταντο αυτοκίνητο—Πρωτόδικο δικαστήριοεπιμέρισετηνευθύνη6Q%στον οδηγό τουαυτοκινήτουκαι40%στονπεζόπου επικυρώθηκεκατ'έφε ση. Αποζημιώσεις—Πόνος καιταλαιπωρίααποθανόντοςκατόπινατυχήμα τος — Δεν μπορεί να διεκδικηθεί από τονς εξαρτώμενους του αλλά 10 μόνο από τονς προσωπικούς τοναντιπροσώπους εκμέρονς τηςπερι ουσίαςτου. Μαρτυρία — Πραγματικήμαρτυρία— Τασυμπεράσματα που μπορούν να εξαχθούναπό τηνπραγματικήμαρτυρίααποτελούνσυνάρτησητης 15 κοινήςλογικής όπωςκαι ηεξήγησηγεγονότωνπου ανάγονται σεστοι χειώδεις κανόνες τηςφυσικής. Αμέλεια — Καταμερισμός ευθύνης— Μόνοόπου ο καταμερισμόςαντι στρατεύεταιταευρήματατονΔραστήριου ήείναιέκδηλαεσφαλμένος 20 παρέχεταιπεδίο επέμβασηςαπότο Εφετείο. ΣεαυτοκινητικόατύχημαπουέγινεστοδρόμοΛευκωσίας - Λεμε σού,ο εφεσίβλητος - εναγόμενος 1 κτύπησεμετο αυτοκίνητοτου τον ΕυριπίδηΓρηγορίου, ενώδιασταύρωνεπεζόςμεαργόβήμα,έξι περί- 25 που μέτραμέσαστοδρόμο,απότοσημείοτηςεκκίνησηςτου. Ο εφε1364 5 1 ΑΛΛ. Ιοφδάνου κ.ά. ν. Κυριάκουχ.ά. σίβλητος -εναγόμενος Ιοδηγούσε μεκατεύθυνσηπροςΛεμεσόκαιη ορατότητααπότοσημείοτηςσύγκρουσης προςτηΛευκωσίαήταν200 περίπου μέτρα. 5 10 ΤοπρωτόδικοΔικαστήριοεπιμέρισετηνευθύνη40%στονπεζόκαι 60% στον οδηγότουαυτοκινήτου. Οαποθανώνέζησετρειςαγωνιώ δεις μέρες μετάτο ατύχημαστο Νοσοκομείο Λεμεσούόπου απέθανε έχονταςεπίγνωσητηςδεινή;κατάστασηςτηςυγείαςτουκαιτουεπερ χομένουθανάτου. Οπόνοςκαιηταλαιπωρίαπουδοκίμασεαποτιμήθηκανχρηματικάσε ζημία£500,00,ποσό πουδεν επιδικάστηκε στις εφεσείουσες -ενάγουσες, γιατί δεν ενέπιπτε στη ζημιάκαιαπώλεια, πουσύμφωνα μετιςδιατάξειςτουΑρθρου58τουπερίΑστικώνΑδι κημάτων ΝόμουΚεφ. 148 όπωςτροποποιήθηκεμε το Ν. 156/85, εδικαιούντοναδιεκδικήσουν οι εξαρτώμενοι. 15 20 25 Οιεφεσείουσες -ενάγουσεςπροσβάλλουναυτότο μέροςτηςαπό φασηςόπωςκαιτηναπόδοσηευθύνηςστον αποβιώσανταγιατοατύ χημα. Μεαντέφεσή τους οι εφεσίβλητοι -εναγόμενοι προσβάλλουν τηναπόδοσηευθύνηςστονεφεσίβλητο - εναγόμενο 1,γιατο ατύχημα. Υποστήριξαν ότι το εύρηματουΔικαστηρίου, άμεσο ή έμμεσοότι ο εφεσίβλητος - εναγόμενος 1 είδετοναποβιώσαντααπόαπόσταση200 μέτρωνκαιπαρέλειψεναπάρειταδέοντααποτρεπτικάμέτρα,δενευ ρίσκει έρεισμα στη μαρτυρίακαιπεραιτέρωότι απόταενώπιον του Δικαστηρίουστοιχείαδενπροέκυπτεότιπαρέλειψε νακάμειοτιδήποτεκατάτηναντιμετώπισητουκινδύνουtoοποίοθαμπορούσενασυμ βάλει στηναποτροπήτου ατυχήματος. Αποφασίστηκεότι: 30 35 40
(1)ΤόσοτοεύρηματουπρωτόδικουΔικαστηρίουότι ησύγκρουση έγινε6περίπουμέτραμέσαστοδρόμοαπότοσημείο εκκίνησης τουαποθανόντα,όσοκαιτοεύρημαγιατηχρήση φρένωναπό τον εφεσίβλητο - εναγόμενο 1, προκύπτουνκατάκοινή λογική απότηνενώπιοντουμαρτυρίαμετάαπότοσυσχετισμόκυρίως ότιοαποθανώνδιάνυσεαπόστασηδιασχίζονταςτοδρόμοπριν τησύγκρουση, της ταχύτητας του εφεσίβλητου -εναγομένου1 πριντηνεμφάνισητουκινδύνουκαθώςκαιτηςορατότηταςπου τουπαρεχότανγιατηναντιμετώπισητουκινδύνουκαιδενσυ ναρτήθηκεαπόταμαυρίσματαπουβρέθηκανστοδρόμο,συνεπώςησυλλογιστικήτουΔικαστηρίουδενεμπεριείχεσφάλμα.
(2)ΟρθάτοπρωτόδικοΔικαστήριοκατέληξε σταευρήματατουμε γνώμονατηνυπαγωγήτηςενώπιοντουμαρτυρίαςστουςκανό νες τηςκοινής λογικής, αφούαυτήαποτελείαναντικατάστατο 1365 Ιορ6άνουκ,ά.ν. Κυριάκουχ.ά.
(1996)οδηγόστηνεξαγωγή συμπερασμάτωναπόγεγονότα καιτο συ σχετισμότους.
(3)Η αξίωσητωνεφεσειουσών- εναγουσώνγι«τονπροσπορισμό τηςζημιάςπουυπέστηοαποβιώσαςωςαποτέλεσματουπόνου 5 καιτηςταλαιπωρίαςπουυπέφερεαπότατραύματατου, ορθά απορρίφθηκε απότο πρωτόδικο Δικαστήριο διότι ηζημιά η οποία προέκυψε σ*αυτόνβάσει τουΑρθρου57
(1)(β)τουπερί ΑστικώνΑδικημάτωνΝόμουΚεφ.148δενμπορείναδιεκδικη θεί απότους εξαρτημένουςτου. 10
(4)Δεν παρέχεταιπεδίο ανατροπήςτουευρήματοςτου πρωτόδι κουΔικαστηρίουότιοεφεσίβλητος- εναγόμενος 1 δενελάττω σετηνταχύτητατουενωρίτεραόπωςεύλογααναμενότανδιότι κατέληξεσ'αυτόμετάαπόσυνεκτίμησητηςαπόστασηςπουκά- 15 λυψεο αποβιώσαςμεαργόβήμαστοδρόμοκαιτοπεδίο ορα τότηταςπροςτηνκατεύθυνσητουεφεσίβλητου- εναγομένου1 σεσυνδυασμό μετηνταχύτηταπουεκινείτοτοαυτοκίνητο του καιτα σημεία τροχοπέδησηςστοδρόμο. 20
(5)Μόνοόπουοκαταμερισμόςτηςευθύνηςαντιστρατεύεταιταευ ρήματατουΔικαστηρίουή είναιέκδηλαεσφαλμένοςπαρέχεται πεδίο επέμβασηςαπότο Εφετείο,διαφορετικάδενεπεμβαίνει έστωκαιαντοίδιοτο Εφετείοθατηνεπιμέριζεσεπαραπλήσια ποσοστά. 25 Ηέφεσηκαι ηαντέφεσηαπορρίφθηκαν χωρίςέξοδα. 30 Αναφερόμενεςυποθέσεις: Bakerv.WilIoughby[1969]3AIIER. 1528, Charalambous v.Kassapis
(1988)IC.LR. 25, 35 Saiih andAnotherv.SofocleousandOthers
(1979)1C.LR. 248, Siakos v.Nicolaou
(1980)1 C.LR. 333, Σαββίδης v. White
(1996)1 Α.ΑΛ. 567, Χριστοδούλου v.Γρηγορίου
(1989)1(Ε)Α.Α.Δ. 178, Αλεξάνδρου v.Λεβέντη
(1996)1 Α.Α.Δ.420. 1366 40 1 Α.ΑΛ. Ιορδανούκ.ά.ν. Κυριάκουχ.ά. Έφεση. 5 10 Έφεσηαπότις Ενάγουσες κατάτηςαπόφασηςτουΕπαρχιακού Δικαστηρίου Λεμεσού(Καλλής, ΓΤ.ΕΛ.) πουδόθηκε στις 12 Νοεμβρίου, 1993 (Αρ. Αγατγής5672/89) μετηνοποίακρίθηκε ότι οιΕνά γοντες δεν είχαν υποστεί οποιαδήποτε χρηματική ζημιά,λόγωτης ταλαιπωρίαςπουείχευποστεί οαποβιώσαςσυνέπεια τωντραυμά των τουκαιτηςγνώσεωςότι η διάρκειαζωής τουείχε μειωθεί. Φ. Πιτσιλλίδης,γ\β.τις Εφεσείουσες. Α. Αναστασιάδης, γιατους Εφεσίβλητους. Cur.adv. wit. 15 ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ: Τηναπόφαση τουΔικαστηρίου θαδώσει ο Γ.Μ. Πικής, Π. ΠΙΚΗΣ,Π.: Μετηνέφεσηκαιτηναντέφεση (Δ.35,θ.10-Θεσμοί Πολιτικής Δικονομίας), προσβάλλεται, γιααντιθετικούς λόγους, η απόφαση του ΕπαρχιακούΔικαστηρίου Λεμεσού,γιατην απόδοση καιτονκαταμερισμό τηςευθύνηςγιατηζημίακαιτηναπώλειαπου υπέστησαν οι εξαρτώμενοι (σύζυγος καιτέκνα)του Ευριπίδη Γρηγορίου, εξαιτίας του θανάτου του,ως αποτέλεσμα του τραυματι25 σμού του σε αυτοκινητικό δυστύχημα στον αυτοκινητόδρομο Λευκοκτίας -Λεμεσού. Το δυστύχημα επεσυνέβη όταν το αυτοκίνητο, το οποίο οδηγούσε ο εφεσίβλητος 1 (θα αναφέρεται ως ο "εφεσί βλητος") μεκατεύθυνση τηΛεμεσό,κτύπησε τοναποβιώσαντα,ενώ οτελευταίος διασταύρωνεκάθετατοναυτοκινητόδρομο,κοντάστο 30 γεφύρι Μονής. 20 35 40 Σύμφωνα με τα ευρήματα του Δικαστηρίου, ο αποβιώσας ει σήλθε στον αυτοκινητόδρομο και αποπειράθηκε να τον διασταυ ρώσει,χωρίς νακοιτάξει δεξιάήαριστερά,καισυνέχισετηνπορεία τουμεβήμααργό,παραγνωρίζονταςτουςκινδύνους γιατηνασφά λεια του απότα επερχόμενα αυτοκίνητα. Ησύγκρουση έγινε στο μέσο, περίπου, της έξω λωρίδας του δρόμου, έξι, περίπου, μέτρα απότο σημείοεκκίνησης τουπεζού. Ηορατότηταπρος την πλευ ράτηςΛευκωσίας, απ' όπουήτανεπιτρεπτήηδιακίνησητων τροχοφόρων, ήταν 200, περίπου, μέτρα, γεγονός που παρείχε στον αποβιώσαντα τηδυνατότητανα εντοπίσει, αν έστρεφε την προσο χήτουπροςεκείνη τηνκατεύθυνση,τηνέλευση τόσο τουαυτοκινή του του εφεσίβλητου όσο και δεύτερου αυτοκινήτου, το οποίο εκινείτο στον αυτοκινητόδρομο, την ίδιαπερίπουώρα. 1367 Πιχής, Π. Ιορδανού κ.ά. ν. Κυριάκουχ,ά.
(1996)Η τροχαίακίνηση στον αυτοκινητόδρομο είναι γενικά μεγάλη, ενώ, κατάτον κρίσιμο χρόνο του δυστυχήματος -8.00 π.μ.,ήταν πυκνή. Το πρωτόδικο Δικαστήριο έκρινε ότι ο εφεσίβλητος (εναγόμε- 5 νος)ήταναμελής,γιατίπαρέλειψεναπάρειεκείνατααποτρεπτικά μέτραπουεπέβαλλε η παρουσίατουαποβιώσανταστοναυτοκινη τόδρομο,κυρίως ναελαττώσει τηνταχύτητατουέγκαιρα,γεγονός που θα επαύξανετηδυνατότητααποτροπήςτης σύγκρουσης και, αναυτόδενήτανκατορθωτό,θαμετρίαζετις επιπτώσεις της. Με- 10 τάτησύγκρουση, το αυτοκίνητοπαρέσυρε τον Ευριπίδη Γρηγορίου για κάποιααπόσταση, γεγονός που,αναμφίβολα,επέτεινε τις κακώσεις του,που οδήγησαν στο θάνατοτου. Πράλληλα,έκρινε τον αποβιώσανταένοχο συντρέχουσας αμέλειας, λόγω της παρά λειψης του να πάρειστοιχειώδεις προφυλάξεις για την ασφάλεια 15 του. Έτσι συνέβαλε καιο ίδιοςστον τραυματισμότουκαιείχετο δικό του μερίδιο ευθύνης γιατο δυστύχημα. Γι' αυτούς τους λό γους,κρίθηκε ότι, τόσο ο αποβιώσαςόσο και ο εναγόμενος,ήταν υπαίτιοιγιατοδυστύχημακαισυνέβαλαν στηνπρόκληση της επακολουθείσασας ζημίας. 20 Το θύμα του δυστυχήματος επέζησε των τραυμάτων του για τρεις μέρες.Έζησε,όπωςαποκάλυψεη μαρτυρία,τρειςαγωνιώδεις μέρες στο Νοσοκομείο Λεμεσού,όπου μεταφέρθηκε, έχοντας επί γνωσητης δεινήςκατάστασηςτηςυγείαςτουκαιτου επερχόμενου 25 θανάτου. Οπόνοςκαιηταλαιπωρίαπουδοκίμασεαποτιμήθηκαν χρηματικάσεζημία£500,00. Δεν επιδικάστηκε,όμως,τοποσόαυ τό στις εφεσείουσες (ενάγουσες),γιατί δεν ενέπιπτε στηζημίακαι τηναπώλεια,που,σύμφωναμετιςδιατάξειςτουΑρθρου58τουπε ρί Αστικών Αδικημάτων Νόμου,ΚΕΦ. 148,(όπωςτροποποιήθηκε 30 μετοΝ.156/85),εδικαιούντοναδιεκδικήσουνοιεξαρτώμενοι. Μό νο οιπροσωπικοί αντιπρόσωποιτουαποβιώσανταθαμπορούσαν ναδιεκδικήσουν αυτότοποσό,εκ μέρους τηςπεριουσίαςτου. Οι εφεσείουσες προσβάλλουν καιαυτότο μέρος της απόφασης 35 ωςνομικάεσφαλμένο. ΕίναιηθέσητουςότιτοΑρθρο58
(15)τους εξασφαλίζει αυτότοδικαίωμα,τοοποίολανθασμένααποστερήθη κανμετηναπόφασητουΔικαστηρίου. Κατάταάλλα,η ζημίατων εφεσειουσών είχε συμφωνηθεί, ανερχόμενη σε £8.300,00 (£5.000,00 εξάρτηση της συζύγου, £3.000,00 για απώλεια 40 (bereavement), λόγωτου θανάτου,και £300,00έξοδακηδείαςκαι διαχείρισης). Στον επιμερισμό της ευθύνης,τοΔικαστήριο έλαβε υπόψη του, 1368 1 Α.Α.Δ. Ιορδανού κ.ά. ν.Κυριάκου χ.ά. Πικής, Π. εκτόςαπότηνυπαιτιότητατουαυτοκινητιστήκαιτουπεζούγιατο δυστύχημα, και τη δυνατότητα που ενείχε ηαμέλεια του καθενός γιατηνπρόκλησηζημίας. Η έκτασητηςζημίας,πουμπορείναπρο καλέσει ηαμέλεια πεζούσεάλλο πρόσωπο,πουκατάλογικήπρό5 βλέψημπορεί ναεπηρεαστεί απότις πράξειςτου,είναι εξαντικει μένου μικρή. Αντίθετα, μεγάλη είναι ηζημία που μπορεί ναπρο καλέσει ηαμέλεια τουαυτοκινητιστή. Επομένως, ηαμέλειααυτο κινητιστή ενέχει δυνητικά μεγαλύτερες συνέπειες, σε σύγκριση με τηναμέλεια τουπεζού. Στονκαταμερισμό της ευθύνης προσμετρά 10 τόσοτοστοιχείο τηςυπαιτιότηταςόσοκαιηαιτιώδηςσυνάφειαμε ταξύ αμέλειας και ζημίας, όπως εξηγείται στην Baker ν, Willoughby[\%9] 3AllE.R. 1528(H.L.). Ηίδιααρχή αντανακλά ταικαιστηνκυπριακήνομολογία - (βλ.Charalambous v.Kassapis
(1988)1C.LR.25). 15 ΤοπρωτόδικοΔικαστήριο επιμέρισετηνευθύνηγιατηζημίακαι απώλειαπουπροκλήθηκε απότοθάνατοτουΕυριπίδη Γρηγορίου μεταξύ εναγουσών καιεναγομένων μετηναναλογία40%:60%. 20 Συνάγεται,από τον καταμερισμό της ευθύνης,ότιη υπαιτιότη τατουαποβιώσανταγιατο δυστύχημα ήτανμεγαλύτερη απόεκεί νητουεφεσίβλητου. Μετριάστηκε,όμως,η ευθύνητουγιατατραύ ματα πουυπέστη, εξαιτίας της μεγαλύτερης δραστικότητας της αμέλειας του εφεσίβλητου. 25 Μετηνέφεση,επιδιώκεται οπαραμερισμός τηςαπόφασης ανα φορικά με την απόδοση ευθύνης στον αποβιώσαντα. Πρέπει να ομολογήσουμε ότι η θέση των εφεσειουσών προκαλεί εντύπωση, γιατί,κάτωαπόοποιοδήποτε φακόκαιανήθελαν κριθεί ταγεγο30 νότα,κανένα δικαστήριο δεθα μπορούσε να_απαλλάξει τοναπο βιώσαντααπό ευθύνηγιατον τραυματισμότου,ενόψει τωνκινδύ νων στους οποίους εξέθεσε τηνασφάλειατου,μετηναπερισκεψία τουναδιασταυρώσει το δρόμο,ότανήτανπασιφανώς επικίνδυνο νατοπράξει. Ηείσοδος τουστον αυτοκινητόδρομο καιη συνέχι35 σητηςπορείαςτουμεαργόβήμα,παράταεπερχόμενα οχήματα,δε θα μπορούσε, παρά ναχαρακτηριστεί ως πράξη αδιαφορίας για τηνασφάλειατου. Οι λόγοι, πουκαθιστούντρωτότοεύρηματουΔικαστηρίου για 40 την απόδοσηευθύνης στον αποβιώσαντα,σύμφωνα μετις εφεσεί ουσες, είναιοιακόλουθοί:(α)Το ανυπόστατο του ευρήματος ότιη σύγκρουση έγινε σε απόστασημόνοέξι μέτρωναπότηνείσοδοτουαποβιοοσαντα 1369 Πικής,Π. Ιορδανούκ.ά. ν. Κυριάκουκ.ά.
(1996)στοναυτοκινητόδρομο. Είναιεισήγησητουςότιηπραγματική μαρτυρίαυποστηρίζει ότι ο αποβιώσαςείχεδιανύσει όχιέξι,αλλάεπτάμισιμέτρα. 5 Παραγνωρίζουνοιεφεσείουσεςότιαποδοχήτηςεισήγησης τους θα ισοδυναμούσε μετηνύπαρξημεγαλύτερης ευκαιρίαςστον απο βιώσαντανααντιμετωπίσει τονκίνδυνο καινατον αποφύγεικαι, αν όχι,ναμετριάσει τις συνέπειες του. Καιδεκτήναγινότανηθέ ση των εφεσειουσών ως προςτοσημείοτηςσύγκρουσης, ηεικόνα 10 για τηνευθύνητουαποβιώσανταδεθααλλοιωνόταν. Ανεξάρτητα από το γεγονός αυτό,κρίνουμε ότι ηπραγματικήμαρτυρία,που επικαλέστηκαν οι εφεσείουσες, δενήτανσυμπερασματικήωςπρος το ακριβέςσημείοτηςσύγκρουσης. Υπό τοφωςτουσυνόλουτης μαρτυρίαςπουείχεενώπιον τουτοΔικαστήριο, εύλογα μπορούσε 15 να καταλήξει ότι το δυστύχημα επεσυνέβη περίπουστο μέσοτης δεύτερης λωρίδας κυκλοφορίας,δηλαδή, έξι, περίπου,μέτρααπό την είσοδο τουαποβιώσανταστοναυτοκινητόδρομο. (β) Ταμαυρίσματα,πουάφησεστησκηνήτουδυστυχήματοςτο 20 αυτοκίνητο,δε συνιστούσαν μαρτυρίαγιατηχρήσητουσυστή ματοςτροχοπέδησηςτουαυτοκινήτουτουεφεσίβλητου. Ούτε αποδοχήαυτούτου λόγου έφεσης θαμετέβαλλετην εικό να ωςπρος την ευθύνητουαποβιώσαντα. Γενεσιουργόςαιτίατου 25 δυστυχήματοςκαιτωνεπιπτώσεωντουυπήρξεηδιασταύρωσητου αυτοκινητόδρομουαπότοναποβιώσαντα, παράτουςεμφανείςκαι άμεσους κινδύνουςγιατηνασφάλειατου. Το παράπονοτων εφεσειουσών είναι ότι το πρωτόδικο Δικά- 30 στήριο, στην απουσίαμαρτυρίαςεμπειρογνωμόνων, ερμήνευσε τα μαυρίσματαπουάφησανοιτροχοί τουαυτοκινήτουστοδρόμοως αποτυπώματατροχοπέδησης. ΤοίδιοτοΔικαστήριο,στηναπόφα σητου,αναγνωρίζειότιηύπαρξηκαιμόνοαποτυπωμάτωντηςπο ρείας του αυτοκινήτου στο δρόμο δεν υποδηλώνει τηχρήση φρέ- 35 νων. Μόνοεμπειρογνώμοναςμπορείναδιαφωτίσειωςπροςτααί τια των αποτυπωμάτων - (βλ. Salih and Another v. Sofocleous and Others
(1979)1 C.LR. 248,258καιSiakos v.Nicolaou
(1980)1 CLR. 333, 343). 40 To εύρημα του Δικαστηρίου, σε σχέση με τα μαυρίσματαπου ανιχνεύθηκανστησκηνήτουδυστυχήματος,είναιαντινομικό,υπο στήριξε ο δικηγόρος των εφεσειουσών, προς την πιο πάνω αρχή, τηνοποίαασπάζεταιτοΔικαστήριο. 1370 1 Α.Α.Δ. Ιορδανούκ.ά. ν. Κυριάκουκ.ά. Πικής, Π. ΤοΔικαστήριο δεσυναρτάτοεύρημαγιατηχρήσηφρένωναπό τονεναγόμενο μεταμαυρίσματα. Τοσυμπέρασμααυτόπροκύπτει ωςαπόρροιατηςκοινήςλογικής,μετάαπότοσυσχετισμό, κυρίως, της απόστασηςπουδιάνυσε ο αποβιώσαςστον κύριο δρόμοπριν 5 τη σύγκρουση, της ταχύτητας με την οποία ώδευε ο εφεσίβλητος πριν την εμφάνιση του κινδύνου,καθώςκαι της ορατότηταςπου τουπαρεχότανγιατον εντοπισμό τουκινδύνου. Η συλλογιστική τουΔικαστηρίουδενεμπεριέχει οποιοδήποτεσφάλμα. Ηκοινήλο γικήαποτελεί αναντικατάστατοοδηγόστην εξαγωγήσυμπερασμά10 τωναπόγεγονότακαιτοσυσχετισμότους. Τασυμπεράσματα,που μπορείναεξαχθούναπότηνπραγματικήμαρτυρία,αποτελούνσυ νάρτηση τηςκοινής λογικής, όπως και ηεξήγηση γεγονότων που ανάγονται σε στοιχειώδεις κανόνες της φυσικής - (Σαββίδης ν. White(\9%)\ ΑΛΑ. 567). 15 Καιτοδεύτερο μέροςτηςέφεσης - εκείνο τοοποίοαφοράστην απόρριψητηςαξίωσηςτωνεξαρτωμένωνγιατονπροσπορισμότης ζημίαςπουυπέστηοαποβιώσας,ωςαποτέλεσματουπόνουκαιτης ταλαιπωρίαςπουυπέφερεαπότατραύματατου-δενμπορείναγί20 νειδεκτό. ΤοπρωτόδικοΔικαστήριοέκρινεότιτοδικαίωμα,τοοποίοδια σφαλίζεταιαπότοΑρθρο57Α
(1)(β)τουΚΕΦ. 148,δενπεριλαμβά νεται στα αγώγιμα δικαιώματα που κατοχυρώνονται υπέρ των 25 εξαρτωμένων βάσει τουΑρθρου 58 του ΚΕΦ. 148,όπωςαναμορ φώθηκεαπότοΑρθρο4 τουΝ. 156/85- (βλ.,επίσης,τροποποιητι κό νόμο, Ν.73(Ι)/92). ΤοπρωτόδικοΔικαστήριο αναφέρεταιστο ιστορικότουΆρθρου58,τοοποίοσυσχετίζεται μετοναγγλικόνό μο FatalAccidentsAct 1976,οοποίοςαντιπαραβάλλεταιμετο Law 30 Reform (MiscellaneousProvisions)Act 1934, όπωςαναμορφώθηκε μετοντροποποιητικόνόμοτου 1982,Administration of JusticeAct 1982. Ηφιλοσοφίακαιοι αρχέςπουδιέπουνταδύονομοθετήμα τααναλύονταιστο σύγγραμμα "McGregor on Damages", Fifteenth Edition, σελ. 967 και επέκεινα, στο οποίο γίνεται αναφοράστην 35 πρωτόδικηαπόφαση. 40 Σκοπός του Αρθρου 58 είναι ηεξασφάλιση σε πρόσωπαεξαρ τώμενα από τον αποβιώσαντα (ητάξη των οποίων καθορίζεται) αγώγιμουδικαιώματος,γιααποζημίωσηγιατηζημίακαιτηναπώλεία που υφίστανται λόγω του θανάτου του. Το Αρθρο 58 του ΚΕΦ. 148 αποκαλύπτειότι ταδικαιώματα των εξαρτωμένων για αποζημίωσηκαθορίζονταιεξαντλητικάστις διατάξειςτου. Όπως ΟΜνάγεται,τοδικαίωματωνεξαρτωμένωνπροσώπωνδενείναισυ νάλληλοούτε με τααγώγιμαδικαιώματα του αποβιώσαντος, εάν 1371 Πιχής,Π. Ιορδανούκ.ά· ν. Κυριάκου κ.ό.
(1996)δενεπερχότανο θάνατος, ούτεκαιμεεκείνατωνπροσωπικών του αντιπροσώπων, ως διαδόχων τηςπεριουσίας του. Τα δικαιώματα τα οποία εξασφαλίζονται απότο Αρθρο58 είναι προσωπικά,αλ ληλένδετα μετηζημίακαιτηναπώλειαπουυφίστανταιοι εξαρτώ μενοι,λόγωαυτούτούτου τουθανάτου. Συνεπώς,ορθάαποφασί- 5 στηκε ότι ηζημία, ηοποίαπροέκυψε στον αποβιώσανταβάσει του τουΑρθρου57Α
(1)(β)του ΚΕΦ.148,δενμπορούσε ναδιεκδικηθεί απότους εξαρτώμενους του. ΑΝΤΕΦΕΣΗ: 10 Ο εφεσίβλητος υπέβαλε ότι η μαρτυρία δεν αποκάλυψεοποια δήποτε ολιγωρία ή παράλειψη στην αντιμετώπιση του κινδύνου τονοποίοπαρενέβαλε,μετηνπαρουσίατου,οαποβιώσαςστοδρό μο και ότι δε φέρει οποιαδήποτε ευθύνη για τη σύγκρουση. Υπο- 15 στήριξεότι το εύρηματουΔικαστηρίου,άμεσοήέμμεσο, ότιοενα γόμενος είδε τον αποβιώσαντααπόαπόσταση200 μέτρων καιπα ρέλειψεναπάρει ταδέοντααποτρεπτικάμέτρα,δενευρίσκειέρει σμαστημαρτυρία. Περαιτέρω, εισηγήθηκε ότιη μαρτυρίαδεναπο κάλυψε ότι, αντιμετωπίζοντας τονκίνδυνο πουεμφανίστηκε στην 20 πορείατου,ο εναγόμενος παρέλειψε νακάμειο,τιδήποτε τοοποίο θα μπορούσε επωφελώς νασυμβάλει στην αποτροπή τουδυστυχή ματος. Η πρώτη μας διαπίστωση είναι ότι το πρωτόδικο Δικαστήριο 25 δεν προέβη σε συγκεκριμένο εύρημα αναφορικάμε την απόσταση πουχώριζε τον εναγόμενο απότονπεζό,ότανο πρώτος επεσήμα νε τηνπαρουσίατουδευτέρου στο δρόμο. ΤαευρήματατουΔικα στηρίου συναρτώνται αποκλειστικά μετηναντικειμενική υφήτων γεγονότων, ιδιαίτερατοεύρημαωςπροςτηνέλλειψη επιμέλειας εκ 30 μέρους τουεναγομένου. ΤαευρήματατουΔικαστηρίου βασίζονται στην αποτίμηση των ακολούθων γεγονότων: Την απόσταση που κάλυψε οαποβιώσαςστοδρόμομεαργόβηματισμό,αφενός,καιτο πεδίο ορατότητας προς την κατεύθυνση του εφεσίβλητου, αφετέ: ρου,σε συνδυασμό μετην ταχύτηταμετην οποίαήλαυνε τοαυτό- 35 κινητό τουεφεσίβλητου καιτασημεία τροχοπέδησης στο δρόμο. Συνεκτίμηση αυτών των γεγονότων οδήγησε το πρωτόδικο Δι καστήριο στο εύρημαότι ο εναγόμενος δεν ελάττωσε τηνταχύτητα τουνωρίτερα,όπωςεύλογααναμενόταν,γεγονός πουθαεπαύξανε 40 ουσιωδώς τις πιθανότητες αποτροπήςτου δυστυχήματος ή,έστω, περιορισμού των συνεπειών του. Κρίνουμε ότι δενπαρέχεταιπε δίογιαανατροπήτουευρήματος αυτού. Παρεχόταν, εξ αντικειμέ νου, ηευκαιρίαστον εφεσίβλητο νααντιδράσει αποτελεσματικότε1372 1ΑΛΛ. Ιορδανούκ.ά. ν. Κυριάκου κ.ά. Πικής,Π. ρα στον κίνδυνο πουπροέκυψε καιδεν το έπραξε,εξ ουκαιηευ θύνητουγιατοδυστύχημα. Όπως έχουμε διαπιστώσει, στον επιμερισμό της ευθύνης επέ5 δράσεουσιωδώςτο γεγονός ότιδυνητικάηαμέλειατου οδηγούτου αυτοκινήτουέχειμεγαλύτερες επιπτώσεις από τηναμέλειατουπε ζού. Τογεγονός ότι, αν εμείςείχαμενα καταμερίσουμετηνευθύνη, θα τηνεπιμερίζαμεκάπωςδιαφορετικά,με τηναπόδοσηίσηςευθύ νης στα δύο μέρη,δεν παρέχει έρεισμα για επέμβαση με τηναπό10 φάση του πρωτόδικου Δικαστηρίου. Όπως επισημάναμε στη Charalambous v.Kassapis,(ανωτέρω),ηκατανομήτης ευθύνηςγί νεταικάτωαπό ευρείασκοπιά,μεγνώμονα τηλογική καιτηνκοι νή εμπειρία. Περαιτέρω,αναγνωρίζεται ότι ο καταμερισμός της ευθύνηςαποτελεί,κατ*εξοχήν,έργοτουπρωτόδικουΔικαστηρίου, 15 νοουμένου ότιλειτουργείκάτω από σωστήκαθοδήγησηωςπροςτο νόμο - (Χριστοδονλον ν.Γρηγορίον
(1989)1(E) Α.ΑΑ 178 και Αλεξάνδρου ν.Λεβέντη
(1996)1Α.Α.Δ.420). Μόνο όπουοκατα μερισμός αντιστρατεύεται τα ευρήματα του δικαστηρίου, ή είναι έκδηλαεσφαλμένος,παρέχεταιπεδίογιαεπέμβαση από τοΕφετείο, 20 πουδενείναι ηπερίπτωσηστην προκείμενηυπόθεση. Η έφεση και η αντέφεση απορρί πτονταιχωρίςέξοδα. 1373