1Α.Α.Δ. 20Δεκεμβρίου, 1996 [ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ,ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ, ΚΑΛΛΗΣ,Δ/στές] ΦΥΤΟΣ ΑΝΔΡΕΟΥ, Εφεσείων · Εναγόμενος, ν. PSARASSHIPPING AGENCIES LTD, Εφεσίβλητων - Εναγόντων. (Πολιτική ΈφεσηΑρ.9265) Μαρτυρία — Ενώπιον τον Εφετείου — Προϋποθέσεις παραχώρησης άδειαςπροσαγωγήςμαρτυρίας ενώπιοντου Εφετείου. 5 10 15 Μαρτυρία — Αξιόπιστο μαρτυρίας — Συντρέχει όταν από το περιεχόμενό της,χωρίς αντεξέταση ή αντίκρουσηένας αισθάνεται ότι δεν πρόκειται για απίθανη ιστορία. Με αίτηση του στο Εφετείο, ο εφεσείων - εναγόμενος ζήτησε άδειαγιανα προσκομίσει μαρτυρίατην οποία,όπωςπρότεινε,δεν ήτανσε θέσηναδιαθέσεικατάτηνπρωτόδικηδιαδικασία. Η μαρτυ ρία αφορούσετην ιδιοκτησία εμπορευματοκιβωτίου καισχετιζόταν άμεσαμετηναξίωση των εφεσίβλητων - εναγόντων γιατηνπληρω μήναύλου μεταφοράςτου απότο Ηνωμένο Βασίλειο στην Κύπρο. Ήταν ηθέσητουεφεσείοντα - εναγόμενου ότι ιδιοκτήτηςτουεμπορευματοκιβωτίουήτανκάποιος Γιαννάκης Καλογήρου μόνιμοςκά τοικος Ηνωμένου Βασιλείου καιόχι ο ίδιος. Ο Καλογήρου,δεν εί χε κλητευθεί στηνπρωτόδικηδιαδικασία. Αποφασίστηκε ότι: 20
(1)Αδεια προσαγωγής περαιτέρω μαρτυρίαςενώπιον του Εφε τείου πολύ σπάνιαπαραχωρείται και μόνον ότανυπάρχουν περιστάσεις πουδικαιολογούν παρέκκλισηαπότηναρχήτης τελεσιδικίας. 25
(2)Για να δικαιολογείται άδειαπροσαγωγής περαιτέρωμαρτυ ρίας ενώπιον του Εφετείου,θαπρέπει (α)να αποδειχθεί ότι 1379 Ανδρέουv.Psaras Ship.Agencies Ltd
(1996)η μαρτυρίαδενμπορούσε ναεξασφαλιστεί μεεύλογηεπιμέ λεια για χρήσηκατάτηνπρωτόδικηδιαδικασία,(β)η μαρτυ ρία να είναι τέτοιαπου άνδοθεί θαέχεικατάπάσα πιθανό τητα σημαντική επίδρασηστο αποτέλεσμα της υπόθεσηςάνκαι δενείναι απαραίτητο ναείναι αποφασιστικής σημασίας και (γ)ημαρτυρίαθαπρέπειναείναι τέτοια πουείναι πιθα νό ναγίνει πιστευτή, χωρίς ναχρειάζεται ναείναι αδιάσει στη. 5
(3)Ο εφεσείων-εναγόμενος, δενκλήτευσε τον Καλογήρου σαν 10 μάρτυρα στην πρωτόδικη διαδικασίακαιδενέδειξε εύλογη επιμέλεια για εξασφάλιση της συγκεκριμένης μαρτυρίαςκαι ως εκτούτου δενσυνέτρεχε λόγος άσκησης της διακριτικής ευχέρειας του Εφετείου υπέρ παραχώρησης τηςαιτηθείσας άδειας κλήτευσης του ωςμάρτυραστην κατ* έφεση διαδικα- 15 σία. Ηαίτησηαπορρίφθηκεμεέξοδα. 20 Αναφερόμενες υποθέσεις: Pavlidou andAnother v. Yerolemou andOthers
(1982)1C.LR. 912, HadjiSavva andOthers v.Panayiotou
(1966)1 C.L.R. 6, 25 Ashiotisv. Weiner
(1966)1C.L.R. 274, Papadopoulos v.Kouppis
(1969)1 C.LR.584, Paraskevas v.Mouzoura
(1973)1C.LR. 88, 30 Kyriakouv.CD. HayandSons
(1978)1C.LR. 100, Moumdjis v.Michaelidou andOthers
(1974)1C.LR. 226, 35 Roe andAnother v.McGregoryandSons Ltd[1968]2All E.R. 636. Αίτηση. Αίτηση ημερομηνίας 23 Μαρτίου, 1995 μετηνοποία αξιώνε- 40 ται ηάδεια τουΔικαστηρίου για προσαγωγή περαιτέρω προφο ρικής μαρτυρίας ενώπιον του Εφετείου. Χρ. Πονργουρίδης, για τονΕφεσείοντα. 1380 1 Α.Α.Δ. Ανδοέουv. PsarasShip.Agencies Ltd Α. Θεοφίλου,για τους Εφεσίβλητους. Cur.adv. vult. 5 ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ,Δ.:ΤηναπόφασητουΔικαστηρίουθααπαγγείλει ο Φρ.Νικολαΐδης,Δ. ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ, Δ.: Με την παρούσααίτηση αξιώνεταιάδεια του δικαστηρίου για προσαγωγή περαιτέρω προφορικής μαρτυ10 ρίαςενώπιοντουΕφετείου,σύμφωναμετο Αρθρο25
(3)τουπερί Δικαστηρίων Νόμου14/60καιτουςΘεσμούςΔ.35 θ.8καιΔ.48 θ.θ.1 και2. 15 20 25 30 35 Ηαξίωσητων εναγόηων-εφεσιβλήτων αφοράτον ναύλοή την αμοιβήτους για τη μεταφοράτο 1992 απότο Ηνωμένο Βασίλειο στην Κύπρο ενός εμπορευματοκιβωτίου. Μετην απόφασητουτο πρωτόδικο δικαστήριο απέρριψε την εκδοχή του εναγόμενου ότι δεν έδωσεο ίδιος οποιεσδήποτε οδηγίεςγιατη μεταφοράτουσυ γκεκριμένου εμπορευματοκιβωτίου που, σύμφωνα πάντα με τον εναγόμενο, ανήκε σε κάποιο Γιαννάκη Καλογήρου άλλως John Nicola,μόνιμοκάτοικοΗνωμένουΒασιλείου. Μετηνπαρούσααί τηση ουσιαστικά αξιώνεταιηπαροχήάδειαςγιαπροσαγωγήμαρ τυρίας του ΓιαννάκηΚαλογήρου οοποίος,σύμφωνα μετην ένορ κηδήλωσηπουέχεικατατεθείπροςενίσχυσητηςαίτησης,θακαταθέσειότιοεναγόμενος-εφεσείων καμιάσχέσηδενείχεμετοωςάνω εμπορευματοκιβώτιο. Σύμφωναμε την ίδια ένορκη δήλωση, στις αρχές του 1994 επικοινώνησε με τον Καλογήρου ο αδελφός του εναγόμενου ζητώνταςτουλεπτομέρειες γιατο εμπορευματοκιβώ τιο,αλλά εν όψει τουγεγονότος ότι εναντίον του Καλογήρου εκκρεμούσεποινικήδιαδικασίαστοΗνωμένοΒασίλειοσχετικήμετο εμπορευματοκιβώτιοαυτό,κατόπινσυμβουλήςτωνδικηγόρωντου ο Καλογήρου παρέλειψε ναδώσει οποιαδήποτε απάντησηπουεν δεχομένως νατον ενοχοποιούσε. Ηδυσκολία μετηνοποίατοδικαστήριοεγκρίνει μιατέτοιααίτηση έχει επανειλημμένα εκτεθεί τόσο στη δικήμαςνομολογία όσοκαι στην Αγγλική. Πρινόμωςαναφερθούμεστηνομολογία βρίσκουμε χρήσιμο ναπαραθέσουμετηΔ.35 θ.8 των Κανόνων Πολιτικής Δι κονομίας: 40 " The Courtof Appealshallhaveall thepowersanddutiesas to amendment and otherwise of the Trial Court, together with full discretionarypowertoreceivefurther evidenceuponquestionsof fact,such evidenceto be either by oral examination in Court, by 1381 Νικολαΐ&ης, Δ. Ανδρέουv. Psaras Ship.Agencies Ltd
(1996)affidavit, or by deposition taken before an examiner or commissioner. Suchfurther evidencemaybegivenwithoutspecial leaveupon interlocutory applications, orinanycaseasto matters which haveoccurred after the dateof thedecision from which the appeal is brought. Upon appeals from a judgment after trial or 5 hearing of any cause or matter upon the merits, such further evidence (save as to matters subsequent as aforesaid) shall be admitted onspecialgrounds only, andnotwithout specialleaveof theCourt". 10 To Αρθρο 25
(3)του περί Δικαστηρίων Νόμου,Ν.14/60,δίδει επίσης το δικαίωμα στο Ανώτατο Δικαστήριο κατάτην ακρόαση οποιασδήποτε έφεσης, είτε πολιτικής είτε ποινικής υπόθεσης, να ακούεικαιδέχεταιπεραιτέρωαποδεικτικάμέσα. 15 ΤοΑνώτατο Δικαστήριοότανσυνέρχεται ωςδευτεροβάθμιοδι καστήριο δεν επιτρέπει την προσαγωγή μαρτυρίαςπου με εύλογη επιμέλεια θαμπορούσεναείχεπροσαχθείκατάτηνπρωτόδικηδια δικασία. (RenaPavlidouandAnotherv.Elisavet Yerolemouand Others
(1982)1 C.L.R. 912, 917. Βλέπε επίσης Andromachi 20 Ioannou HjiSavva and Others v.AndreasPanayiotou
(1966)1 C.L.R. 6). Από την πλούσιανομολογία επί τουθέματος επισημαί νουμε την υπόθεση Ashiotis v. Werner
(1966)1 C.L.R. 274, Papadopoulos v. Kouppis
(1969)1 C.L.R. 584, Paraskevas v. Mouzoura
(1973)1C.LR. 88και Kyriacouv. C.D.Hay &Sons 25
(1978)1 C.L.R. 100. Εξ άλλου στην υπόθεση Moumdjis v. Michaelidou and Others
(1974)1C.L.R. 226, τονίστηκε ότι η πα ροχή άδειας προσαγωγής περαιτέρω μαρτυρίας είναιδιαδικασία πουπολύσπάνιαθαπρέπειναακολουθείταικαιμόνοότανυπάρ χουνπεριστάσεις πουδικαιολογούν παρέκκλισηαπότηναρχήτης 30 τελεσιδικίας. Γιατηνακρίβειαηερευνάμαςέδειξεότιμόνοδύοφο ρές στο παρελθόνπαραχωρήθηκεπαρόμοια άδεια. Για να δικαιολογείται η άδεια προσαγωγής περαιτέρωμαρτυ ρίας θαπρέπεινα ικανοποιηθούντρεις προϋποθέσεις: Πρώτο, θα 35 πρέπει να αποδειχθεί ότι ημαρτυρίαδεν μπορούσε να εξασφαλι στεί μεεύλογηεπιμέλειαγιαχρήσηκατάτη διαδικασία. Δεύτερο,η μαρτυρίααυτήναείναιτέτοιαπουανδοθείθαέχει κατάπάσαπι θανότητα σημαντική επίδρασηστο αποτέλεσμα τηςυπόθεσης, άνκαι δεν είναι απαραίτητονα είναι αποφασιστικής σημασίας και 40 τρίτο ημαρτυρίαθαπρέπει ναείναι τέτοιαπουείναι πιθανόννα γίνει πιστευτήήμεάλλαλόγιαθαπρέπειναείναιπροφανώςαξιό πιστη,άνκαιδενχρειάζεταιναείναιαδιάσειστη. 1382 1 ΑΛΛ. Ανδρέου v. Psaras Ship.Agencies Ltd Νικολαΐοης, Δ. Ο ευπαίδευτος συνήγορος του αιτητή πρόβαλε τον ισχυρισμό ότιη συγκεκριμένη μαρτυρίαδενμπορούσε ναεξασφαλιστεί μεεύ λογη επιμέλεια αφού ο Καλογήρου αρνήθηκε να παράσχει στον αδελφό του εφεσείοντος οποιεσδήποτε πληροφορίες γιατί εκκρε5 μούσε ενώπιον τηςΑγγλικήςδικαιοσύνηςυπόθεσηεναντίον τουσε σχέσημετοσυγκεκριμένο εμπορευματοκιβώτιο. Θεωρούμε τονπιο πάνωισχυρισμό ως μη επαρκήλόγογιατίη μαρτυρίατουΚαλογή ρου ήτανκαι τότε,κατάτηδιάρκειατης πρωτόδικηςδιαδικασίας και σήμερα διαθέσιμη. Ημόνηδιαφοράείναι ότι τότε ο Καλογή10 ρουβρισκόταν εκτός τηςδικαιοδοσίας τουΔικαστηρίου και συνε πώς μπορούσε χωρίς συνέπειες ναπαραλείψει ναανταποκριθεί σε σχετικήκλήση μάρτυραπουθατουαποστελλόταν, δυνατότητατην οποία δεν έχει σήμερα, ανβέβαιασήμερα βρίσκεται εντός της δι καιοδοσίας των Κυπριακών δικαστηρίων. Παρά τηνπροσπάθεια 15 πουέγινεαπότον ευπαίδευτοσυνήγορο τουεφεσείοντος νακατα δείξει ότιοεναγόμενος άνκαιγνώριζε τον Καλογήρου δεν γνώριζε τοπεριεχόμενο της μαρτυρίαςτου,είναι φανερόαπότα πρακτικά του πρωτόδικου δικαστηρίου ότι κάτι τέτοιο δεν ανταποκρίνεται στην αλήθεια. Θεωρούμε ότι ο εναγόμενος δεν έδειξε εύλογη επι20 μέλειαγιαεξασφάλιση τηςσυγκεκριμένης μαρτυρίας. Θαμπορού σεναείχεκαλέσει τομάρτυραναπροσέλθει καικαταθέσει,έστωκι' ανεκείνος επέλεγεναμηνπαρουσιαστεί. Σεμιατέτοια περίπτωση ο εναγόμενος τουλάχιστον θα είχε εξαντλήσει όλα ταδιαβήματα πουήτανυποχρεωμένος οίδιοςναλάβει. 25 Περαιτέρωόμως ελλείπειακόμαμιχχπροϋπόθεση. Η μαρτυρία πουγίνεταιπροσπάθειαναπροσαχθείδενείναιτέτοιαπουνα μπο ρείναχαρακτηριστεί ως προφανώςαξιόπιστη.Ηέννοια τουαξιό πιστουτηςμαρτυρίας αναλύθηκεστηνυπόθεσηRoe andAnother 30 v.Robert McGregorand SonsLtd [1968] 2 All E.R. 636, όπουο δικαστής Harman,J.ανέφερε: 35 40 " As to that, Ithink thatwhenthe word 'credible' isused inthisconnexion itmeansthatonthefaceof ittheevidenceisnot worthyofany credence,andIdonotthink thatinthiscaseonecan possiblygoasfar asthat. Itseemstomethatthisisevidenceasto which,when one readsit without hearing cross-examination and without hearingwhat rebuttal there may be, one feels that this is not an unlikelystory;andthat, Ithink, is enough for the purpose of satisfying thethirdhead in Laddv. Marshall," Σε αντίθεση με όσα ισχυρίζονται, τόσο ο εναγόμενος Γεώργιος Αντρέου όσο καιο Γιαννάκης Καλογήρου στις ενόρκους τους δη λώσεις(παράγραφος 6και4 αντιστοίχως) ότι ο Γιαννάκης Καλο ί 383 Νιχολαΐδης,Δ. Ανδρέου v. Psaras Ship.Agencies Ltd
(1996)γήρουαρνήθηκεναπαράσχειστον 1 εναγόμενο οποιεσδήποτεπλη ροφορίες,εν τούτοις κατάτην αντεξέτασητου Γεώργιου Αντρέου, Μ.Υ.2, αδελφού του εναγόμενου, ο μάρτυρας αποκάλυψε ότι σε σχετική συνομιλία που είχε με τον Καλογήρου κατά τη φόρτωση στο Ηνωμένο Βασίλειο τόσο του επίδικου εμπορευματοκιβωτίου 5 όσο καιάλλων πουφόρτωσε ο ίδιος,ο Καλογήρου σεάμεσηερώ τηση του Αντρέου αν το συγκεκριμένο εμπορευματοκιβώτιο ήταν δικό του απάντησεαρνητικά. Διερωτώμαστε πωςημαρτυρίατου Καλογήρουθα μπορούσεναχαρακτηριστείωςαξιόπιστηότανσυ γκρούεται μετέτοιοτρόπομεάλλη μαρτυρίαπουδόθηκεγιαλογα- 10 ριασμό του εναγόμενου. Ενόψειόλων τωνπιοπάνωδενβρίσκουμε λόγογιατίστηνπα ρούσα υπόθεση το Ανώτατο Δικαστήριο ναασκήσει τηδιακριτική του ευχέρειαυπέρτουεφεσείοντος καιναεπιτρέψει τηνπροσάγω- 15 γήπεραιτέρω μαρτυρίαςστο στάδιο της δευτεροβάθμιαςδιαδικα σίας. Ηαίτησηαπορρίπτεταιμε έξοδα εναντίον του εφεσείοντος-αιτητή. Ηαίτησηαπορρίπτεταιμεέξοδα. 1384 20