(1996)21 Μαρτίου,1996 [ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ, Δ/<πής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΗΝ ΑΙΤΗΣΗΤΟΥ ΜΙΧΑΗΛ ΚΟΜΝΗΝΟΥ, ΕΝΑΓΟΜΕΝΟΥ ΚΑΙ ΚΑΘ' ΟΥ ΗΑΙΤΗΣΗ ΣΤΗΝ ΑΓΩΓΗ 2898/88 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥΛΕΥΚΩΣΙΑΣ, ΓΙΑ ΑΔΕΙΑ ΑΙΤΗΣΕΩΝ ΓΙΑ ΕΝΤΑΛΜΑ ΑΚΥΡΩΤΙΚΟ (CERTIORARI),Ή/ΚΑΙ ΕΝΤΑΛΜΑΤΟΣΑΠΑΓΟΡΕΥΣΗΣ (WRITOFPROHIBITION) ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ/ΔΙΑΤΑΓΜΑΤΟΥ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΗΜΕΡ.26/6/91 ΣΕΑΙΤΗΣΗ ΦΥΛΑΚΙΣΤΗΡΙΟΥ ΣΤΗΝ ΑΓΩΓΗ 2898/88 ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟΑΡΘΡΟ 155,ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ4, ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΜΕΤΑΞΥ: ΜΙΧΑΗΛ ΚΟΜΝΗΝΟΥ, Αιτητή, ν. ΛΑΪΚΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣΛΙΜΙΤΕΔ, Καθ'ων η Αίτηση. (Αίτηση Αρ. 160/93) Προνομιακά εντάλματα—Certiorari—Ένταλμα φνλάκισης—Ηθελημέ νη παράλειψη σνμμόρφωσης προς ένταλμα πληρωμής εξ αποφάσεως οφειλής με μηνιαίες δόσεις — Έκδοση φνλακιστηρίον δυνάμει τον Άρθρου 82 τον περί Πολιτικής Δικονομίας Νόμον Κεφ.6, δεν αντιβαί νει προς τις πρόνοιες τον Άρθρον 1τον Τέταρτον Πρωτοκόλλον της 5 Ευρωπαϊκής Σύμβασης για τηνΠροάσπιση των Ανθρωπίνων Αικαιω- 278 1 Α.Α.Δ. Κομνηνού μάτωνκαι Θεμελιωδών Ελενθεριών και τοΆρθρο5(Ι)(β) της Σύμβα σης. 5 10 15 20 25 30 Ο αιτητής, αφού συμφώνησε ναπληρώνει ΛΚ130τομήναγιαεξό- . φλησηεξάποψάσείοςχρέους του,παρέλειψε ναπληρώσει. Οεξ αποφάσείοςπισταπής,καταχώρισεαίτησηγιαφυλάκιση,στηνακρόασητης οποίαςδενεμφανίστηκε,μεαποτέλεσμαναεκδοθείένταλμαφυλάκισης του. Γιαακύρωση τουφυλακιστηρίου οαιτητήςζήτησε άδειανακατα χωρίσειαίτησηγιαέκδοση προνομιακού εντάλματος certiorari. Ο συ νήγορος του,εισηγήθηκε ότιοι πρόνοιες τουΑρθρου82 τουπερίΠο λιτικής Δικονομίας Νόμου Κεφ.6αντίκεινται προςτιςπρόνοιες του Αρθρου ΙτουΤέταρτουΠρωτοκόλλου της ΕυρωπαϊκήςΣύμβασηςγια τηνΠροάσπισητων Ανθρωπίνων Δικαιωμάπονκαι των Θεμελιωδ(όν Ελευθεριών και τοΑρθρο5
(1)(β)της Σύμβασης και ότιενόψει τοιν προνοιών του Αρθρου 169
(3)του ΣυντάγματοςτοΔικαστήριο με τη διαταγήτουναφυλακιστεί οαιτητής,διέπραξενομικόλάθος. Αποφασίστηκεότι:
(1)Οι πρόνοιες τουΑρθρου 1τουΤέταρτου Πρωτοκόλλου δεν εφαρμόζονταιότανοοφειλέτης σκόπιμαήαπόαμέλεια δεσυμ μορφώνεται προςδιάταγμαΔικαστηρίου γιατηνπληρωμήτου εξ αποφάσεως χρέους του μεμηνιαίες δόσεις, γιατί η μησυμ μόρφωσητουστοδιάταγμαέχειπαύσειναέχεισχέση μετησυμ βατική υποχρέωσηπουείχεαρχικάαναλάβει.
(2)Οαιτητής, ουδέποτε μετάτην έκδοση τουδιατάγματος πληρω μής τουεξ αποφάσεως χρέους τουμεμηνιαίες δόσεις ζήτησε απαλλαγήή ελάττωσητηςυποχρέωσης τουεπειδήκατέστηανί κανοςκαισυνεπώς σκόπιμααρνήθηκετηνεκπλήρωσητης. Ηαίτησηαπορρίφθηκε, μεέξοδα. 35 Αναφερόμενες νποθέσεις: Kayttani v.Makris3R.S.C.C. 143, - - 40 Χ. ν, Federal Republicof Germany, Yearbook of the European Commission andEuropean CourtofHumanRights, 1971p.692: - 279 Κομνηνού
(1996)Αίτηση. Αίτησηγιαάδειαγιαυποβολήαίτησηςμεσκοπότηνέκδοσηπρο νομιακών διαταγμάτων certiorari και prohibition σε σχέση με την απόφασητουΕπαρχιακούΔικαστηρίουΛευκωσίας(Λιατσος, Ε.Δ.) 5 ημερομηνίας26.6.92στηνΑγωγή υπ.αρ. 2898/
- Χρ. Κληρίδης,γιατον Αιτητή. Ν. Παπαενσταθίου,γιατουςΚαθ' ωνηαίτηση. 10 Cur. adv. wit. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ,Δ.: Ανάγνωσε την ακόλουθη απόφαση. Ενώ στην υπ' αριθμό 122/93Αίτησημετην οποίαο αιτητήςζήτησε την 15 έκδοση άδειας καταχώρισης αίτησης για "Certiorari" και "Writ of Prohibition" γιαταοποίαδόθηκεάδεια,μετηναίτησητουαυτή ζη τάόπωςτο Ανώτατο Δικαστήριο εκδώσει"ένταλμαήκαιδιάταγμα ακυρωτικό(Certiorari)"γιατη μεταφοράκαιυποβολήστο Ανώτατο Δικαστήριο γιασκοπόακύρωσης(toquash)τηςαπόφασηςήκαιτου 20 διατάγματος του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας ημερομη νίας 26/6/1992 σε αίτηση φυλακιστηρίου στην Αγωγή Αρ.2898/88 πουεκδόθηκεαπό ΕπαρχιακόΔικαστή. Τα γεγονότα που οδήγησαν στην υποβολή της αίτησης αυτής 25 έχουν σεσυντομία:ΕναντίοντουαιτητήεξεδόθηαπόφασηαπότοΕπαρχιακόΔικα στήριο Λευκοκτίας στην Αγωγή Αρ. 2898/88 για το ποσό των £2.131,27μετόκοκαιέξοδα. Γιαλόγους πουδεφαίνονταιστοφά- 30 κελοτης υπόθεσης ηεκτέλεση τηςαπόφασηςτουΔικαστηρίου δεν κατέστηδυνατήκαιωςαποτέλεσμαοι ενάγοντες μεαίτησητουςζή τησαντηνπληρωμήτουπιοπάνωεξαποφάσεωςχρέουςτουαιτητή με μηνιαίες δόσεις δυνάμει τουΑρθρου 86 τουπερί Πολιτικής Δι κονομίας ΝόμουΚεφ.6τοοποίοπρονοεί ότικατόπιναίτησηςοεκ 35 δικαστικής απόφασηςοφειλέτης μπορείνα εξεταστεί ως προςτην ικανότητατουναπληρώσει τοεξαποφάσεωςχρέος του,καιτοΔι καστήριο αν θεωρήσει τούτο σκόπιμο μετά από έρευνα προς την ικανότητατουεξαποφάσεωςοφειλέτουμπορείναδιατάξειόπωςτο εξαποφάσεωςχρέοςπληρωθεί μεδόσεις. 40 Στις 15/1/1990πουήτανορισμένηηαίτησητων εναγόντων οαιτητήςπαρουσιάστηκεστοΔικαστήριοκαιδήλωσεπωςήτανσεθέση ναπληρώσει τοοφειλόμενο χρέος τουμεμηνιαίεςδόσεις εκ£130.280 1 Α.Α.Δ. 5 10 15 20 25 - 40 Δημητριάδης, Δ. από 1/3/
- Επομένο>ς η έρευνα από το Δικαστήριο όσον αφο ρούσε την ικανότητατουαιτητήναπληρο'χιειτοχρέοςτουμε δόσεις δεν κατέστη αναγκαία και σαν αποτέλεσμα το Δικαστήριο εξέδοισε διαταγήόπως ο αιτητής"πληρ(όσει το εξ αποφάσείοςχρέος του ως καιτα έξοδαδιαμηνιαίωνδόσείΰν εκ£130,- μέχρι τελείας εξοφλήσεο>ς"(βλέπεΤεκμήριο Εστην παρούσααίτηση). Ο αιτητήςδεσυμμορφώθηκε μετηδιαταγήτουΔικαστηρίουκαι οι ενάγοντεςκαταχώρισαναίτησηγιατηφυλάκισητουδυνάμειτ(ον προνοιών του Αρθρου 82 του περί Πολιτικής Δικονομίας Νόμου, Κεφ.
- Η αίτηση για την έκδοση διατάγματος για φυλάκιση επιδόθηκε στον αιτητή αλλάόμιοςδεν εμφανίσθηκεστο Δικαστήριο τηνημέρα που είχε ορισθεί ηακρόασητης αίτησηςκαι το Δικαστήριο προχον ρησεστην έκδοσηδιαταγήςγιατηφυλάκισητουεκτόςανεντός ενός μηνός πλήρατνετις καθυστερημένες δόσειςτου. Το Αρθρο 82 του Κεφ. 6, το επίσημο κείμενο του οποίου μέχρι σήμερα είναι στην αγγλική,προνοεί:"
- Where upon any investigation by the Court respecting the ability of a judgment debtor to pay the amount due under a judgment or orderitappears totheCourtthat thecreditor hasbeen unable to obtain satisfaction of his judgment by the sale of the debtor's property or by attachment of property in the hands of some third party; and (a) that the debtor then has or since the making of the judgment or order has hadsufficient means topay the money directed to be paid by him or some part thereof which still remains unpaid,andthatherefuses or neglectsto pay it according to the judgment or order; or (b) that hehas made or suffered to be madeany gift,delivery,or transfer of any property, or charged, removed or concealed any property and has thereby prevented the creditor from obtaining payment of thejudgment debt or any part thereof, 30 35 Κομνηνού theCourtmay ontheapplication of thecreditorcommit thedebtor to prison for any term not exceeding twelve months, or until the payment of the sum due, subject to the provisions hereinafter contained;but may at any subsequent time order his release on the request of the creditor." 281 Δημητριάδης, Δ. Κομνηνού
(1996)ΤοΑρθροαυτόέχειμεταφραστείαπότηνΥπηρεσία Αναθεωρή σεωςκαι Ενοποιήσεως της ΚυπριακήςΝομοθεσίαςως εξής:"82. Οσάκις,κατόπινεξετάσεως υπότουΔικαστηρίου περί της ικανότητοςτουεκδικαστικήςαποφάσεωςοφειλέτουχρέους 5 να πλήρωση το δυνάμει της δικαστικής αποφάσείοςήτου δια τάγματοςοφειλόμενον ποσόν,φανήειςτοΔικαστήριον ότιοπι στωτήςδενηδυνήθηναεπιτυχήικανοποίησιντηςυπέραυτούδι καστικήςαποφάσεωςδιαπωλήσεωςτηςιδιοκτησίαςτουοφειλέ τουχρέους ήδιακατασχέσεως ιδιοκτησίαςειςχείραςτρίτου,και 10 (α) ότιοοφειλέτης χρέουςέχειτότεή έσχεμετάτηνέκδοσιντης δικαστικήςαποφάσεωςήτουδιατάγματοςεπαρκείςπόρους δια ναπληρίίχτηταχρήματαάτιναδιετάχθηναπλήρωση,ή μέρος αυτώνόπερπαραμένειεισέτιαπλήρωτον,καιότι ου- 15 τος αρνείται ήαμελεί ναπλήρωση ταύτασυμφώνως προς τηνδικαστικήναπόφασινήτοδιάταγμα, ή (β) ότι έκαμενή ηνέχθηναγίνη οιαδήποτε δωρεά,παράδοσιςή μεταβίβασιςιδιοκτησίας,ήεπεβάρυνεν,απεμάκρυνενήαπέ- 20 κρυψεν ιδιοκτησίαν και ούτω παρημπόδισε τον πιστωτήν του να επιτυχή πληρωμήν του εκ δικαστικής αποφάσεως χρέους ήμέρουςτούτου, τοΔικαστήριον δύναται,τηαιτήσει τουπιστωτού,να(ρυλακίση 25 τον οφειλέτην χρέους διαπεςίοδον μη υπερβαίνουσαντουςδώ δεκα μήνας,ήμέχρι της πληρωμής τουοφειλομένου ποσού, τη ρουμένου τίονκατωτέρωδιαλαμβανομένωνδιατάξεων,δύναται, όμως,καθ'οιονδήποτε μεταγενέστερον χρόνον,να διάταξη την απόλυσίν του,τηαιτήσει τουπιστωτού." 30 Είναι ηεισήγησητουδικηγόρουτουαιτητήότι οι πρόνοιες του Αρθρου82 τουΚεφ.6αντίκεινταιστιςπρόνοιεςτουΑρθρου 1 του ΤέταρτουΠρωτοκόλλου τηςΕυρωπαϊκήςΣύμβασηςγιατηνΠροά σπιση των Ανθρωπίνων ΔικαιωμάτωνκαιτωνΘεμελιωδών Ελευ- 35 θεριών (τοΠρωτόκολλο) καιτουΑρθρου5
(1)(β)τηςΣύμβασης,και ότι εν όψειτων προνοιών τουΑρθρου169
(3)τουΣυντάγματοςτο οποίο λέγειότι> "Συνθήκαι, συμβάσεις και συμφωνίαι συνομολογούμεναι 40 συμφίόνως ταις ειρημέναις διατάξεσι του παρόντος Αρθρου έχουσιν απότηςδημοσιεύσεως αυτώνειςτηνεπίσημον εφημερί δατηςΔημοκρατίαςηυξημένην ισχύν έναντιοιουδήποτεημεδα πούνόμου,..." 282 ϊ ΑΛΛ. Κομνηνού Δημητριάδης, Δ. -το Δικαστήριο με τηδιαταγήτουναφυλακισθεί οαιτητήςδιέ πραξενομικό λάθοςτοοποίο καθιστάάκυροτοδιάταγματου. 5 ΗΣύμβασηέχεικυρα)θεί μετο Νόμο39/62το δεΤέταρτοΠρωτόκολλο μετο Νόμο52/
- Το Αρθρο 5τηςΣύμβασης προνοεί:- 10 "
- Παν πρόσωπον έχει δικαίωμα εις την ελευθερίαν και την ασφάλειαν. Ουδείς επιτρέπεται ναστερηθή της ελευθερίας του, ειμή εις τας ακολούθους περιπτώσεις και συμφώνιος προς την νόμιμονδιαδικασίαν: (α) 15 (β) εάνυπεβλήθηειςκανονικήνσύλληψιν ήκράτησιν λόγωανυ ποταγήςεις νόμιμον διαταγήν δικαστηρίου, ήεις εγγύησιν εκτελέσεο>ς υποχρείόσεως οριζόμενης υπότουνόμου." 20 Το δεΑρθρο 1 τουΠρωτοκόλλου λέγει:"Κανένας δε θαστερείται της ελευθερίας του,απλώς και μόνο διότι αδυνατείναεκπληρώσει συμβατική υποχρέωση." 25 Τοερώτημαπουπρέπεινααπαντηθείστηναίτησηαυτή είναικα τάπόσοοιπρόνοιεςτουΑρθρου S2τουΚεφ. 6είναιαντίθετεςπρος τιςπρόνοιες τουΑρθρου 1 τουΤέταρτουΠρωτοκόλλου τηςΣύμβα σης. 30 Κατά τη γνώμη μου οι πρόνοιες του Αρθρου Ι του Τέταρτου Προποκόλλου δενεφαρμόζονταιστηνπερίπτωσηπουόταν οφειλέ της σκόπιμα ήλόγω αμέλειας του δεσυμμορςχάνεται σεδιάταγμα δικαστηρίου γιατηνπληρωμήτουεξαποφάσεο)ςχρέους τουμε μη νιαίες δόσεις γιατί η μη συμμόρφοχτή τουστοδιάταγμαέχειπαύσει να έχεισχέσημετησυμβατική υποχρέωση που είχεαρχικά αναλά βει. 35 Στην υπόθεση Kayttani v.Makrisπουδημοσιεύτηκε στον τρίτο τόμο το)ν αποφάσεων του Ανωτάτου Συνταγματικού Δικαστηρίου — — -40 -(3R.S.C.C.) στησελίδα 143αποφασίστηκεότιθεληματικήαποφυγή εξ αποφάσεωςχρεώστου ναπληρ(όσεΐτοχρέός"του σημαίνει-τη-μησυμμόρφωση τουπροςνόμιμη διαταγή δικαστηρίου. ΣτοβιβλίοτουTheEuropean Convention on HumanRightsοκα283 Δημητριάδης, Δ. Κομνηνον
(1996)θηγητής Francis G.Jacobs στη σελίδα 183 λέγει ταεξής αναφορικά μετο Αρθρο 1τουΠρωτοκόλλου:*'lts wording show that it is conceived as an extension of the protection of liberty of the person guaranteed by Article 5 of the 5 Convention. It limits further the conditions specified by Article 5
(1)underwhich alonea person may be arrested or detained. In particular, it limits the scope of Article 5(l)(b),which authorizes arrest or detention for non-compliance with the lawful order of a court or in order to secure the fulfilment of any obligation 10 prescribed by law. Underthe Fourth Protocol,aperson may notbe arrestedordetainedmerely onthegroundof inabilitytopayadebt or otherwise meet acontractual obligation. In theview of theexperts who drafted theProtocol,theArticle 15 aims 'at prohibiting, as contrary to the concept of human liberty and dignity, any deprivation of liberty for thesole reason thatthe individual had not the material means to fulfil his contractual obligations*. 20 However,theobligation mustarise outof contract. The Article does notapply to obligations arising from legislation in public or private law. Further, the Article does not apply if a debtor acts with 25 maliciousor fraudulent intent;or if aperson deliberately refuses to fulfil an obligation, irrespective of his reasons therefore; or if inability to meet a commitment is due to negligence. In these circumstances, the failure to fulfil a contractual obligation may legitimately constituteacriminal offence. Theobject of the Article 30 is primarily, it seems, to prohibit arrest or imprisonment for civil debt." Ηmo πάνωθέσηπουπροβάλλει είναιφανερόότιτηβασίζειστο τι αποφασίστηκεστηνυπόθεσηΧ. v.FederalRepublicof Germany 35 (πουείναιδημοσιευμένηστοYearbook oftheEuropean Commission and European Court of Human Rights 1971,σελίδα692) τηςΕυρω παϊκής Επιτροπής ΑνθρωπίνωνΔικαιωμάτων τουΣυμβουλίουτης Ευρώπης. Στην υπόθεσηαυτή η Επιτροπή αποφάσισε μεταξύ άλ λων:'The Commission is, however, of the opinion that Art. 1 of Protocol No. 4, which came into force later than theConvention itself,couldtosome extent limitthescope of theconditionssetout 284 40 1 Α.Α.Δ. 5 10 15 20 25 Κομνηνού Δημητριάδης, Δ. in Art. 5 of the Convention justifying arrest and detention. The Commission has, therefore, also examined this complaint under Art. I of the said Protocol which provides that "no one shall be deprived of his liberty merely on theground of inability to fulfil a contractual obligation". It is, however, clear from the view expressed by the Committee of Experts on their report to the Committee of Ministers explaining thedraft of Protocol No.4that Art. Iof this Protocol is "aimed at prohibiting, as contrary to the concept of human liberty anddignity, anddeprivation of liberty for the sole reason that the individual had not the material means to fulfil his contractual obligations" (Doc. Η
(65)16, p.9). In the minutes of a meeting of theCommittee of Experts, held from 2-10 March 1962, it is further stated that deprivation of liberty is not forbidden if another factor is present in addition to the inability to fulfil acontractual obligation, e.g. if aperson deliberately refuses to fulfil an obligation (Doc.DH/Exp.
(62)7). Ο αιτητής ουδέποτε μεταξύτης ημέραςπου δήλοκιε ότι ήταν σε θέση να πληρίόσει το εξ αποφάσεωςχρέος του με μηνιαίες δόσεις καιτηςημέραςπουεκδόθηκεη διαταγήγιατηφυλάκισητουυπέβα λε στο Δικαστήριο αίτηση για την απαλλαγή ή την ελάττωση της υποχρέωσης που ανέλαβεγια πληρωμήτου χρέους του με μηνιαίες δόσεις,γιατί εν τω μεταξύκατέστη ανίκανοςνα πληρώνει τημηνι αία δόση και επομένως σκόπιμα (deliberately) αρνήθηκεναεκπληρο'κτειτηνυποχρέωσητου. Γιατουςπιοπάνωλόγους ηαίτησηαποτυγχάνεικαιαπορρίπτε ται με έξοδαπουθαυπολογιστούν απότονΠρωτοκολλητή. 30 Η αναστολή εκτέλεσης της διαταγήςτου Επαρχιακού Δικαστη ρίουγιατηφυλάκισητουαιτητή που εκδόθηκεακυρώνεται. Η αίτηση απορρίπτεται με έξοδα. 285