1 AAA. 26Αποιλίου, 1996 [ΝΙΚΗΤΑΣ,ΑΡΤΕΜΗΣ,ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ,Δ/στές] CHR. PETRIDESTRADELINKS LTD, Εφεσείοντες - Εναγόμενοι, ν. ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΚΥΡΙΑΚΟΥ ΚΑΙΥΙΟΙ ΛΤΔ., Εφεσίβλητων- Εναγόντων. (Πολιτική ΈφεσηΑρ. 8825) Σύμβασηεργολαβίας— Προσούρινόπιστοποιητικό— Έκδοσηπροσωρι νού πιστοποιητικούαπό τον αρχιτέκτοναγια εκτελεσθείσα εργασία, παρέχειέγκυροέρεισμαδιεκδίκησηςτονποσού—Ο αρχιτέκτοναςδεν έχειδικαίωμα "αναστολής"τονπιστοποιητικού. 5 ΔικαιοδοσίαΔικαστηρίον—Συμφωνία διαδίκωνστο πλαίσιοαντιδικίας — Δικαστήριο, δενέχει εξονσίαναεκδώσει απόφασηεκτόςτωνόσων σαφώςσυνομολόγησανοιδιάδικοι. 10 15 20 25 Δυνάμει σύμβασης εργολαβίας,οι εφεσίβλητοι -ενάγοντες ανέλα βαντηνανέγερσηοικοδομήςτωνεφεσειοντων-εναγομένων. Ο αρχιτέκτοναςτηςοικοδομής εξέδωσεπροσωρινό πιστοποιητικό πληρωμής γιαεκτελεσθείσαεργασία. Προηγουμένως είχαν επισημανθείκακοτεχνίες καιο αρχιτέκτονας ζήτησεπροσωρινήαναστολήτης πληρωμής. Οιεφεσίβλητοι- ενάγοντες τερμάτισαντησύμβασηεργολαβίαςκαι καταχώρισαναγωγήζητώνταςναπληρωθούν. Στοπλαίσιο τηςαντιΟικίας,συμφωνήθηκε τοποσό πουθαοφείλετοανδενυπήρχε θέμα αναστολής της πληρωμής. Συμφωνήθηκεεπίσης ότιαναποδεικνύετο ότι τοσυμβόλαιοδικαιολογημένατερματίστηκεαπότουςεφεσείοντεςεναγόμενους αυτοίθαεδικαιούντοποσόΛΚ 3.825,ωςαποζημιώσεις. ΤοΕπαρχιακόΔικαστήριο,αποφάσισεότιοαρχιτέκτονας,δενείχε δικαίωμα"αναστολής"τουπιστοποιητικούκαιonησύμβαση νόμιμα λύθηκεαπότουςεφεσίβλητους-ενάγοντεςκατάάσκησησυμβατικούδι441 Chr.Petrides TradeI. Ltd v.Παντ.ΚυριάκουκαιΥιοίΛτδ
(1996)καιωματος. Σαναποτέλεσματουςεπεδίκασετοποσόπουσυμφωνήθη κεότι θαεδικαιούντοαναποδείκνυαντηνυπόθεσητους. Οι εφεσείοντες -εναγόμενοι, εφεσίβαλαντην απόφαση. Εισηγήθη καν ότι εσφαλμένα τοπρωτόδικοΔικαστήριο έκοινε ότι οαρχιτέκτο νας δεν είχε δικαίωμα αναστολής πληρωμής του προσωρινού πιστο ποιητικού. Επίσης,ότι εάνορθάαποφάσισεότι οι εφεσίβλητοι - ενά γοντες εδικαιούντο σε απόφαση,λανθασμένα δεν μείωσετο ποσό της κατάτοποσό τηςανταπαίτησης. 10 Αποφασίστηκεότι:
(1)Ηπρωτόδικη απόφασηότι ο αρχιτέκτονας δεν είχεδικαίωμα "αναστολής"τουπιστοποιητικούήτανορθή,διότιδενμπορού σε νατεθεί θέμα "κατακράτησης"πιστοποιητικού γιατοοποίο 15 ο εργολάβος μπορούσεναέχειαπαίτηση.
(2)Το προσωρινό πιστοποιητικό πρόσφερε έγκυρο έρεισμα αξίω σης του ποσού,άρνησηπληρωμής του οποίου συνιστούσε πα ράβαση ρητής συμβατικής υποχοέωσης στο πλαίσιο της αντίδι- 20 κίαςόπωςτηνοριοθέτησαν οιδιάδικοι.
(3)ΤοΔικαστήριο,ορθάδενμείωσετοποσότηςαπόφασηςκατάτο ποσό τηςανταπαίτησης,διότιδεντουπαρεχότανηδυνατότητα απόταόσασαφώςσυνομολόγησαν οιδιάδικοι. 25 Ηέφεσηαπορρίφθηκεμεέξοδα. 'Εφεση. 30 Έφεσηαπότους εναγόμενους κατά της απόφασηςτουΕπαρχια κού Δικαστηρίου Λευκωσίας (Λαουτας Π.ΕΛ.,ΦωτίουΑ.ΕΑ) που δόθηκε στις 2 Οκτωβρίου 1992 (Αρ. Αγωγής 9810/85)με την οποία αποφασίσθηκε ότι οι εφεσίβλητοι είχαν συμβατικό δικαίωμανα λύ σουν τησύμβαση. 35 Μ. Πελίδης, γιατους Εφεσείοντες. Μ. Βορκάς με Κ. Ζφανάρη (δ/νίς),για τους Εφεσίβλητους. 40 Cur. adv.vult. ΝΙΚΗΤΑΣ,Δ: Την απόφασητου δικαστηρίου θαδώσει οδικα στής Γ. Κωνσταντινίδης. 442 1 Α.Α.Δ. Chr.Petrides Trade!. Ltd v. Ποντ. Κυριάκουκαι Υιοί Λτδ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ,Δ.: Οιεφεσίβλητοι-ενάγοντες, μεγραπτή σύμβαση,ανέλαβαντηνεργολαβίαγιατηνανέγερσηοικοδομήςτων εφεσειόντων-εναγομένων στη Λευκωσία. Οιεφεσίβλητοι, με επι στολήτων δικηγόρων τους ημερομηνίας 2 Αυγούστου 1985ζήτη5 σαν πληρωμή του ποσού των £8.300προς εξόφληση προσωρινού πιστοποιητικού που εξέδωσε και τους παρέδωσε οαρχιτέκτονας της οικοδομής στις 24 Ιουλίου
- Έταξαν στους εφεσείοντες προθεσμία επτάημερών, μετηνπάροδοτηςοποίαςθαθεωρούσαν ότιησύμβασητουςδενθαίσχυεπλέον,απόυπαιτιότητατους.Πα10 ρήλθε ηπροθεσμία ότανοιεφεσείοντες αντέδρασανμε δικήτους επιστολή,ημερομηνίας9Αυγούστου 1985,γιατερματισμότηςσύμ βασηςλόγωπαράλειψηςτωνεφεσίβλητων νααποκαταστήσουνλά θηκαικακοτεχνίες πουείχεεπισημάνει οαρχιτέκτονας. 15 20 Μεκοινή δήλωση των διαδίκωνπεριορίστηκαν ταεπίδικαθέ ματα.Ενδιαφέρειτοακόλουθο απόσπασμα: "(Ε) Συμφωνείταιότι εάναποδειχθείότι το συμβόλαιον ελύθη υπαιτιότητιτων εναγομένων,οι ενάγοντεςδικαιούνταιεις απόφασινδιατακάτωθιποσά:- 30 (ι) Λ.Κ.10.250,00υπόλοιπον εκτελεσθείσης εργασίας συ μπεριλαμβανομένης έξτραεργασίας,αφού ελήφθησαν υπόψιν αιγενομέναι πληρωμαί μείον ηκατασχεθείσα εγγύησις. (ιι) Λ.Κ.354,00αύξησιςεργατικών. (ιιι)Τοποσοστόν διααπώλειανκέρδους,εάνυπάρχει,που θακαθορίσει οΔιαιτητήςεπίτηςμηεκτελεσθείσης ερ γασίας,ήτοι επίποσούΛ.Κ.57.350,
- (ιν)Έξοδα. 35 (ΣΤ)Συμφωνείταιότι εάναποδειχθήότιτο συμβόλαιον ορθώς ελύθηυπότων εναγομένων,οιεναγόμενοι δικαιούνταιεις απόφασιν διαποσόνΛ.Κ.3.825,00ως ηανταπαίτησις των πλέον έξοδα" 25 Τοπλήρες ΕπαρχιακόΔικαστήριο Λευκωσίας έκρινε ότιη σύμ βαση ελύθη νόμιμα απότους εφεσίβλητους. Είχαν συμβατικόδι καίωμα να τη λύσουν και η μεταγενέστερη ενέργεια των εφεσειό40 ντων,όπωςτη συνοψίσαμε, δενμπορούσενατουςβοηθήσει. Όταν εκείνοι αντέδρασαν,ησύμβαση είχεήδη τερματιστεί. Ενπάση πε ριπτώσει, είχαν παραιτηθείαπότο τυχόν δικαίωματους γιατερ ματισμό λόγω κακοτεχνιών αφού, μετάτην κατ'ισχυρισμό διαπί στωσητους, αφέθηηεργασίανασυνεχιστεί καιεκδόθηκετονέοπι443 Κωνσταντινίδης,Δ. Chr. PetridesTradel. Ltd v. Παντ. ΚυριάκουκαιΥιοί Λχδ
(1996)στοποιητικόγιατηνπληρωμήτων£8.
- Οδιαιτητήςστονοποίο παραπέμφθηκαν τεχνικής φύσης πτυχές τηςδιαφοράς,καθόρισε στο μεταξύτοποσότων£4.014ωςτοποσοστόκέρδουςστοοποίο αναφερόταν ηπαράγραφος (Ε)(ιιι)της πιο πάνωσυμφωνίας των διαδίκων.Συνεπώς,εκδόθηκεαπόφασηυπέρτων εφεσίβλητων για 5 £14.618.Και, απερρίφθηηανταπαίτηση. Οι εφεσείοντες υποστήριξανπωςκαιεφόσον πράγματιήτανοι υπαίτιοιγιατηνλύσητηςσύμβασης,θαέπρεπεναείχεεκπέσειαπό τοπιοπάνωποσό,τοποσότων£3.020πουαντιπροσώπευετοκό- 10 στος επανόρθωσηςκακοτεχνιώνπουπιστοποίησεοδιαιτητής.Δεν έχουν δίκαιο. Οπεριορισμός των επιδίκωνθεμάτωνήτανδεσμευ τικός. Δεν παρεχότανστο πρωτόδικο Δικαστήριο δυνατότητανα εκφύγει απόταόσασαφώςσυνομολόγησαν οιδιάδικοι. Όπωςορ θάσημειώνειτοπρωτόδικοΔικαστήριο,τομόνοεπίδικοθέμααφο- 15 ρούσεστην υπαιτιότηταγιατηλύσητης σύμβασης και είναιαυτό μόνο που μπορεί ναμαςαπασχολήσει. Στις26 Ιουνίου 1985,οαρχιτέκτοναςαπηύθυνεπροςτουςεφε σίβλητους προειδοποιητική επιστολή μετηνοποία προέβαινε σε 20 παρατηρήσειςσεσχέσημεκακοτεχνίες καιτοντρόποδιεκπεραίω σηςτηςεργασίαςκαιτουςκαλούσεσεσυμμόρφωση προςτααρχι τεκτονικάσχέδιακαιτουςόρουςτηςοικοδομής. Εκδηλώθηκεαντιγνωμίαωςπροςτηνορθότηταήτοδικαιολογημένοτωνπαρατηρή σεων εκείνων καικατατέθηκε επιστολή τωνεφεσίβλητων μετην 25 οποίαπρόβαλαντηδικήτουςεκδοχή. Δεν είναιόμως αυτότοθέ μα. Οιεργασίες στην οικοδομή συνεχίστηκαν αλλάοαρχιτέκτων επανήλθεμενέαεπιστολήημερομηνίας2Ιουλίου
- Απέρριπτε "διαδόσεις" ή "προσπάθειες" των εφεσίβλητων να επιρρίψουν σ'αυτόν ευθύνες καιτουςπληροφορούσε πως"ουδένδιατακτικόν 30 προς πληρωμήν θα εκδοθεί δια εκτελεσθείσας εργασίαςοι οποίες παρουσιάζουνκακοτεχνίεςήείναιασύμφωνεςπροςτασχέδια, (βλ. επιστολή 28/6/85) έως ότου αυτέςδιορθωθούν και εγκριθούνγρα πτώςυπότουεπιβλέποντος αρχιτέκτονος". 35 Μετάπάροδοάλλων 20πεοίπουημερών εργασίας,στις24 Ιου λίου 1985,ο αρχιτέκτων εξέδωσε και παρέδωσε στους εφεσίβλη τους πιστοποιητικό για τηνπληρωμή £8.
- Οι εφεσίβλητοι το παρουσίασανστους εφεσείοντες καιζήτησανπληρωμή. Τοπιστο ποιητικόδενπληρώθηκεγιατί,όπως ισχυρίστηκαν οιεφεσίβλητοι, 40 οι εφεσείσνϊες επικαλέστηκαν προσωρινή έλλειψη ρευστότηταςή, όπως ισχυρίστηκαν οιεφεσείοντες, επειδή,μεβάσητησυμφωνία, είχανπεριθώριο επτάημερών. Κατάτην εκπνοήτων 7ημερώνο αρχιτέκτων, μενέαεπιστολή τουημερομηνίας 30 Ιουλίου 1985, 444 1 Α.ΑΛ. Chr.PetridesTradel. Ltd v.Παντ. Κυριάκουκαι ΥιοίΑχδ Κωνσταντινίδης, Δ. "ανέστειλε" την πληρωμή του διατακτικού επικαλούμενος την ύπαρξηκακοτεχνιών. Ακολούθησαν οιεπιστολές των εφεσίβλητων ημερομηνίας 2Αυγούστου 1985 καιτωνεφεσειόντων ημερομηνίας 9 Αυγούστου 1985,στις οποίεςαναφερθήκαμεαπότηναρχή. 5 Εγκαταλείφθηκεαριθμόςαπότουςλόγουςέφεσης. Μεταξύτους καιτααναφερόμεναστονπροβληθένταως τερματισμό τηςσύμβα σης απότους εφεσείοντες λόγω τωνκακοτεχνιών και στα όσαση μειώσαμε σε σχέσημε την απόφασητου πρωτόδικου Δικαστηρίου 10 ότιησύμβασηείχεήδηλυθείκαιότι,ούτωςήάλλως,οι εφεσείοντες παραιτήθηκαναπόοποιοδήποτετέτοιοδικαίωματυχόνείχαν. Η επιχειρηματολογία των εφεσειόντων στηρίχθηκε στηνπροϋ πόθεσηπωςυπήρχεδυνατότητα"αναστολής"τουπροσωρινούπι15 στοποιητικού πουείχεεκδοθεί. Αναγνώρισαν οιεφεσείοντες πως ηκατάληξητηςέφεσηςείναισυναρτημένηπροςτηντελικήκρίσηως προςαυτότοζήτημα. Αυτότοδέκτηκανκαιοι εφεσίβλητοι. Κατά τις ρητές πρόνοιες του Αρθρου 12 της σύμβασης των διαδίκων, η μήπληρωμή μέσα σε προθεσμία πουκαθορίζεται πιστοποιητικού 20 τουαρχιτέκτονα,παρέχειστον εργολάβοδικαίωμαλύσης τηςσύμ βασης. Ανήτανανενεργός η"αναστολή",ως ανύπαρκτη δυνατό τητα στο πλαίσιο των συμβατικών ρυθμίσεων, οι εφεσείοντες θα ήταν ένοχοι μήπληρωμής εκδοθέντος πιστοποιητικού.Στηναντί θετηπερίπτωση,ηυποχρέωσηπληρωμήςπουσυνεπαγότανηέκδο25 σητουπιστοποιητικού,θαείχεαρθεί. Τόσοπρωτοδίκωςόσοκαιενώπιον μαςοι εφεσείοντες υποστή ριξανπωςτοΑρθρο 14τηςσύμβασης,αναφορικάμετην παραπο μπήδιαφωνιώνσεδιαιτησία,παρέχειστοναρχιτέκτοναδικαίωμα 30 "αναστολής" πιστοποιητικού πουέχει εκδώσει. Ιδίως αφούανα φέρει ως υποκείμενη σε διαιτησίακαικάθεδιαφωνία,"όσον αφο ράτηνκατακράτησινυπότουαρχιτέκτονοςοιουδήποτεπιστοποι ητικούδιατοοποίοοεργολάβοςδύναταιναέχειαπαίτησινότιδι καιούται". Αυτή ηπερικοπήαλλά και τοσύνολο του Αρθρου 14 35 αποκαλύπτουν,εμμέσως έστω, το διεκδικηθέν δικαίωμα. Αυτή η προσέγγιση,συνεχίζει ηεισήγηση,είναιεναρμονισμένηκαιπροςτη φύσητων ενδιάμεσων πιστοποιητικών. Δεν είναι οριστικά, ενσω ματώνουν μόνοκατάπροσέγγιση υπολογισμούς καιυπόκεινταισε αναθεώρησηκαι επαναπροσαρμογή,όχι μόνο με το τελικό πιστο40 ποιητικόαλλά,σεπεριπτώσεις όπωςηπαρούσα,και με μεταγενέ στερα ενδιάμεσα πιστοποιητικά,όπως εξηγείται στους Halsbury's LawsofEngland,3ηέκδοση,τόμος3,σελ.461,παράγραφος883και Hudson's BuildingandEngineeringContracts, 10ηέκδοση σελ.
- Επίσης ενόψει του Αρθρου 14(γ) που αναγνωρίζει στον διαιτητή 445 Κωνσταντινίδης,Δ. Chr.Petrides Tradel. Ltd v. Παντ. Κυριάκουκαι ΥιοίΛτδ
(1996)στον οποίο θακατέληγε ηδιαφωνία αναφορικά μετην"κατακρά τηση" του πιστοποιητικού,δικαίωμαεκ νέου ανακίνησης,εξέλεγ ξης καιαναθεώρησηςοποιουδήποτεπιστοποιητικού. Δεν μπορούμε νασυμφωνήσουμε. Ηπρωτόδικηαπόφασηπως 5 δεν είχε ο αρχιτέκτονας δικαίωμα "αναστολής" του πιστοποιητι κού, είναι ορθή. Δεν μπορεί να τίθεται θέμα"κατακράτησης" πι στοποιητικού στην παρούσαυπόθεση "διατοοποίο ο εργολάβος δύναταιναέχειαπαίτησηότιδικαιούται". Άλλοη "αναστολή"και , άλλοη *κατακράτηση". Δενείναιεπιτρεπτήηνοηματικήεξομοίω- 10 σητων δυολέξεων. Εδώδενκατακρατήθηκε"πιστοποιητικό".Το πιστοποιητικό εξεδόθηκαιπαρεδόθηστουςεφεσίβλητους οιοποί οι καιτο παρουσίασαν γιαπληρωμή. Στοσύγγραμμα Hudson's (ανωτέρω) 11ηέκδοσησελ. 864παραγρ.6-209κ.επ.γίνεταιαναφο ρά σεπαρόμοια πρόνοια σεοικοδομικά συμβόλαια και δίδονται 15 παραδείγματα "κατακράτησης" πουδυνατόννα άγεισε διαιτησία διαρκούσας τηςεργασίας. Ευρεία όσο και αν είναι ηέννοια που προσδόθηκεστονόρο,δενπροκύπτειότι καλύπτει προσωρινάπι στοποιητικάταοποίαήδηεκδόθηκανκαι παραδόθηκαν. 20 Αλλά καιηαναφοράστηδυνατότητα αναθεώρησης ή επαναπροσαρμογήςτωνπροσωρινώνπιστοποιητικών,έστωδιαρκούσας της εργασίας,δεν προάγει τηθέσητωνεφεσειόντων. Ηενέργεια του αρχιτέκτονα δενσυνιστά ούτε αναθεώρηση ούτεεπαναπροσαρμογή. Δεν είχετίποτενακάμει μετοπεριεχόμενο τουπρόσω- 25 ρινούπιστοποιητικούπουπροσδιόριζετοπληρωτέοποσόκατάτο χρόνο τηςέκδοσης του. Εννοούσεοαρχιτέκτωνναπαραμείνειτο προσωρινόπιστοποιητικόαναλλοίωτοαλλάναμήνπληρωθείενό ψει τωνπαλαιότερωνπαρατηρήσεωντουωςπροςλάθηκαικακο τεχνίες. Πάνωστηβάσητων δεδομένων πουβρίσκονται ενώπιον 30 μας,δενείχετέτοιοδικαίωμα. Τοπροσωρινό πιστοποιητικόπρό σφερεέγκυροέρεισμαγιατηναξίωσητουποσού,ηάρνησηπληρω μήςσυνιστούσεπαράβασηρητήςσυμβατικήςυποχρέωσης και,στο πλαίσιο τηςαντιδικίαςόπως τηνοριοθέτησαν οιδιάδικοι,η λύση τηςσύμβασης ορθάαποδόθηκεσευπαιτιότητατωνεφεσειόντων. 35 Ηέφεσηαποτυγχάνεικαιαπορρίπτεταιμεέξοδαυπέρτωνεφε σίβλητων. Ταέξοδαναυπολογιστούν απότονΠρωτοκολλητήγια να εγκριθούν από τοΔικαστήριο. 40 Ηέφεσηαπορρίπτεταιμεέξοδα. 446