clr/1996/1996_1_447.pdf

(1996)επίδικη διαφοράενέπιπτε στη δικαιοδοσία του Δικαστηρίου Εργατι­ κών Διαφορών. Επίσης, ότι το πρωτόδικο Δικαστήριο, εσφαλμένα αποφάσισεότιημαρτυρίατουεφεσίβλητου-ενάγονταήταναξιόπιστη. Αποφασίστηκεκατάπλειοψηφία,τωνΔικαστών Αρτεμηκαι Κωνσταντινίδη ότι: 5 (Ι) Το Δικαστήριο Εργατικών Διαφορών δεν έχει δικαιοδοσίανα εκδικάζειαπαιτήσειςγιαδεδουλευμένουςαπλήρωτους μισθούς, αλλάτοθέμαυπάγεταιστηδικαιοδοσίατων ΕπαρχιακώνΔικά- 10 στηρίων.

(2)Ηευθύνηγιατονπροσδιορισμό τωναμφισβητούμενωνγεγονό­ των ανήκει στο πρωτόδικο Δικαστήριο. Ηεπέμβαση του Εφε­ τείου στα ευρήματα του δικαιολογείται μόνο όταν αυτάαντί- 15 στρατεύονταιτηνκοινήλογικήήέρχονταισεαντίθεσημεαδιαμ­ φισβήτηταμέρητηςμαρτυρίας.

(3)Ήταν επιτρεπτό στο πρωτόδικο Δικαστήριο νακρίνει τη μαρ­ τυρίατουεφεσίβλητου-ενάγοντασαναξιόπιστηπαράτηνεπι- 20 σήμανση"αδυναμιών"ή"σύγχισης"καινακαταλήξειστοεύρη­ μαως προςτονχρόνοτερματισμού των υπηρεσιών τουκαιαν συνέχισεναπροσφέρει υπηρεσίεςμετάαπόαυτήν. ΟΔικαστής Σ.Νικήτας,εξέδωσετηδικήτουδιϊστάμενηαπόφαση, 25 ότι:

(1)Παράτην μηπροσκόμισημαρτυρίαςαπότονεφεσείοντα -ενα­ γόμενο,οεφεσίβλητος-ενάγωνείχετοβάροςτηςαπόδειξηςτης υπόθεσης τουτηνοποίααπέτυχενααποδείξειεπειδήοιαντιφά- 30 σεις ήταντέτοιας έκτασηςκαι σημασίας πουδεν ικανοποιούσε το επίπεδοτουισοζυγίου τωνπιθανοτήτων. Η έφεσηαπορρίφθηκε κατά πλειοψη­ φίαμεέξοδα. 35 Αναφερόμενεςυποθέσεις: PhasouriPlantations v.Georghiou

(1982)1 C.L.R. 766, Στυλιανίδης v.TheBritishAmerican Insurance Co.Ltd

(1990)1 Α.ΑΛ. 517, Kepsou v. AMiban

(1988)1 C.LR. 152, 448 40 1Α^Λ. Ζαβρονν. Χαραλάμπους Κυριάκουν.ΤαμείουδιάΠλεονάζονΠροσωπικό

(1993)1ΑΛΑ. 1020, Ηλίαν.ΑλωνεύτηδιάτηςμητρόςτηςΜάρωςΑλωνευτη

(1995)1ΑΛΛ. 938, 5 Πίτσύλοςν. Ευγενίου

(1989)1(E)ΑΛΛ. 691, SevegepLtdv. UnitedSeaTransportLtdandAnother

(1989)1 C.LR. 729, 10 Χριστοδούλουv.Χριστοδούλου

(1996)1ΑΛΛ.260, Η. andAnother(Minors) v.J. &CM.Smith (Whiteinch)Ltd TheTimes LawReports,June22,

1. 15 'Εφεση. Έφεση απότονεναγόμενοκατάτηςαπόφασηςτου Επαρχιακού ΔικαστηρίουΛεμεσού(Μ.Νικολάτος,ΕΑ)πουδόθηκεστις27 Νο­ εμβρίου1991,(Αρ.Αγωγής4804/88)μετηνοποίααποφασίσθηκεότι 20 ο εφεσίβλητος δικαιούτο μισθούς για την περίοδο 1/9/87μέχρι 8/10/88προς £150 μηνιαίως αφούοιυπηρεσίεςτουπροςτον εφεσείονταουδέποτετερματίσθηκαν. Αιμ, Θεοδούλου,γιατονΕφεσείοντα 25 Χρ. ΠουργουρίδηςκαιΕ. Πονργονρίδης,γιατονΕφεσίβλητο. Cur. adv.wit. 30 ΝΙΚΗΤΑΣ,Δ.: Τηναπόφασητηςπλειοψηφίαςπουαπαρτίζεται απότοδικαστήΑρτεμη XOL τοδικαστήΚωνσταντινίδηθαδώσειο δικαστήςΚωνσταντινίδης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ,Δ.: Ο εφεσίβλητος ήταν υπάλληλος του 35 ΑρδευτικούΤμήματοςΤραχωνίου,Ασωμάτου,ΤσερκέςΤσιφλίκwxi Ζακακίουαπότο 1975,μεμηνιαίομισθό£
2. Μεαγωγήτουκατά τουταμίατωνεργοδοτώντου,ως αντιπροσώπουτους,αξίωσε δε­ δουλευμένουςμισθούςγιατηνπερίοδομεταξύτης 1ηςΣεπτεμβρίου 1987και8ηςΟκτωβρίου
3. 40 Ο εφεσείων ισχυρίστηκεπωςείχετερματισθείηεργοδότησή του απότην1ηΟκτωβρίου1987καιότιτουείχανκαταβληθείόλοιοιμι­ σθοίτου. Δενπρόσφερεέκτοτεοποιεσδήποτευπηρεσίεςκαιδεντου οφειλότανοποιοδήποτεποσό. 449 Κωνσταντινίδης,Δ. Ζαβροΰν.Χαραλάμπους

(1996)Δεν είχεεγερθείζήτημααλλάτοπρωτόδικοΔικαστήριο εξέτασε, με δική του πρωτοβουλία, μήπως η διαφορά ενέπιπτε στην απο­ κλειστική δικαιοδοσία του Δικαστηρίου Εργατικών Διαφορών. Κατέληξε σε αρνητική απόφαση. Με αναφοράστις ερμηνευτικές διατάξειςτουΑρθρου2καιστις δικαιοδοτικέςτουΑρθρου30του 5 περί Τερματισμού Απασχόλησης Νόμουτου 1967 (Ν.24/67)όπως τροποποιήθηκεειδικάαπότο Ν.6/73, έκρινεπωςηεπίδικη διαφο­ ράδενσχετιζόταν μεαπασχόλησηη μήαπασχόλησηή μετιςσυνθή­ κες ήτους όρους απασχόλησης εργοδοτουμένου και,συνεπώς,δεν ήτανεργατικήδιαφορά,δηλαδή "διαφοράπουαναφύεταιστηδιεκ- 10 δίκησηδικαιωμάτωνπουπαρέχειοΝόμος24/67". Οεφεσείων αμ­ φισβητεί τώρατηνορθότητακαιαυτήςτηςπτυχήςτηςαπόφασης. Ενώπιον του πρωτόδικουΔικαστηρίου κατέθεσε μόνο οεφεσί­ βλητος. Ο εφεσείων, ενώ ζήτησε και εξασφάλισε αναβολή για να 15 προσάξει μαρτυρία, επέλεξεστο τέλοςναπεριοριστεί στην εισήγη­ σηπωςηαγωγήθαέπρεπενααπορριφθείγιατίη μαρτυρίατουεφε­ σίβλητουήτανεντελώςαναξιόπιστη.ΤοπρωτόδικοΔικαστήριοδια­ φώνησε. Αποδέκτηκε τη μαρτυρία του εφεσίβλητου ως αληθήκαι αξιόπιστηκαιπάνωστηβάσητηςεξέδωσεαπόφασηυπέρτουγιατο 20 ποσότων£1,990πουθεώρησεότιαντιπροσώπευετουςμισθούςγια τηπερίοδοπουκαλυπτόταναπότηναξίωσητου. Η δέσμητωνλό­ γων έφεσης που προβλήθηκαν διαζευκτικά προς την ένσταση ως προς τη δικαιοδοσία του πρωτόδικου Δικαστηρίου, αφορούν στη δυνατότηταπουπαρεχότανγιααποδοχήτης μαρτυρίαςτουεφεσι- 25 βλήτου. Προέχειηεξέτασητουπρώτουθέματος. Κατάτηναντίληψητου εφεσείοντα θαήτανδυνατήηανάληψη δικαιοδοσίαςαπότοΕπαρ­ χιακόΔικαστήριο μόνοσε δυοπεριπτώσεις. Ενόψει τουΑρθρου3 30 τουΝόμου,όπωςτροποποιήθηκεαπότοΝ.92/79,εφόσονοεφεσί­ βλητος απασχολείτο ως εργοδοτούμενος γιαχρονικό διάστημαμι­ κρότερο των26 εβδομάδωνή,ενόψειτουΑρθρου30

(2)τουΝόμου, εφόσον διεκδικούσε αποζημίωση μεγαλύτερη των μισθών τουγια δυο χρόνια, που συνιστά το μέγιστο της αποζημίωσης την οποία 35 μπορεί να επιδικάσει το Δικαστήριο ΕργατικώνΔιαφορών. Η εργόδότηση του εφεσίβλητου ήτανπολυετής,τοποσόπου διεκδίκησε ως "αποζημίωση"δενυπερέβαινετους μισθούς τουγιαδυοχρόνια και, συνεπώς, ο εφεσίβλητος όφειλε να είχε προσφύγει στο Δικα­ στήριο ΕργατικώνΔιαφορών, αφούηαξίωσητουσυνιστούσεέργα- 40 τικήδιαφορά μετην έννοιατουΑρθρου30

(1)τουΝόμου. Η εισήγηση παραγνωρίζει πως δεν διεκδίκησε ο εφεσίβλητος αποζημιώσεις για τερματισμό τηςαπασχόλησης του, πουαποτελεί 450 1 ΑΑ.Δ. Ζαβρού ν.Χαραλάμπους ΚωνσταντινίΑης, Δ. προϋπόθεσηγιατηνενεργοποίησητωνδιατάξεωντιςοποίεςεπικα­ λέστηκε. ΤαΑρθρα 3και 30

(2)του Νόμουείναι άσχεταπρος την υπόθεσηκαιδεν είναι σ'αυτάπουστηρίχτηκε η πρωτόδικη απόφα­ σηκαι,ενώπιον μας,ηεπιχειρηματολογίατουεφεσίβλητου. Ενπά5 σηπεριπτώσει,αφούχρειάστηκενααναφερθούμεστοθέμα,ίσωςεί­ ναι ενδεδειγμένο νασημειώσουμεταεξής: Ενώπράγματιεμπίπτει στηδικαιοδοσίατου ΕπαρχιακούΔικαστηρίουηεκδίκασηαξιώσε­ ων γιααποζημιώσεις λόγωτερματισμού απασχόλησης όταναυτές υπερβαίνουντούψος τηςαποζημίωσηςπουείναι δυνατόναεπιδι10 καστούν δυνάμει του Νόμου (βλ. Phassouri Plantations v. Georghiou

(1982)1 C.L.R. 766,ΣτέλιοςΣτνλιανίσηςv.TheBritish AmericanInsuranceCo.Ltd

(1990)1 Α.Α.Δ. 517,δενυποστηρίζε­ ταιαπότηνομολογία ηπρόταση αναφορικάμετηδικαιοδοσίαστις περιπτώσειςτερματισμούαπασχόλησηςπουδιάρκεσελιγότερο από 15 26 βδομάδες. (Βλ. Kapsou v.AJrliban

(1988)1 C.LR. 152). 20 Τοπραγματικόερώτημα,όπωςορθάέκρινετοπρωτόδικοΔικα­ στήριο, συνίσταται στο κατάπόσο η αντιγνωμία σε σχέση με την αξίωσητουεφεσίβλητου είναιεργατικήδιαφορά(μετηνέννοιατων ερμηνευτικώνδιατάξεωντουΑρθρου2τουΝόμου), πουαναφύεται όπωςορίζειτοΑρθρο30

(1)"συνεπείατηςεφαρμογήςτουπαρόντος νόμου ηοιωνδήποτεκανονισμών εκδοθέντων δυνάμειαυτούήαμ­ φοτέρων·ήέστωπαρεμπίπτονήσυμπληρωματικόθέματέτοιαςδια­ φοράς". 25 Η αξίωση του εφεσίβλητου δεν αφοράσε θέμαπουρυθμίζεται απότοΝόμο. ΟΝόμοςκαθορίζειταπερίτηναποζημίωσηγιαπα­ ράνομο τερματισμό τηςαπασχόλησης,την πληρωμή αντίπροειδο­ ποίησης για τερματισμό της απασχόλησης και την πληρωμή λόγω 30 πλεονασμού. Οιδεδουλευμένοι μισθοίδενοφείλονταικατ'εφαρμογήοποιασδήποτεαπότιςδιατάξειςτουΝόμου. Όπωςέχει αποφα­ σιστείστηνυπόθεσηΧριστόδονλοςΚυριάκουν. ΤαμείουδιαΠλεο­ νάζονΠροσωπικό

(1993)1 Α.ΑΑ 1020,είναιποσάπληρωτέαωςεκ τηςεργοδότησης καιόχι ως εκτουτερματισμούτης. Η αξίωσητου 35 εφεσίβλητου δεν είναι εργατική διαφορά που ανεφύη κατά την εφαρμογήτουΝόμου. Καιαφούσυνιστά τημόνηαξίωσητουεφε­ σίβλητου δεν μπορείνα είναι "θέμα"παρεμπίπτονήσυμπληρωμα­ τικότέτοιαςδιαφοράς. Στηναπουσίανόμουπουναπαρέχειτηδι­ καιοδοσίαγι*αυτήσεάλλοδικαστήριο, αυτήανήκειστοΕπαρχιακό 40 Δικαστήριο δυνάμειτωνγενικών διατάξεωντουπερίΔικαστηρίων Νόμουτου 1960 (Ν. i4/60). (Βλ. μεταξύάλλων τηνυπόθεσηΗλίας Ηλία ν.ΜαρίναςΑλωνεύτηδια τηςμητρόςτηςΜάρωςΑλωνεντη

(1995)1C.LR. 938. 451 Κωνσταντινίδης, Δ. Ζαβρού ν.Χαραλάμπους

(1996)Ήτανηεισήγησητουεφεσείονταπωςη μαρτυρίατουεφεσίβλη­ τουθαέπρεπεναείχεαπορριφθείωςεντελώςαναξιόπιστηαφούπε­ ριλάμβανε ισχυρισμούς αντιφατικούςκαι μάλιστα ασυμβίβαστους προς τοπεριεχόμενο τηςοπισθογράφησης τουκλητηρίου εντάλμα­ τος. Στηνπραγματικότητα,όπωςαναφέρεταιστουςλόγους έφεσης, 5 "δεν είπετίποτεο Ενάγονταςπουνασυνάδει μετηνΈκθεσηΑπαί­ τησηςτου". Ενώμετηνοπισθογράφησηδιεκδίκησεμισθούςαπότην 1ηΣεπτεμβρίου 1987 μέχριτην8ηΟκτωβρίου 1988,κατέθεσε,όπως επεσήμανε και το ίδιοτο πρωτόδικοΔικαστήριο,πωςσυνέχισενα υπηρετεί ως εργοδοτούμενος του εφεσείοντα και να παραμένει 10 απλήρωτοςγιαπερίοδοπέραντηςπιοπάνω. Καιακόμα,πρόβαλε σειράαντιφατικώνεκδοχώνωςπροςτοπότεστηνπραγματικότητα τερματίστηκε η εργοδότησή του. Πρότεινεπως εσφαλμένααυτέςοι αντιφάσειςκρίθηκανωςαπλές"αδυναμίες"καιπώςαδικαιολόγητα η μαρτυρίατουεφεσίβλητουκρίθηκε"συγχυσμένη"αλλάαληθήςκαι 15 αξιόπιστη. Ήτανκαίριαςσημασίαςοιαντιφάσειςκαιοιδιαπιστώ­ σειςτουςδεν άφηνανπεριθώριο αποδοχήςτης μαρτυρίαςτουεφε­ σίβλητου. Δεν διέλαθετης προσοχήςτουπρωτόδικουΔικαστηρίου οποίο- 20 δήποτε απόταδεδομένα. Αντίθετα, θαλέγαμε ότι κατάτην περι­ γραφήτων"αδυναμιών"πουκαθιστούσαν"συγχυσμένη" τη μαρτυ­ ρίατουεφεσίβλητου ήτανπερισσότερο αυστηρόαπόότι αντικειμε­ νικάεδικαιολογείτο. Πρέπειναδούμετη μαρτυρίακαιτηνοπισθο­ γράφησητουκλητηρίου εντάλματοςαπόπιόκοντά. 25 Είναι γεγονός πως ενώ ο εφεσίβλητος αξίωσε μισθούς για την περίοδοαπό 1ηςΣεπτεμβρίου 1987, ενώπιοντουΔικαστηρίουανα­ φέρθηκεσε 6 μισθούς απλήρωτουςκατάτο 1987, αλλάδενήτανσε αυτήτηνανακρίβειαστονυπολογισμόπουέθεσετοβάροςοεφεσεί- 30 ων. Κατάτον εφεσείοντα τοχειρότερο ήτανπως ητελικήεκδοχή τουεφεσίβλητουήτανπωςσυνέχισεναβρίσκεταιστηνυπηρεσίατου εφεσείοντακαιναπαραμένειαπλήρωτοςμέχριτον Μάϊοτου 1989, κατ'αντίθεσηπροςτηναξίωσητουγιαμισθούς μέχρι την8η Οκτω­ βρίου

1. 35 Δεν εξειδίκευσεαντίφασητέτοιας μορφής το πρωτόδικοΔικα­ στήριο,καιορθά. Τοκλητήριο ένταλμαείχεκαταχωριστεί στις 15 Οκτωβρίου 1988 και δεν ήτανδυνατόναπεριέχει ισχυρισμούς για οτιδήποτετο μελλοντικό. Εξουκαιηδιεκδίκησημισθούγιαμέρος 40 μόνοτουΟκτωβρίουτου 1988.Δενανέφερεοεφεσίβλητος στηνοπι^ σθογράφηση πως είχε μέχρι τότε τερματιστεί η εργοδότησή του. Ισχυρίστηκε πως"απότουμηνόςΣεπτεμβρίουτουέτους 1987οενα­ γόμενος καθυστερεί τηνκανονικήκαταβολήτωνμισθώντουενάγο452 1 AJLA. Ζαβρού v. Χαραλάμπους Κωνσιαντινίδης, Λ. ντα ως νεροφύλακος μέχρι σήμερον". Ο εφεσίβλητος κατέθεσε ως μάρτυραςστις 7Οκτωβρίου
2. Οισχυρισμός τουπωςσυνέχισε να προσφέρει τις υπηρεσίες του χωρίς να πληρώνεται, δεν ήταν ασυμβίβαστος προςτηνεκδοχήπουπρόβαλεστηνοπισθογράφηση. 5 Δενθαέπρεπεναείχεεπεκταθείσ'αυτάαφούδενκαλύπτονταναπό τηνοπισθογράφηση.Τουυποβλήθηκανόμωςκατ'ευθείαν ερωτήσεις ως προς τηδιάρκειατηςεργοδότησής του,δεν υπήρξαν ενστάσεις καιτιςαπάντησε. Στοτέλοςδε,τοπρωτόδικοΔικαστήριοπεριορί­ στηκε σε όσακαλύπτονταναπότηνοπισθογράφηση. 10 Γιανατελειώσουμεόσασυσχετίστηκαν προςτηνοπισθογράφη­ ση,θααναφερθούμεστο λάθος που εντόπισε το πρωτόδικοΔικα­ στήριο,πουκαιαυτόκατάτονεφεσείοντα είναιενδεικτικό τηςποι­ ότηταςτης υπόθεσης του εφεσίβλητου, αναφορικά με τούψος του 15 αξιωθέντος ποσού. Ο εφεσίβλητος αξίωσε £2.100για την περίοδο πουήδη αναφέραμε. ΚατάτοπρωτόδικοΔικαστήριοοι μισθοίαυ­ τήςτηςπεριόδουήτανμόνο£1.990.Ήτανόμωςημαρτυρίατουεφε­ σίβλητουπωςεδικαιούτοκαισε 13ομισθόκαιπροκύπτειπωςαυτό το στοιχείο παραγνωρίστηκε. Δεν υπάρχει αντέφεση και θα αφή20 σουμεαυτότοθέμαμέχριςεδώ-μετηνπαρατήρησηπωςηδιεκδίκη­ σητουποσούτων£2.100επιδεχόταντηνπιοπάνωεξήγηση. Ταπρακτικάτηςπρωτόδικηςδιαδικασίαςείναιδιαφωτιστικάσε σχέσημεταυπόλοιπα Κατάτηναντεξέτασήτουστην πρωτόδικη 25 διαδικασία,οεφεσίβλητος κλήθηκεναεπιλέξειμεταξύτων πολλών διαφορετικών εκδοχών που φερόταν να είχε προβάλει. Κατάτην ερώτηση, ισχυρίστηκε πως εργαζότανως υπάλληλος τουΑρδευτι­ κού"μέχρι τον9οντου1987","μέχρι τοΜάϊοτου 1989"και"μέχΟΛ πρινδυοχρόνια",δηλαδήμέχριτονΟκτώβριοτου 1989καιπωςστη 30 συνέχεια αναφέρθηκεσε οφειλόμενους μισθούς "ως τωρά"δηλαδή μέχριτηνημέρατηςδίκης.Ταεπιχειρήματατουεφεσείονταενώπιον μαςκινήθηκανπάνωστην ίδιαγραμμή. Μετάταεισαγωγικά,υπεβλήθηστονεφεσίβλητο ηερώτηση"κύριε Χαραλάμπους απόπότε εργάζεστε;" Απάντησε, "απότο 75". Αυτήηαπάντησηήταν σαφώςορθή.Ήταν παραδεκτό και με την υπεράσπισηπωςβρισκότανστηνυπηρεσίατωνεφεσειόντων απότο
3. Εντούτοις,τουυπεβλήθηδεύτερηερώτησηπουάφηνενανοηθείπωςπαρανόησετηνπροηγούμενη.Ωςεξής:"Όχιαπόπότεμέχρι 40 πότε εργάζεστε ωςυπάλληλοςτουΑρδευτικού ΤμήματοςΤραχωνίουΑσώματουΤσερκέζΤσιφλίκ" καιαπάντησε,"ως τον9οντου
4. Παραπονήθηκαστοκ.Τάκη Ζαβρό." Αυτήη απάντησηθεωρήθηκε ως ηπρώτη απότιςδιαφορετικέςεκδοχέςτουπάνωστοθέμα Νο­ μίζουμε όμωςπωςείναι εμφανέςότι,σ'αυτήτηνπερίπτωση,οεφε35 453 Κωνσταντινίδης, Δ. Ζαβρούν.Χαραλάμπους

(1996)σίβλητος πράγματιπαρανόησετην ερώτηση. Διαφορετικάδενεδικαιολογείτο ναπροσθέσει '^αρχιπσνήθηκαστοκ.Τάκη Ζαβρό". Ο δικηγόρος τουεφεσίβλητου αντελήφθητησύγχυσηκαιτον ρώτησε, "μέχρι πότε εργάζεστε ως υπάλληλος τουΤμήματοςόχι πότε πληρωθήκετε". Απάντησε, "εργαζόμουν μέχρι το 89" και στην πορεία 5 θεωρήθηκε,μάλιστακαιαπότοπρωτόδικοΔικαστήριο,πωςήδηεί­ χε προβάλει δεύτερη εκδοχή. Δεν μπορούμε να συμφωνήσουμε με αυτήτηναπομόνωσητωναπαντήσεωντουμάρτυρα. Ακολούθησαν οιπιοκάτωερωτήσεις καιαπαντήσεις: 10 "Ε. Ποιομήνα,θυμάστε; Α. Το87αφήσανμουκαθυστερημένους μισθούς. Ε. Μέχρι ποιομήνατου89 εργαζόσαστε; Α. Μέχρι το Μάητου

1. Ε, Μέχριπότεπληρωθήκετε κ.Χαραλάμπους; Α. Το87ότανέμεινανορισμένοιμισθοίκαθυστερημένοι,απλή­ ρωτοι επήατζιαι είπατουκ.Τάκη τουΖαβρού"τι έγινεμε τηνυπόθεσημου,γιατίμεκαθυστερείτεκαιδενμεπληρώνε­ τε". "Ε λέει μουεννάαρχίσει τοφράγματου Κούρρητζιαι ενάδούμετοθέμασου". 15 20 Καιοποτεδήποτεστησυνέχεια ζητήθηκεαπότον εφεσίβλητο να αναφερθεί στο μήνατης διακοπήςτης εργοδότησής του, αναφερό­ τανστο Μάιο
2. Κάτωαπόαυτέςτιςσυνθήκες,προκύπτειπραγ­ ματικόερώτημα ανθαήτανορθόναχαρακτηριστεί ως αντίφαση η 25 παράλληληδήλωσητου εφεσίβλητου ότι "έχειδυοχρόνιαπουδεν εκτελώκαθήκοντα"επειδήαυτή ηαναφορά,εφόσονεκλαμβανόταν (υς διεκδικούσα ακρίβεια,οδηγούσε στον Οκτώβριο του 1989 και επίσης ότι συνιστάπράγματιτονακραίοαντιφατικόισχυρισμό ότι συνέχισεναβρίσκεται στην υπηρεσίατουΤμήματος μέχρι την ίδια 30 τηνημέρατηςδίκηςεπειδήστηνερώτηση"πόσαλεφτάσου χρωστεί ο εναγόμενος κύριε Χαραλάμπους,πόσους μισθούς σουχρωστά ο Εναγόμενος;"άρχισενααπαντά"Ε μαναθέλουμεέξιμισθούςτο87 ως τωράετζιαι..." 35 Ήταν αναντίλεκτο πως οι εφεσείοντες σταμάτησαν ναπληρώ­ νουν τον εφεσίβλητο είτεαπότις 31Αυγούστου 1987 όπως ισχυρί­ στηκε οεφεσίβλητος, είτεαπότις 30Σεπτεμβρίου 1987 όπως ισχυ­ ρίστηκανεκείνοι,ανάλογαμετοανεθεωρείτοότιτοποσότων£ί50 που του καταβλήθηκε αργότερα,ήταν μισθός για το Σεπτέμβρηή 40 13ος μισθός γιατο
3. Παρέμεινεωςημόνημαρτυρίαπάνωστο θέμα,εκείνη τουεφεσίβλητου καιόχι μόνο ωςπρος αυτό. Είχεεκ­ δηλωθείωςκρίσιμοσημείοστηναντιδικίατοκατάπόσοοεφεσείων ειδοποίησε τον εφεσίβλητο ότιτερματιζότανη εργοδότησή τουαπό 454 1 Α.Α.Δ. Ζαβρού ν.Χαραλάμπους Κωνσταντινίδης,Δ. τον Οκτώβρη
4. Καιυποβλήθηκεστον εφεσίβλητο πωςτονερό τουποταμούΚούρρη"έκλεισε"στις2.11.87και,επομένως,δενμπο­ ρούσενατίθεται πλέον ζήτημα εργοδότησής του ως νεροφύλακα. Καιπωςάλλων τεσσάρων συναδέλφων τουτερματίστηκε απότότε 5 ηυπηρεσίατους,γιατονίδιολόγο. Οεφεσίβλητοςτααρνήθηκεόλα με έμφαση. Ισχυρίστηκε πως επανειλημμένα αξίωσε ταποσάπου του οφείλονταν καιπωςσεκάθεπερίπτωσητουδίνοντανυποσχέ­ σεις. Στοτέλος,όσαυποβλήθηκανστον εφεσίβλητοπαρέμεινανει­ σηγήσεις ακάλυπτες από οποιαδήποτε μαρτυρία,τηνπροσαγωγή 10 τηςοποίαςδενπαρέλειπεοεφεσίβλητος ναπροκαλεί. Το Ανώτατο Δικαστήριο επεμβαίνει προς ανατροπήτης κρίσης τουπρωτόδικουΔικαστηρίου ως προς τηναξιοπιστίατωνμαρτύ­ ρωνκαιτιςδιαπιστώσειςτουωςπροςταγεγονότα,μόνοσεεξαιρε­ ί5 τικέςπεριπτώσεις. Τοαπόσπασμαπουακολουθείαπότηνυπόθεση ΜόδεστοςΠίτσιλλοςν.Δημητράκη Ευγενίου

(1989)1 (Ε)691,ανα­ φέρεταιστοθέμα: 20 25 30 "Στοδικόμαςσύστημαηευθύνηγιατηδιαπίστωσητωνγεγονότων ανήκεικατ'εξοχήστο πρωτόδικοΔικαστήριο το οποίοέχει την ευκαιρία ναακούσει τους μάρτυρες καιναεκτιμήσει την αξιοπιστίατουςσταπλαίσιατηςζωντανήςατμόσφαιραςτηςδί­ κης(Papadopoulos v. Stavrou(\9$2) 1 CX.R.321). Μόνοσεεξαιρετικέςπεριπτώσειςδικαιολογείταιηεπέμβασητου ΕφετείουσταευρήματατουπρωτόδικουΔικαστηρίου. Η ευθύ­ νηγιατονπροσδιορισμό τωνγεγονότων ενόψει συγκρουόμενων εκδοχών βαρύνει το πρωτόδικο Δικαστήριο. Η επέμβασητου ΕφετείουσταευρήματατουπρωτόδικουΔικαστηρίουδικαιολο­ γείται μόνο όταναυτάαντιστρατεύονταιτηνκοινήλογικήή έρχονταισεαντίθεσημεαδιαμφισβήτηταμέρητηςμαρτυρίας (βλέ­ πε,μεταξύάλλων,Fournidesv.TheRepublic

(1986)2C.L.R.73, PsarasandAnother v.TheRepublic

(1987)2C.L.R.132)". ToπρωτόδικοΔικαστήριο,πουείχετηνευκαιρίαναδειτονεφε35 σίβλητο στοεδώλιο,δενθεώρησεπωςοι"αδυναμίες"στη μαρτυρία τουήτογεγονός ότιαυτήήταν"συγχυσμένη'* ήτανλόγοιπουέδει­ χναν ότι οεφεσίβλητος είπεψέματαήπουκαθιστούσαντη μαρτυ­ ρίατουαναξιόπιστη. Συνυπολόγισεπωςσεσχέσημετοκρίσιμοση­ μείο ανπράγματιο εφεσείων, αφούτον προειδοποίησε, τερμάτισε 40 τηνεργοδότησή τουαπότηνημερομηνίαπουαναφέρθηκεκαι ακό­ μα αναφορικάμετοανσυνέχισεο εφεσίβλητος να προσφέρει τις υπηρεσίες τουμετάτηνημερομηνίαεκείνη,βρισκόταν ενώπιοντου μόνοημαρτυρίατουεφεσίβλητου. Δεναισθανόμαστεότικάτωαπό αυτές τιςσυνθήκες ήτανεξαντικειμένου ανεπίτρεπτογιατο πρω455 Ζαβρούν.Χαραλάμπους

(1996)τόδικοΔικαστήριονααποδεχθείτημαρτυρίατουεφεσίβλητουήότι δενήτανανοικτόγι'αυτόνακαταλήξειστιςδιαπιστώσειςπουαπο­ τέλεσαντηβάσητηςαπόφασηςτου. Π'αυτό,ενόψειτωναρχώνπου διέπουντοθέμα,δενθεωρούμε ότιδικαιολογείταιναπαρέμβουμε. 5 Ηέφεσηαπορρίπτεταιμεέξοδα Ταέξοδαναυπολογιστούν από τονΠρωτοκολλητή γιαναεγκριθούναπότοΔικαστήριο. ΝΙΚΗΤΑΣ,Δ.: Ανάγνωσε την ακόλουθη απόφαση. Ο εφεσείων είχεεναχθείυπόαντιπροσωπευτικήιδιότητα. Ωςταμίαςτουενιαί- 10 ου Αρδευτικού ΤμήματοςΤραχωνίουκαιτριών άλλων γειτονικών περιοχών. Αναντίρρητα-συνάγεταιαπόταδικογραφήματα-οεφε­ σίβλητος διετέλεσευπάλληλος τουΤμήματος απότο

1. Εκτε­ λούσεχρέηφύλακα. Ο μισθός του,κατάτοχρόνοπουενδιαφέρει, ήταν£150το μήνα. Μετηναγωγή τουο εφεσίβλητος αξίωσεποσό 15 £2.100δεδουλευμένους μισθούς τουαπό 1/9/87μέχρι8/10/
2. Ο εφεσείων ισχυρίστηκε στηγραπτήυπεράσπισηπου κατέθεσε πωςτερματίστηκανοι υπηρεσίες τουενάγοντααπό 1/10/
3. Προει­ δοποιήθηκεμάλισταγιατηνεπικείμενηαπόλυσητουαπότο Μάϊο- 20 Ιούνιοτουίδιουχρόνου. Όπωςυπέδειξε οπρωτόδικοςδικαστήςο αριθμητικόςυπολογισμός των μισθών γιατηνπαραπάνωπερίοδο είναιλανθασμένος. Δενείναι£2.100αλλά£1.990,ποσόγιατοοποίο είχετελικά εκδώσει απόφασηυπέρτου ενάγοντακαι εναντίον του Αρδευτικού Τμήματος. 25 ΟπρώτοςλόγοςέφεσηςείναιπωςτοΕπαρχιακόΔικαστήριο Λε­ μεσού,ενόψειτων προνοιών τουΑρθρο30τουπερί Τερματισμού Απασχολήσεως Νόμου του 1967 αρ.24/67,όπως τροποποιήθηκε από τοΑρθρο3τουΝ.6/73,δενείχεδικαιοδοσίαναεκδικάσει την 30 υπόθεση. Οεφεσείων δενέθεσετέτοιοθέμα,αλλάοπρωτόδικοςδι­ καστήςτοεξέτασεαυτεπάγγελτα,όπωςάλλωστεείχεδικαίωμα(βλέ­ πε SEVEGEP Ltd. v. United Sea Transport Ltd. and Another

(1989)1 C.L.R.729, 732 καιΈφεσηαρ.60τουΔευτεροβάθμιουΟι­ κογενειακούΔικαστηρίου ΜάρωΧριστοδούλουν.ΚώσταΧρίστο- 35 δούλουημερ.19/3/96). Το κύριο επιχείρημα τουδικηγόρου του εφεσείοντα είναι ότι η απαίτησηαποζημίωσηςγιατερματισμό της απασχόλησης, μεβάση τα δεδομένα αυτήςτης υπόθεσης,δεξεπερνούσε το άθροισμα των 40 ημερομισθίων τουενάγονταγιαπερίοδο2ετών. Τοποσό αυτόεί­ ναιηοροφήγιατηνάσκησηαποκλειστικήςδικαιοδοσίαςαπότοΔι­ καστήριο Εργατικών Διαφορών (βλέπε Αρθρο 3του νόμου,όπως τροποποιήθηκε από τα Αρθρα 3και 9 του Ν.92/79). Συνεπώς η 456 1Α.Α.Δ. Ζαβοούν.Χαραλάμπους Νικήτας, Δ. απαίτησητου ενάγοντα αιχμαλωτίζεται στο δικαιοδοτικό πλαίσιο τουΑρθρου 30

(1)του Ν. 24/67, όπως τροποποιήθηκε,πουπαρέχει στοπιοπάνωδικαστήριο τηναποκλειστικήδικαιοδοσία εκδίκασης των εργατικών διαφορών "των αναφυομένων συνεπεία τηςεφαρ5 μονής τουπαρόντοςνόμου ήοιωνδήποτε κανονισμών εκδοθέντων δυνάμει αυτούήαμφοτέρων,περιλαμβανομένου καιπαντός παρε­ μπίπτοντος ή συμπληρωματικού προς τοιαύτας διαφοράς θέμα­ τος". Συνεπώς,κατάτονκ.Θεοδούλου, οι διεκδικήσεις τουενάγο­ ντα εμπίπτουν στην παραπάνω διάταξη του Αρθρου 30 και το 10 ΕπαρχιακόΔικαστήριο λανθασμένακαιπαράνομαάσκησεδικαιο­ δοσίαπουαπονεμήθηκεσεάλλο δικαστήριο. Μετιςδιατάξειςτουαρθρ.30έχειδημιουργηθεί μία ανελαστική δικαιοδοτική βάση για τις περιπτώσεις που αυτό καλύπτει. Στην 15 απόφαση ΣτυλιανίδηςΣτέλιοςv. BritishAmericanInsurance Co. Ltd.

(1990)1 Α.Α.Δ. 517,έχειυπογραμμιστεί ότιη αποκλειστικότη­ τατηςδικαιοδοσίαςτουδικαστηρίουπουσυστάθηκε μετον.24/67 περιορίζεται στις εργατικές διαφορέςπουσυνεπάγονται προσβολή των δικαιωμάτωνπουρητάπαρέχει ο Ν. 24/

1. Όπως χαρακτηρι20 στικάαναφέρθηκεστηΣτυλιανίδης, ανωτέρω: "Κανένα άλλο δικαστήριο, συμπεριλαμβανομένου και του ΕπαρχιακούΔικαστηρίου,δενέχειαρμοδιότηταναεπιλύσειδια­ φορέςπουαναφύονταιστην εφαρμογήτουνόμουαυτού." 25 Ηίδιααπόφασηαποσαφηνίζειότιτοδικαίωμαεργοδοτουμενου να προσφύγει στο Επαρχιακό Δικαστήριο, που ρητά διασφαλίζεται απότο εδ.2τουΑρθρου 30,εξυπακούει ευχέρεια διεκδίκησης απο­ ζημιώσεων βάσειάλλων νόμων ή αρχών δικαίου. 30 35 40 Ηέκθεση απαίτησηςείναι οκαθρέπτηςτηςαιτίαςαγωγής. Από τηδικογραφίαείναι ολοκάθαροότι ο εφεσίβλητος δεν επικαλέστη­ κε,γιαναεδραιώσει τις διεκδικήσεις του,το στοιχείο τουτερματι­ σμού τηςαπασχόλησης του. Ισχυρίστηκε απότηναρχή, απερίφραστα, πως τουοφείλονται δεδουλευμένοι μισθοί, απαίτησηπουβρί­ σκεται έξω απότην εμβέλεια του Αρθρου
2. Επομένως δενήταν δυνατόγια το δικαστήριο να αποποιηθείτη δικαιοδοσία πουείχε στηνυπόθεση μεβάση τις διατάξειςτουΑρθρου 30

(2). Η ουσίατηςυπόθεσης συνάπτεται μετουςλόγους 2,3 και4 της έφεσης. Έχουνσυνισταμένη τηνποιότητακαιεπάρκειατης μαρτυ­ ρίαςαφενόςκαιτηδιάστασητης μεταστοιχεία πουπεριέχει ηέκ­ θεσηαπαίτησης αφετέρου. Ας σημειωθεί πως η μόνη εκδοχή που παρουσιάστηκε στο δικαστήριο ήταντου ενάγοντα. Ο εναγόμενος 457 Νικήτας, Δ. Ζαβρού ν. Χαραλάμπους (1996} δενκατέθεσε ούτεκάλεσεάλλη μαρτυρία. Οπρωτόδικοςδικαστής δέχθηκεότιοενάγων,όπωςεισηγήθηκεοδικηγόροςτουεφεσείοντα, και σε αντιφάσειςυπέπεσεκαιοι ισχυρισμοί τουστηδιάρκειατης μαρτυρίαςτουείχαναπομακρυνθείαπόταδεδομένα,όπωςτροχο­ δρομήθηκαναπότηνέκθεσηαπαίτησης. Ναπωςακριβώςσχολίασε 5 τη μαρτυρία: "Είναι αλήθεια ότι η μαρτυρία του ενάγοντα παρουσιάζει και αντιφάσειςκαιδιαφορέςμετο περιεχόμενο της έκθεσης απαίτη­ σης. Σημειώνωστησυνέχεια μερικέςτέτοιεςαντιφάσειςκαιδιαφορές: (α)Οενάγονταςείπε στημαρτυρίατουότι εργάστηκε στο προα­ ναφερόμενοΑρδευτικόΤμήμαμέχριτον9/87,μέχριτο89,μέ- 15 χριτον5/89 καιμέχριτον 10/89 (δυόχρόνιαδηλαδήπριντην ημερομηνίαπουέδωσεμαρτυρίαστοΔικαστήριο). (β) Παρ' όλο που στην ΈκθεσηΑπαίτησης ζητούνταιδεδουλευ­ μένοι μισθοί ανερχόμενοι σε £2.100πουκαλύπτουν την πε- 20 ρίοδο 1/9/87-8/10/88, οενάγοντας είπε ότι ο εναγόμενος του οφείλει6μισθούςγιατο1987,καιόλουςτουςυπόλοιπουςμέ­ χρι τημέραπουέδωσεμαρτυρία(7/10/91). Κατά την αντεξέταση όμως είπε ότι ηαπαίτησητου είναι για 6 25 μισθούς το87,12 μισθούς το88και5 το 89." Ηέλλειψημαρτυρίαςαπότηνπλευράτουεναγομένουφαίνεται ναεντυπωσίασετονπρωτόδικοδικαστή. Αισθάνθηκε ότιπαρά"τις αδυναμίες"τηςμαρτυρίαςτουενάγονταδενμπορούσενατηναπορ- 30 ρίψει γιατί δεν αντικρούστηκε από τον εναγόμενο. Τηνκρίση του αυτή επαναλαμβάνεισε άλλο σημείοτης απόφασης,πουκαταγρά­ φει ταευρήματα,πουτονώθησανστην απόφασητου. "Όμως,ενόψειτηςμηαντίκρουσηςτηςμαρτυρίαςτουενάγοντα 35 απόοποιαδήποτεάλλημαρτυρία,θεωρώότιημαρτυρίατουενά­ γονταήτανμεν συγχισμένη, όμως δεν μπορώνατηναπορρίψω ούτε ως αναληθήούτεωςαναξιόπιστηκαιτηνδέχομαι. Εν όψει της αναντίλεκτης μαρτυρίαςτουενάγοντα, ότιοι 40 υπηρεσίες του προς το προαναφερόμενο Αρδευτικό Τμήμαου­ δέποτε τερματίστηκαν, καθώς και ότι αυτός πρόσφερε τέτοιες υπηρεσίες μέχρι τον 5/89, θεωρώπωςοενάγοντας απέδειξετην αξίωσητουότι δικαιούταισεμισθούςγιατηνπερίοδο 1/9/87μέ458 10 1 Α.Α.Δ. Ζαβρού ν.Χαραλάμπους Νικήτας, ά. χρι 8/10/88 προς£150 μηνιαίως,δηλαδή£1.990." Τοερώτημα είναιποίαμαρτυρίαακριβώςδέχθηκετοπρωτοβάθ­ μιο δικαστήριο. Ποίαεκδοχή; Διότι η καθεμιάξεχωριστά θα έδινε 5 διαφορετικόαριθμητικόαποτέλεσμα. Ενπάσηπεριπτώσει δεθαδι­ καιολογούσε τοποσότηςαπόφασης. Μπορείκανείςναπειπωςδεν βοηθούσε τον εφεσίβλητο η μνήμη του. Όμως η μνήμη είναι απα­ ραίτητο συστατικό της.αξιοπιστίας. Την άποψηαυτή υποστηρίζει σε μεγάλο βαθμό μιά σχετικά πρόσφατη απόφασητης Βουλήςτων 10 ΛόρδωνΗandAnother (Minors)v.J.&C. M.Smith(Whiteinch) Ltd.TheTimesLaw Reports, June22,1990. Ηυπόθεσηασχολήθηκε βασικάμετουςκανόνεςπουδιέπουντην αναθεώρηση των ευρημάτων κατώτερου δικαστηρίου. Το απόσπα15 σμαπουακολουθεί αναφέρεταικαιστις γενικές αρχές.Η υπογράμ­ μιση είναι δικήμουκαιεντοπίζει τοενισχυτικό στοιχείο στο οποίο αναφέρθηκα: 20 "His Lordship said that in relation tofindingsof fact made by a judgeoffirstinstance, alowerappellatecourt wouldexaminethe transcript of evidenceandreach its own conclusionsas to thefacts thathadbeenestablishedandtheinferencesthatshouldproperlybe drawnfrom them. 25 Thatreviewoftheevidencewas,however,subjecttothe important qualification thattheappellatecourtwouldbeslowtointerferewith findings of primary fact based on an assessment of credibility or reliabilityofwitnesses. 30 In that connection his Lordship drew no distinction between credibility in the narrow sense involving truth and untruth and reliability embracing quality of recollection and accuracy of description." 35 Είναι ορθόότι ο εναγόμενος δενέδωσεούτεπροσκόμισε οποια­ δήποτεμαρτυρίαγιαναανασκευάσει τηνυπόθεσητου εφεσίβλητου, ιδιαίτερα ότι τον απέλυσαν απότην ημερομηνία που αναγράφει η υπεράσπιση. Αυτόόμως δεσημαίνει πωςη υπόθεση του ενάγοντα καθίσταταιαυταπόδεικτη. Εξακολουθεί ναέχειοίδιοςτηνυποχρέωση νατην αποδείξει. Τοεπίπεδοαπόδειξης είναι εκείνο του ισο­ ζυγίουτωνπιθανοτήτων. Ημαρτυρίατουδεν ικανοποίησε αυτότο επίπεδο. Η έντονη αντιφατικότητακαι ηδιαφοροποίηση απότην έκθεσηαπαίτησηςήτανστοιχεία καταλυτικάγιατην αποδεικτιτική τηςαξία. 40 459 Νικήτας, Δ. Ζαβρού ν.Χαραλάμπους

(1996)Ηέφεσηεπιτρέπεται. Η επίδικηαπόφασηυπέρτου εφεσίβλητου, περιλαμβανομένης της απόφασης για τα έξοδα, ακυρώνεται. Δεν εκδίδεται διαταγήγιαταέξοδατης έφεσης. Λήφθηκευπόψητοαπο­ τέλεσμααναφορικάμετην ύπαρξη δικαιοδοσίας. 5 Η έφεσηαπορρίπτεται κατάπλειο­ ψηφία, μεέξοδα. 460