clr/1996/1996_1_461.pdf

(2)της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Ανθρώπινα δικαιώματα—Δίκαιη δίκη—Άρνηση τουΔικαστηρίου να διακόψει τηδίκη για κατ' ισχυρισμό παραβίαση του Συνταγματικού δικαιώματος τηςδιασφάλισης δίκαιης δίκης. Προνομιακά εντάλματα — Certiorari — Άρνηση του Ανωτάτου Δικα­ στηρίου να επιληφθεί αίτησης αδείας καταχώρισης αίτησης για 461 Σιμιλλϋης κ.ά. (Αρ.1)

(1996)ένταλμα certiorari προς ακύρωσηαπόφασηςΔικαστηρίου εκδοθεί­ σας κατ' άσκησηδιακριτικήςτουευχέρειας. Ηυπεράσπιση ζήτησε τηνεπανακλήτευση τριών μαρτύρωνκατη­ γορίας για να αντεξεταστοΰν σχετικά με κατ' ισχυρισμό μεταγενέ­ στερεςδηλώσεις τους πουφέρονταννακατέστρεφαν τηναξιοπιστία τους. Το πρωτόδικο Δικαστήριο,απέρριψετο αίτημα,όπωςκαιτην εισήγησηότι δεν αποδείχτηκε εκ πρώτης όψεως υπόθεση, εκτός για μιααπότις 12κατηγορίες. 10 Εναντίον των δύο αποφάσεων, οι κατηγορούμενοι ζήτησαν άδειααπότο Ανώτατο Δικαστήριο νακαταχωρίσουναίτησηγιαέκ­ δοση εντάλματος certiorari που να ακυρώνει τις αποφάσεις και prohibition πουνααπαγορεύειτηνπεραιτέρωεκδίκασητηςποινικής υπόθεσης. Κατάτους αιτητές,στερήθηκαντου Συνταγματικούτουςδικαιώ­ ματος να εξετάσουν μάρτυρες κατηγορίας και συνεπώς ηδίκητους δεν ήταν δίκαιηκαι κατ' επέκταση ηαπόφασημε την οποίακλήθη­ καν ναπροβάλουν την υπεράσπισητους ήτανάκυρη. 20 Αποφασίστηκε ότι:

(1)Ηακύρωση της ενδιάμεσης απόφασηςνακληθούν οικατηγο­ ρούμενοι ναπροβάλουντηνυπεράσπισητουςεπιδιώχθηκεγια 25 λόγους ασύνδετους προςτοπεριεχόμενο τηςήπροςοτιδήπο­ τεπουθαμπορούσε νατην αφορά.

(2)Ηενδιάμεση απόφασητου Δικαστηρίου να απορρίψει το αί­ τημα για επανακλήτευση μαρτύρων η οποία κατ* ισχυρισμό 30 προκάλεσε και την παραβίασησυνταγματικών δικαιωμάτων των αιτητών,εκτός τουότιδεντέθηκεενώπιοντου Ανωτάτου Δικαστηρίου και δεν αποτελούσε αντικείμενο της διαδικα­ σίας, εκδόθηκε κατ' άσκηση διακριτικής εξουσίας και δεν μπορούσε ναήταναντικείμενο έλεγχουμεπρονομιακό ένταλ- 35 μα.

(3)Δεν είχε τεθεί ενώπιον του Ανωτάτου Δικαστηρίου ζήτημα σχετικό προς τη δυνατότητα εξέτασης των ισχυρισμών της υπεράσπισης σεσχέσημετηνεπανακλήτευση μαρτύρωνκατή- 40 γορίας και ως εκ τούτου εκαλείτο να θεωρήσει ότιπράγματι παραβιάστηκαν ταδικαιώματατων αιτητών και ότι ηδιαδι­ κασίαέπρεπεναδιακοπεί,δηλαδήναυποκαταστήσειτοπρω­ τόδικο Δικαστήριο αποφαινόμενο πρωτογενώς σε θέμα της 462 15 1 Α.Α.Δ. Σιμιλλίδης χ.ά. (Αρ. 1) δικαιοδοσίαςτου,πράγμαανεπίτρεπτο. 5 10

(4)ΤοαντικείμενοτηςενώπιοντουΑνωτάτου Δικαστηρίου δια­ δικασίαςπρονομιακούεντάλματοςαφορούσετηνάρνησητου ποινικού Δικαστηρίου να εξετάσει θέμα διακοπήςτης δίκης και η εισήγησητου συνηγόρου των αιτητών ότι τουλάχιστο έπρεπε σ' εκείνο το στάδιο να ερευνήσει τις συνθήκες κάτω από τις οποίες εγκατέλειψαν την Κύπρο ή να αναβάλει την υπόθεση για να μπορέσει ηυπεράσπιση να εξασφαλίσει την παρουσίατουςστο Δικαστήριο,ήτανασύνδετηπρος αυτό. Η αίτηση απορρίφθηκε. Αναφερόμενες υποθέσεις: 15 SavvaPambos v.Police

(1986)2 C.L.R. 30, In Re MalikidesandOthers

(1980)I C.L.R. 472, 20 InReAeroporosandOthers

(1988)1CLR. 302, Δημοκρατία v.FordκαιΆλλων (Αρ.2),

(1995)2Α.Α.Δ. 232, Δημοκρατία ν.Ηρακλέους(Αρ.2)

(1994)2ΑΛΛ. 225, 25 Αστυνομία ν. ΦάντηκαιΆλλων

(1994)2ΑΛΛ.

1. Αίτηση. 30 35 Αίτηση με την οποία ο αιτητής επιδιώκει την παροχή άδειας για τηνυποβολή αίτησηςγιατην έκδοση δύοπρονομιακών ενταλ­ μάτων: α) Certiorari, με το οποίο να ακυρώνεται η απόφασητου Επαρχιακού Δικαστηρίου Λεμεσού με την οποία κάλεσε τους αιτητές να παρουσιάσουν την υπεράσπιση τους και σε μεταγενέ­ στερο στάδιο απέρριψε αίτηματους για διακοπήτης δίκηςκαι β) Prohibition, με το οποίονα απαγορεύεταιηπεραιτέρωεκδίκα­ ση της ποινικής υπόθεσης 599/
2. 40 Μ. Τριανταφυλλίδης, για τους Αιτητές. Cur. adv. vult. 463 Σιμιλλίδηςχ.ά. (Αρ. 1)

(1996)ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ,Δ.: Ανάγνωσε την ακόλουθη απόφαση. Επιδιώκεταιάδειαγιατηνκαταχώρισηαίτησηςπρος έκδοση (α)εντάλματοςφύσεωςcertiorari προςακύρωσηαπόφασηςτου ΕπαρχιακούΔικαστηρίου Λεμεσούμετηνοποία 5 (ι) κάλεσε τους αιτητές - κατηγορούμενους 1και 2 στην ποινικήυπόθεση599/96ναπροβάλουν την υπεράσπιση τουςκαι 10 (ιι)σε μεταγενέστερο στάδιοαπέρριψε αίτημαγιαδιακοπή τηςδίκηςκαι (β)εντάλματος φύσεως prohibition με τοοποίο νααπαγορεύε­ ταιηπεραιτέρωεκδίκασητηςπιοπάνωποινικήςυπόθεσης. 15 Ηυπεράσπισηζήτησετηνεπανακλήτευσητριών μαρτύρωνκα­ τηγορίας για περαιτέρω αντεξέταση σχετικά με κατ* ισχυρισμό μεταγενέστερες δηλώσεις τους που φέρονταν να κατέστρεφαν πλήρως τηναξιοπιστίατους. ΤοπρωτόδικοΔικαστήριο απέρρι- 20 ψε το αίτημακαι επίσης τηνεισήγησητης υπεράσπισης πουακο­ λούθησετοκλείσιμοτηςυπόθεσηςγιατηνκατηγορούσααρχήπως δεν αποδείχθηκεεκπρώτης όψεως υπόθεσηεπαρκώςώστεναδι­ καιολογείται να κληθούν να κάμουν την υπεράσπιση τους σε οποιανδήποτε από τις 12 κατηγορίες. Δέκτηκε πως,για λόγους 25 που εξήγησεστην ενδιάμεση απόφασητου,ηεισήγηση ευσταθού­ σε μόνο σεσχέσημετηδέκατηκατηγορίαστηνοποίακαιαθώωσε και απάλλαξετους κατηγορουμένους. Κατά τους αιτητές, λόγω της απόρριψης του αιτήματοςτους 30 για επανακλήτευση,αποστερήθηκαν του δικαιώματος τους σύμ­ φωνα με το Αρθρο 12.5(δ)του Συντάγματοςκαι 6

(2)της Ευ­ ρωπαϊκής Σύμβασης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων να εξετάσουν ή και ναπροκαλέσουν την εξέταση μαρτύρωνκατηγορίας·καιεπί­ σης του δικαιώματοςτους ναείναι ηδίκητουςδίκαιη,σύμφωνα 35 μετοΑρθρο30.2 τουΣυντάγματοςκαιτουΑρθρου6

(1)τηςΣύμ­ βασης. Κατ'επέκταοη,ηοπόφαςηιμεττινοπούϊκλή^ βάλουν την υπεράσπιση τους είναι νομικά άκυρη ή ακυρώσιμη διότι ελήφθηκατόπιν διαδικασίαςπουπαραβιάζει τα πιοπάνω άρθρα Αν, όπως εξήγησε ο κ.Τριανταφυλλίδης, εγκρινόταν το 40 αίτημαγιαεπανακλήτευση,θαπροέκυπτεσοβαρόστοιχείο πουθα άπτετο της αξιοπιστίας των ουσιωδέστερων απότους μάρτυρες κατηγορίας. Και εφόσον θα καταφαινότανπως ήταν εντελώς αναξιόπιστοι,τοπρωτόδικοΔικαστήριοθακατέληγεσεδιαφορε464 1Α.Α.Δ. Σιμιλλίδηςκ.ό. (Αρ. 1) ΚωνσταντινΙΛης,Δ. τικήαπόφασηπάνωστην εισήγησητους πως δενείχε αποδειχθεί εκπρώτηςόψεως υπόθεση. Πριν δηλώσουν οι αιτητές ποιαήτανηεπιλογή τους δυνάμει 5 τουΑρθρου 74

(1)(γ)του περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου Κεφ. 155,ζήτησαν τη διακοπήτης δίκης γιατί,χωρίς να ειδοποιηθεί η υπεράσπιση, επετράπει ηαναχώριση από την Κύπρο τεσσάρων προσώπων πουβρίσκονταν '*υπό τη φύλαξη" της αστυνομίας. Δυο απότα πρόσωπα αυτάαναφέρονταν στο κατηγορητήριοως 10 μάρτυρες κατηγορίας. Η υπεράσπιση είχε εφοδιαστεί από την αστυνομία μεγραπτές καταθέσεις και τωντεσσάρων και ήτανη πρόθεση τηςνατουςκαλέσειωςμάρτυρες υπεράσπισης. Η προκληθείσα αδυναμία εξασφάλισης τηςπαρουσίας τους στοΔικα­ στήριο συνιστούσεπαραβίασητων δικαιωμάτων πουκατοχυρώ15 νουν τα Αρθρα 12.5

(6)και 30.2του Συντάγματοςκαι 6

(3)(δ)και 6

(1)τηΣύμβασης. Το πρωτόδικο Δικαστήριο απέρριψε τοαίτημα. Έκρινεπως δεν συνέτρεχαν λόγοι οι οποίοι δικαιολογούσαν τη διακοπή της 20 δίκηςσεεκείνο το στάδιοκαιπωςδεν είχεκανεξουσία διακοπής τηςδίκης μεβάση τους λόγους πουπροβλήθηκαν. Πρόσθεσε πως θα μπορούσε να εξετάσει θέματαπουφέρονταν ναεπηρέασαντη δίκηστο τέλοςτηςυπόθεσης που,όπως έκρινε,ήταντοκατάλλη­ λο στάδιο. Εξήγησε οκ. Τριανταφυλλίδης πωςζητήθηκεη διακο25 πήτηςδίκηςσεεκείνοτοστάδιοπάνωστηβάσητηςυπόθεσης Δη­ μοκρατία ν.Λώρη Ηρακλέους (Αρ.2)

(1994)2Α.ΑΑ 225. Πρό­ τεινεενώπιον μουπως,ενόψειτηςυπόθεσης Δημοκρατία v.Alan Karl Ford και AXU&v (Αρά)

(1995)2 Α.ΑΑ. 232 στην οποία, όπως εισηγήθηκε, διαμορφώθηκεδιαφορετικήπροσέγγιση σεσχέ30 σημεπαρόμοιαθέματα,το πρωτόδικο Δικαστήριο θαέπρεπε να είχε ερευνήσειτιςσυνθήκες κάτωαπότιςοποίες έφυγαν οιμάρ­ τυρες καινααναβάλειτηδίκηγιαναπαρασχεθεί στηνυπεράσπι­ ση η ευκαιρία νακαταβαλει προσπάθειες προς εξασφάλιση της παρουσίαςτους. 35 Κρίνω αβάσιμητην αίτησηστο σύνολοτης. Δενέχεικαταδει­ χθεί εκπρώτης όψεως υπόθεση ήσυζητήσιμο ζήτημακαιδεν δι­ καιολογείται η παροχή τηςάδειαςπουζητήθηκεγιατουςακόλου­ θους λόγους. 40 QcKooc τοποώτοσκέλος. Τοπρωτόδικο Δικαστήριο, μετάτοκλείσιμοτηςυπόθεσης για την κατηγορούσα αρχή,καθηκόντως επελήφθη τουθέματοςτης 465 Κωνσταντινίδης, Δ. Σιμιλλίδης κ.ό. (Αρ. 1)

(1996)απόδειξης η μή εκ πρώτης όψεως υπόθεσης· σε σχέση προς το οποίο υπεβλήθη και εισήγηση από την υπεράσπιση (βλ. Savva Pampos v. Police

(1986)2 C.L.R. 30). Επιδιώκεται η ακύρωση της ενδιάμεσης απόφασης με την οποία οι αιτητές κλήθηκαν να προβάλουντηνυπεράσπισητουςγιαλόγους ασύνδετους προςτο 5 περιεχόμενο της ήπροςοτιδήποτεπουθαμπορούσε νατηναφο­ ρά. Δεν έχει προταθεί οποιοσδήποτε λόγος που να άπτεταιτης ίδιας της ενδιάμεσης απόφασηςπουεκδόθηκε. Η κατ'ισχυρισμό παραβίαση συνταγματικών δικαιωμάτων 10 των αιτητών εμφανίζεται να είναι η συνέπεια της προηγηθείσας ενδιάμεσης απόφασηςμετηνοποίααπερρίφθητοαίτημαγιαεπα­ νακλήτευση μαρτύρων.Δεν αποτελεί αντικείμενο αυτής της δια­ δικασίας εκείνη ηαπόφαση,ηοποία και δεν έχει καν τεθεί ενώ­ πιον μου από τους αιτητές. Ούτως ή άλλως, τέτοια απόφαση 15 εμπίπτει στη διακριτική εξουσία του πρωτόδικου Δικαστηρίου (βλ. Αρθρο 54 του Κεφ. 155). Ηεισήγηση των αιτητώναπολήγει να συνιστά πρόσκληση για ακύρωσητηςαπόφασηςμε τηνοποία κλήθηκαν να προβάλουν την υπεράσπιση τους επειδή,κατάτην αντίληψη τους,τηνοποία μάλιστακαλούμαι να ενστερνιστώ ως 20 εκ προοιμίου ορθή,σε προγενέστερο στάδιοτο πρωτόδικοΔικα­ στήριο άσκησε εσφαλμένα τηδιακριτικήτουεξουσία πάνωσεθέ­ μαπουενέπιπτε στηδικαιοδοσίατου. Δενπροσφέρονται ταπρο­ νομιακά εντάλματα που συζητούμε προς έλεγχο του τρόπου με τον οποίο το πρωτόδικο Δικαστήριο ασκεί τη διακριτική του 25 εξουσία ούτεπροςυπαγόρευσητουτρόπουμετον οποίοτοπρω­ τόδικο Δικαστήριο θαεπιλύσει ζήτημαπου εμπίπτει στηδικαιο­ δοσία του. [βλ., μεταξύ άλλων, In Re Malikides and Others

(1980)1 C.L.R. 472 και In Re Aeroporos and Others

(1988)1 C.L.R. 302]. 30 QQποος το δεύτερο σκέλος. Το πρωτόδικο Δικαστήριο έκρινε πως το κατάλληλο στάδιο για την εξέταση των ισχυρισμών των διαδίκωνσε σχέσημε τους 35 μάρτυρεςοιοποίοικατ'ισχυρισμό εγκατέλειψαν τηνΚύπρο,ήταν το τέλος της υπόθεσης. Αυτήηκατάληξηεναρμονίζεται προς τη νομολογία πάνω στο θέμα. Το ακόλουθο απόσπασμα απο την απόφασητηςΟλομέλειας στηνυπόθεσηΔημοκρατίαv.AlanKarl Ford και Αλλων, ανωτέρω, (βλ. συναφώςκαι Αστυνομίαν. Άκη 40 ΦάνχηκαιΆλλων

(1994)2 Α.ΑΑ 160),σεσχέσημεισχυρισμό για παραβίαση του Αρθρου 30.3.(δ)του Συντάγματος, καλύπτει και ισχυρισμούς όπως οι προβληθέντες στηνπαρούσαυπόθεση: 466 1 Α.Α.Δ. 5 Σιμιλλίδηςχ.ά. (Αρ.1) Κωνσταντινίδης, Δ. 'Τα δικαιώματατου κατηγορουμένου για δίκαιηδίκησυναρ­ τώνται μετη διεξαγωγή της δίκης. Παραβίαση τους δεσυνε­ πάγεται, είτε τη διαγραφήτης ποινικής ευθύνης τουκατηγο­ ρουμένου, ήτηνκατάργησητης δίκης. Ηάσκησητουδικαΐίόματος που κατοχυρώνει τοΑρθρο 30.2(δ) συναρτάται με τη διεξαγωγήδίκαιηςδίκηςκαιόχι τοναποκλεισμό τηςδίκηςως του μέσου γιατηδιαπίστωσητηςποινικής ευθύνης τουκατη­ γορουμένου γιατο έγκλημα γιατοοποίοκατηγορείται". 10 Την αντίληψηπωςμετηνπιοπάνωυπόθεσηδιαφοροποιήθη­ κε η προσέγγιση που υιοθετήθηκε στην υπόθεση Δημοκρατία ν. Λώρη Ηρακλέους (ανωτέρω),δεν μπορώνατησυμμερισθώ.Το­ νίστηκε στην Ηρακλέους ότι αντικείμενο εξέτασης ήταν απο­ κλειστικά τοκατάπόσο το Αρθρο 113.2 του Συντάγματος, ανα15 φορικά μετιςεξουσίες του Γενικού Εισαγγελέα, περιορίζειτις εξουσίες του Ποινικού Δικαστηρίου ως προς τοστάδιο της δί­ κηςκατάτο οποίο ισχυρισμοί για παραβίασητωνδικαιωμάτων τουκατηγορουμένου βάσειτουΑρθρου 30.2, μπορούνναεξετα­ στούν. Η αρνητικήαπάντηση σ'αυτό το ερώτημαδεν εισάγει θέ20 σηδιαφορετική απότην υιοθετηθείσα στην υπόθεση Δημοκρα­ τία v.Alan Karl Fordκαι άλλοι, (ανωτέρω), όπως άλλωστε συ­ νάγεται και από την απόφασητης Ολομέλειας στην πιο πάνω υπόθεση. 25 30 35 40 Πέρα από αυτάδενέχει τεθεί ενώπιον μου ζήτημα σχετικό προς τηδυνατότηταεξέτασης των ισχυρισμών της υπεράσπισης σε εκείνο το στάδιο. Στηνπραγματικότητακαλούμαινα εκφέρω κρίση πάνωστην ουσίατους. Ναθεωρήσωδηλαδήότιπράγματι παραβιάστηκαν ταδικαιώματατων αιτητών και ότιηδίκη θα έπρεπε,γι'αυτότο λόγο,ναείχεδιακοπεί. Καινα υποκαταστή­ σω έτσι τοπρωτόδικο Δικαστήριο αποφαινόμενος πρωτογενώς πάνω σε θέμαπουεμπίπτει στηδικαιοδοσίατου. Καιαυτό, πά­ νω στηβάσητων ισχυρισμών πουπρόβαλανοιδικηγόροι. Μένει να ασχοληθώ με την τελική εισήγηση πως το πρωτόδι­ κο Δικαστήριο θαέπρεπε,σεεκείνο το στάδιο,ανόχι ναδιακό­ ψει τη δίκη,ναερευνήσει τιςσυνθήκες κάτω απότιςοποίες οι μάρτυρες εγκατέλειψαν, όπως ήτανο ισχυρισμός τηςυπεράσπι­ σης,την Κύπροκαι, ακόμα,νααναβάλειτηνυπόθεση γιανα παρασχεθει στην υπεράσπιση η ευκαιρία ναεξασφαλίσει την πα­ ρουσία τους στο Δικαστήριο. Αυτές οι σκέψεις μού φαίνονται εντελώς ασύνδετες προςτοαντικείμενο τηςδιαδικασίας όπωςτο προσδιορίζει ηαίτηση. Τοζήτημαπουείχετεθεί στο πρωτόδικο Δικαστήριο ήτανηδιακοπήτηςδίκηςκαι είναι προςτην άρνηση 467 Κωνσταντινίδης,Δ. Σιμιλλίδηςχ.ά. (Αρ. 1)

(1996)του πρωτόδικου Δικαστηρίου ναεξετάσει καινα εγκρίνει τέτοιο αίτημασε εκείνο το στάδιοπουσυναρτήθηκαν όσαπροβλήθηκαν προς υποστήριξη της παρούσας αίτησης. Ηαίτησηαπορρίπτεται. 5 Η αίτηση απορρίπτεται. 468