clr/1996/1996_1_49.pdf

(1996)Ο δικηγόρος του αιτητήστην κυρίίος Αίτησηαντέταξε,ότι ούτε ο Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας, ούτε οποιοσδήποτε άλλος μπορεί ναεμφανιστεί στηνίδιαδιαδικασίαωςδικηγόροςδιαδίκουκαι ταυτοχρόνως ως φίλος τουΔικαστηρίου. 5 Αποφασίστηκε κατά πλειοψηφία, διαφίονούντων τίον Δικαστών ΑρτεμίδηκαιΝικολαΐδηότιηΑίτησηθαέπρεπενααπορριφθεί. ΟΔι­ καστής Νικολάου, απέρριψε τηνΑίτησηγιαδιαφορετικούς λόγους. Αποφασίστηκεκατάπλειοψηφία, ότι: (Ι) Ο ισχύων διαδικαστικός κανονισμός, ο περί Εκλογής Μελών της ΒουλήςτωνΑντιπροσώπων (Εκλογικοί Αιτήσεις)Διαδικα­ στικός Κανονισμός του 1981καιοιδυνάμειτουΚ.25ενσωματούμενοι Θεσμοί της Πολιτικής Δικονομίας, δενπαρέχουν δι- 15 καίωμασεοποιονδήποτεδιάδικοναακουστεί μετάτη συμπλή­ ρωσητηςακροαματικήςδιαδικασίαςήναζητήσειεπανάνοιγμα τηςακρόασηςτης υπόθεσης.

(2)ΗανάμειξητουΓενικούΕισαγγελέα στηδιαφοράωςδικηγόρου 20 για τον Έφορο Αναπληρωματικής Εκλογής αποτελεί κώλυμα να εμφανιστεί ωςφίλος του Δικαστηρίου.

(3)Ησπουδαιότητατουκρινόμενου ζητήματοςκαιη σπουδαιότη­ τα της υπόθεσης δεν αποτελούν παράγοντες οι οποίοι διαφο- 25 ροποιούντουςκανόνεςτηςδιαδικασίαςούτεμετατοπίζουντις παραμέτρουςτηςαντιδικίας.

(4)Η εξουσίατουΔικαστηρίου ναρυθμίζειτηδιαδικασίαενώπιον του,αναγόμενηστιςΣυμφυείςΕξουσίεςτου,δεναποτελείμέσο 30 ούτεπαρέχειευχέρεια απόκλισηςήπαράκαμψηςτων δικονομι­ κώνκανόνων.

(5)Το επανάνοιγμαυπόθεσης στην οποία ηαπόφασηέχειεπιφυ­ λαχθεί, μπορεί ναδιαταχθείμόνον εφόσον τοΔικαστήριο δια- 35 πιστώσει ότι αυτόεπιβάλλει το συμφέρον τηςδικαιοσύνης λό­ γω γεγονότων τα οποία προέκυψαν μετά την επιφύλαξη της απόφασης.

(6)Στηνυπόκρίσηπερίπτωσηταεπίδικαθέματαπροσδιορίστηκαν 40 εξ'αρχήςμεμεγάληακρίβειακαιτοαίτημαγιαεπανάνοιγμαδεν συναρτάταιμεοποιαδήποτενέαγεγονότα,αλλάμετηνεπιθυμία ενόςτωνδιαδίκωνναπροσβάλειπεραιτέρωεπιχειρήματαυπέρ τωνθέσεωντου,αίτημαπουδενμπορείναγίνειδεκτό. 50 10 1 Α.Α.Δ. 5 10 15 20 25 Μαυρογένην.Βουλήςκ.ά.(Αρ. 1) ΟΑρτεμίδης, Δ.,μεδικήτουξεχωριστή απόφαση,αποφάνθηκεότι στη σφαίρατου δημοσίου δικαίου, το Ανώτατο Δικαστήριο διατηρεί πάντοτετηνευχέρειασυζήτησης τηςυπόθεσης μέχριςότουτοίδιοκρί­ νει ότι ολοκληρώθηκε ηέρευνα του,έστω και ανηαπόφαση έχει στο μεταξύεπιφυλαχθεί,ωςεκτούτουαποδέκτηκετην Αίτηση. Ο Νικολαΐδης, Δ., με δική του ζεχίοριστή απόφαση,αποφάνθηκε ότιο Γενικός Εισαγγελέας θαμπορούσε ναακουστεί επιχειρηματολο­ γώνταςπεραιτέρωωςδικηγόρος του ενόςτωνδιαδίκίον,του Εφόρου Αναπληρωματικής Εκλογής. Ανέφερε, ότι στην υπόεκδίκασηΑίτηση δενέγινεεξαντλητικήεπιχειρηματολογία επίτουθέματοςκαιδενήταν ηκατάλληλη περίπτωση ναδιαμορφώσει τελικήγνώμη. Πέραντού­ του,πρόσθεσε,τοΔικαστήριο θαμπορούσεναεπιτρέψειεπανάνοιγμα τηςυπόθεσηςκαιναακούσειπεραιτέρωεπιχειρηματολογία μεβάσητη Συμφυήτου Εξουσία μεσκοπότην εξυπηρέτηση τηςδικαιοσύνηςδιά της εξέτασης πτυχών της υπόθεσης που δεν αναπτύχθηκανκατά τη διαδικασίακαιλήψηαπόφασηςεπίθεμάτίοναπτομένωντου πολιτει­ ακού συστήματος. Ο Νικολάου,Δ.,αποφάσισεότι δεν υπάρχει διαδικαστικόςκανο­ νισμός πουναεπιτρέπει τοεπανάνοιγματηςυπόθεσης,αλλάτοΔικα­ στήριοέχεισύμφυτηπροςτούτοεξουσία,ασκούμενημόνογιατο συμ­ φέρον της δικαιοσύνης ενόψει γεγονότων που προέκυψαν μετά την επιφύλαξητηςαπόφασης. Επειδήόμωςδενσυνέτρεξαν νέαγεγονότα, απέρριψετην Αίτηση. Η αίτηση απορρίφθηκε κατά πλειοψηφία. 30 Αναφερόμενες υποθέσεις: Angelides v.PetaandOthers

(1988)1 C.LR.173, 35 Μαυρογένηςν. ΒουλήςτωνΑντιπροσώπωνκαιΆλλων(Αρ. 2)

(1995)1 Α.ΑΛ. 1034, TheodosiadouandOthers v. Republic

(1985)3C.LR.178, 40 Reece v. "ΕΣΤΙΑ" ΑνώνυμοςΑσφαλιστικήκαι ΑντασφαλιστικήΕταιρεία

(1990)1 ΑΛΛ. 695, ΠρόεδροςτηςΔημοκρατίαςν. Βουλήςτων Αντιπροσώπων, Αναφορά 4/90, ημερ. 16.11.90, 51 Μαυρογένη ν. Βουλήςκ.ά. (Αρ. 1)

(1996)BremerVulkan v. South IndiaShipping[1981] 1 AllE.R. 289, CorbyDCv. HoistandCo. Ltd[1985] 1 AllE.R. 321, 5 ΑρχιεπίσκοποςΚύπρου(Αρ.2),

(1993)1ΑΛΛ. 248, Περέλλα Τζεννάρο(Αρ.1),

(1995)1 ΑΛΛ. 356, Abse v. Smith[1986] 1 AllE.R. 350, 10 Δημοκρατία ν.Ηρακλέους(Αρ.1)

(1994)2ΑΛΛ.213, Δημοκρατία ν. Σαμψών

(1991)1ΑΛΛ. 848, 15 ΠαπαϊωάννουκαιΆλλοιν. Δημοκρατίας

(1991)3ΑΛΛ. 659, Ορφανίδης κ.ά.ν. Δημοκρατίας, Υποθ. Αρ.416/88, 445/88, ημερομ. 14.2.1992, 20 Συμεωνίδουκ.ά. ν. Δημοκρατίας(Αρ.1),

(1993)3ΑΛΛ. 165, Payiatas v. Republic

(1984)3C.LR. 1239, Αγγελίδηςν. Πέτακ.ά.

(1988)1ΑΛΛ.

1. 25 Εκλογική Αίτηση 1/
2. Αίτημα από το Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας,ο οποίος εμφανίσθηκεγιατονΈφορο Αναπληρωματικής Εκλογής, γιαεπα­ νάνοιγμα της υπόθεσης μετά τη συμπλήρωση της ακρόασης της 30 Εκλογικήςαίτησης. Λ. Μαρκίδης, ΓενικόςΕισαγγελέαςτηςΔημοκρατίας,μαζίμετον Π.Πολυβίονχα.1τη Γ. Φράγκου(κα),ΑνώτερηΔικηγόροτηςΔη­ μοκρατίας, γιατον Αιτητηστηναίτησηημερομηνίας 18/12/
3. 35 Χρ. Κληρίόηςμαζί με τονΝ. Πιριλλίδη,γιατονΑιτητηστηνκυ­ ρίωςαίτηση. Ε. Ευσταθίου, γιατους Καθ' ωνη αίτηση
4. Ν. Ιωάννου(χα)γιαΓ. Αγαπίου,γιατον Καθ' ουη αίτηση
5. Π. Δημητρίου, γιατους Καθ' ωνηαίτηση
6. 52 40 1 ΑΛΛ. Μαυρογένη ν. Βουλήςκ.ά. (Αρ. 1) Καμιάεμφάνισηγιατους Καθ'ωνη αίτηση
7. Γ.Μαυρογένης, Αιτητής,παρών. 5 Χρ. Κατσαμπάς, Καθ'ουη Αίτηση3,παρών. ΠΙΚΗΣ, Π.: Με την απόφασηπου θαεκδώσω συμφωνούν οι Δικαστές Δημητριάδης, Παπαδόπουλος, Χατζητσαγγάρης,Νική­ τας,Αρτεμης,Κωνσταντινίδης. 10 ΠΙΚΗΣ, Π.: Η Εκλογική Αίτηση καταχωρίστηκε στις 27Φε­ βρουαρίου,
8. Τοθέματοοποίοτίθεταιπροςεξέταση,τοεπίδι­ κοθέμα,είναιη εγκυρότητατηςεκλογής τουκ.Χρ. Κατσαμπάστο αξίωμα του Βουλευτή. Προσβάλλεται, με την αίτηση,η απόφαση 15 του Εφόρου Αναπληρωματικής Εκλογής, τουκαθ' ου ηαίτηση
9. Ηαίτησηβασίζεταιστις διατάξειςτουΑρθρου66.2 τουΣυντάγμα­ τος, οι οποίες, όπως ισχυρίζεται ο αιτητήςκαι όπωςδιατυπώνο­ νται στην αίτηση του,παραβιάζονται απότις διατάξεις του περί Πληρώσεως Κενωθείσης Βουλευτικής Έδρας Νόμουτου 1986,(Ν. 20 95/86), πουαποτέλεσε τοβάθροστο οποίο στηρίχθηκε η απόφαση του ΕφόρουΑναπληρωματικής Εκλογής. 25 30 35 Οι διατάξεις τουπροαναφερθέντοςνόμου πουδιέπουν τηδιε­ ξαγωγή Αναπληρωματικής Εκλογής Βουλευτή κρίθηκαν συνταγματικές στην απόφασηAngelides v. Peta and Others

(1988)1 C.L.R. 173 (απόφασηπλειοψηφίας). ΤοΔικαστήριο κλήθηκεναεπανεξετάσει τολόγοτηςαπόφασης Angelides,να αποκλίνει απόαυτόκαι όπωςαποκηρύξει το νόμο ως αντισυνταγματικό,για τους λόγους που εκτίθενται στην από­ φασητηςμειοψηφίαςστην ίδιαυπόθεση. Προσδιορίστηκε, επομένως, εξ' αρχής,με σαφήνεια,το σημείο αντιδικίας μεταξύ τουαιτητηκαιτου Εφόρου Αναπληρωματικής Εκλογής. Συνενώθηκανστην ίδιααίτησηωςδιάδικοιη ΒουλήτωνΑντι­ προσώπων, ο Δημοκρατικός Συναγερμός, στην κοινοβουλευτική ομάδατουοποίουπροέκυψε ηκενωθείσα έδραη οποίαπληρώθη40 κε με την απόφαση η οποίαπροσβάλλεται, καθώςκαι το Κόμμα των Φιλελευθέρων. Ηαίτησηστρέφεται, επίσης, εναντίον του κ. Χρ. Κατσαμπά,ηεκλογήτου οποίουστο βουλευτικό αξίωμα, βά­ σει της απόφασηςτου ΕφόρουΑναπληρωματικής Εκλογής,προ­ σβάλλεται ως άκυρη. 53 Πικής, Π. Μαυρογένη ν. Βουλής κ.ά. (Αρ. 1)

(1996)Εμφανίστηκανκαιέλαβανμέρος στηδιαδικασίαόλοι οιδιάδι­ 1 κοι εναντίον των οποίων στρέφεται ηαίτηση (καθ ων ηαίτηση), εκτόςαπότο Κόμματων Φιλελευθέρων. Οι καθ' ωνηαίτησηυπέβαλανένσταση στο αίτημαγιαακύρω- 5 σητηςεκλογής τουκ. Κατσαμπά. Όπωςκαιη αίτηση,έτσικαιοι ενστάσεις πουυποβλήθηκανεπι­ κεντρώθηκανστο ουσιαστικό ζήτηματοοποίοεγείρεται μετηναί­ τηση,πουέγκειται στησυνταγματικότητατουΝ.95/86, σεσυσχετι- 10 σμό με την απόφαση τηςΟλομέλειας τουΑνωτάτου Δικαστηρίου στηνAngelides v.Petaand Others, (ανωτέρω). Καιηακρόασητης αίτησης επικεντρώθηκε σταίδιασημεία. Ηακρόασηολοκληρώθηκε στις 14 Σεπτεμβρίου,

1. Ηαπό- 15 φάσητουΔικαστηρίουεπιφυλάχθηκε. Στις 19Σεπτεμβρίου, 1995,υποβλήθηκε αίτησηαπότρεις Βου­ λευτές τουΔημοκρατικού Κόμματος,οι οποίοι αναδείχθηκαν στο βουλευτικό αξίωμα σε προηγούμενο στάδιο με αναπληρωματική εκλογή,βάσει τουΝ.95/86,γιατηναναγνώρισηήπαροχήδικαιώ­ ματοςπαρέμβασηςστηδιαδικασία. Οεπηρεασμόςτηςβουλευτικής τους ιδιότητας απότο αποτέλεσμα της παρούσαςεκλογικής αίτη­ σηςαποτέλεσε τοβάθροστο οποίοστηρίχθηκε τοαίτηματους. 20 25 Μεταγενέστερα,στις 5 Οκτωβρίου, 1995,υποβλήθηκε όμοιοαί­ τημα,όπωςεκείνο της 19ης Σεπτεμβρίου, 1995,απότρεις Βουλευ­ τές τουΔημοκρατικού Συναγερμού,οι οποίοι, επίσης, αναδείχθη­ καν στο βουλευτικό αξίωμασεαναπληρωματικήεκλογή,σύμφωνα μετις ρυθμίσεις πουπροβλέπει οΝ. 95/
2. Στις 4 Οκτωβρίου, 1995, ημερομηνία πρώτης αναφοράςενώ­ πιον του Δικαστηρίου της αίτησης των τριών Βουλευτών τουΔη­ μοκρατικού Κόμματος, ο Γενικός Εισαγγελέας υπέβαλε αίτημα όπωςακουστεί καιαναπτύξειτηνεπιχειρηματολογία τουσεσχέση 35 μεταεπίδικαθέματα,υπότηνιδιότητατουΓενικούΕισαγγελέατης Δημοκρατίας. Προς υποστήριξη του αιτήματος,επικαλέστηκε το προνόμιο,όπωςτοχαρακτήρισε,πουπαρέχειστο ΓενικόΕισαγγε­ λέα το Αρθρο 112.3 του Συντάγματος.Το δικαίωμα αυτό,όπως υποστήριξε, και η άσκηση του,δεν περιορίζεται σε οποιοδήποτε 40 στάδιοτηςδιαδικασίας. Μετά απόπαρατήρηση τουΔικαστηρίου,ότι ανγινόταν δεκτό το αίτημα των τριών Βουλευτών της 19ης Σεπτεμβρίου, 1995, θα 54 30 1 Α.Α.Δ. 5 Μαυρογένη ν. Βουλήςκ.ά. (Αρ. 1) Πικής, Π. παρεχόταν και στο Γενικό Εισαγγελέα, ως δικηγόρο του Εφόρου Αναπληρωματικής Εκλογής,ηευκαιρίανααναπτύξειτηνπρόσθε­ τηεπιχειρηματολογία τηνοποίαήθελε ναθέσειενώπιον του δικα­ στηρίου, ο Γενικός Εισαγγελέας συμφώνησε ότι δεν υφίστατο σ' εκείνο το στάδιολόγος γιαπροώθησητουαιτήματος του. Οι δύοαιτήσεις των έξι Βουλευτών απορρίφθηκαν, διαφωνού­ ντος του Δικαστή Αρτεμίδη ως προς την έκβαση της αίτησης των τριών Βουλευτών τουΔημοκρατικού Κόμματος -(βλ. Μανρογένης 10 ν. Βουλής των Αντιπροσώπων και Άλλων (Αρ.Ζ)

(1995)1 Α.Α.Δ.

1. 15 Τοαντικείμενο τηςδιαδικασίας,καικατ' επέκτασητηςαπόφα­ σης μας,είναιαποκλειστικάτοαίτηματουΓενικού Εισαγγελέατης 18ηςΔεκεμβρίου,
2. ΗαίτησηυποβλήθηκεεξονόματοςτουΓενικού Εισαγγελέα,χω­ ρίςαναφοράστοδιάδικοτονοποίοεκπροσωπείωςδικηγόρος,τον Έφορο Αναπληρωματικής Εκλογής. Η αίτηση στοιχειοθετείται, 20 όπωςκαθορίζεταιστοκείμενο της,στις ακόλουθες συνταγματικές, νομικές καιθεσμικέςδιατάξεις:(α)Αρθρο 112.3 τουΣυντάγματος. 25 (β)Αρθρο31τουπερίΔικαστηρίωνΝόμουτου 1960,(Ν.14/60). (γ)Κανονισμό 25 του περί Εκλογής Μελών της Βουλής των Αντιπροσώπων (Εκλογικαί Αιτήσεις)ΔιαδικαστικούΚανο­ νισμού του 1981· και 30 (δ)"Στις συμφυείς εξουσίες και/ή τη διακριτικήευχέρειατου δικαστηρίου." Κατά την ακρόασητης αίτησης,ο κ. Πολυβίου,ο οποίος ανέ35 πτύξε ενώπιον μαςτο αίτηματου Γενικού Εισαγγελέα, πληροφό­ ρησε τοΔικαστήριο ότι το Αρθρο 112.3 του Συντάγματος εγκατα­ λείπεται ως βάσητουαιτήματοςτου Γενικού Εισαγγελέα Το ίδιο εξυπακούεταικαιωςπροςτοΑρθρο 31τουΝ.14/60,στοοποίοδεν έγινεκαμιά αναφορά. 40 Σύμφωναμετηναπόφασημαςτης8ηςΔεκεμβρίου, 1995,ηυπο­ βολή και ακρόαση εκλογικών αιτήσεων διέπεται από τον περί Εκλογής ΜελώντηςΒουλής τωνΑντιπροσώπων (Εκλογικαί Αιτή­ σεις)Διαδικαστικό Κανονισμό του 1981,(οΔιαδικαστικόςΚανο55 Πwης, Π. Μαυρογένη ν. Βουλής κ.ά. (Αρ. 1)

(1996)νισμός). Η σχετικότητα του Κ. 25 έγκειται στο ότι ενσωματώνει τους Θεσμούς ΠολιτικήςΔικονομίας ως μέροςτουΔιαδικαστικού Κανονισμού, για το διακανονισμό θεμάτωνταοποίαδερυθμίζο­ νται στο Διαδικαστικό Κανονισμό. Ο ισχύων ΔιαδικαστικόςΚα­ νονισμός, περιλαμβανομένων καιτωνΘεσμώνΠολιτικής Δικονο- 5 μίας,δεν παρέχει δικαίωμαακρόασηςσε οποιοδήποτε διάδικο να ακουστεί μετάτησυμπλήρωση τηςακροαματικήςδιαδικασίαςήνα ζητήσει το επανάνοιγματης ακρόασηςτης υπόθεσης. Αντίθετα, η Δ.33,θ.12,τωνΘεσμώνΠολιτικήςΔικονομίας προβλέπειότι,μετά την αποπεράτωση της ακρόασης, ολοκληρώνεται η διαδικασία, 10 οπότανκαθίσταταιυποχρέωση τουδικαστηρίουηέκδοσηαπόφα­ σηςυπέρτουενός ήτουάλλουδιαδίκου. Η επιφύλαξη της απόφασηςτουδικαστηρίου δεν αποτελεί θε­ σμοθετημένο μέτρο, αλλά σύμφυτη εξουσία του δικαστηρίου να 15 αναβάλειτην έκδοσητηςεπιφυλαχθείσαςαπόφασης,εφόσοδενεί­ ναιέτοιμο ναεκφέρει την ετυμηγορίατου. Παραμένει,όμως,υπο­ χρέωσητουδικαστηρίουναπροβείστηνέκδοσητης,μόλιςαχθεί σ' αυτή. 20 Γίνεται κατανοητό,όπωςεξήγησεστην αγόρευσητουο κ. Πο­ λυβίου,ότι οι Θεσμοί δενπαρέχουν έρεισμα στο αίτηματουΓενι­ κού Εισαγγελέα, το οποίο,επομένως, περιορίζεται στις συμφυείς εξουσίεςτουδικαστηρίου. Επικαλούμενος τιςεξουσίεςαυτές,οκ. Πολυβίου ζήτησε την άδειατου Δικαστηρίου όπως δοθεί ηευκαι- 25 ρίαστο ΓενικόΕισαγγελέα,είτεωςδικηγόροτουΕφόρουΑναπλη­ ρωματικής Εκλογής, μέσωτουεπανανοίγματοςτηςυπόθεσης,είτε υπότην ιδιότητατουφίλουτουδικαστηρίου,σύμφωνα μετις αρ­ χέςπουδιατυπώνονταιστηTheodosiadouandOthersv.Republic

(1985)3 C.LR. 178, να επιχειρηματολογήσει περαιτέρω υπέρ των 30 θέσεων τουκαικυρίως σεσχέσημετηδεσμευτικότηταπροηγούμε­ νων αποφάσεωντουδικαστηρίου. (Βλ., επίσης,Graham Thomas Reece ν. "ΕΣΤΙΑ" ΑνώνυμοςΑσφαλιστική & Αντασφαλιστική Εταιρεία

(1990)1Α.ΑΛ. 695* ΠρόεδροςτηςΛημοχρατίαςν. Βου­ λής τωνΑντιπροσώπων, (Αναφορά Αρ.4/90 - ενδιάμεση απόφαση 35 -16/11/1990, (Ολομέλειας).) Αναγνώρισεο κ. Πολυβίουότι ηνομολογία τουΑνωτάτου Δι­ καστηρίου, σε σχέση με το επανάνοιγμα επιφυλαχθείσας απόφα­ σης,δενπαρέχειευθέωςέρεισμαστοαίτημα.Δικαιολογείται,όμως, 40 εφόσον πρόκειταιγιατησύμφυτηεξουσίατουδικαστηρίου,ηεπέ­ κταση της δυνατότητας επανανοίγματος υπόθεσης στην οποία η απόφαση επιφυλάχθηκε, όπου,όπως στην προκείμενηπερίπτωση, εγείρονται σπουδαίαπολιτειακάζητήματα,γιαταοποίαο Γενικός 56 1 Α.Α.Δ. Μαυρογένη ν. Βουλήςχ.ά. (Αρ.1) Πικής, Π. Εισαγγελέας επιθυμεί να αναπτύξειπρόσθετη επιχειρηματολογία. Πρόκειται,ουσιαστικά,όπωςσυνοψίζονται οιεισηγήσειςτου,για θέμαδικονομικής υφής,γιατοοποίοδεν μπορεί να ισχύσουν αυ­ στηροί κανόνες. 5 Οι δικηγόροι των άλλων καθ' ων ηαίτησηυποστήριξαν τοαί­ τημα. Ο κ. Κληρίδης υπέβαλεότι ηπαράλληληπροβολή των δύοαι10 τημάτωντουΓενικούΕισαγγελέαείναιαντινομική,γιατολόγοότι, ούτε ο Γενικός Εισαγγελέας, ούτε οποιοσδήποτε άλλος μπορείνα εμφανιστεί στην ίδια διαδικασίαυπό διπλή ιδιότητα. Η ταύτιση τουμε ένααπότους διαδίκουςκαιηεκπροσώπηση τουστη διαδι­ κασίααποκλείει τηδυνατότηταναεμφανιστεί ως φίλος τουδικα15 στηρίου. Ωςπροςτοεπανάνοιγματης υπόθεσης,υποστήριξεότι αυτό τοοποίο ουσιαστικά επιδιώκεται είναι ηεπανακρόαση της υπόθεσηςκαιη παροχήδεύτερης ευκαιρίαςστο διάδικοτον οποίο εκπροσωπεί ο Γενικός Εισαγγελέας ναακουστεί στηνυπόθεση. 20 25 30 35 40 Αφούεξετάσαμε ταεπίδικαθέματα,καταλήγουμεότιηαίτηση πρέπεινααπορριφθεί,γιατουςλόγους πουεπεξηγούνται παρα­ κάτω:1. Όπως διαπιστώνεταιστην απόφαση μαςτης 8ης Δεκεμβρίου,1995,ηυποβολήκαιτοπλαίσιοτηςεκδίκασης εκλογικής αίτησηςδιέπονταιαπότοΔιαδικαστικόΚανονισμό. Οιδια­ δικαστικοί κανονισμοί σ' αυτή,όπωςκαι σ* όλες τιςδιαδι­ κασίες,θεσμοθετούν τουςκανόνεςγιατην άσκησητης δικα­ στικής εξουσίας. Στηναπουσίατους,δεθαυπήρχεσταθερό πλαίσιο άσκησης της δικαστικήςλειτουργίας· ηάσκησητης θα επαφιότανστηβούληση των δικαστών πουεπιλαμβάνο­ νται τηςκάθευπόθεσης,μεαντίκτυποτην αβεβαιότηταστην πορείααπονομήςτηςδικαιοσύνης. Ητήρησητωνδικονομι­ κών κανόνων ενέχει μεγάλη σημασία γιατηναπρόσκοπτη απονομήτηςδικαιοσύνης. Το αντικείμενο τηςεκλογικής αίτησης, όπως επισημάναμε στηναπόφαση μαςτης8ηςΔεκεμβρίου, 1995,είναιη εγκυρό­ τητατης εκλογής τουκ. Κατσαμπά στο βουλευτικό αξίωμα. Επίκεντρο της αντιδικίαςείναι ησυνταγματικότητα τουΝ. 95/86,κρινόμενουυπότοπρίσματηςαπόφασηςτου Ανωτά­ τουΔικαστηρίου στηνAngelides v.PetaandOthers, (ανω­ τέρω). 57 Πικής, Π. Μαυρογένη ν. Βουλής κ.ά. (Αρ. 1)

(1996)Στο επίμαχοθέμα,οι διάδικοι,περιλαμβανομένουτουΕφό­ ρου Αναπληρωματικής Εκλογής, είχαν την ευκαιρία να ακουστούν και-ν' αναπτύξουντις θέσεις τους στο πλαίσιο τηςδίκης. 5

1. Στηναπόφασημαςτης 8ηςΔεκεμβρίου, 1995,διαπιστώνεται ότιηαποστασιοποίησηπροσώπουαπότηναντιδικίααποτε­ λεί μίααπότιςβασικέςπροϋποθέσεις γιατηνπαροχή ευκαι­ ρίαςσετρίτοναακουστείωςφίλοςτουδικαστηρίου (amicus curiae). ΣτηναπόφασηTheodosiadou, (ανωτέρω),τηνοποία 10 ο κ. Πολυβίου επικαλέστηκε για στήριξη του αιτήματοςνα παρασχεθεί η ευκαιρίαστο Γενικό Εισαγγελέα ν' ακουστεί ως φίλος τουδικαστηρίου,ρητάαναφέρεταιότι ηανάμειξη στηδιαφοράαποτελείκαιγιατο Γενικό Εισαγγελέα κώλυμα να εμφανιστεί υπό την ιδιότητα αυτή. Το ακόλουθο από- 15 σπασμααπότη Theodosiadouείναι καθοριστικό γιατηλύ­ σητουζητήματος- (σελ. 186, 187):"Though the jurisdiction to hear someone other than the parties appears to have been originally confined to 20 disinterested bystanders, anexception was made in thecaseof the Attorney-General because of his constitutional position explainedabove. But inthecaseof theAttorney-General too he must have no direct interest in the immediate outcome of the judicial cause, as may be the casewhere the rights of the 25 Stateasacorporate entity areatissue. Inthatcasehecan only beheard as alegalrepresentative oftheState." Ελληνική μετάΦοαση: 30 ("Παρόλο πουηδικαιοδοσίαναακουστείκάποιοςάλλος απότουςδιαδίκουςφαίνεταιαρχικάναπεριοριζότανσε μη ενδιαφερομένους τρίτους,γινότανεξαίρεσηστην περίπτωση του Γενικού Εισαγγελέα λόγω τηςσυνταγματικήςτουθέσης όπωςεξηγείταιπιοπάνω. ΑλλάκαιστηνπερίπτωσητουΓε- 35 νικού Εισαγγελέα επίσης αυτόςδενπρέπειναέχει άμεσοεν­ διαφέρον στο αποτέλεσμα της δικαστικής υπόθεσης, όπως μπορείνα είναιηπερίπτωσηόπουταδικαιώματατηςΠολι­ τείαςωςσυλλογική οντότητααποτελούνεπίδικαθέματα. Σ' εκείνη την περίπτωση ο Γενικός Εισαγγελέας μπορεί να 40 ακουστεί μόνοωςνομικός εκπρόσωποςτηςΠολιτείας.**) Στην προκείμενη περίπτωση,ο Γενικός Εισαγγελέας εκπροσω­ πείτονΈφοροΑναπληρωματικής Εκλογής,πολιτειακόόργανο 58 1 Λ.Α.Δ. Μαυρογένη ν. Βουλής κ.ά. (Αρ. 1) Πικής, Π. στοοποίοεναποτίθεταιη εξουσία,η άσκησητηςοποίας απολήγουσα στην εκλογήτου κ. Κατσαμπάστο βουλευτικό αξίωμα αμφισβητείταικαιαποτελείτοεπίδικοθέματηςεκλογικής αίτη­ σης. 5 10 15 20 25 30 35 40
2. Η σπουδαιότητα τουθέματοςτοοποίοκρίνεταιδεμεταβάλ­ λει, όπως υποδεικνύεται στην απόφασημαςτης 8ηςΔεκεμ­ βρίου, 1995,τουςκανόνεςτηςδιαδικασίας,ούτεμετατοπίζει τις παραμέτρουςτης αντιδικίας.Ησοβαρότητα τηςυπόθεσηςδεναποτελεί παράγοντα ο οποίος διαφοροποιεί την αντιμετώπισητης. Η υποβολήτουαιτήματοςαπότο ΓενικόΕισαγγελέα δεντον αποταυτίζει από την ιδιότητα του ως δικηγόρου ενός των διαδίκων - τουΕφόρου Αναπληρωματικής Εκλογής,την απόφασητουοποίουυπερασπίζεται. Τογεγονός ότι οδικη­ γόροςενόςτωνδιαδίκωνείναιοΓενικός Εισαγγελέας,δεμε­ ταβάλλειτηφύσητουαιτήματοςήτιςαρχέςπουδιέπουντην άσκησητης εξουσίας μας. Ούτε έγινετέτοια εισήγηση,πρέπει να διευκρινίσουμε, εκμέρους του Γενικού Εισαγγελέα. Αν γινόταν, θαπροσέκρουε στην αρχήτης ισότηταςτωνδια­ δίκωνενώπιοντηςΔικαιοσύνης,ηοποίακατοχυρώνεταιστο Αρθρο28.1 του Συντάγματος.
3. Οισυμφυείς εξουσίεςτου δικαστηρίου συναρτώνται με τη διασφάλισητουχαρακτήρατουωςτουφορέααπονομήςτης δικαιοσύνης - (βλ.BremerVulkan v.South IndiaShipping [1981]1 AllE.R.289,295(απόφασητουΛόρδουDiplock)και CorbyDCv.Hoist& Co. Ltd. [1985] 1 AH E.R. 321).Αποτελούν (οι συμφυείς εξουσίες)τους εφεδρικούς κανόνεςγια τη διασφάλιση της λειτουργικότητας του δικαστηρίου και τηνεκπλήρωσητηςαποστολήςτουνααπονέμειτοδίκαιοεις πάντας σύμφωνα μετο Σύνταγμακαι τους νόμους. Ακόμα παρέχεται εξουσία ναπεριστέλλει κατάχρησητωνδιαδικασιών,όπουηχρήσητουςδενπροάγειτουςσκοπούςγιατους οποίους παρέχονται- (βλ.ΑίτησηAM. Αρχιεπισκόπου Κύ­ πρου κ.κ. Χρυσοστόμου (Αρ.2),

(1993)1Α.Α.Δ.248 καιΑίTflflfl μερέλλα ΤζεννάΟΟ (Αρ4),

(1993)1Α.Α.Δ. 356). Η εξουσία τουδικαστηρίουνάρυθμίζειτη διαδικασία ενώπιον του, αναγόμενηστις συμφυείς εξουσίεςτουδικαστηρίου,δεν αποτελεί μέσο,ούτεπαρέχειευχέρειααπόκλισηςή παράκαμ­ ψηςτωνδικονομικώνκανόνων. Ηδιεξαγωγήτηςδίκηςσύμ­ φωνα μετους θεσμοθετημένους κανόνες αποτελεί το πρω­ ταρχικόκαθήκοντουδικαστηρίου. 59 Πικής, Π. Μαυρογένη ν. Βουλής κ.ά. (Αρ.1)

(1996)Όπως τονίζεται στηνAbse v.Smith[1986] 1 AllE.R. 350,ο καθορισμός τωνδιαδικασιών γιατην πρόσφορη απονομή τηςδικαιοσύνης ανάγεταιστηΔικαστική Εξουσία ωςσυλλο­ γικό (κολλεγιακό) σώμα (collegiatebody). Η τήρηση τωνθε­ σμοθετημένων διαδικασιών ενέχει μεγάλη σημασία, όπως 5 υποδεικνύεται στην ίδιααπόφαση,για την απονομήτης δι­ καιοσύνης. Ηεκτωνπροτέρων γνώση τηςπρακτικήςκαι διαδικασιώντουδικαστηρίου,καιγενικάηπροκαθορισμένη πορεία της δικαιοσύνης, ώστεοκάθεδιάδικοςνα μπορείμε βεβαιότηταναετοιμάζεικαιναπαρουσιάζειτηνυπόθεσητου 10 ενώπιον του δικαστηρίου, είναι ύψιστης σπουδαιότηταςγια την εύρυθμηαπονομήτης δικαιοσύνης. 5. Η επιφύλαξηδικαστικήςαπόφασης δεναποτελεί στάδιοτης διαδικασίας. Όπωςεπισημαίνεται στηΔημοκρατίαν. Ηρα- 15 κλέους(Αρ.1),

(1994)2 Α.Α.Δ. 213, ηέκδοση της δικαστικής απόφασης αποτελεί καθήκον τουδικαστηρίου μόλις αυτό καταλήξει στην ετυμηγορία του. Το επανάνοιγμα υπόθεσης, στην οποία ηαπόφασηέχει επιφυλαχθεί, μπορεί να διατα­ χθεί μόνο εφόσον τοδικαστήριο διαπιστώσει ότιαυτό επι- 20 βάλλει το συμφέρον τηςδικαιοσύνης, λόγω γεγονότων τα οποία προέκυψαν μετά την επιφύλαξη της απόφασης - (βλ. Δημοκρατία ν.Σαμψών

(1991)1 Α.Α.Δ.848* Παπαϊωάννου και Αλλοι ν.Δημοκρατίας

(1991)3Α.Α.Δ.659' Ορφανίδης κ.ά. ν.Δημοκρατίας (Υποθέσεις Αρ.416/88 και445/88 - 25 14/2/92)-καιΣυμεωνίδον καιΑλλοιν. Δημοκρατίας (Αρ. 1)

(1993)3Α.Α.Δ. 165.Βλ.,επίσης,Payiatas v.Republic(\9S4) 3 C.L.R. 1239,1245).Ηεπιθυμία διαδίκουνα προβάλει πε­ ραιτέρω επιχειρηματολογία προς στήριξη τωνθέσεωντου, στην ουσία απολήγει στην επανακρόαση τηςυπόθεσης και 30 τηνπαροχήδεύτερης ευκαιρίαςστοδιάδικον* αναπτύξειτην υπόθεση του. Ηπαροχήδεύτερης ευκαιρίας στο διάδικον' ακουστεί πλήττει τοθεμέλιο των κανόνων απονομής τηςδι­ καιοσύνης, που συναρτά την τελεσιδικία μετο κλείσιμο της υπόθεσης των αντιδίκων. 35 Στην προκείμενη περίπτωση, ταεπίδικα θέματα προσδιορί­ στηκαν εξ'αρχήςμε μεγάληακρίβεια. Τοαίτημαγια επανά­ νοιγμα της υπόθεσης δεσυναρτάται μεοποιαδήποτενέαγε­ γονότα,αλλά μετην επιθυμία ενός τωνδιαδίκωνναπροβά- 40 λει περαιτέρω επιχειρηματολογία υπέρτων θέσεων του,αί­ τημαπουδενμπορεί ναγίνει δεκτόγιατους λόγους που εξη­ γήθηκαν. 60 1 Α.Α.Δ. 5 Μαυρογένη ν. Βουλήςκ.ό. (Αρ. 1) ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ,Δ.: Γιατους λόγους που εξέθεσα στη δικήμου απόφαση, 8.12.95, στην αίτηση που αφορούσε παρόμοιοαίτημα ομάδας βουλευτών των κομμάτωνΔΗΣΥ καιΔΗΚΟ,πουδεν θα επαναλάβω για οικονομία του παρόντος κειμένου, κρίνω πως η υπό συζήτηση αίτηση του Γενικού Εισαγγελέα είναι αποδεκτή. Προσθέτωμόνολίγεςγραμμές. Τοαίτημα του Γενικού Εισαγγελέα,όπωςέχειδιατυπωθείενώ­ πιον μαςκατάτηναγόρευσητουκ.Πολυβίου,είναιγιαεπανάληψη 10 τηςσυζήτησηςτηςκυρίωςεκλογικήςαίτησης,γιαναμπορέσει ο Γε­ νικός Εισαγγελέαςναεκθέσειτιςαπόψειςτουεπίτουσοβαρού εν­ δεχομένου το Ανώτατο Δικαστήριο ναανατρέψειτην ετυμηγορία τουστηνυπόθεσηΑγγελίδηςν.Πέτακ,α.

(1988)1 Α.Α.Δ.173,όπου εκρίθηότι ηεπίμαχηδιάταξητουΑρθρου 3

(2)τουπερίΠληρώσε­ ι5 ως Κενωθείσης Βουλευτικής Έδρας Νόμουτου 1986 (Ν.85/86) δεν προσκρούειστις πρόνοιεςτουΑρθρου66.2 τουΣυντάγματος. Ο Γενικός Εισαγγελέας,πουεμφανίζεταιστηνκυρίωςεκλογική αίτησηεκμέρουςτουΕφόρουΑναπληρωματικήςΕκλογής,εδήλω20 σεκαθαράενώπιον μαςπωςέδωσεοδηγίεςσεδικηγόροτηςΔημο­ κρατίας νατον εκπροσωπήσει στηδιαδικασίαγιανα υποστηρίξει απλώς ότι ηεκλογικήαίτησηήταναβάσιμη,εφόσον τονομικότης στήριγμα αποτέλεσε το αντικείμενο της τελεσίδικης ετυμηγορίας του Ανωτάτου Δικαστηρίου, ως Εκλογοδικείου, στην πιο πάνω 25 υπόθεση (Αγγελίδης ν. Πέτα). Εδέχθη επίσης πως ηαπόμέρους τουαρχικήαξιολόγηση τηςσοβαρότηταςτηςκυρίως εκλογικήςαί­ τησης ήτανεσφαλμένη. Γι' αυτόκαιζητά απότο Ανώτατο Δικα­ στήριο,τώραπουβλέπει τηνυπόθεσηστην ορθήτηςδιάσταση,να επιχειρηματολογήσει παραπέραοίδιοςπάνωσεζητήματαύψιστης 30 πολιτειακήςσημασίας,καικυρίωςγια τις επιπτώσεις πουθαέχει στηνόμιμησυγκρότησητηςΒουλήςτωνΑντιπροσώπων ενδεχόμε­ νηανατροπή απότοΑνώτατο Δικαστήριοτηςαπόφασηςτουστην υπόθεσηΑγγελίδηςν.Πέτα. 35 Προσωπικά,δενβλέπωκανένααπαγορευτικόδικονομικό εμπό­ διοστηναίτησητουΓενικούΕισαγγελέα. Στησφαίρατουδημοσίου δικαίουτοΑνώτατο Δικαστήριοδιατηρείπάντοτετηνευχέρειασυ­ ζήτησηςτηςυπόθεσηςμέχριςότουτοίδιοκρίνειότι ολοκληρώθηκε ηέρευνατου,έστωκαιανη απόφασηέχειστομεταξύεπιφυλαχθεί. 40 Αυτήη αρχήέχειυιοθετηθείκαιεφαρμόζεταιόταντοίδιοτοΔικα­ στήριο κρίνει πως το επανάνοιγματης υπόθεσης για την ολοκλή­ ρωσητηςσυζήτησηςεπιβάλλεται.Δεδομένουότι,στοντομέατουδη­ μοσίουδικαίουτοΑνώτατοΔικαστήριοδιατηρείαυτήτηνευχέρεια καιενόψειτωνβασανιστικώνπροβληματισμώνπουέχω,όπωςτους 61 Μαυρογένη ν. Βουλής κ.ά. (Αρ. 1)

(1996)εκφράζωστην απόφασημουτης8.12.95, ακόμη καιανδενγινόταν τοπαρόναίτηματουΓενικούΕισαγγελέα θατονκαλούσαοίδιοςνα μεβοηθήσει, μεπαραπέραεπιχειρηματολογία,γιατη μόρφωσητελι­ κήςάποψηςεπίτηςκυρίως εκλογικής αιτήσεως. Καιστην προσέγ­ γισημουαυτή εκτόςαπόταστοιχείαπουσυνηγορούν υπέρτηςαπο- 5 δοχής του αιτήματοςτου ασφαλώς προσμετρά καιηφύσητουλει­ τουργήματοςτου Γενικού Εισαγγελέα τηςΔημοκρατίαςωςαξιωμα­ τούχου τηςπολιτείας μετις αρμοδιότητες,εξουσίεςκαι καθήκοντα πουδίδει σεαυτόντο Σύνταγματης ΚυπριακήςΔημοκρατίας. 10 ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ, Δ.: Μετάτοπέραςτηςδιαδικασίαςκαιτηνεπι­ φύλαξη της απόφασηςο Γενικός Εισαγγελέας υπέβαλε αίτησηγια περαιτέρω επιχειρηματολογία επί ωρισμένων πτυχών της υπόθε­ σης. Ηπλειοψηφία των μελών του Δικαστηρίου έχει αποφασίσει να απορρίψει τηναίτηση. Έχωδιαφορετικήγνώμηκαιπροσωπι- 15 κάθαεπέτρεπατηναίτησητουΓενικού Εισαγγελέα. Παράταστε­ νάδικονομικά περιθώριαπουυπάρχουν, πιστεύω ότιπαρέχεταιη δυνατότηταγιαθετικήαντιμετώπιση τουαιτήματος. Δεν παραγνωρίζωότι στηνυπόθεσηΔημοκρατίαν.ΝίκουΣαμ- 20 νών

(1991)1 Α.Α.Δ.848, το Ανώτατο Δικαστήριο κατέληξε ότι το επανάνοιγμα έφεσης μπορεί να διαταχθεί μόνο στην περίπτωση πουτο ίδιο τοΔικαστήριο κρίνει ότι αυτόεπιβάλλεται γιατοσυμ­ φέροντηςδικαιοσύνης,ενόψειγεγονότων ταοποίαπροέκυψανμε­ τά την επιφύλαξη της απόφασης. Είναι επίσης γεγονός ότι στην 25 παρούσαυπόθεση δενυπάρχουντέτοιανέαγεγονότα. Δενσυμφω­ νώ ότι οι ενδιάμεσες αποφάσειςτουΔικαστηρίου στηναίτησητων Βουλευτών του Δημοκρατικού Κόμματος και του Δημοκρατικού Συναγερμού συνιστούν δικονομική εξέλιξη πουεξομοιώνονται με τηνύπαρξηνέων γεγονότων. Εξάλλου θαπρέπεινασημειωθεί ότι 30 ο ευπαίδευτος Γενικός Εισαγγελέας είχε πληροφορήσει το Δικα­ στήριο περί της προθέσεως τουνα υποβάλει σχετική αίτηση,πριν ακόμαακουστεί ηαίτησητωνβουλευτών τωνδύοκομμάτων. Όμως στην παρούσα υπόθεση, αντίθετα με την υπόθεση Σαμ- 35 Vwv, η επιχειρηματολογία δεν φαίνεται να έχει αναπτυχθεί εξα­ ντλητικά ενώπιον μας. Ηπιο πάνωθέσηεπιβεβαιώνεται καιαπό τογεγονός ότι ένατουλάχιστον μέλοςτουΔικαστηρίου,οαδελφός Δικαστής Αρτεμίδης, εξέφρασε σε δύο περιπτώσεις, σήμερα και στις 8.12.1995,έντονο προβληματισμό. Συμμερίζομαι την αγωνία 40 τουκαιθαήθελαναεκφράσωτηνανάγκη πουκαιεγώαισθάνομαι για περαιτέρωανάλυσηπτυχώντουθέματοςπουδενέχουνκανθι­ γεί,πρινκαταλήξω στηδιαμόρφωσητηςτελικής μου γνώμης. 62 ^ I 1 ΑΛ.Δ. Μαυρογένηv. Βουλής κ.ά. (Αρ.1) Νιχολαΐόης,Δ. Πέραντούτου,τοΔικαστήριο θαμπορούσεκαιμεβάσητη συμ­ φυήτουεξουσία ναεπιτρέψει την περαιτέρω επιχειρηματολογία. Οιδιαδικαστικοίκανόνεςτίθενταιγιαναρυθμίζουντη διαδικασία καιηχρησιμότητατουςείναικαθαράπρακτική.Οιδικονομικοίκα5 νόνες δεν αποτελούν αυτοσκοπό. Στησυγκεκριμένη περίπτωση εξυπηρετούν τηνανάγκηγιασυμπλήρωση τηςδιαδικασίαςμέσασε εύλογα χρονικά πλαίσια. Είμαι της γνώμης ότιηδιαδικασίαδεν μπορείναέχειστεγανά. Βασικός λόγοςτηςρύθμισης τηςενώπιον των Δικαστηρίων διαδικασίαςείναι ηαποφυγή σπατάληςχρόνου 10 καιηχωρίςκαθυστέρησηαπονομήτηςδικαιοσύνης. Όμωςθαπρέ­ πει σε κάθεπερίπτωση ηκαθυστέρηση στηδιαδικασία ναεξετάζε­ ται σεσχέση μεόλους τους παράγοντες,τιςπεριστάσεις καιτις αναγκαιότητες της συγκεκριμένης διαδικασίας καιναζυγίζεται ανάλογα.Νομίζωότι ηδικαιοσύνηδεν εξυπηρετείται αν παραλει15 φθείηεξέταση τόσο σοβαρώνπτυχώντηςυπόθεσηςπουγιαοιον­ δήποτελόγοδεναναπτύχθηκανενώπιον τουΔικαστηρίουκατάτη διαδικασίαμεαποτέλεσμαναπαραμείνουνχωρίςανάλυση. Ταπιοπάνωαποκτούνπιστεύω μεγαλύτερη σημασίακαιλόγω 20 των διαφορώνπουυπάρχουνμεταξύτουεξεταστικού συστήματος που ακολουθείται στοΔιοικητικό καιΣυνταγματικό Δίκαιο και στο κατ* αντιμωλίαν σύστημα που χρησιμοποιείται γιατη λύση τωνδιαφορώνμεταξύιδιωτών. Παρόλονπουδενθαήθελαναεπε­ κταθώ στις διαφορές των δύο συστημάτων πιστεύω ότιστηνπα25 ρούσαυπόθεση τοέργο μαςδενεξαντλείται στηδιάγνωση τωνδι­ καιωμάτων των συγκεκριμένων διαδίκων,αλλάπροχωράσεαπό­ φασηεπίθεμάτωνπουάπτονταιτουπολιτειακούμαςσυστήματος. Δεν θαπρέπει μέσαστην όλη εξέταση του θέματοςνα μας δια30 φεύγεικαιηφύσητουλειτουργήματος τουΓενικού Εισαγγελέατης Δημοκρατίαςμέσασταπλαίσιατωνεξουσιών πουτουπαρέχονται από τοΣύνταγμα. Βέβαιαο Γενικός Εισαγγελέας σαν δικηγόρος τουκαθ'ουηαίτηση2είναι μέρος τηςδιαδικασίαςκαιδενμπορεί να έχειπερισσότερα δικαιώματααπότουςάλλους διάδικους.Ού35 τεεξάλλουμπορείναπαρουσιάζεταιτόσοσανδικηγόροςδιάδικου, όσοκαισανφίλοςτουΔικαστηρίου. Όπωςσωστάέχειλεχθείστην υπόθεση Theodosiadouand Others v. The Republic

(1985)3 C.LR. 178,διάδικος μεάμεσο συμφέρον στο αποτέλεσμα τηςεπί­ δικηςδιαφοράςδεν μπορείναακουστεί σανφίλος τουΔικαστηρί40 ου(amicuscuriae). Στηνπαρούσαυπόθεσηο Γενικός Εισαγγελέας δεν μπορείναθεωρηθεί αρκετάαποστασιοποιημένος γιαναακου­ στείσανανεξάρτητοςπαράγωντηςδιαδικασίας,αλλάθαμπορού­ σε ναακουστεί επιχειρηματολογώντας περαιτέρω ως δικηγόρος ενός τωνδιαδίκων. 63 Μαυρογένη ν. Βουλής κ.ά. (Αρ. 1)

(1996)Στοσημείο αυτόθαήθελαναεξηγήσωτηδιαφοροποίησητηςθέ­ σης μου στην παρούσααίτησημετην απόφασηαπόρριψηςτηςαί­ τησης τ(ονβουλευτών τωνδύοκομμάτωνγιασυμμετοχή στηδιαδι­ κασία. ΗπαρούσααίτησηέγινεαπότονΓενικόΕισαγγελέαοοποί­ ος εκπροσωπεί συγκεκριμένο διάδικοκαισυνεπώς μετέχει ήδη στη διαδικασία,αντίθεταμετουςβουλευτέςτωνδύοκομμάτωνπουδεν είχαναυτήτηνιδιότητα. 5 Συνοψίζοντας, λαμβάνοντας υπόψη τις τεράστιες συνέπειες που πιθανόννα προκύψουν από οποιανδήποτεαπόφασητουΔι- 10 καστηρίου και τηδιαπίστωση μουότι δεν έχουν καλυφθεί όλες οι πτυχέςτηςυπόθεσης,θακαλωσόριζαπροσωπικάόσηπερισσότερη βοήθειαθαμπορούσεναδοθείστοΔικαστήριο επίτων εγερθέντων θεμάτων,όχι μόνοαπότονΓενικό Εισαγγελέααλλάκαιαπότονδι­ κηγόρο οιουδήποτε άλλου διάδικου. Γιαόλους τους πιοπάνωλό- 15 γους θαεπέτρεπατηναίτηση. ΝΙΚΟΛΑΟΥ,Δ.: Ηαίτησηδενμπορείναεπιτύχει.Πρόνοιαγια το επιχειρούμενο επανάνοιγμα υπόθεσης - γιατί αυτό είναι που επιχειρείται μεό,τιδιαζευκτικάπροβάλλεται-δενυπάρχειστονπε- 20 ρί Εκλογής Μελώντης Βουλής τωνΑντιπροσώπων (Εκλογικαί Αι­ τήσεις),Διαδικαστικό Κανονισμό του 1981,αλλάούτεκαιστονδυ­ νάμει του Κανονισμού 25 δι' αναφοράς υιοθετηθένταπερί Πολιτι­ κήςΔικονομίας Διαδικαστικό Κανονισμό,πουπροορίζεταινακα­ λύψειζητήματαγια ταοποίαδενυπάρχει ρητήδιάταξη στον πρώ- 25 το. Το Δικαστήριο διατηρεί βέβαιασύμφυτη προς τούτο εξουσία. Αλλάόπουτο επανάνοιγμαδεναποτελείεξέλιξηπροερχόμενηαπό το ίδιο το Δικαστήριο, η εξουσία ασκείται,όπως φαίνεταιαπότη νομολογία,σεμόνομιαεξαιρετικήπερίπτωση. Καθώςλέχθηκεστην υπόθεσηΔημοκρατία ν.Σαμψών(\99\)1 Α.ΑΑ 848 (στησελ. 849): 30 'Το επανάνοιγματης έφεσης μπορεί ναδιαταχθείαπότοΕφε­ τείο μόνο στην περίπτωσηπουτο ίδιοτοΔικαστήριο κρίνει ότι αυτόεπιβάλλεταιγιατοσυμφέροντηςδικαιοσύνηςενόψει γεγο­ νότων ταοποίαπροέκυψανμετάτηνεπιφύλαξητηςαπόφασης." 35 Αυτήηπροσέγγιση ακολουθήθηκεαπότηνΟλομέλεια καιστιςυπο­ θέσεις Παπαϊωάννον και Άλλοι (Αρ. 1) ν. Δημοκρατίας

(1991)3 Α.Α.Δ. 659, Ορφανίδης και Αλλοι ν. Δημοκρατίας (υποθ. αρ. 416/88, 455/88) ημερομηνίας 14 Φεβρουαρίου 1992, Συμεωνιδου 40 και Άλλοι ν.Δημοκρατίας (Αρ.1),

(1993)3Α.Α.Δ. 165 καιΔημο­ κρατία ν. Ηρακλέους Ν.Έ. 286, ημερ. 19 Δεκεμβρίου 1994. Στην προκείμενη περίπτωση δεν συντρέχει ητεθείσα προϋπόθεσηγεγο­ νότων ακολούθωςπροκυψάντων. 64 1 AJV.A. Μαυρογένη v. Βουλήςκ.ά. (Αρ. 1) Νικολάου, Δ. 20 Σεό,τι όμως αφοράτις ανάγκεςτου ιδίουτουΔικαστηρίου - σε εξειδικεύσεις δενθαεπεκταθώεδώ-ναακούσει περαιτέρωώστεκα­ λύτερα να απονείμει δικαιοσύνη, η δυνατότητα επανανοίγματος, μετάτην επιφύλαξηαπόφασης,παραμένειαπεριόριστη. Ορθάήταν που ο συνήγορος του αιτητη στην κύρια αίτηση,κ. Χρ. Κληρίδης, δεν την αμφισβήτησε. Αλλάανκανείς χρειαζόταν αυθεντία, είναι νομίζω αρκετήη αναφοράστηνυπόθεσηΚωνσταντινίδηςv.Α.Η.Κ.

(1982)3Α.Α.Δ. 805, στην οποίακαταδεικνύεται εναργέστατα καιη εμβέλεια που μπορεί να προσλάβει το εγχείρημα Εκεί, μετά την επιφύλαξη τηςαπόφασης, ηΟλομέλειαθεώρησε, μεδικήτηςπρω­ τοβουλία, αναγκαίο το επανάνοιγμα της υπόθεσης και κατ' ακολουθίαν ζήτησε, αναφορικά με ένα επίδικο θέμα, την περαιτέρω επιχειρηματολογία όπωςκαι,αναφορικάμεάλλο επίδικοθέμα,την προσαγωγή πρόσθετου υλικού - μαρτυρίας - και συνακόλουθης επιχειρηματολογίας. Μα και εντελώς πρόσφατα, σε αίτηση για αναθεώρηση αγωγής Ναυτοδικείου, η Ολομέλεια (Πικής, Π., Πα­ παδόπουλος,Δ.,Χατζητσαγγάρης Δ.,Φ.Νικολαΐδης,Δ.,καιΝικο­ λάου,Δ.) έδοχιε, μεδικήτηςπρωτοβουλία, οδηγίες για επανάνοιγ­ ματηςυπόθεσης μεπροοπτικήναακουστούν ταμέρηπεραιτέρω σε σχέσημετις επιδιωκόμενες θεραπείες. 25 Διατηρείται λοιπόν, σε ό,τι αφοράτο ίδιο τοΔικαστήριο, η δυ­ νατότηταεπανανοίγματος μέχρι τηνέκδοσητελικής απόφασης. Το ποια στην παρούσαυπόθεση μπορεί ναείναι ηεξέλιξηπαραμένει, όπωςκαιαλλού, ανοικτό. 5 10 15 Ηαίτηση απορρίπτεται. Καμιάδιαταγή για έξοδα. Η αίτησηαπορρίπτεταικατά πλειοψηφία. 30 65