(1996)21 Μαΐου,1996 [ΠΙΚΗΣ,Π., ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ, ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΗΣ,Δ/στές] ΚΥΡΙΑΚΗ ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗ ΚΑΙ ΑΛΛΗ, Εφεσείουσες- Εναγόμενες ν. ΓΕΝΙΚΟΥ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑΤΗΣΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, Εφεσίβλητου- Ενάγοντα. (Πολιτική ΈφεσηΑρ. 8848) Κώλυμα — Κώλυμα εξ υποσχέσεως(promissoryestoppel)—Προϋποθέ σειςδημιουργίας. Μαρτυρία — Δικογραφία,δεν αποτελείμαρτυρία, αλλά επενεργείστον προσδιορισμότωνεπιδίκωνθεμάτων. 5 Πολιτική δικονομία — Δικόγραφα — Υπεράσπιση— Ισχυρισμοίστην υπεράσπιση,δελαμβάνονται υπόψηκατά τηνέκδοσηαπόφασηςκατό πιν απόδειξηςτηςυπόθεσηςτουενάγοντα στηναπουσίατονεναγόμε νου. 10 Μεσύσταση της Κυβέρνησης της ΚυπριακήςΔημοκρατίας,η Πα γκόσμιαΟργάνωσηΥγείαςπαραχώρησευποτροφίαστηνεφεσείουσαεναγόμενη 1 γιασπουδέςστηνορθοπτικήστο εξωτερικό. Ήταν όρος τηςσυμφωνίας,ότι μετάτοπέραςτωνσπουδώντηςθαεπέστοεφεγια 15 ναεργαστεί στην Κύπρο,διαφορετικάθα ευθύνετοναπληρώσει απο ζημιώσεις. Η εφεσείουσα -εναγομένη2εγγυήθηκετηνεκπλήρωσητων συμβατικώνυποχρεώσεωντηςεφεσείουσας-εναγομένης 1. Η ΚυπριακήΔημοκρατίαμεαγωγήτηςεναντίοντωνεφεσειουσών 20 -εναγομένων,διεκδίκησε αποζημιώσεις, επειδήηεφεσείουσα - εναγό μενηΙδενεπέστρεψε στην Κύπρογιαναεργαστεί. Μετάαπόαλλεπάλληλες αναβολέςκαιαφούκατάτηνημερομηνία πουηυπόθεσηήτανορισμένηγιααπόδειξηδενεμφανίστηκαν ούτεοι 25 εφεσείουσες - εναγόμενεςούτεοδικηγόροςτους,τοΔικαστήριο,αφού άκουσεμαρτυρίακαταδίκασετιςεφεσείσυσες-εναγόμενεςσεαποζη530 ,Η^··' 1Α.Α.Δ. Μαυρομιχάλη χ.ά.ν.Γεν.Eta.τηςΔημοκρατίας μιώσεις. 5 * 10 Μεέφεσητους,οι εφεσείουσες- εναγόμενες προσέβαλαντηναπό φασηεπικαλούμενεςεξυποσχέσεωςκώλυμα(promissoryestoppel)που κατάτους ισχυρισμούς τουςπροέκυψεαπότηνπαράλειψητωνεφεσιβλήτων-εναγόντωννααπαντήσουνσεεπιστολήτηςεφεσείουσας -ενα γομένης 1 γιααναστολήτης υποχρέωσης τηςναεπιστρέψεικαιεργα στεί στην Κύπρο λόγωσοβαρώνοικογενειακών λόγων. Αλλοιλόγοι ακύρωσηςπουπρότεινανήταναφ'ενόςηέκδοσηαπόφασηςενώηαγωγήήτανορισμένη γιααπόδειξηκαιόχι ακρόασηκαιαφ' ετέρουότι η απόφασηεκδόθηκεανεξάρτητααπότους ισχυρισμούς που προβάλλο ντανστηνυπεράσπιση. Αποφασίστηκεότι: 15 20 25 30 35
(1)Δενπροέκυπτεεξυποσχέσεως κώλυμα Μπορείναπροκύψειμόνο απόσαφείςκαιθετικέςπαραστάσειςοιοποίεςγίνονταιαπότοπρό σωποπροςτο οποίοοφείλετο ησυμβατικήυποχρέωση,ωςαποτέ λεσματων οποίωνο οφειλέτης βασιζόμενος σ' αυτέςαναπροσαρμόζει τη συμπεριφορά του επί τουπροκειμένου με τρόποπουθα ήταν άδικοσε μεταγενέστερο στάδιονακληθείνα εκπληρώσειτις συμβατικέςτουυποχρεώσεις.
(2)Οορισμόςτηςυπόθεσηςγιααπόδειξηεξυπακούειότικατάτηνορισθείσα ημερομηνία το Δικαστήριο θα ακούσει μαρτυρία για την απόδειξητηςπουείναικαιοσκοπόςγιατονοποίοηυπόθεσηορί ζεταιγιαακρόαση.
(3)Ηυπεράσπισηδεν αποτελεί μαρτυρίααλλάδικόγραφοστο οποίο προσδιορίζονται οι θέσειςτουεναγομένου έναντιτωνδιεκδικήσε ωντουενάγοντακαιτοπρωτόδικοΔικαστήριοορθάδεντουςέλα βευπόψηκατάτην έκδοσητης απόφασης του μετά απόακρόαση μαρτυρίαςμόνο απότονενάγοντα.
(4)Έκδοσηαπόφασηςμετάαπόαπόδειξητηςυπόθεσηςστηναπουσία τουεναγόμενουοοποίοςγνώριζετηνημερομηνίαορισμούτηςδεν παραβιάζειτοΑρθρο30.3τουΣυντάγματος. Ηέφεσηαπορρίφθηκεμεέξοδα. 40 Αναφερόμενηυπόθεση: ΕλληνικήΤράπεζαΛτδ ν.Πολνδωρί&ηκαι Άλλων
(1993)1ΑΛΛ. 68. 531 Μαυρομιχάλη κ.ά.ν.Γεν. Εισ. τηςΔημοκρατίας
(1996)Έφεση. Έφεση απότιςεναγόμενεςκατάτηςαπόφασηςτουΕπαρχιακού Δικαστηρίου Λευκωσίας που δόθηκε στις 2Q/11/92 (Αρ. Αγωγής 9915/90),κατόπιν απόδειξηςτης απαίτησηςτου ενάγοντα με την 5 προσαγωγήσχετικήςπροςτούτομαρτυρίαςστηναπουσίατωνενα γομένων. Ν.Κληρίδης,γιατις Εφεσείουσες. 10 Πρ.Μιχαήλ(δ/νίς),γιατονΕφεσίβλητο. ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ:ΤηναπόφασητουΔικαστηρίουθαδώσει οΓ.Μ. Πικής, Π. 15 ΠΙΚΗΣ,Π.: ΗΔημοκρατίαενήγαγετηνεφεσείουσα 1, μεαξίω ση την καταβολήεκκαθαρισμένηςαποζημίωσηςγιατηνπαράβαση συμφωνίας,βάσειτηςοποίαςτηςχορηγήθηκε,μεσύστασητηςΚυ βέρνησηςτηςΚυπριακήςΔημοκρατίας,υποτροφίατηςΠαγκόσμιας ΟργάνωσηςΥγείας,γιασπουδέςστηνΟρθοπτικήστοεξωτερικό. 20 Ηεφεσείουσα 1 τελείωσετιςσπουδέςτηςτο 1970.Αντίθεταπρος τη συμβατικήτηςυποχρέωση, δεν επέστρεψεγια ναεργαστεί στην Κύπρογιατηνπροβλεπόμενηαπότησυμφωνίαπερίοδο, παράλει ψηηοποίατηνκαθιστούσευπόλογησεαποζημιώσεις,καθοριζόμε- 25 νες βάσειτουκώδικαοοποίοςτέθηκεστησυμφωνία Ηεφεσείουσα2εγγυήθηκετηνεκπλήρωσητωνυποχρεώσεωντης εφεσείουσας 1. Ηαγωγήστρέφεταικαιεναντίοντηςωςεγγυήτριας. 30 Οι εφεσείουσεςπαραδέχτηκαν στην Υπεράσπιση τουςταγεγο νόταταοποίαστοιχειοθετούν τηνΑπαίτηση.Τομόνογεγονόςπου αμφισβητείταιείναιοαριθμόςτωνεπιστολώνπουτουςαπέστειλεη Δημοκρατία,προειδοποιώνταςτεςγιατηλήψηδικαστικώνμέτρων, σεπερίπτωσημη εκπλήρωσηςτωνυποχρεώσεων τους. 35 Στην αποδοχήτων διεκδικήσεων της Δημοκρατίαςγια την πα ροχήθεραπείας,παρεμβάλλεται,όπωςοιεφεσείουσεςισχυρίστηκαν στηνΥπεράσπιση,εξυποσχέσεωςκώλυμα(promissoryestoppel),το οποίοπροέκυψε απότηνπαράλειψητων εφεσίβλητων νααπαντή- 40 σουν σεεπιστολήτηςεφεσείουσας 1,πουστάληκετο 1971, γιατην αναστολήτηςυποχρέωσης τηςναεπιστρέψει καιναεργαστεί στην Κύπρο,λόγωσοβοιρώνοικογενειακώνλόγων. 532 1 ΑΛΛ. Μαυρομιχάληχ.ά.ν.Γεν. Εισ. της Δημοκρατίας Πιχής,Π. Ταγεγονόταταοποίαπροβάλλονταιδεστοιχειοθετούν τηνΥπε ράσπιση την οποία επικαλούνται οι εφεσείουσες. Εξ υποσχέσεως κώλυμα μπορεί να προκύψει μόνο από σαφείς και θετικές παρα στάσεις,οιοποίεςγίνονταιαπότοπρόσωποπροςτοοποίοοφείλε5 ταιη συμβατικήυποχρέωση,ως αποτέλεσμα τωνοποίων ο οφειλέ της,βασιζόμενοςσ' αυτές,αναπροσαρμόζειτησυμπεριφοράτουεπί του προκειμένου, με τρόπο που θα ήταν άδικο σε μεταγενέστερο στάδιονακληθεί ναεκπληρώσει τις συμβατικέςτουυποχρεώσεις (βλ., μεταξύ άλλων, Ελληνική Τράπεζα Λτδ. ν. Πολνδωρίδη και 10 ;Utov
(1993)1 Α.ΑΑ
- Ηακρόασητηςυπόθεσηςαναβλήθηκεεπανειλημμένως,λόγωτης ανετοιμότητας'ή απουσίαςτων διαδίκωνήτων δικηγόρων τους,ή λόγω έλλειψης χρόνου του Δικαστηρίου. Η τελευταία φοράπου 15 αναβλήθηκεήτανη16ηΟκτωβρίου,
- Τηνημέραεκείνη ηυπό θεσηορίστηκε "γιααπόδειξη"στις20Νοεμβρίου,
- Ηαναβολή δόθηκε,όπωςσυνάγεται απότοπρακτικό,γιαναπαρασχεθείακό μα μια ευκαιρίαστο δικηγόρο των εφεσειουσών να επικοινωνήσει μετις πελάτιδές τουστο εξωτερικό,γιατοσυμβιβασμό τηςυπόθε20 σης. 25 Στις20Νοεμβρίου,1992,δεν εμφανίστηκανούτεοιεφεσείουσες ούτεοδικηγόροςτους. Οιεφεσίβλητοι προσήγαγανμαρτυρία,προς θεμελίωσητης Απαίτησης τους, υπό το φως της οποίας εκδόθηκε απόφασηωςη Απαίτηση,μεέξοδα. Με την έφεσηεπιζητείται η ακύρωση της απόφασης, για τους ακόλουθουςλόγους:- 30
- Η υπόθεσηορίστηκε γιααπόδειξηκαιόχιγιαακρόαση. 35 Ολόγοςαυτόςστερείταιολωσδιόλουερείσματος. Οορισμόςτης υπόθεσης γιααπόδειξη,εξυπακούει ότι,κατάτηνορισθείσα ημερο μηνία,τοΔικαστήριοθαακούσειμαρτυρίαγιατηναπόδειξητης,που είναικαιοσκοπόςγιατονοποίουπόθεσηορίζεταιγιαακρόαση.
- Ηαπόφασηεκδόθηκεανεξάρτητααπότουςισχυρισμούς που προβάλλονται στην Υπεράσπιση. 40 Η Υπεράσπιση συνιστά δικόγραφο,στο οποίοπροσδιορίζονται οιθέσειςτουεναγομένουέναντιτωνδιεκδικήσεωντουενάγοντα Η δικογραφία επενεργεί στον προσδιορισμό των επιδίκων θεμάτων. Δε συνιστά μαρτυρίαούτεαποδεικτικόυλικόγιατηναπόδειξητων εκατέρωθενισχυρισμών. Αλλωστε,όπωςέχουμεεπισημάνει,ηΥπε- 533 Πικής, Π. Μαυρομιχάλη κ.ά.ν. Γεν. Εισ. τηςΔημοκρατίας
(1996)ράσπισησυνιστούσε,στην ουσία, παραδοχήτηςΑπαίτησης.Όπως έχουμευποδείξει,οι ισχυρισμοίτωνεφεσειουσώνγιατηνπαρεμβο λήκωλύματοςστιςδιεκδικήσειςτωνεφεσίβλητων εστερούντονομι κήςβάσης. 5
- Παράβασητων δικαιωμάτωντωνεφεσειουσώνπουκατοχυ ρώνονταιστο Αρθρο30τουΣυντάγματος. Δε διαπιστώνεται καμιάπαραβίασητων δικαιωμάτωνπου κα τοχυρώνει τοΆρθρο30και,ειδικά,η παράγραφος
- Οι εφεσειου- 10 σεςγνώριζανότιηυπόθεσηήτανορισμένη ενώπιοντουΔικαστηρί ουκατάτηνκαθορισμένηημερομηνία Μάλιστα,όπωςαναγράφε ταιστο πρακτικό,ηαγωγήείχεαναβληθείστησυγκεκριμένηημερο μηνία με τησύμφωνηγνώμηκαιτωνδύομερών. Η παρουσίατων εφεσειουσώνδεναποτελούσεπροϋπόθεσηγιατηνακρόασητηςυπό- 15 θέσης. Χωρίς οποιοδήποτε δικαιολογητικό για την απουσία των εφεσειουσών,όχι μόνο ήτανεπιτρεπτό,αλλάαποτελούσεκαθήκον τουΔικαστηρίουναεπιληφθείτηςυπόθεσης. Ηέφεση απορρίπτεταιμεέξοδα. 20 Ηέφεσηαπορρίπτεταιμεέξοδα. 534