(1996)30Μαΐου,1996 [ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ, ΧΑΤΖΗΤΣΑΓΓΑΡΗΣ, ΝΙΚΟΛΑΟΥ, Δ/οτές] ΝΙΚΗ ΝΙΚΟΛΑΟΥ, Εφεσείουσα, ν. ΜΑΡΙΟΥ ΑΝΤΩΝΙΟΥ ΣΑΒΒΑ, - Εφεσίβλητου. (ΠολιτιχήΈφεσηΑρ. 8815) Αυτοκινητικό ατύχημα— Μεταφορά ανηλίκου— Πρόκλησηατυχήματος επειδήπαιδί τριώνετώνπέρασεστομπροστινό κάθισμακαικάλνψετα μάτια τον οδηγού — Οδηγός, κρίθηκεεξολοκλήρου υπεύθυνοςγιατο ατύχημα— Ημεταφοράτόσομικρού παιδιού χωρίςναείναιπροσδε δεμένοκαι ανεπιτήρητοσυνιστάαφ' εαυτήςαμέλεια. 5 Αμέλεια—Πρόκληση αυτοκινητικούατυχήματοςεπειδήπαιδί τριώνετών πέρασε στο μπροστινό κάθισιιακαι κάλυψετα μάτια τον οδηγού — Οδηγός, κρίθηκεεξολοκλήρουυπεύθυνοςγια τοατύχημα—Μεταφο ρά μικρού παιδιού χωρίςναείναιπροσδεδεμένοκαιανεπιτήρητο, συ- \ο νιστά αμέλειααφ'εαυτής. Το πρωτόδικοΔικαστήριο απέδωσεστην εφεσείουσα - εναγόμενη όλητηνευθύνηγιατοαυτοκινητικόατύχημακατάτοοποίοτραυματί στηκεοεφεσίβλητος - ενάγων. Τοατύχημασυνέβηκεστονυπεραστικό 15 δρόμοΛευκωσίας -Λεμεσού όταντοπαιδίτηςπουκαθότανστοπίσω κάθισματουαυτοκινήτου,πέρασεμπροστάκαιτηςέκλεισε ταμάτια,με αποτέλεσμαναχάσειτονέλεγχοτουαυτοκινήτουκαινακτυπήσειτον εφεσίβλητο -ενάγοντα που εργαζότανστη διαχωριστικήνησίδατου δρόμου. 20 Ήτανη απόφασητουπρωτόδικουΔικαστηρίουότι ηεφεσείουσαεναγόμενηήταναμελής επειδή,σύμφωναμετη μαρτυρίατηςμεσολά βησεαρκετόςχρόνοςαπότηστιγμήπουτοπαιδίπέρασεσταμπροστι νάκαθίσματα μέχριτηστιγμήπουτηςέκλεισε ταμάτιακαιδενέλαβε 25 εντω μεταξύπροφυλακτικάμέτρα. Αποφάσισε επίσης,ότιη μεταφο ράμεαυτοκίνητοενόςτόσομικρούπαιδιούανεπιτήρητουκαιχωρίςνα 586 1 Α.Α.Δ. Νικολάου ν. Σάββα είναιπροσδεδεμένο συνιστούσεαφ' εαυτήςαμέλεια. Η εφεσείουσα -εναγόμενη,εφεσίβαλετηναπόφαση. Επιχειρηματο λόγησε, ότι ως προς την ίδια το ατύχημα ήταν αναπόφευκτο. Δεν υπήρχε αποχρών λόγος, εισηγήθηκε, να μη μεταφέρεται το τρίχρονο παιδί στο πίσω κάθισμαχωρίς να είναι προσδεδεμένο KOLχωρίς την επιτήρησητρίτουπροσώπου,αφούστοπαρελθόνδενείχεπαρουσιάσει κανέναπρόβλημα πολύ περισσότερο αφούαυτό δεν επεβάλλετο από καμιάνομοθετική πρόνοια. Επίσης,ότι ημαρτυρίαδενπαρείχεέρεισμαγιατηνεξαγωγήσυμπεράσματοςότιυπήρξεαρκετόςχρόνοςγιανα αντιδράσει,πριντοπαιδίτηςκαλύψει τα μάτια. 5 10 Αποφασίστηκεότι: 15
(1)Ηέλλειψηρητής πρόνοιας για πρόσδεση στο πίσω κάθισμαή επιτήρηση ανήλικουπουμεταφέρεται μεαυτοκίνητο, δεναφαι ρείαπότηνευθύνητόσογιατηναναγνώρισητωνκινδύνωνπου ελλοχεύουν όσοκαιγιατηνετοιμότηταανάπάσαστιγμήαποτε λεσματικής αντιμετώπισηςτους. 20 25
(2)Η μεταφοράμεαυτοκίνητοανηλίκουτόσονεαρήςηλικίαςκαιη λογική πρόβλεψη των κινδύνων, καθιστούν απαραίτητους περιορΐσμούς σπτνοδήγηση σ' ό,τι αφοράτοδρόμοκαιτηνταχύ τητα με αυξημένη εγρήγορση στη διατήρησηεπαρκούςελέγχου τουοχήματος. 30
(3)Σύμφωναμετημαρτυρίατης ίδιαςτης εφεσείουσας -εναγόμε νης,υπήρξεεπαρκήςχρόνος γιανααντιδράσει απότηςμετακί νησηςτουπαιδιούστομπροστινόκάθισμακαιτηςκάλυψηςτων ματιώντης μετο χέρι του,κάτιτο οποίοδεν έπραξε καιαυτό __ συνιστούσεαμέλεια. Ηέφεσηαπορρίφθηκεμεέξοδα. 35 40 Έφεση. Έφεση απότην εναγόμενη αρ. 1κατάτης απόφασηςτουΕπαρ χιακούΔικαστηρίου Λάρνακας (Κρονίδης Π.ΕΑ) που δόθηκε στις 17Σεπτεμβρίου 1992 (Αρ. Αγωγής353/89)μετην οποίαη εφεσείουσακρίθηκε ότι ήταν αμελής και ότι έφερε αποκλειστική ευθύνη για την πρόκληση τουατυχήματος. Στ. Εροποκρίτου, για την Εφεσείουσα. 587 Νικολάου ν. Σάββα
(1996)Ν.Πελίδηςμε Α. Μασατνίδου,γιατον Εφεσίβλητο. Cur. adv. vult. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ,Δ.: ΤηναπόφασητουΔικαστηρίου θαδω- 5 σει οΝικολάου, Δ.. ΝΙΚΟΛΑΟΥ,Δ.: Γύρωστις9.00 π.μ.της 10Σεπτεμβρίου 1995, ηεφεσείουσα οδηγούσε αυτοκίνητοτύπου"σαλούν" στονέουπερα στικό δρόμο Λευκωσίας-Λεμεσού με κατεύθυνση προς Λευκωσία, 10 έχοντας ως επιβάτες στο οπίσθιο κάθισμα ταδυο παιδιά της,ηλι κίας το ένα εννέα ετών και το άλλο τριών. Ενώ βρισκόταν σεση μείο τουδρόμου,στην περιοχή Κόρνου,όπουανάμεσαστις διπλές λωρίδες των δυο κατευθύνσεων παρεμβαλλόταν νησίδα πλάτους σχεδόν 18ποδών, σχηματισμένη μόνο με βαφή,το αυτοκίνητο πα- 15 ρεξέκλινετηςπορείαςτου,πρώταστααριστεράκαιενσυνεχείαστα δεξιά,οπότεδιέσχισεδιαγωνίωςτηνησίδακαιτηνάλληπλευράτου δρόμου και κατέληξε σε παρακείμενο χανδάκι. Κατά εκείνο τον χρόνο απασχολούνταν εντός της νησίδας, καθαρίζονταςτην από αμμοχάλικες, τρεις υπάλληλοι του Τμήματος Δημοσίων Έργων, 20 έναςαπότουςοποίουςήτανκαιοεφεσίβλητος.Τοαυτοκίνητο,στην πορείατουδιαμέσουτηςνησίδας,κτύπησετονεφεσίβλητο οοποίος δενείχεευκαιρίανααντιδράσειμπροστάστοναναπάντεχοκίνδυνο, εκτινάσσοντας τον σε απόστασηπερίπου δέκαμέτρων καιπροκαλίόντας τουσοβαρές σωματικές βλάβες. 25 Οιπεριστάσεις κάτωαπότιςοποίεςπροκλήθηκεαυτότοατύχη μαεγείρουν τεκμήριοήεπιτρέπουντηνεξαγωγήσυμπεράσματος ότι ηοδηγός ήταναμελής: res ipsaloquitur. Μπορεί όμως βέβαια αυτό να αντικρουστεί μεκάποιαικανοποιητικήεξήγηση απόμέρους της 30 οδηγούωςπροςτηνέλευσητουσυμβάντος. Η εφεσείουσα απέδωσε την αιτίαγιατηναπώλειαελέγχουτουαυτοκινήτουκαιτη συνακό λουθηπρόκληση τουατυχήματοςστην παρέμβασητρίτου, ήτοι,του τρίχρονουπαιδιούτηςκαιπροέβαλε,πωςσεό,τιαφορούσετηνιδία, το ατύχημααποτελούσε μιααναπόφευκτη εξέλιξη. 35 Ημαρτυρίατης,η μόνηωςπροςτοτί συνέβηκε εντός του αυτο κινήτουαμέσως πριν απότοατύχημα,συνίστατο σταεξής. Τομι κρότερο απόταδύο παιδιά,το οποίο δεν είχεστο παρελθόν δημι ουργήσει πρόβλημα,καθότανακριβώςπίσωτης ενώτοάλλο παιδί 40 καθότανστοαριστερό μέροςτουπίσωκαθίσματος. Οδηγούσε στην αριστερή λωρίδα με ταχύτηταγύρω στα 55 μ.αω. όταν σεκάποια στιγμήαντιλήφθηκετοτρίχρονοπαιδίναεισβάλλειστονκενόχώρο αριστερά της,έπειτατο είδεναπροχωρεί περνώνταςανάμεσαστα 588 ^*» 1 Α.Α.Δ. Νικολάου v. Σάββα Νικολάου, Δ. δυο μπροστινάκαθίσματα,το ένιωσεναρίχνει τοβάροςτουστον αριστερό της μηρό και εν συνεχεία, αφούμε το ένα του χέρι την αγκάλιασεστουςώμους,μετοάλλοτουχέρι τηςκάλυψεταμάτια, καταλαμβάνονταςτηνσετούτοεξαπήνης. Μεένατηςτίναγμααπε5 λευθερώθηκε και ανάκτησε την ορατότητα της αλλά στο μεταξύ απώλεσετονέλεγχοτουαυτοκινήτου,μεσυνακόλουθαταόσαέχου μεήδη αναφέρει. Στηνκύριαεξέταση,τηςζητήθηκεναπροσδιορί σει τοχρόνοπουμεσολάβησεμεταξύτηςστιγμής πουτοπαιδί της κάλυψεταμάτιαωςτηστιγμήπουκτυπήθηκεοεφεσίβλητος. Απά10 ντησεότι όλα έγιναν αστραπιαία. Στηναντεξέτασηερωτήθηκεσε ό,τιπιοάμεσαενδιέφερε,ήτοι,τηδιάρκειατωνκινήσεωντουπαιδι ούπουαπέληξανστηνκάλυψητωνματιώντης. Καιενώαρχικάδέ χθηκε ότι πέρασεκάποιοχρονικό διάστημα, ακολούθως αναίρεσε ' λέγονταςότιόλαέγιναναστραπιαία,σεκλάσματαδευτερολέπτου. 15 Τοδικαστήριο,αξιολογώνταςτημαρτυρίατης εφεσείουσας, θε ώρησεότι απότηστιγμήπουτο παιδίέγινεαντιληπτόναμετακι νείται,μέχριπουκάλυψεταμάτιατηςμητέραςτου,παρήλθε"αρκε τός χρόνος" πουκαθιστούσε εφικτήτηλήψηκατάλληλων μέτρων 20 προςαποσόβησητουόποιουκινδύνου,αλλάπαρόλοντούτοη εφε σείουσαπαρέλειψενααντιδράσειέγκαιρακαιαποτελεσματικά. Η εξαγωγήτουενλόγωσυμπεράσματοςλάμβανευπόψητηνπεριγρα φήστηνοποίαπροέβη η εφεσείουσααναφορικάμετιςκινήσειςτου παιδιού όσο και αν η ιδία επέμενε στη συμπύκνωση τους σε μια 25 αστραπιαίαδιεργασία. Επίπλέοντοδικαστήριοθεώρησε ότιη δυ νατότητα μετακίνησηςτουπαιδιού, μεταόποιαενδεχόμενα, συνε παγότανκινδύνουςπουκαθιστούσαναναγκαίατηναπόμέρουςτης λήψη προφυλακτικών μέτρων. 30 Ηέφεσηστρέφεται εναντίον τηςπρωτόδικηςθεώρησης αναφο ρικάκαιμετιςδύοπτυχές. Ησυνήγορος τηςεφεσείουσας εισηγή θηκεότι δενυπήρχεκατ*αρχήν αποχρώνλόγοςναμη μεταφέρεται τοτρίχρονοπαιδί στοπίσωκάθισμαχωρίςναείναιπροσδεδεμένο καιχωρίς τηνεπιτήρησητρίτουπροσώπου. Επισήμανεσχετικάτη 35 μαρτυρίατηςεφεσείουσαςότι τοπαιδίδενείχεωςτότεπαρουσιά σεικανέναπρόβλημααλλάκαιτηνανυπαρξίαρητήςπρόνοιαςπου να επέβαλλε είτετοέναείτετοάλλο. Ησυνήγορος επίσηςεισηγή θηκεότι ημαρτυρία δενπαρείχεέρεισμα γιατην εξαγωγήτουσυ μπεράσματοςότιυπήρξεαρκετόςχρόνοςγιχχαποτελεσματικήαντί40 δράσηαπόμέρουςτηςεφεσείουσαςπροτούτοπαισίτηςκαλύψειτα μάτια. Κατάτηνάποψημας,ηπροσέγγιση τουπρωτόδικουδικαστηρί ουήτανστοκαθετίορθή. Ημεταφοράενός τόσο μικρού παιδιού 589 Νικολάου,Δ. Νικολάουν.Σάββα
(1996)ακόμακαι στο οπίσθιο κάθισμαδεν είναι χωρίς κινδύνους. Οφεί λει κανείςναπαραμένει μόνιμα επιφυλακτικός ως προςτο πωςτο παιδίθαμπορούσε στηνοποιαδήποτεστιγμήναενεργήσει. Καιτού το παρά την έλλειψη προειδοποιητικών ενδείξεων στο παρελθόν. Το ότι δεν επιβάλλεται με ρητήπρόνοια είτεηπρόσδεση στο πίσω 5 κάθισμα είτεηαπότρίτο πρόσωπο επιτήρηση μικρού παιδιού,δεν αφαιρείαπότηνευθύνητόσογιααναγνώρισητωνκινδύνωνπουελ λοχεύουν όσο καιγιαετοιμότητα,ανά πάσαστιγμή, αποτελεσματι κήςαντιμετώπισης τους. Αν ένα μικρόπαιδίμεταφέρεται μηπροσ δεδεμένο ήμηδεόντως επιτηρούμενο απότρίτοπρόσωπο,η λογική 10 πρόβλεψη των κινδύνων που συνεπάγεται μια τέτοια κατάσταση, καθιστάαπαραίτητη -ενδεχομένως μεπεριορισμούς στην οδήγηση σε ό,τι αφορά το δρόμο και την ταχύτητα αλλά και με αυξημένη εγρήγορση - τηδιατήρησηεπαρκούςελέγχουτουοχήματος. 15 Στην προκείμενη περίπτωση αναδεικνύεται εύστοχη ηπρωτόδι κηδιαπίστωση της εν λόγω δυνητικά επικίνδυνης κατάστασηςκαι ευλόγως ήτανπουθεωρήθηκε ότιη εφεσείουσα παρέλειψε ναλάβει κατάλληλα μέτραγιατηδιασφάλισηδιατήρησηςελέγχουτου αυτο κινήτου. Αυτόαπό μόνο τουθαήταναρκετόώστενατης καταλο- 20 γισθείευθύνη. Αλλάκαιτο συμπέρασματουπρωτόδικουδικαστη ρίουότιυπήρξεενπροκειμένω αρκετόςχρόνοςγια αποτελεσματική αντίδρασηαφότουκατάπρώτοτοπαιδίκινήθηκε έωςότουκάλυψε μετοχέριταμάτια,τηςεφεσείουσας,παρεμποδίζονταςέτσιτηνόρα ση της,ήταν ευλόγως εφικτό δεδομένης της μαρτυρίας που περιέ- 25 γράφε αυτήτην εξέλιξη. Ορθά λοιπόν ήτανπουτο πρωτόδικο δι καστήριοδιέγνωσεκαιαποφάνθηκε. Η εφεσείουσα ήταναμελήςκαι έφερε αποκλειστική ευθύνηγιατηνπρόκληση τουατυχήματος. Ηέφεση απορρίπτεται μεέξοδαυπέρτουεφεσίβλητου. 30 Η έφεσηαπορρίπτεταιμεέξοδα. 590