1ΑΑ.Δ. 31Μαΐου, 1996 [ΠΙΚΗΣ,Π.,ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ, ΑΡΤΕΜΗΣ, ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ,ΚΑΛΛΗΣ,Δ/στές] ΟΣΟΝΑΦΟΡΑΤΟΔΙΕΥΘΥΝΤΗ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΚΟΙΝ.ΕΥΗΜΕΡΙΑΣ, Εφεοτίοντα- Καθ'ουηαίτηση. ΚΑΙ ΟΣΟΝΑΦΟΡΑΤΗΝΑΝΔΡΗΙΩΑΝΝΟΥ ΑΝΗΛΙΚΗ, ΚΑΙ ΟΣΟΝΑΦΟΡΑΤΗΝΑΠΟΦΑΣΗΤΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ ΥΠ. ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣΕΥΗΜΕΡΙΑΣ ΗΜΕΡ. 19.12.90ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝΑΝΑΛΗΨΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣΚΑΙΉΓΟΝΙΚΗΣΜΕΡΙΜΝΑΣ ΚΑΙ ΠΑΤΡΙΚΩΝΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΗΣΑΝΗΛΙΚΗΣΑΝΔΡΗΣΙΩΑΝΝΟΥ ΘΥΓΑΤΕΡΑΣΤΩΝ ΑΓΓΗΤΩΝ, ΚΑΙ ΟΣΟΝΑΦΟΡΑΤΗΝΑΓΓΗΣΗΤΟΥ ΑΝΔΡΕΑ ΙΩΑΝΝΟΥ ΚΑΙ ΕΛΕΝΗΣΙΩΑΝΝΟΥ ΓΙΑΤΗΝΠΑΡΑΔΟΣΗ Σ'ΑΥΤΟΥΣΤΗΣ ΑΝΗΛΙΚΗΣΘΥΓΑΤΕΡΑΣΤΟΥΣ ΑΝΔΡΗΣ ΙΩΑΝΝΟΥ, Εφεσίβλητων-Αιτητών, (ΠολιτιχήΈφεσηAQ. 9433) Προνομιακά εντάλματα— Habeas CDJJMZS— Ανάληψη από τοΔιευθυντή του Τμήματος Κοινωνικών Υπηρεσιών φροντίδας και γενικήςμέρι μναςανηλίκουκαι στησυνέχεια ανάθεση τηςφροντίδας σεοικογένεια επειδή τηνκακοποιούσαν οι γονείς της— Ενέργειεςτου Διευθυντή κατ' επίκλησητωνΆρθρων4και5 τουπερί ΠαίδωνΝόμου Κεφ. 352 — Έκδοσηεντάλματοςhabeascorpusμετοσκεπτικόότιοι διατάξεις αυτέςείχαν ανακληθείαπότονπερί ΣχέσεωνΓονέωνκαι ΤέκνωνΝό μο του 1990(Ν. 216/90)—Περίπτωσημη υπαγόμενησταΆρθρα 3και 4 — Ηέκδοση τονεντάλματοςεπικυρώθηκεκατ' έφεσημεδιαφορετι κό σκεπτικό, ηστέρηση τηςελευθερίας τουανήλικουδεν ήτανεπίδικο θέμα. 613 Διευθ. Τμ.Υπηβ. Κοιν. Ευημερίας ν. Ιωάννουκ.ά.
(1996)Ανήλικοι— Γονικήμέριμνακαιφροντίδα—Ανάληψη τους από τοΔιευ θυντή τον ΤμήματοςΚοινωνικών Υπηρεσιώνκαιανάθεσητηςφροντί δας τηςανήλικηςσεοικογένεια. Επειδήη ανήλικηΑνδρηΙωάννου τύγχανε κακομεταχείρισης από 5 τουςγονείςτης,οΔιευθυντήςτουΤμήματοςΕυημερίας,ανάλαβετηγο νικήμέριμνακαιανάθεσετηφροντίδατηςσεοικογένεια. Οιγονείςτης, αυτόβουλατηνπήρανξανάστοσπίτιαλλάηκακοποίησηαπότημητέ ρα της συνεχίστηκε, με κατάληξηο Διευθυντής να τηνπαρελάβεικαι παραδώσειπάλιστηνοικογένεια.ΌλεςοιενέργειεςτουΔιευθυντήέγι- 10 νανκατ'επίκληση τωνπρονοιώντωνΑρθρων 3και4τουπερίΠαίδων ΝόμουΚεφ.352. Οι γονείς της ανήλικης καταχώρισαν αίτηση στο Ανώτατο Δικα στήριο καιπήρανδιάταγμαhabeascorpus. Τοσκεπτικότηςαπόφασης 15 του πρωτόδικου Δικαστή, ήτανότι ο Διευθυντής εφάρμοσεδιατάξεις νόμου πουείχεκαταργηθείαφοΰοιπρόνοιες τουπερί Σχέσεων Γονέ ων καιΤέκνων Νόμουτου 1990 (Ν.216/90), δεν μπορούσαν νασυνυ πάρχουν μεαυτέςτουπερί ΠαίδωνΝόμου Κεφ.352 και επομένως ο νεώτερος νόμος είχεανακαλέσει σιωπηράτονπρογενέστερο. 20 Αποφασίστηκεότι: (Ι)ΤοΑρθρο3
(1)τουπερίΠαίδωνΝόμουΚεφ.352 δεν μπορούσε ναεφαρμοστείαπότοΔιευθυντήτουΤμήματοςΚοινωνικής Ευ- 25 ημερίαςδιότι δενκαλύπτειπεριπτώσειςκακοποίησηςανηλίκου αλλάθανάτουκαιτωνδύογονέωνήαδυναμίατουςναπροσφέ ρουνκατάλληλη φροντίδαστονανήλικο.
(2)Ο Διευθυντής τουΤμήματος Κοινωνικής Ευημερίας εφάρμοσε 30 λανθασμένη διάταξηνόμου και διαδικασίαανάθεσης τηςφρο ντίδαςτουανηλίκουσεοικογένεια καισυνεπώς η απόφασητου πρωτόδικουΔικαστηρίου γιαέκδοσηεντάλματος habeas corpus θαέπρεπεναεπικυρωθεί αλλάμεδιαφορετικόσκεπτικό. 35 Ηέφεσηαπορρίφθηκε με έξοδα.Η έκ δοσηεντάλματος habeas corpus επικυ ρώθηκε. 'Εφεση. 40 Έφεσηεναντίον τηςαπόφασηςΔικαστή του Ανωτάτου Δικαστη ρίου (Αρτεμίδης, Δ.)πουδόθηκεστις 8Μαρτίου 1995 (ΑίτησηΑριθ μός 19/95) μετην οποίαεπικυρώθηκε ηαίτησητων εφεσίβλητων για 614 1 Α.Α.Δ. Διευθ.Τμ. Υπηρ. Κοιν. Ευημερίας ν. Ιωάννου κ.ά. έκδοση εντάλματοςhabeas corpus. Σ.Ιοχχννίδον,γιατον Εφεσείοντα. 5 Δ. Κακονλλής, γιατους Εφεσίβλητους. Cur. adv. wit. ΠΙΚΗΣ,Π.: Τηνομόφωνηαπόφαση τουΔικαστηρίου θαδώσει 10 οΠ.Αρτεμης, Δ.. ΑΡΤΕΜΗΣ,Δ.:Στις 19Δεκεμβρίου, 1990, μετάαπό διαπίστωση ότιηανήλικηΑντρηΙωάννουεκακοποιείτοκατ'επανάληψηαπότη μητέρατης, οΔιευθυντής τουΤμήματοςΚοινωνικής Ευημερίαςτην 15 έθεσε υπότηφροντίδατουκαιστησυνέχεια ανέλαβετηγονικήτης μέριμνα και ανέθεσε την φροντίδα της σε οικογένεια. Στις 14Ια νουαρίου, 1993, οι εφεσίβλητοι γονείς της πήραν την Αντρηξανά στο σπίτι τους,ενεργώντας αυτόβουλα. Επειδήόμως,σύμφωνα με τοΔιευθυντή,η κακοποίησηαπό τημητέρατης συνεχίστηκε, παρα20 λήφθηκεκαιπάλινκαι παραδόθηκεστην ίδια οικογένεια Ο Διευθυντής τουΤμήματος Κοινωνικής Ευημερίας προέβησε όλες τις πιο πάνω ενέργειες επικαλούμενος τις πρόνοιες των Αρθρων 3 και4 τουΠερίΠαίδωνΝόμου, Κεφ.352. 25 ΟιγονείςτηςΑντρης,Ανδρέας καιΕλένη Ιωάννουκατεχώρησαν στο Ανώτατο Δικαστήριο αίτηση για την έκδοση εντάλματος HABEAS CORPUS,η οποίαδικάστηκεαπόΔικαστήτου Ανωτάτου Δικαστηρίου,πουτελικά εξέδωσε το αιτούμενο διάταγμα Τοσκε30 πτικό της απόφασης του Δικαστή ήταν ότι οι πρόνοιες του Περί Σχέσεων Γονέων καιΤέκνων Νόμουτου 1990 (Ν.216/90), δενμπο ρούσαν να συνυπάρχουν με αυτές του Περί Παίδων Νόμου, Κεφ.352και,επομένως, στο μέτρο που είναι ασυμβίβαστες εξυπα κουόμενα καταργούν εκείνεςτου Κεφ.352, με βάσητο γνωστό κα35 νόνα δικαίου πως θεωρείται ότι μεταγενέστερος νόμος καταργεί σιωπηράπροηγούμενο, ανπροκύπτεικαθαράπωςοι διατάξειςτου είναι αντίθετες ή ασυμβίβαστες με αυτές του προηγούμενου, έτσι πουνα μηνείναιδυνατόνναεφαρμόζονταιστουςίδιουςτομείςπου καλύπτουν. 40 Στην παρούσα έφεση, ο εφεσείων προσβάλλει το εύρημα αυτό τουπρωτόδικουΔικαστήωςλανθασμένο,ηδεευπαίδευτοςσυνήγο ρος του εφεσείοντα αγόρευσε εκτεταμένα ενώπιον μας στην προ σπάθεια της να πείσει το Δικαστήριο ότι δεν υπάρχει τέτοια σύ615 Αρτεμης, Δ. ΔιευΦ.Τμ. Υπηρ.Κοιν.Ευημερίας ν. Ιωάννου χ,ά.
(1996)γκρουση μεταξύτων δυονομοθετημάτων καιότι οι πρόνοιες ενός εκάστουμπορείναισχύουνπαράλληλα,χωρίςνα αλληλοαποκλείονται. Οευπαίδευτοςσυνήγοροςτωνκαθ*ωνηαίτησηυποστήριξε την 5 αντίθετηθέσηκαιπεραιτέρω μεαντέφεσήτουπρόβαλετο επειχείρημαότι οπρωτόδικοςΔικαστής απέτυχεναεξετάσει κατάπόσοη παρούσαήτανπερίπτωση πουκαλυπτόταναπόταΑρθρα 3και4 του Κεφ.352, εισηγσύμενος ότιδεν ήταντέτοιακαιότι ως εκτού τουοπρωτόδικοςΔικαστής θαέπρεπεναείχε εκδώσει τοένταλμα 10 HABEASCORPUSμεβάσητογεγονός ότιοΔιευθυντής Κοινωνι κήςΕυημερίαςενήργησεκατ' επίκλησηΑρθρων τουνόμουπουδεν κάλυπταντηνυπόκρίσηπερίπτωση. Περαιτέρω, εισηγήθηκε ότιμε βάσημαρτυρίασε ένορκηδήλωση,πουδεναντεκρούσθη, υπήρχαν στοιχεία ενώπιον τουπρωτόδικουΔικαστήπουέδειχνανότι οΔίτ 15 ευθυντής επίσης παρέλειψε να ακολουθήσει τις διαδικασίες που προνοούνται από το Αρθρο 4 του Κεφ.352 για έγγραφη επίδοση στους γονείς της ανήλικης της απόφασηςτου και πλτιροφόρησής τουςγιατοδικαίωματουςναυποβάλουνένσταση. 20 θα προχωρήσουμε ναεξετάσουμε σεπρώτοστάδιοτον ισχυρι σμό ότι ταΑρθρα 3και4 δενκαλύπτουντηνπαρούσαπερίπτωση, γιατίπιστεύουμε ότι ηαπόφασημαςστο θέμααυτόθακρίνει και τηντύχητηςπαρούσαςέφεσης. 25 Το μέρος εκείνο του Αρθρου 3 του Κεφ.352 που δίδει εξουσία στοΔιευθυντήναδεχθείανήλικουπότηφροντίδατου,είναιηπράγραφος
(1),ηοποίαπρονοεί ταακόλουθα: "3.
(1)Where it appears to the Director with respect to a child 30 appearing tohimtobeundertheage ofsixteen(a)thathehasneitherparentnorguardian orhasbeen andremains abandoned by hisparents orguardian orislost;or 35 (b)thathisparentsorguardians are,forthetimebeingorpermanently, prevented by reasons of mental orbodilydisease,orinfirmity or otherincapacity oranyothercircumstancesfromprovidingforhis proper accommodation,maintenanceorupbringingand thereis noavailableperson orpersons capable,fitorwillingtoundertake 40 thecareofsuchchild;and (c)in either case, that the intervention of the Social Welfare Department under this section is necessary in the interests 616 1 Α.ΛΛ. Διενθ.Τμ. Υπηρ.Κοιν.Ευημεοίας ν.Ιωάννουκ.ά. Αρτεμης, Δ. of thewelfareof such child,itshallbelawful for the Director to receivethechild intohis care underthis section." ΜίαπροσεκτικήμελέτητουΑρθρουαυτούκαταδεικνύειότιτούτοκαλύπτειπεριπτώσειςόπουκαιοιδύογονείςείτεείναινεκροί,ή έχουν εγκαταλείψει τοανήλικο,ήεμποδίζονταιγιαδιάφορουςλό γους απότουναπροσφέρουντηνκατάλληληφροντίδαστοανήλι κο. Κατάτηνκρίση μαςτοΑρθρο τούτοδενκάλυπταπερίπτωση κακομεταχείρισης ανήλικου,περίπτωσηπουκαλύπτεταιρητά από 10 τοΑρθρο 63τουΜέρουςXI τουιδίουνόμου. Τοεπιχείρημαότιη φράση"orany othercircumstances" καλύπτεικαιτηνπαρούσα,κα τάτηνκρίσημαςδεν ευσταθεί,γιατίηφράση αυτήπρέπειναερμη νεύεταιejusdemgenerisμεόσαπροηγούνται,δηλαδήτηνπνευματι κήήσωματικήασθένεια(mentalorbodilydisease),ήάλληπαρόμοια 15 ανικανότητα(or infirmity or other incapacity). Περαιτέρω, τοΜέ ρος XI του ιδίουΝόμου,που με το Αρθρο 63 καλύπτει την περί πτωση κακομεταχείρισης ανηλίκου, προνοεί με το Αρθρο 64 μία εντελώς διαφορετικήδιαδικασίασετέτοιες περιπτώσεις. 5 20 Ενόψει τωνπιοπάνωευρημάτωνμαςκαταλήγουμεστο συμπέ ρασμαότι ο Διευθυντής δεν είχεεξουσία ναενεργήσει όπωςενήρ γησεκαιέτσικαθίστανται παράνοματαδιαβήματασταοποίαπρο έβη. Εφόσονδεναποτέλεσε επίδικοθέμαούτεπρωτόδικαούτεκαι ενώπιονμαςαντοαποτέλεσματωνενεργειών τουΔιευθυντήήταν 25 ηστέρησητηςελευθερίαςτηςανήλικηςκαιτούτοθεωρήθηκεαπότις δύοπλευρές ωςδεδομένο,δεθαεξετάσουμετοθέμα Κατάσυνέπεια,ηαπόφασητουπρωτόδικουΔικαστηρίουγιαέκ δοσηεντάλματοςHABEASCORPUSεπικυρώνεται,μεδιαφορετικό 30 όμωςσκεπτικό. Ηέφεσηαπορρίπτεταιμεέξοδαειςβάροςτουεφε σείοντα. Η έφεσηαπορρίπτεται μεέξοδα. 617