1Α.Α.Δ. 24Ιουνίου,1996 [ΠΙΚΗΣ,Π, ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ,ΚΟΥΡΡΗΣ, Δ/στές] ΑΛΠΑΝ(ΑΔΕΛΦΟΙ ΤΑΚΗ) ΛΤΔ. ΚΑΙ ΑΛΛΟΙ, Εφεσείοντες-ενάγοντες, ν. ΘΕΛΜΑΣ ΤΡΥΦΩΝΙΔΟΥ, Εφεσίβλητης-εναγόμενης, (Πολιτική ΈφεσηΑρ. 8660) 5 \ο Αποζημιώσεις— Παράβασησυμφωνίαςενονκίασηςακινήτου—Άρνηση τον ιδιοκτήτη να τοπαραδώσει σύμφωναμε τουςόρουςτηςενοικία σης — Ενοικιαστής, δικαιούται σε αποζημιώσεις που συνίστανται στηδιαφορά μεταξύ τουσυμφίονηθέντοςενοικίουκαι τηςενοικιαστικήςαξίαςτον ακινήτου. Αποζημιώσεις — Αρχές που διέπουν τον προσδιορισμό τωναποζημιώ σεωνσεπεριπτώσεις παράβασης συμφωνίας — Αθώομέρος πρέπει να τίθεται σεόποιοβαθμό αυτόμπορεί να επιτευχθείμεχρήμα στην ίδια θέσηστηνοποίαθαήτανωςεάνησύμβασηναείχεεκτελεστείκαι αυτό επιτυγχάνεται συνήθωςμε την επιδίκαση αποζημιώσε(ι)ν οι οποίεςείναιλογικά προβλεπτές κατάτοχρόνοτηςσύναψης τηςσυμ φωνίαςκαιείναιπιθανό ναπροκύψουν από τηδιάρρηξητηςσυμφω νίας. 15 20 25 Οι εφεσείοντες -ενάγοντες ήσαν μητρικήκαιθυγατρική εταιρεία που ασχολούνταν με την πώληση ηλεκτρικών ειδών και επίπλων. Ενοικίασαν απότην εφεσίβλητη -εναγόμενη ένακατάστημαστη Λε μεσό γιατις εργασίες τους. Ήταν όρος τηςγραπτήςσυμφωνίας μεταξύτουςότιηενοικίαση θαήτανγιαπέντεχρόνιαμεδικαίωματων εφεσειόντων -εναγόντων νατην παρατείνουνγια άλλα πέντεαφού δώσουν την πρέπουσα ειδοποίηση. Ηεφεσίβλητη -εναγόμενη αρνή θηκενα παραδώσειτο κατάστημαστους ενοικιαστές καιαποκήρυξε τη συμφωνία.Το ενοίκιο συμφωνήθηκε ότι για την πρώτηπενταετή περίοδο θα ήταν ΛΚ500το μήνα και για τη δεύτερη, ίσο προς την ενοικιαστικήαξίατου καταστήματος. 679 ΑΛΠΑΝ (ΑδελφοίΤάχη)Λτδκ.ά.ν. Τβΐιφωνίδου
(1996)Οι εφεσείοντες - ενάγοντες μεαγωγήτους αξίωσανειδικήεκτέλε σητης συμφωνίαςκαιδιαφυγόνκέρδοςγιατοχρόνο μεταξύτηςπα ράδοσης του υποστατικού από τον προηγούμενο ενοικιαστή καιτης λήξης τουχρόνουτηςενοικίασης. 5 Το πρωτόδικο Δικαστήριο διέταξε την ειδική εκτέλεσητης συμ φωνίας, απέρριψε όμως την αξίωση για αποζημιώσεις. OL εφεσείο ντες -ενάγοντες προσέβαλαν την απόφασηγια μηεπιδίκασηαποζη μιώσεων καιη εφεσίβλητη -εναγόμενη τηδιαταγήγιαειδικήεκτέλε ση. Το Εφετείο αποφάσισεότι ηαπόφασηγια ειδική εκτέλεσηήταν 10 δικαιολογημένη αλλά διέταξε επανεκδίκασητης απαίτησηςπον εφεσειόντων - εναγομένων γιααποζημιώσεις. Κατάτηνεπανεκδίκαση,τοπρωτόδικοΔικαστήριοηύρεότιυπήρ χεδιαφοράΛΚ500τομήναμεταξύτουσυμφωνημένου μηνιαίουενοι- 15 κίουτωνΛΚ500καιτηςενοικιαστικήςτουαξίαςπουαποφάσισεότι ήτανΛΚ1000.Γιατηδεύτερηπενταετίατηςενοικίασης έκρινεότιδεν υπήρχεδιαφορά,αφούτοενοίκιο συμφωνήθηκεότιθαήτανανάλογο της ενοικιαστικής αξίας. Το πρωτόδικο Δικαστήριο δεν επεδίκασε αποζημιώσεις αναφορικάμετηδιαφοράστοενοίκιο,αλλάεπεδίκασε 20 ΛΚ10ονομαστικές αποζημιώσειςστηβάσητουευρήματοςτουότιδεν αποδείχθηκεδιαφυγόνκέρδος. Οι εφεσείοντες - ενάγοντεςεφεσίβαλαντηναπόφαση,πρώτονγια μηεπιδίκασηαποζημιώσεων ανάλογων μεδιαφορά μεταξύτου συμ- 25 φωνηθέντος ενοικίου καιτης ενοικιαστικής αξίαςτου καταστήματος γιατηνπρώτηπερίοδο ενοικίασης,δεύτερον γιαεξίσωση από το Δι καστήριο του ενοικίου του υποστατικού για τη δεύτερη περίοδο με την ενοικιαστική του αξία και τρίτο για μη επιδίκασηδιαφυγόντος κέρδους. — 30 Οπρώτοςκαιτρίτοςλόγος απορρίφθηκαν. Αποφασίστηκε ότι: 35
(1)Η γενικήαρχήηοποίαδιέπειτονκαθορισμότωναποζημιώσε ων είναι εκείνητης αποζημίωσης, δηλαδή το αθώομέροςπρέ πει να τεθεί σε όποιο βαθμόαυτό μπορεί να επιτευχθεί με το χρήμαστην ίδιαθέσηστηνοποίαθαήτανωςεάνησύμβασηνα είχεεκτελεστεί. Αυτό επιτυγχάνεταισυνήθως μετηνεπίδικα- 40 σηαποζημιώσεων οι οποίες είναι λογικά προβλεπτές κατάτο χρόνο της σύναψης της συμφωνίας και είναι πιθανόναπρο κύψουν απότηδιάρρηξητης. 680 1 Α.Α.Δ. ΑΑΠΑΝ (Αδελφοί Τάκη) Λτδ κ.ά.ν.Τρυφωνίδον
(2)Η αποκατάστασητουαθώοι*μέρους στηδιάρρηξησυμφωνίας έχειωςλόγοτηντοποθέτηση τονστην ίδιαθέση τηνοποία θα απολάμβανε ανησυμφωνίυ ^αρμοζόταν καιόχιτην ζημιά πουυπέστηπροςαντιμιτώπιοηίων συνεπειών τηςδιάρρηξης. 5 10 15 20
(3)ΟιαποζημκόσαςστηνπαρούσαιιποΟΓσηαπέβλεπανστηναπο κατάστασητωνεφισίιόντων -ενάγοντων λόγω τηςστέρησης τουυποστατικούκαιμπορούσεναεπέλθειιιετηνενοικίασηεκ μέρους τουάλλουκαταστήματοςμεεπιπλέον μηνιαία δαπάνη εκΛΚ500.
(4)Στις περιπτώσεις άρνησης του ιδιοκτήτη να παραδώσειτο υποστατικόστον ενοικιαστήσύμφωνα μετουςόρουςτηςσυμ φωνίας,ηδιαφορά ιιεταξύτης ενοικιαστικής αξίαςτουκαταστήματος και τουσυμφωνηθέντος ενοικίου είναι τοσύνηθες μέτρογιατηναποζημίωσητουενοικιαστή.
(5)Το πρωτόδικο Δικαστήριο έσφαλε μη επιδικάζοντας στους εφεσείοντες -ενάγοντες τηδιαφορά μεταξύ συμφωνηθέντος ενοικίου και τηςενοικιαστικής αξίαςτου καταστήματος που προέκυψε ως επακόλουθοτης άρνησηςτης εφεσείουσας - ενα γόμενης νατουςτο παραδώσει.— Ηέφεσηέγινεδεκτήμεέξοδα. 25 Αναφερόμενεςυποθέσεις: Tryfonides v. Alpan (TakiBros)
(1988)1C.L.R. 224, 30 Alpan Ltdv. Τρυφωνίόου
(1991)Ι Α.ΑΛ.67, Markou v.Michael 19 C.LR.282, Charalambous v. Vakana
(1982)IC.L.R. 310, 35 Saab andAnother v.Holy Monastery Ay. Neophytos
(1982)1 C.L.R. 499, Johnson andAnotherv.Agnew[1979] 1 AllE.R. 883. 40 Έφεση. Έφεση απότους ενάγοντες εναντίον της απόφασηςτουΕπαρ χιακού Δικαστηρίου Λεμεσού (Νικολάου, Π.Ε.Δ., Κληρίδης, 681 ΑΑΠΑΝ (Αδελφοί Τάκη) Ατδ χ.ά. ν.ΤρυφωνίΛου
(1996)Α.ΕΛ.) που δόθηκε στις 31.1.92 (Αρ. Αγωγής 1064/84) με την οποίατοΔικαστήριο απέρριψεαξίωσητουςγιααποζημιώσειςλό γω μηπαράδοσηςυποστατικούπουενοικίασαν απότην εναγόμε νη. 5 Κ. Μιχαηλίδης,γιατουςΕφεσείοντες - Ενάγοντες. Γ.Μιχαηλίδης,γιατηνΕφεσίβλητη- Εναγόμενη. ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ: Την ομόφωνη απόφασητου Δικαστηρίου θα 10 δώσει ο Γ.Μ.ΠΙΚΗΣ,Π. ΠΙΚΗΣ, Π.: Για να γίνουν εύκολα κατανοητάτα επίδικαθέ ματαπρέπει να αναφερθούμεσε κάποια έκτασηστο ιστορικό της υπόθεσηςκαιτωνδιαδικασιώνπουπροηγήθηκαντηςδίκης,ηαπό- 15 φάσηστην οποίααποτελεί τοαντικείμενο τηςέφεσης. Προχωρώ νταςθαυπογραμμίσουμε καιτακρίσιμα ευρήματατουδικαστηρί ου στα οποίαθεμελιώνεται η λύσητηςδιαφοράς. Οι εφεσείοντες (ενάγοντες), συνιστούν μητρικήκαιθυγατρικήεταιρεία αντίστοι χα. Οι πρώτοι ασχολούνται μετηνπώληση ηλεκτρικών οικιακών 20 συσκευών καιοιδεύτεροι μετηνπώλησηεπίπλων,χαλιώνκαιφω τιστικών. Ησυνεργασία μεταξύτωνδύοεταιρειώνγιατηνπροα γωγήτωνεμπορικώντουςστόχων είναιμεγάλητόσοώστεναφθά νει σε ορισμένεςδραστηριότητες μέχρι ΧΧΧΙτουσημείου ταύτισης. 25 Ηεφεσίβλητη είναι ιδιοκτήτριαενός καταστήματοςσε ευνοϊκή θέσηστη λεωφόρο ΜακαρίουIII, εμπορική οδό στη Λεμεσό. Το κατάστημαθααναφέρεταιωςτουποστατικό.Βάσειγραπτήςσυμ φωνίαςηοποίασυνομολογήθηκε το 1981,ηεφεσίβλητη ενοικίασε στους εφεσείοντες το υποστατικό για περίοδο πέντε ετών με 6^ 30 καίωμαστους εφεσείοντες ναπαρατείνουνμετηνπαροχήτηςπρέ πουσαςειδοποίησηςτηνενοικίασηγιαάλλαπέντεχρόνια. Ωςημε ρομηνία έναρξηςτης ενοικίασης ορίστηκε η 1Ιουλίου 1982, μεδι καίωμααναστολήςτηςγιαδύομήνεςεφόσονδενθακαθίστατοδυ νατήη εκκένωσητουυποστατικούαπότουςπρώηνενοικιαστές οι 35 οποίοι είχαν την κατοχή του υποστατικού. Αναμενόταν ότι οι πρώην ενοικιαστές θα εγκατέλειπαν το υποστατικό μέχρι την 1 Ιουλίου 1981 ή το αργότερο μέχρι την 31 Αυγούστου του ιδίου έτους.Τοενοίκιο γιατηνπρώτηπενταετήπερίοδοκαθορίστηκεσε £500το μήνα.Γιατηδεύτερηπερίοδο,νοουμένου ότι οι εφεσείο- 40 ντεςασκούσαντηνεπιλογήπουτουςπαρεχόταν,τοενοίκιοθακα θοριζότανβάσειτουενοικίουπουθαέφερανανάλογακαταστήμα τα στην περιοχή. Με άλλα λόγια το ενοίκιο θα ήταν ίσο με την ενοικιαστική αξίατουκαταστήματοςστηνελεύθερηαγορά. 682 1 ΑΛΛ, 5 ΑΛΠΑΝ(Αδελφοί Τάκη)Λτδ κ.ά.ν.Τουφωνίδου Πικής, Π. Οι πρώην ενοικιαστές διατήρησαν κατοχή του καταστήματος μέχρι τοΜάρτιοτου
- Δενθααναφερθούμεστους λόγους που οδήγησαν στην καθυστέρηση εφόσον οι εφεσείοντες εγκατέλειψαν κάθεδιεκδίκησησεσχέση μεεκείνητηνπερίοδο. Ταεπίδικαθέματα περιορίστηκαν στις εκατέρωθεν υποχρεώσεις καιδικαιώματα από 1Μαρτίου
- Η εφεσίβλητη αρνήθηκε να παραδώσει το υποστατικό στους εφεσείοντες όταν εγκαταλείφθηκε. Στην πραγματικότητα αποκή10 ρυξε τη συμφωνία τον Ιανουάριο του 1984, διαδηλώνοντας την πρόθεση τηςνααποστεί απότις συμβατικές τηςυποχρεώσεις. Το πρωτόδικοδικαστήριο απέρριψετους ισχυρισμούς της (εφεσίβλη της)ότιοι εφεσείοντες απώλεσαντοενδιαφέροντουςγιατηνενοι κίασητου υποστατικού ήότι αποκήρυξαντησυμφωνία. Σύμφω15 ναμεταευρήματατουΔικαστηρίου οι εφεσείοντες επέμεναν στην ανάληψηκατοχήςτουυποστατικούκαιστην εφαρμογήτης μεταξύ των διαδίκων,συμφωνίας. Ηάρνηση της εφεσίβλητης να εκπλη ρώσειτιςσυμβατικέςτηςυποχρεώσεις αποτέλεσε τομόνολόγογια τημηεφαρμογήτης σύμβασης. 20 Οι εφεσείοντες προσέφυγαν στο ΕπαρχιακόΔικαστήριο αξιώ νοντας την ειδική εκτέλεσητης συμφωνίας καιαποζημιώσεις για τηζημιάπουυπέστησαν λόγωτηςαποστέρησης τουυποστατικού. Η ζημιά τους συνίστατο κυρίως στην απώλεια του κέρδους το 25 οποίο θαπροσπορίζονταν απότηχρήση τουυποστατικούγια τις εμπορικές τουςδραστηριότητες (διαφυγόνκέρδος). Αφού άκουσε την υπόθεση το ΕπαρχιακόΔικαστήριο διέταξε τηνειδική εκτέλεση τηςσυμφωνίας. Απέρριψεόμως τιςδιεκδική30 σεις των εφεσειόντων για αποζημιώσεις. Μεξεχωριστές εφέσεις οι διάδικοι αμφισβήτησαν το μέρος της απόφασηςτο οποίο αντίκειτο προςτις θέσειςτους. Οι εφεσείοντες προσέβαλαν το μέρος που αφορούσε τη μή επιδίκαση αποζημιώσεων και η εφεσίβλητη εκείνο πουαςρορούσετηδιαταγήγιατηνειδικήεκτέλεση της συμ35 φωνίας. Εκκρεμούσης της έφεσης διατάχθηκε η αναστολή της εφαρμογής τουδιατάγματοςγιαειδική εκτέλεση. 40 Πρώτηάχθηκεγιαακρόασηηέφεσητηςεφεσίβλητης. Τοεφετείο έκρινε στην Trifonides v.Alpan (TakiBros)
(1988)1 C.L.R. 224, ότιηδιαταγήγιαειδικήεκτέλεσηήτανδικαιολογημένη. Διαπίστω σεπαράλληλαότι οχρόνος οοποίοςδιέρρευσε αποστέρησε ουσια στικά τηδιαταγή τουαντικειμένου της,γεγονός πουεπέβαλλε την παροχήυπαλλακτικής θεραπείαςγια την αποκατάστασητων εφε σειόντων. Κατά συνέπεια διατάχθηκεοπαραμερισμός της διατα683 Πικής, Π. ΑΛΠΑΝ (Αδελφοί Τάκη) Λτδ κ.ά. ν.Τβυφωνίδου
(1996)γης για ειδική εκτέλεσηκαι ηεπανεκδίκαση της υπόθεσης για τον καθορισμό των αποζημιώσεων. Όμοιαήταν στην ουσία και η κα τάληξη της έφεσης των εφεσειόντων -Alpan Ltd v. Tgvqxovidov
(1991)1 Α.Α.Δ.67 -το δικαστήριο αποφάσισε (κατά πλειοψηφία) ότιη πρωτόδικηαπόφασηδενήτανλυσιτελήςωςπροςτηζημίατην 5 οποία υπέστησαν οι ενοικιαστές ώστενα καθίσταται αναγκαίαη επανεκδίκασηκαι εκείνου του μέρους της αγωγής.Έτσιδιατάχθη κεηεπανεκδίκασηκαιτηςπτυχήςτηςαπαίτησηςτων εφεσειόντων πουαφορούσε το υπόλοιπο μέρος τηςαπαίτησηςτους. Πρέπεινα σημειωθεί ότιστοενδιάμεσο μεταξύτηςαποπεράτωσηςτηςπρώτης 10 δίκηςκαιτης έφεσης, οι εφεσείοντες άσκησαντο δικαίωμαγιατην παράτασητηςσυμφωνίας γιαδεύτερηπενταετήπερίοδο. Το επαρχιακό δικαστήριο επελήφθη της επανεκδίκασης της αγωγής υπό το φως των αποφάσεωντου Ανωτάτου Δικαστηρίου. Ταεπίδικαθέματαπεριορίστηκαν στονκαθορισμό τωναποζημιώ σεωνστις οποίες εδικαιούντο οι εφεσείοντες, λόγωτης διάρρηξης της συμφωνίας απότηνεφεσίβλητη από 1 Μαρτίου 1984, μέχρι 31 Αυγούστου
- 15 20 Τα ευρήματα του δικαστηρίου σε σχέσημε τα επίδικαθέματα συνοψίζονται ως εξής. Ηενοικιαστική αξίατουυποστατικούγια ολόκληρητην περίοδο ήταν£1,000το μήνα. Συνεπώς η διαφορά •- μεταξύ της ενοικιαστικής αξίαςτουυποστατικούκαιτου συμφω νηθέντος ενοικίουγιατηνπρώτηπερίοδο,από 1 Μαρτίου 1984 μέ χρι 31 Αυγούστου 1986, ήταν £500 το μήνα, συμποσούμενη σε £15,
- Γιατηδεύτερηπερίοδοδενμπορούσε ναυπάρχειεξαντι κειμένου οποιαδήποτεδιαφοράμεταξύτης ενοικιαστικής καιτης συμφωνηθείσας αξίας του υποστατικού εφόσον το καταβλητέο ενοίκιο θαήταν ίσο με την ενοικιαστική τουαξία. Οι εφεσείοντες είχαν ανάγκητουυποστατικούγια τηδιεξαγω γήτου εμπορίου τους. Ηενοικίασηάλλου καταστήματος στηνπε ριοχή δεν αποτέλεσε υποκατάστατο ούτε η ανάγκη των εφεσειό ντων γιατηνχρήση του μετριάστηκε. 25 30 35 Ως προς τηναξίωση των εφεσειόντων γιααποζημίωσηγιαδια φυγόνκέρδος τοδικαστήριο αποφάσισεότιη απαίτησηδεντεκμη ριώθηκε. Η μαρτυρία που δόθηκε επί του προκειμένου κρίθηκε ασαφήςκαι αόριστη. Αφήνεται νανοηθεί ότι αναποδεικνυότανη 40 απώλεια κέρδους ως αποτέλεσμα της μήπαράδοσης τουυποστα τικού,η επακόλουθηζημιάθαμπορούσε ναεπιδικασθεί προςαπο" ζημίωση των εφεσειόντων εφόσον η εφεσίβλητη γνώριζε ότι οι αντισυμβαλλόμενοι θαχρησιμοποιούσαν τουποστατικόωςεμπο684 1 Α.Α.Δ. ΑΛΠΑΝ (Αδελφοί Τάκη) Λτδ κ.ά. ν.Τρυφωνίδου Πικής, Π. ρικόκατάστημα. Προκύπτειαπό τηνπρωτόδικη απόφασηότι ενώ διεφάνηότιοι εφεσείοντες ασκούσαν κερδοφόρα επιχείρηση δεν αποδείχθηκε ηαπώλεια συγκεκριμένου κέρδους ωςαποτέλεσμα τηςδιάρρηξηςτης συμφωνίας απότην εφεσίβλητη. 5 Τοδικαστήριοκατέληξε,υπότοπρίσματωνπροαναφερθέντων ευρημάτων,ότιοιεφεσείοντες δενεδικαιούντοσεουσιαστικήαπο ζημίωση. Κατάσυνέπεια επεδίκασε υπέρ τους ονομαστικές απο ζημιώσεις (£10)ωςεπακόλουθοτηςδικαίωσηςτουςσεσχέση μετη 10 διάρρηξητηςσυμφωνίας. 15 20 25 30 35 40 Οι εφεσείοντες προσβάλλουν κάθεπτυχήτηςπρωτόδικηςαπό φασης. Ηέφεσηυποδιαιρείταιουσιαστικάσετρίαμέρη. Το πρώ το μέρος αφοράτηναπόφασητουδικαστηρίουνα μήντους επιδικάσει αποζημιώσεις γιατηδιαφοράμεταξύτης ενοικιαστικής και της συμφωνηθείσας αξίαςτου υποστατικούγιατηνπρώτη περίο δο της ενοικίασης (1.3.1984 -31.8.1986). Ηπαράλειψητουδικα στηρίουαπολήγει,όπωςεισηγήθηκεοδικηγόροςτων εφεσειόντων, σε κραυγαλέαάρνησητης δικαιοσύνης.Τοδεύτερο μέρος στρέφεται κατά της απόφασηςτου δικαστηρίου να εξισώσει τοενοίκιο για το υποστατικό τοοποίο OLεφεσείοντες θακατέβαλλανγιατη δεύτερη περίοδο ενοικίασης με την ενοικιαστική αξία του κατα στήματος. Υπέβαλαν ότιεύλογα μπορεί να υποτεθεί ότι στηνπε ρίπτωση υφιστάμενου ενοικιαστή τοενοίκιο θα καθοριζότανσε επίπεδοχαμηλότερο (μέχρι £200το μήνα),της ενοικιαστίκής του αξίας.Αυτόαποτελείυπόθεσηηοποίασ'αυτήτηνπερίπτωσημπο ρεί ναχαρακτηρισθεί ως αυθαίρετηεφόσον ημαρτυρίακατέδειξε ότι ηεφεσίβλητη ήτανκαλάενήμερη της ενοικιαστικής αξίαςτου υποστατικού. Ούτε υπάρχειοποιαδήποτεμαρτυρίαότι στηνπράξησυμβατικές πρόνοιες, όπως εκείνες που περιέχονται στη σύμ βασητων μερών εφαρμόζονταικατά τρόπο ευνοϊκότερο για τον ενοικιαστή απ' ότιτοκείμενο τους αντικειμενικάδικαιολογεί.Το .μέρος αυτότης έφεσης δεν μπορεί να επιτύχει. Τοτρίτο μέρος της έφεσης αφοράτοδιαφυγόνκέρδος. Τα ευ ρήματα του δικαστηρίου προσβάλλονται ως αντικείμενα προς τη μαρτυρία. Ημόνη μαρτυρίαπουδόθηκε^ιναφορικάμε την απώ λειακέρδουςεξικνείται στις εκτιμήσεις τουδιευθύνοντος συμβού λουτων εφεσειόντων γιατουψος τωνσυναλλαγών πουθαεπραγματοποιούντο στο υποστατικό και τοκέρδος που θα προέκυπτε απόαυτές. Δεν έγινεοποιαδήποτεσυγκεκριμένη μελέτη,ούτεεξει δικεύτηκε με λογιστικό ήάλλο έγκυρο τρόπο τοκέρδος το οποίο κατά κανόνα επραγματοποιείτο απότις εμπορικές συναλλαγές των εφεσειόντων. Ασαφής ήτανεπίσης ημαρτυρίατου,όπωςορ685 Πικής,Π. ΑΛΠΑΝ (ΑδελφοίΤάκη)Ατδκ.ά.ν.Τρυφωνίδου
(1996)θάδιαπίστωσετοπρωτόδικοδικαστήριο,γιατούψος των συναλ λαγών στο υποστατικό.Ελλείπει στην προκείμενη περίπτωσησα φήςαπόδειξηαπώλειαςεμπορικούκέρδους. Επομένωςούτεαυτή ηπτυχήτης έφεσης δεν μπορείνα επιτύχει. 5 Παραμένεινααποφασιστείκατάπόσο δικαιολογείται ηαπόρ ριψη της αξίωσης των εφεσειόντων γιατην καταβολήτης διαφο ράς μεταξύτης ενοικιαστικής καισυμφωνηθείσας αξίαςτου υπο στατικούμεταξύ 1Μαρτίου 1984 και31Αυγούστου 1986. Η εφε σίβλητη υποστήριξε ότιορθά απορρίφθηκεηαπαίτησηγια τους 10 λόγους πουπεριέχονται στην απόφαση τουδικαστηρίου. Σε αυ τούς τους λόγους θαστρέψουμετώρατηνπροσοχήμας. Ησυλλογιστικήτουπρωτόδικουδικαστηρίουδιαγράφεται ως εξής στην απόφαση. Οι αρχές που διέπουν τονκαθορισμό των 15 αποζημιώσεων για την διάρρηξη συμφωνίας περιέχονται στο Αρθρο 73
(1)τουπερί ΣυμβάσεωνΝόμου,ΚΕΦ. 149. Οι πρόνοιες τουενσωματώνουν τις αρχέςτουαγγλικούδικαίουγιατηντεκμη ρίωση της ζημίαςκαι το ύψος των αποζημιώσεων. Οι διατάξεις του Αρθρου 73
(1)αποτέλεσαν το αντικείμενο ερμηνείας σε σειρά 20 κυπριακώναποφάσεων,τρειςαπότιςοποίες μνημονεύονταιρητά στην πρωτόδικη απόφαση. (Markou v. Michael 19C.L.R. 282. Charalambous v. Vakana
(1982)1 C.LR. 310. Saaband Another v.HolyMonasteryAy.Neophytos
(1982)1 C.L.R.499.) 25 Η αρχήπου διέπει την αποζημίωση του αθώου μέρους, όπως διατυπώνεται από το πρωτόδικο δικαστήριο, είναι ηακόλουθη. "Κατάτηνάποψημας,ηαποζημίωσηεδώέχειτηνέννοιατηςαπο κατάστασης εκείνης της απώλειαςήτηςζημιάςπουστηνπραγμα τικότητα υπέστη τοαθώο μέρος." Ηθέσητου δικαστηρίου αντί- 30 κείται στις διατάξειςτουΑρθρου73
(1)όπωςέχουν αυθεντικά ερ μηνευθεί τόσον στην Αγγλίαόσοκαιστην Κύπρο. ΣτηνJohnsonv.Agnew [1979] 1 All E.R. 883,886 (HL),η αρ χή ηοποίαδιέπει τις αποζημιώσεις γιαδιάρρηξη συμφωνίας κα- 35 θορίζεται ως εξής: 'The general principle for theassessment of damages is compensatory,iethattheinnocent partyisto beplaced,sofaras money candoso,inthesamepositionasifthecontracthadbeen 40 performed." ΜετάφρασησταΕλληνικά (ελεύθερη): 686 1 Α.Α.Λ. 5 ΑΛΠΑΝ (Αδελφοί Τάχη) Λτδ χ.ά.ν.Τρυφωνίδου Πικής, Π. "Η γενική αρχήη οποίαδιέπει τον καθορισμό των αποζη μιώσεων είναι εκείνητηςαποζημίωσης,δηλαδήτοαθώομέρος πρέπεινατεθεί, σεόποιοβαθμόαυτόμπορεί ναεπιτευχθεί,με τοχρήμαστην ίδιαθέση στην οποίαθαήτανως εάνησύμβαση ναείχε εκτελεστεί." Ανάλογη είναικαιη αρχήηοποίαυιοθετείται στην Saab(ανω τέρω): 10 15 "Reinstatement lies at the core of the rules regulating the assessmentof compensation for breach of contract.Damages aim torestore theparty totheposition hewouldbebutfor thebreach. This is normally accomplished by awarding damages reasonably foreseeable atthetime ofexecution of theagreement, aslikelyto ariseupon breach." (σελ. 519) ΜετάφρασησταΕλληνικά (ελεύθερη): 20 25 "Η αποκατάσταση βρίσκεται στον πυρήνα των κανόνων οι οποίοιδιέπουντονκαθορισμότηςαποζημίωσηςγιατηδιάρρη ξη σύμβασης. Οι αποζημιώσεις σκοπούν νααποκαταστήσουν τον διάδικοστη θέσηστην οποίαθα βρισκόταν ανδεναθετείτοησυμφωνία. Αυτό επιτυγχάνεταισυνήθως μετην επιδίκαση αποζημιώσεωνοιοποίεςείναιλογικάπροβλεπτέςκατάτοχρόνο της σύναψης της συμφωνίας, και είναι πιθανό ναπροκύ ψουν απότηδιάρρηξητηςσυμφωνίας." Σεάλλο σημείο της ίδιαςαπόφασηςτοδικαστήριοπραγματεύ εταιτον τρόποκαθορισμούτηςαποζημίωσης. 30 "Theextent of thedamage likelytobesuffered by theinnocent party, is ordinarily discernible at the time of breach. The repercussions ofbreach becomeknown thereupon.So, ordinarily, damage is estimated as at the date of breach." (σελ. 520). 35 Μετάφραση στα Ελληνικά (ελεύθερη): 40 *Ήέκτασητηςζημίαςτηνοποίαείναιπιθανόναυποστεί το αθώο μέρος,είναισυνήθως διακριτέα κατάτοχρόνο τηςδιάρρήξης. Οι επιπτώσεις από τη διάρρηξη καθίστανται γνωστές κατάτοχρόνο τηςδιάρρηξης. Έτσισυνήθως ηζημίαυπολογί ζεταικατάτοχρόνο τηςδιάρρηξης. ." Ηαποκατάστασητουαθώουμέρους έχει ως λόγο τηντοποθέ687 Πικής,Π. ΑΛΠΑΝ (ΑδελφοίΤάκη) Λτδ χ.ά.ν.Τρυφωνίδου
(1996)τησήτουστηθέση τηνοποίαθααπολάμβανεανη συμφωνίαεφαρ μοζόταν και όχι την ζημία την οποία υπέστη προς αντιμετώπιση των συνεπειών της διάρρηξης της συμφωνίας. Αλλωστε σε αυτή την υπόθεση ηλήψη οποιωνδήποτε μέτρων γιατην ενοικίαση άλ λου όμοιου καταστήματος ήτανεκτωνπραγμάτωναδύνατη,εφό- 5 σον OLεφεσείοντες επέμενανστην ανάληψητηςκατοχήςτουκατα στήματος, απαίτηση στην οποία εδικαιούντο, όπως έκρινε το δι καστήριο. Οι αποζημιώσεις απέβλεπανστην αποκατάστασητους λόγωτης στέρησης τουυποστατικού. 10 Η αποκατάσταση των εφεσειόντων στη θέση που θα βρίσκο νταν αν εκτελείτοησυμφωνία συνεπαγόταν την ενοικίαση άλλου καταστήματος όμοιου μετο ενοικιασθέν υποστατικό. Το ενοίκιο για την απόκτηση τέτοιου καταστήματος ήταν£1,000το μήνα. Η ζημία συνεπώς των εφεσειόντων για την απώλεια του υποστατι- 15 κού, λόγω της διάρρηξης της συμφωνίας ήταν £500 το μήνα. Όπως διαπιστώνεται και στο σύγγραμμα McGregor on Damages, 15th Edition, σελ. 605 παράγραφος961 σε τέτοιες περιπτώσεις η διαφορά μεταξύ της ενοικιαστικής αξίας του καταστήματος και - - του συμφωνηθέντος ενοικίου είναι τοσύνηθες μέτρο γιατην απο- 20 ζημίωση του ενοικιαστή. Παρόλον που δεν υπάρχουν συγκεκριμένες αυθεντίες επί του θέματος,οκανόναςαυτόςπηγάζειαπότις γενικές αρχές πουδιέ πουν τον καθορισμό των αποζημιώσεων πουπροκύπτουν απότη 25 διάρρηξη συμφωνίας. Καταλήγουμε ότι οι εφεσείοντες εδικαιούντο σε αποζημίωση £15,000. Η έφεση επιτρέπεται με έξοδα. Ηπρωτόδικηαπόφαση παραμερίζεταικαιαντικαθίσταταιμεαπόφαση υπέρτων εφεσειό- 30 ντων (εναγόντων) για ποσό £15,000 με έξοδα στην κλίμακα του επιδικασθέντος ποσού. Η έφεσηεπιτυγχάνει με έξοδα. 688