(1996)1 Ιουλίου, 1996 [ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ,ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ, ΚΑΛΛΗΣ,Δ/στές] G.Ε.MAVROMMATISLTD, Εψεσείονσα - Εναγόμενη, ν. ΝΙΚΟΥ ΠΙΕΡΙΔΗ, Εφεσίβλητου- Ενάγοντος. (Πολιτική ΈφεσηΑρ. 9206) Λέξεις και φράσεις — Ό μάρτυρας μας έκαμε καλή εντύπωση", όταν χρησιμοποιείται από τα Δικαστήρια δεν αναφέρεται στα εξωτερικά στοιχεία της προσωπικότηταςτον μάρτυρα ή του τρόπον εκφοράς της μαρτυρίας αλλά στο σύνολο των γνωρισμάτων που συνθέτουν αφ' ενός το μάρτυρα πον έχεισεβασμό στην αλήθειακαι αφ' ετέρου 5 πον έχειτις εξαντικειμένου δυνατότητεςνα συλλάβειμετιςαισθήσεις τον όσα αναβιώνει με τημαρτυρία τον". Μάρτυρες—Αξιοπιστία μαρτύρων—Εφετείο, είναιαπρόθυμοναεπέμ βει σε ευρήματα αξιοπιστίας μαρτύρων που ανάγονται στην κρίση ίο τονπρωτόδικουΔικαστηρίον. Κατόπιν πυοκαϊάςπουξέσπασε στοδιαμέρισμα του, ο εφεσίβλη τος-ενάγίσνκαταχώρισεαγωγή εναντίον τηςεφεσείουσας - εναγόμε νης εταιρείας που είχε κάμει την ηλεκτρική εγκατάσταση και διεκδί- 15 κησε αποζημιώσεις. Τοπρωτόδικο Δικαστήριο,δέχτηκε τημαρτυρίατων εμπειρογνώ μ ο ν α του εφεσίβλητου -ενάγοντα,ότι ηπυρκαϊάήταντο αποτέλε σμα βραχυκυκλώματος λόγω ελαττωμάτων της ηλεκτρικής εγκατά- 20 στάσης του διαμερίσματος καιεξέδωσε απόφασηυπέρτου εφεσίβλη του -ενάγοντα. Η εφεσείουσα -εναγόμενη εταιρεία,εφεσίβαλε την απόφαση. Ει σηγήθηκε, ότι λανθασμένα τοπρωτόδικο Δικαστήριο αποδέκτηκε τη 25 μαρτυρία των εμπειρογνωμόνων για τον εφεσίβλητο -ενάγοντα ως προς τις συνθήκες πρόκλησης της πυρκαϊάς, αναφέροντας μάλιστα 724 1 Α.Α.Δ. G.E. MavrommatlsLtd v.Πιερί&η ότιτο"εντυπωσίασαν"καιOTLλανθασμένααπέρριψετημαρτυρίαγια τηνεφεσείουσα - εναγομένηεταιρεία. Αποφασίστηκεότι: 5
(1)Το Εφετείο απρόθυμαεπεμβαίνει σεθέματααξιοπιστίαςμαρ τύρων, που ανάγονται στην κρίση πρωτόδικου Δικαστηρίου, αλλάκαιστην υπόκρίση απόφασηοι διαπιστώσεις τουΔικα στηρίου ήτανσύμφωνες μετηνπροσαχθείσαμαρτυρία. 10 15
(2)Η φράση"ο μάρτυραςμαςέκαμεκαλή εντύπωση"ότανχρησι μοποιείται από Δικαστήριο, δεν αναφέρεται στα εξωτερικά στοιχεία της προσωπικότητας του μάρτυρα αλλά στο σύνολο των στοιχείων που συνθέτουν το μάρτυρα που σέβεται την αλήθειακαι έχει εξ αντικειμένου τις δυνατότητες να συλλαμ βάνειμετις αισθήσεις τουόσααναβιώνει μετημαρτυρίατου. Η έφεσηαπορρίφθηκεμεέξοδα. 20 Αναφερόμενη υπόθεση: Χατζηγεωργίον ν.Δημοκρατίας
(1995)2Α.ΑΛ. 174. 'Εφεση. 25 30 Έφεση από την εναγόμενη εταιρεία κατά της απόφασης του ΕπαρχιακούΔικαστηρίου Λεμεσού(Ηλιάδης,Π.Ε.Δ.,Παμπαλλής, Α.Ε.Δ.)που δόθηκε στις 23 Μαΐου 1994 (Αρ. Αγωγής 2230/88) με την οποία επιδικάστηκε υπέρ του ενάγοντος και εναντίον της ποσό £9.260με έξοδα. Χρ. Μελίόηςμε Μ. Χ"Μανώλη, για τους Εφεσείοντες. Στ. Παύλου, για τον Εφεσίβλητο. 35 Cur. adv. vult. 40 ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ, Δ.: Ανάγνωσε την ακόλουθη απόφαση.Το δια μέρισμα του ενάγοντος-εφεσίβλητου, στη Λεμεσό, έπιασε φωτιά στις 11.5.86 και υπέστη ζημιές. Θεώρησε υπεύθυνη γι' αυτές την εφεσείουσα εναγόμενη εταιρεία, στην οποία απέδωσε αμέλεια κα τά την εκτέλεσητης εργασίας,ότανανέλαβε την ηλεκτρική εγκατά σταση του διαμερίσματος. Ειδικώτερα διατεινόταν,στο πρωτόδι κο Δικαστήριο, πως σε ένα σημείο όπου,ηηλεκτρική εγκατάσταση 725 Αρτεμίδης,Δ. G.E.MavrommatisLtd ν.Πιερίδη
(1996)ήταναντίθετη μετους κανονισμούς τηςΑρχής Ηλεκτρισμού αλλά καιτουςκαθολικάαναγνωρισμένους κανόνες ασφάλειας ηλεκτρι κών εγκαταστάσεων, προκλήθηκε βραχυκύκλωμα με αποτέλεσμα ταπεριβλήματα των συρμάτων νακαούν απότην υπερθέρμανση καιφλεγόμενα κομμάτιατουςναπέσουνσ'ένακάλαθοτων αχρή- 5 στων, μεταδίδοντας έτσιτηφωτιάστο περιεχόμενο και στησυνέ χεια σ' ολόκληρο το χώρο. Η εφεσείουσα αρνήθηκεπωςη φωτιάήταναποτέλεσμα βραχυ κυκλώματος, προσπάθησε δεκατάτην αντεξέταση νατην αποδώ- 10 σει σεάλλα αίτια. Οιαποζημιώσεις είχαν συμφωνηθεί, πριν την έναρξη της δίκης, στο ποσό των £9.260,-υπό την αίρεση της διά γνωσης απότοΔικαστήριο τουζητήματος της ευθύνης. Τα ουσιαστικά αποδεικτικάστοιχεία πουπροσκόμισε οεφεσί- 15 βλητος προέρχονταν απότη μαρτυρίαδύοεμπειρογνωμόνων, του Γιαννάκη Ευθυμίου, διπλωματούχου ηλεκτρολογίας -μηχανολο γίας του πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, καιΧρίστου Σίμκαν- δι πλωματούχου ηλεκτρολόγου μηχανικού, εκπαιδευτικού ιδρύμα τος της Αγγλίας. Οιμάρτυρες αυτοί, πουεπισκέφθηκαν τοδιαμέ- 20 ρισματουενάγοντος μετάτηφωτιάγιατηδιακρίβωσητωναιτίων πρόκλησης της,παρατήρησανπως μια εντοιχισμένησωλήνα στην οποίαυπήρχανηλεκτρικά σύρματα,προεξείχε απόμιατρύπαστον τοίχο τουυπνοδωματίου τουδιαμερίσματος. Τασύρματα, που ήταντοποθετημένα στησωλήνα,ήσανγυμνάκαισ* αυτάδενυπήρ- 25 χε μόνωση. Οι μάρτυρες είπανπως ητοποθέτηση των συρμάτων, με αυτό τον τρόπο στη σωλήνα, έγινεκατάπαράβασητωνκανονισμών τηςΑρχήςΗλεκτρισμού, αλλάήτανκαιεπιστημονικάανε πίτρεπτη γιατηνασφαλή λειτουργία τηςηλεκτρικής εγκατάστα σης. Οιμάρτυρες συμπέραναν πως ηφωτιάήταντο αποτέλεσμα 30 βραχυκυκλώματος πουδημιουργήθηκε σταγυμνά σύρματα.Το βραχυκύκλωμα μπορούσε να προκληθεί από κλείσιμο πόρταςή λόγωυγρασίας.Συμβαίνει δεότανενώνονται δυοκαλώδια, η φά ση και το ουδέτερο. Το ρεύμαανεβαίνει τότε σταΰψηκαι,επειδή τα καλώδια δεν μπορούν να αντέξουν τοποσοστό ηλεκτρισμού, 35 προκαλείται ανάφλεξη. Ότανγίνειβραχυκύκλωμα αναμένεταινα λειτουργήσει κανονικά το σύστημα προστασίας της ηλεκτρικής εγκατάστασης. Στην υπόθεση που εξετάζουμε αποδείκτηκεπως δεν έγινεαυτό. Όπωςδιαπιστώθηκε απότον πίνακαπροστασίας της εγκατάστασηςυπήρχανκαιεκείμαυρίσματααπόανάφλεξη. Ο 40 μάρτυρας Σίμκαν είπε χαρακτηριστικά, γιατο σημείο αυτότης ηλεκτρικής εγκατάστασης,πωςείχεγίνει "πολύ πολύτσαπατσού λικα". 726 1 Α.Λ.Δ. G.E.Mavrommatis Ltd v. Πιερΐόη Αρτεμίδης,Δ. Θα πρέπει νααναφέρουμε πωςοι πκ>πάνω μάρτυρες και ο ενάγων υποψιάστηκαν πως ηπρόκληση της φωτιάς οφειλότανσε βραχυκύκλωμα της ηλεκτρικής εγκατάστασης, έχοντας υπόψητον τρόπο που άρχισε. Ημικρή ανιψιάτου ενάγοντος, πουκατά τον 5 κρίσιμο χρόνο ήταν μόνηστοδιαμέρισμα, και ενώ έβλεπεβίντεο, άκουσε έναθόρυβο, που χαρακτήρισε σαν "τσάκρισμα". Αρχισε ναπεριφέρεταιστοδιαμέρισμαγιαναεντοπίσειτοσημείοτουπα ράξενου θορύβουκαιόταν μπήκεστουπνοδωμάτιοείδετηφωτιά στονκάλαθοτων αχρήστων,η οποίαείχεήδη μεταδοθείκαισεένα 10 κρεμασμένο κοστούμι στην πρόσοψη του ερμαρίου. Οι μάρτυρες,Χρίστουκαι Σίμκαν,ανέφερανπως απότο βρα χυκύκλωμα τασύρματα έλιωσαναπότην υπερθέρμανση και φλε γόμενα έπεσαν στοπεριεχόμενο του κάλαθουτωναχρήστων,και 15 στησυνέχεια ηφωτιά μεταδόθηκεστονυπόλοιπο χώρο. Οδικηγόρος τηςεφεσείουσας ανεγνώρισεπωςτοέργοτουενώ πιον μαςήτανδύσκολο, να μαςπείσειδηλαδήπωςτοπρωτόδικο Δικαστήριο έσφαλεόταναποδέκτηκε τη μαρτυρίαπουπαρουσία20 σεοεφεσίβλητος, και απέρριψε αυτήτης εφεσίβλητης. Είπε μάλι σταπωςοιλόγοιπουέδωσετοπρωτόδικοδικαστήριογι* αυτή του την επιλογήείναι ασαφείς και αόριστοι. Διερωτήθηκε ο συνήγο ρος, κατά ποιώ τρόπο οι μάρτυρες τουεφεσίβλητου "εντυπωσία σαν"τοΔικαστήριο; Είχαμετηνευκαιρίαναπούμελίγαλόγιαπά25 νωσ' αυτότοζήτημαστηνποινικήέφεσηΘεοδόσηΧ'Τεωργιον ν. Δημοκρατίας
(1995)2Α.Α.Δ.174. Ταμεταφέρουμε καιεδώ. 30 35 "Οτανχρησιμοποιείται απόταΔικαστήρια ηφράση"ο μάρτυ ρας μαςέκαμεκαλήεντύπωση",αυτήδεναναφέρεταιστα εξωτερικά στοιχεία της προσωπικότητας του μάρτυρα,ήτου τρό που εκφοράς τηςμαρτυρίας αλλά στο σύνολο των γνωρισμά των πουσυνθέτουν αφενόςτο μάρτυραπουέχεισεβασμό στην αλήθειακαιαφετέρουπουείχετις εξαντικειμένου δυνατότητες νασυλλάβειμετιςαισθήσεις τουόσααναβιώνει μετη μαρτυρία του.Οι δικαστές λόγωτης τριβήςκαιεξειδίκευσηςτους σ' αυ τό τοχώρο, διαθέτουν την ικανότητα,ανθρώπινη βεβαίως, να κρίνουν πότεπαρουσιάζεται ενώπιον τους ηαλήθεια." Ηπροσπάθειατουδικηγόρουτηςεφεσείουσας αποδείκτηκεου40 σιαστικάαδύνατοεγχείρημα. Καιτούτο, όχι μόνο γιατίτο εφετείο είναι απρόθυμοναεπέμβει σεθέματααξιοπιστίας,πουανάγονται στην κρίσητου πρωτόδικου Δικαστηρίου, αλλά και γιατί,αν κά ποιος διαβάσει τηνπροσαχθείσα μαρτυρία απόταπρακτικά της δίκης θα συμφωνήσει αβίασταμετιςδιαπιστώσεις τουπρωτόδι727 Αριεμί&ης,Δ. G.E.Mavrommatis Ltd ν.Πιερίδη
(1996)κου Δικαστηρίου. Η επιστημονική μαρτυρίατων εμπειρογνωμόνων Χρίστουκαι Σίμκανήτανθετικήσεπεριεχόμενο καιάμεμπτηποιοτικά,σεαντί θεση μεαυτήπουπαρουσίασεηεφεσείουσα,πουχαρακτηριζόταν 5 από ασάφειες, αοριστίες, μαπου, κυρίως, ήταν το αποτέλεσμα πρόχειρης έρευνας.Τούτοκατέστηπρόδηλοακόμηκαι ότανο δι κηγόρος της εφεσείουσας διάβαζεαποσπάσματααπόαυτή. Η έφεσηκρίνεται ωςαβάσιμηκαι απορρίπτεταιμε έξοδα ενα- 10 ντίον της εφεσείουσας. Η έφεσηαπορρίπτεταιμεέξοδα. 728