1 ΑΑ.Δ. 17 Ιουλίου,1996 [ΝΙΚΗΤΑΣ,Δ/στής] ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ Μ Ε Τ Ο Α Ρ Θ Ρ Ο 155.4 Τ Ο Υ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΤΑ ΑΡΘΡΑ 3 ΚΑΙ 9 ΤΟΥ ΠΕΡΙ Α Π Ο Ν Ο Μ Η Σ Τ Η Σ Δ Ι Κ Α Ι Ο Σ Υ Ν Η Σ ( Π Ο Ί Κ Ι Λ Ε ς ΔΙΑΤΆΞΕΙς) Ν Ο Μ Ο Υ Τ Ο Υ 1964, ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΗΝΑΙΤΗΣΗTOY ALEXANDER VALENTINOVICH BODROV (ΑΡ. !), ΚΡΑΤΟΥΜΕΝΟΥ ΣΤΙΣ ΚΕ ΝΤΡΙΚΕΣΦΥΛΑΚΕΣ, ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕΤΟ ΚΑΤΗΓΟΡΗΤΗ ΡΙΟΣΤΗΝΥΠΟΘΕΣΗ ΜΕΑΡ. 11814/96 ΣΤΟΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑ ΣΤΗΡΙΟΛΑΡΝΑΚΑΣ, ΓΙΑ ΑΔΕΙΑ ΕΚΔΟΣΗΣΕΝΤΑΛΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΦΥΣΕΩΣ CERTIORARI KAIfH ΕΝΤΑΛΜΑΤΟΣ PROHIBITION. (Αίτηση AQ. 129/96) Προνομιούχαεντάλματα— Certiorari — Κατάχρηση δικαστικής διαδι κασίας— Θέμα κατάχρησηςποινικήςδιαδικασίας για σκοπούςκρά τησης τουκατηγορουμένουμεπροοπτική τηνέκδοσητον—Δεν μπο ρεί να αποτελέσει αντικείμενο αίτησης για άδεια καταχώρισης αίτη σης με σκοπό τηνέκδοση εντάλματος certiorari που να ακυρώνει το κατηγορητήριο και prohibition που να απαγορεύει τη συνέχισητης ποινικήςδιαδικασίαςόιοτιτοΘέμαείναιδυνατόν ναεγερθείκατάτην εκδίκασηστοποινικόΔικαστήριο καιδενσυντρέχουν εξαιρετικέςπε ριστάσειςπαρέκκλισης από τον κανόνα ότι δενπαραχωρείται άδεια όταν προσφέρεται εναλλακτικόένδικομέσο. Οαιτητής,πουήτανΡώσσος,αντιμετώπιζετηνκατηγορίατηςπα ράνομηςδιαμονήςστην Κύπρομετάτηλήξητηςάδειαςαπασχόλησης του,χωρίς τηνάδειατουΛειτουργού Μετανάστευσης. Μεαίτησητουστο Ανώτατο Δικαστήριο ζήτησε άδειακαταχώρι σης αιτήσεων για έκδοση διαταγμάτωνCertiorari και Prohibition με σκοπότηνακύρωσητηςποινικήςδιαδικασίαςεναντίοντουδιότικα τά τους ισχυρισμούς του συνιστούσε κατάχρηση διαδικασίας (abuse ofprocess). Εισηγήθηκεότιεπρόκειτογιασυγκαλυμμένηενέργειαπου αποσκοπούσεσεαλλότριο σκοπόδηλαδήτηνεξασφάλισητηςκράτη σηςτου μέχρι τηνέκδοσηκαιεπιστροφήτουστηΡίοσσική Ομοσπον δία. 781 Valentinovich Bodrov(Αρ.1)
(1996)Αποφασίστηκεότι:
(1)Το θέμα τηςκατάχρησηςτηςποινικής διαδικασίαςπου ήγειρε ο αιτητής θαμπορούσε ναεγερθεί ενώπιον του ΠοινικούΔι καστηρίουστηνυπόθεσηπουαντιμετώπιζεκαιδενσυνέτρεχαν 5 εξαιρετικές περιστάσεις πουθαεπέτρεπανπαρέκκλιση απότο γενικό κανόναότιδενπαραχωρείταιάδειακαταχώρισηςαιτή σεως για έκδοση προνομιακού εντάλματος όπουπροσφέρεται εναλλακτικό ένδικο μέσο. 10 Ηαίτησηαπορρίφθηκε. Αναφερόμενες υποθέσεις: 15 ΓενικόςΕισαγγελέας (Αρ. 2),
(1995)1 Α.ΑΑ. 126, Διευθυντής των Φυλακών ν. Τ&ννάρο Περέλλα
(1995)1 Α.Α.Δ. 217, R. v.Beckford[1995]Crim. L.R. 712, 20 R. v.Heston-Francois[1984] 1 Q.B.278, Δημοκρατία v.FordκαιΑλλων(Αρ. 2),
(1995)2Α.ΑΑ. 232, Αστυνομία ν.ΦάντηκαιΑλλων
(1994)2 Α.ΑΑ. 160, 25 Δημοκρατία ν.Ηρακλέους (Αρ. 2),
(1994)2Α.ΑΑ. 225, Ανθίμου
(1991)1 Α.ΑΑ.
- 30 Αίτηση. Αίτηση μετηνοποία ο αιτητής ζητάνατου δοθεί άδειανα κα ταχωρίσει αίτησηγια έκδοση εντάλματος certiorari και prohibition, ώστε ναπαραπεμφθείστοΑνώτατο Δικαστήριο καιακυρωθεί ποι- 35 νική διαδικασία εναντίον του στην Υπόθεση Αρ. 11814/96 του ΕπαρχιακούΔικαστηρίου Λ/κας (ΚληρΙδης,Α.Ε.Δ.)γιαπαράνομη διαμονή στην Κύπρο χωρίς την άδεια του Λειτουργού Μετανά στευσης μετά τη λήξητης άδειαςαπασχόλησης του. 40 Γ. Μυλωνάς, γιατον Αιτητή. ΝΙΚΗΤΑΣ, Δ.: Ανάγνωσε τηνακόλουθη απόφαση.Ο Αιτητής είναι Ρώσσος. Αντιμετωπίζει ποινική κατηγορία ότι μεταξύ 782 1 Α.Α.Δ. Valentinovlch Bodrov (Αρ. 1) Νικήτας, Δ. 21.7.1995 και 1.7.1996παρέμεινε παράνομαστη Δημοκρατία. Η υπόθεσηορίστηκε στις 11.7.1996 στοΕπαρχιακόΔικαστήριο Λάρ νακας. Φέρει τον αρ. 11814/
- Αντίγραφο τουκατηγορητηρίου έχειπροσκομισθεί. Σύμφωναμετιςλεπτομέρειες, οΑιτητής έμει5 νε στην Κύπροπαράνομαχωρίς τηνάδειατουΛειτουργού Μετα νάστευσης, μετά τη λήξη της άδειας απασχόλησης του στις 12.6.
- Το αδίκημαδημιουργούν οιδιατάξεις τοτν άρθρων2 και 19
(1)(λ) τουπερί Αλλοδαπών καιΜεταναστεύσεως Νόμου ΚΕΦ. 105 σεσυνδυασμό μετιςδιατάξειςτουΚαν.9
(1)(β)τωνπε10 ρίΑλλοδαπών και Μεταναστεύσεως Κανονισμών του 1972 (Δ.Π. 242/72). Ο Αιτητής τώραζητάάδειατου Δικαστηρίου να καταχωρίσει αίτησηγιατηνέκδοσηδιαταγμάτωνCertiorari καιProhibition που 15 στοχεύουν, αντίστοιχα, στην ακύρωση τουκατηγορητηρίου και την παρεμπόδιση του Δικαστηρίου Λάρνακος να προωθήσει την ακρόασητης υπόθεσης μέχρις ότου το Δικαστήριο αυτόαποφαν θεί γιατηντύχητηςκρινόμενης αίτησης. 20 25 ΕίναιηυπόθεσητουΑιτητήότιη έναρξηποινικής διαδικασίας εναντίον του συνιστάκατάχρησητηςποινικής διαδικασίας (abuse of process). Πρόκειται, κατάτην εισήγηση τουδικηγόρουτου,για συγκαλυμμένη ενέργεια που αποσκοπεί στην εξυπηρέτηση αλλό τριου σκοπού,πουείναι η εξασφάλιση της κράτησης τουαιτητή. Καιαυτόγιαναεπιτευχθεί στην συνέχεια ηέκδοσηκαι επιστροφή τουστηΡωσσική Ομοσπονδία. Από την ένορκη δήλωση του αιτητήπουσυνοδεύει την αίτηση προκύπτει ότιέγιναν, μέχρι τώρα,δύο ανεπιτυχείς προσπάθειες 30 για την έκδοση του. Θα αναφερθώστα βασικά και απαραίτητα στοιχεία για τους σκοπούς της διαδικασίαςαυτής.Την21.7.1994 ήταν στην Κύπροκαιείχεσυλληφθεί γιαπρώτηφορά. Ωστόσο η διαδικασία έκδοσης που ακολούθησε δεν τελεσφόρησε διότι "δεν υπήρχε μαρτυρίαότι έναέγγραφοστοφάκελοτηςυπόθεσηςήταν 35 το ένταλμα σύλληψης τηςχώραςμου"(παραγρ.3της ένορκηςδή λωσης ημερ. 9.7.1996). Ησχετική αίτηση (Αρ. 2/94) απορρίφθηκε τελικάστις29.11.1994.Κρίθηκεότιτοένταλμασύλληψης δενήταν πιστοποιημένο κατάτον τρόπο που προβλέπεται απότο Αρθρο 42
(2)του Κυρωτικού Νόμου τηςΣυνθήκης μεταξύ Κύπρου και 40 Σοβιετικής Ενωσης σε θέματαΑστικούκαιΠοινικούΔικαίουαρ. 172/86. Ηπαραπάνωαπορριπτικήαπόφασηεφεσιβλήθηκε. Η απόφα ση,ημερ. 17.4.1995,στην οποίαοαιτητής αναφέρεταιστις παρα783 Νικήτας, Δ. Vakntinovich Bodrov (Αρ. 1)
(1996)γρ.9και 10τηςΈνορκηςΔήλωσης του,μεστοιχείαΠολ.Εφ. 9398, Αίτηση τονΓενικού Εισαγγελέα τηςΔημοκρατίαςεκμέρουςτων Αιτητών στην Αίτησηέκδοσης Αρ. 2/94, θαδημοσιευθεί στουςτό μους τωναποφάσεων του 1995.ΗΟλομέλεια του Δικαστηρίου απέρριψε τηνΈφεση για αναθεώρηση τηςαπόφασης τουΕπαρ- 5 χιακού Δικαστηρίου γιατον λόγο ότι είχεαρχίσει καιβρισκόταν σεεξέλιξηνέαδιαδικασίαγιατηνέκδοσητουαιτητή (αρ. αιτ. 3/94). Η Ολομέλεια αναφέρθηκεκαι στηρίχθηκε στο σκεπτικό της από φασης στην υπόθεση Διευθυντής των Φυλακών ν.Αναφορικάμε την αίτηση του ΤζεννάροΠερέλλαγιατην έκδοσηεντάλματος της 10 φύσεως HabeasCorpus
(1995)1 Α.ΑΑ 217, ότι: "Ηπροώθησηταυτόχρονακαιπαράλληλαδύοδιαδικασιώνγια τηνέκδοσηφυγόδικουσυνιστάκατάχρησητηςδιαδικασίαςτου Δικαστηρίου ηοποίαμπορεί να παρεμποδισθεί προς διασφά- 15 λισητηςσύμμετρης άσκησης τωνδικαιοδοσιώντουΔικαστηρί ου." Στις21.7.1995το ΕπαρχιακόΔικαστήριο απέρριψεκαιτηδεύ τερη αίτηση (αρ.3/94). Γιατοτιακολούθησε ακριβώςμετάοΑι- 20 τητής ισχυρίζεται (παραγρ. 7): "
(7)Στηνέξοδο μουαπότοΔικαστήριο η Αστυνομία προσπά θησεναμ'εμποδίσειαλλάκατάφεραναδιαφύγωέχονταςυπ'όψηότιηκράτησημουχωρίς ένταλμασύλληψης δενθαήταννό- 25 μιμη." Ο συνήγορος τουΑιτητήζήτησετότεναεμφανιστεί εκμέρους του σεαίτησηγιατην έκδοση εντάλματος σύλληψης από τονΠρόεδρο του Επαρχιακού Δικαστηρίου, αλλά δεντου επιτράπηκε. Και το 30 ένταλμα εκδόθηκε την ίδιαημέρα. Αίτησηπουυπέβαλεστις22.9.1995 γιαεπιστροφήτουδιαβατη ρίου του δεν έγινε δεκτήύστερα απόένσταση της Γενικής Εισαγ γελίας. Προφανώςγιατίδιέφευγετησύλληψηκρυβόμενος. Αυτό 35 επιτεύχθηκε τηνπρώτητρέχοντος μήνα. Οισυνθήκες δενδιευκρι νίζονται επαρκώςστην ένορκοδήλωση. Αλλάοκ. Μυλωνάςείπε, κατά τησυζήτηση,ότι ότανζητήθηκεαναβολήαπότο Δικαστήριο στο οποίοείχεπροσαχθεί κατάτηνενλόγω ημ£ρομηνίαοαιτητής, γιαναπαρασχεθείχρόνοςγιατηνπροσκομιδήτηςεξουσιοδότησης 40 τουΥπουργού Εσωτερικών, τοΔικαστήριο διέταξετηναπελευθέ ρωση του. Κατάτηνέξοδοτουαπότηναίθουσατου Δικαστηρίου τον συνέλαβαν άντρες τουΤμήματος Αλλοδαπών και Μετανά στευσης. Παράλληλα οι Αρχές ζήτησαν και πέτυχαν την έκδοση 784 1 Α.Α.Δ. Valentinovich Bodrov (AQ. 1) Νικήτας,Δ. Certiorari πουακύρωσε την απόφασημετηνοποίααφέθηκε ελεύ θεροςκαιπουείχεσαναποτέλεσματηναναβίωσητουεντάλματος. 5 10 15 20 25 Ο δικηγόρος του αιτητήυποστήριξε το αίτημαγια άδεια προβάλλονταςκατάβάση τους ισχυρισμούς τουαιτητήπουδιατυπώ νει στηνπαραγρ. 14. Γι'αυτόκαιαντιγράφωτοπεριεχόμενο της. "
(14)Πιστεύωότι η κράτησημουστονχώρο του Δικαστηρίου την ημέρα της πρώτης απόρριψης της Αίτησης Έκδοσηςαπό ΑστυνομικούςτουΤμήματος Αλλοδαπών και Μετανάστευσης για αρκετόχρόνο έως ότου εκδοθεί τονέο ένταλμασύλληψης, η παρουσία και τοκυνηγητό των Αστυνομικών και λειτουρ γών του Τμήματος Αλλοδαπών και Μετανάστευσης μετάτη δεύτερηαπελευθέρωση μουαπότοΔικαστήριο καιπροτούεκδοθείτοτρίτοένταλμασύλληψηςκαιησύλληψημουστηνπόρ τα τουΔικαστηρίου στις 1.7.1996 μόλις απερρίφθη αίτηση κράτησης μουκαιδιετάχθηηαπελευθέρωση μουδεν ήτανσύ μπτωση αλλά μιαοργανωμένη εκστρατεία να ματαιωθείκάθε απόφασητουΔικαστηρίουπουθαδιέτασσετην απελευθέρωση μου." Θαήθελα εδώνακαταγράψωμερικές θεωρητικές σκέψειςπου άπτονται όμως της υπόθεσης καιαφορούντην κατάχρηση διαδι κασίας. Ιδιαίτεραεπειδήηυπόθεσηδενσυζητήθηκε από το δικηγόρο τουαιτητήυπότο πρίσμα οποιωνδήποτεδικαστικώνπροη γούμενων. Ούτε απασχόλησε το ερώτημα κατά πόσο το ενδεδειγ μένο ένδικο μέσογια την προώθηση θεραπείαςστις περιπτώσεις κατάχρησης διαδικασίας είναι τα διατάγματα την έκδοσητων οποίων επιζητεί τώραο Αιτητής. 30 Η κατάχρηση διαδικασίας απασχόλησε τα τελευταία χρόνια τηναγγλικήνομολογία,πουείχεστοπεδίοαυτόμιαραγδαίαεξέ λιξη. Αναγνωρίστηκε απότααγγλικάδικαστήριαπωςη διαδικα σία για αναστολή της διαδικασίας(stay of proceedings)ασκείται 35 μόνο σεεξαιρετικές περιστάσεις. Έχουν μέχρι τώραεκδηλωθείκαικαθιερωθεί -δύοβασικέςτάσεις (α)όπουυπάρχεικαθυστέρη ση των διωκτικών αρχών στην προσαγωγή κατηγορουμένουστη Δικαιοσύνηγιατηνοποίαδενευθύνεταιήδενέχεισυμβάλει τοκα τηγορούμενο πρόσωποκαι(β)στην περίπτωσηπουείναιαδύνατη 40 ηδιεξαγο>γηδίκαιης δίκης: βλ. R. v.Beckford[1995] Crim.L.R. 712. Ομως ηκατάχρησημπορεί ναπροσλάβει καιάλλες μορφές: R. v.Heston-Francois [1984] 1Q.B. 278. Είναι όμως σωστόνα λεχθεί ότιη συνηθέστερη μορφή είναι εκείνη τηςκαθυστέρησης που μπορεί να σημεια)θεί απότηδιάπραξηαδικήματοςμέχρι την 785 Νικήτας, Δ. Valentinovlch Bodrov (Αρ.1)
(1996)έναρξητηςδίκης. Τα κυπριακάδικαστήρια αντιμετώπισαν επίσης το ίδιο πρό βλημα,αλλάόχισετόσο μεγάληέκταση. Κυρίως εμφανίστηκεαπό τηδικονομική τουπλευρά. Ετσι στηναπόφασητουΑνωτάτου Δι- 5 καστηρίουστο νομικό ερώτημααρ.290Αστυνομία ν.Άκη Φάντη κ.α.
(1994)2Α.Α.Δ. 160 έγινεδεκτόότιθέμασυσχετιζόμενο μετη διεξαγωγή δίκαιης δίκης μπορεί νααποτελέσει επίδικο θέμα της δίκης"όπωςεπιτρέπειοΝόμοςκαιτοΣύνταγμα"(απόφασηπλει οψηφίας). Ενώη μειοψηφίαέκρινεότιήτανδυνατόναεγερθείκαι 10 αποφασιστεί πριν ακόμηαπαγγελθεί ηκατηγορία. Ας σημειωθεί ότι ηπλειοψηφία τουΔικαστηρίου δεναποδέχθηκετην πρόταση ότι δυσμενή γιατονκατηγορούμενο δημοσιεύματα προ τηςδίκης είναιδυνατόεκπροοιμίουναοδηγήσουν σεακύρωσητουκατηγο ρητηρίου, δεδομένου ότι η ακροαματική διαδικασία διεξάγεται 15 από επαγγελματίες δικαστέςχωρίς τησυμμετοχή ενόρκων. Βλέπε επίσηςΔημοκρατία v.AianCarlFordκ,αΝομικάερωτήματααρ. 305 και305ημερ. 11.7.1995,στηνοποίαγίνεται αναφοράκαιστην υπόθεση Φάντηανωτέρω. Σημασία γιατηνκρινόμενη υπόθεση έχει τοπαρακάτωμέρος τηςγνωμάτευσης τουΑνωτάτου Δικά- 20 στηρίου: 'Τα δικαιώματατου κατηγορούμενου γιαδίκαιηδίκησυναρ τώνταιμετηδιεξαγωγήτηςδίκης. Παραβίασητουςδεσυνεπά γεται,είτετηδιαγραφήτηςποινικής ευθύνηςτουκατηγορούμε- 25 νου,ήτηνκατάργησητηςδίκης." Βλέπεεπίσης Δημοκρατίαν. Ηρακλέους
(1994)2Α.Α.Δ. 225. Η εξουσία του Δικαστηρίου στον τομέααυτόπηγάζειαπότην 30 ανάγκη προστασίας τωνλειτουργιών, τηςαξιοπιστίας και της αποτελεσματικότητας τωνδικαστικών διαδικασιών στις οποίες στηρίζεται ηαπονομήτηςδικαιοσύνης. Χωρίς την αυτοπροστα σία αυτήηδιαδικασία,πουπρέπει ναεμφορείται απόπνεύμαδικαιοφροσύνης, θαεκφυλιζόταν σε μιαδιελκυστίνδα από τεχνά- 35 σματαή επινοήματα. Το ένταλμα σύλληψηςδεν είναι υπόαναθεώρησησεαυτήή εξ όσων γνωρίζω σεάλλη διαδικασία. Τοαίτημα αφορά μόνοτοκα τηγορητήριο. Τοθέμα που εγείρειοαιτητής μπορεί,σύμφωνα με 40 την νομολογία που παρέθεσα,νατοθέσει στην ποινική υπόθεση που αντιμετωπίζει. Δεν διαπιστώνωεξαιρετικές περιστάσεις που θα επέτρεπαν παρέκκλιση απότογενικό κανόνα,πως δενπαρα χωρείται άδειαόπουπροσφέρεται εναλλακτικό ένδικο μέσο: Αί786 1ΑΛΛ, Valentinovich Bodrov (Αρ. 1) Νικήτας,Δ. τηση ΓεώργιουΑνθίμου
(1991)1 Α.Α.Δ.41. Θαπρόσθετα ακόμα ότι υπότις συνθήκες, όπωςοίδιος οαιτητήςτις έχει περιγράψει (ιδαιτεραστην παραγρ. 7),θαδιατηρούσατις αμφιβολίες μουγια τον ισχυρισμό περίαλλότριου σκοπού. 5 Όμως δεν θαήθελανασχολιάσω οτιδήποτε πουθα μπορούσε να προκαταλάβειτην απόφασητου ΕπαρχιακούΔικαστηρίου,αν φυσικάτοθέματεθεί ενώπιοντου. 10 Η αίτηση απορρίπτεται. Η αίτηση απορρίπτεται. 787