(1996)30Ιουλίου,1996 [ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ, ΧΑΤΖΗΤΣΑΓΓΑΡΗΣ, ΝΙΚΟΛΑΟΥ, Δ/στές] HANIMOUSA EL-SAYEGH, Εφεσείων, ν. CREDIT SUISSE, Εφεσίβλητης. (ΠολιτικήΈφεσηΑρ.8827) Πολιτική Δικονομία — Ρήτραξένηςδικαιοδοσίας— Αίτηση για επίδο σηειδοποίησηςκλητηρίον εκτόςδικαιοδοσίας— Εκδοθένδιάταγμα, ακυρώθηκε για μη πλήρη αποχάλνψη τον όρονρήτραςξένης δικαιο δοσίαςσεσυμφωνία μεταξύτωνδιαδίκων. 5 Πολιτική Δικονομία — Επίδοση εκτός δικαιοδοσίας — Επίδοση ειδο ποίησης κλητηρίον εκτός δικαιοδοσίας — Ακυρώθηκε για μη πλήρη αποκάλυψη ρήτρας ξένης δικαιοδοσίας σεσύμβασημεταξύ τωνδια δίκων, κατά την εκδίκασημονομερούς αίτησης για έκδοση τον δια τάγματος που παρείχε τηνάδεια. 1ο Πολιτική Δικονομία — Ασφάλεια εξόδων— Εξασφάλιση εξόδωναπό εναγόμενο στον οποίο ειδοποίηση του κλητηρίον επιδόθηκε στο εξωτερικό—Δε συνιστά δικονομικό διάβημαπου εξυπονοείπαραί τηση τον από αίτηση για ακύρωσητον κλητηρίου και της επίδοσης \$ τον. Μεαγωγή τουεναντίονμιαςΕλβετικήςτράπεζας,τηςυπεράκτιας εταιρείαςστην οποίαήτανδιευθυντήςκαιεναντίοντηςσυζύγουτου, ο εφεσείων - ενάγωνδιεκδίκησεαποζημιώσειςγιαμη εξουσιοδοτημέ- 20 νηκαιπαράνομηχρήσηχρημάτωντου,πουείχεκατατεθειμέναστην εφεσίβλητη -εναγόμενη 1τράπεζα. Ήταν ηθέσητου ότι ητράπεζα χρησιμοποίησεχρήματααπόπροσωπικό λογαριασμότουγιαναεξο φλήσειχρέοςτηςυπεράκτιαςεταιρείαςπροςαυτήν,μετησυνεργασία της συζύγουτου. 25 ΜεάδειατουΔικαστηρίου,ειδοποίησητουκλητηρίου επιδόθηκε 836 ν 1 Α.Α.Δ. 5 10 Hani Μοusa El-Sayegh v. Credit Suisse στους εφεσίβλητους - εναγομένους 1 οι οποίοι καταχώρισαν εμφά νισηυπόδιαμαρτυρίακαιστησυνέχεια αίτησηγιαπαραμερισμότου κλητηρίου καιτης επίδοσης. Ισχυρίστηκαν ότι ο εφεσείων - ενάγίον δενείχεπροβείσεπλήρηκαιειλικρινή αποκάλυψηόλων τωνουσιωδών γεγονότων που θα μπορούσαν να είχαν επίδραση στηδιαμόρ φωσητηςδιακριτικήςευχέρειαςτουΔικαστηρίου. Εκκρεμούσης της αίτησης οι εφεσίβλητοι -εναγόμενοι 1αποτάθηκαν στο Δικαστήριο για ασφάλειαεξόδων. Οεφεσείων - ενάγωνπρόταξεότιτοδιάβημα αυτόαπόκλειετηνπροίόθησητηςαίτησηςτωνεφεσίβλητων - εναγομένων 1 γιαπαραμερισμότουκλητηρίου καιτης επίδοσηςτου. Το πρωτόδικοΔικαστήριο, αποφάσισεότι η εξασφάλισηεξόδ(ι>ν δεν αποτελούσε τροχοπέδηστην αίτηση,επίσης ότι δεν υπήρξεηδέ ουσααποκάλυψηστοιχείων. 15 20 Οεφεσείων - ενάγων,εφεσίβαλετηναπόφαση. Κατάτησυζήτηση της εισηγήθηκε ότι το πρωτόδικο Δικαστήριο δεν είχεδικαιοδοσία, επειδήηαίτησηγιαπαραμερισμόκαταχωρίθηκεστοπλαίσιοτηςαγω γήςκαιόχι τηςγενικής αίτησηςστην οποίαδόθηκετο διάταγμα επί δοσηςεκτόςδικαιοδοσίας. Αποφασίστηκεότι: 25 30 35 40
(1)Μετηναίτησηγιαακύρωσηήπαραμερισμότουκλητηρίουκαι τηςεπίδοσηςτου,είναικατ'ουσίανητύχητηςαγωγήςπουκρί νεται καιησχετική αίτησηπρέπεινα εντάσσεται στο πλαίσιο της.
(2)Τοδιάβημαστοοποίοπροέβηηεφεσίβλητη - εναγόμενη 1 τράπεζάγιαασφάλειαεξόδωνσεσχέσημετηναίτησηδιάκλήσεως για παραμερισμό του κλητηρίου και της επίδοσης του, δεν αποτελούσε εμπόδιοστηνπροώθησητης,
(3)Ο εφεσείων - ενάγων παρασιώπησε εντελώς τις περιστάσεις κάτωαπότιςοποίεςπροέκυψεηδιαφοράσχετικά μετοδάνειο ούτεπαρουσίασεστο Δικαστήριοτοαντίγραφοτης επιστολής μετοοποίοζητήθηκετοδάνειογιανααποκαλυφθείπροςποί ον έγινε, επιπλέον στην ένορκη δήλωση του για εξασφάλιση τουδιατάγματοςεπίδοσηςστοεξωτερικό ανέφερεότιητράπεζα διεξήγαγεεργασίες στην Κύπροενώτούτοδενήταν αληθές και επιπλέονπαραπλάνησετοΔικαστήριο ως προςτηνύπαρ ξηξένηςδικαιοδοσίας.
(4)Δεν υπήρξε από τον εφεσείοντα -ενάγοντα πλήρης και ειλι837 Hani MousaEl-Sayegh v. Credit Suisse
(1996)κρινήςαποκάλυψηστοιχείωνόταναποτάθηκεγιαάδειασφρά γισηςκαιεπίδοσηςτουκλητηρίουεκτόςδικαιοδοσίαςκαισυ νεπώς ο παραμέρισες τους απότο πρωτόδικοΔικαστήριο ήτανδικαιολογημένος. 5 Ηέφεσηαπορρίφθηκεμεέξοδα. Αναφερόμενεςνποθέσεις: Central Co. Operative Bank Ud v. CY.EMS.Co.Ud
(1984)1 C.LR. 10 435, S.P.P. ProjectsUd v. IntegralEquipmentSari
(1993)1 Α.ΑΛ. 762, 15 Stella v. Sayias0983)1(A) CLR. 186, Rein v. Stein[1892]LawTimes, Vol. LXVIN.S. 469, DemstarLtdv.ZimIsraelNavigationCo.LtdxaiΆλλον
(1996)1 ΑΛΛ.
- 20 Έφεση. Έφεσηαπότον ενάγοντακατάτηςαπόφασηςτουΕπαρχιακού ΔικαστηρίουΛεμεσού(Ηλιάδης,Π.Ε.Δ.καιΠαμπαλλής,ΕΑ) που 25 δόθηκεστις 10Νοεμβρίου1992 (Αρ.Αγωγής4282/90)μετηνοποία κρίθηκεότι είχεεφαρμογήκαιυπερίσχυεηρήτραξένηςδικαιοδο σίας και ως εκ τούτου εκδόθηκε διάταγμα για παραμερισμό της επίδοσης της ειδοποίησης τουκλητηρίουεντάλματος. 30 Στ. Παύλου με Χρ. Νικολάου,γιατονΕφεσείοντα. Π.Πολυβίου με Θ.Α. Ευαγγέλου,γιατηνΕφεσίβλητη. Cur. adv. vult. 35 ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ,Δ.:ΤηναπόφασητουΔικαστηρίουθαδώ σει οΝικολάου,Δ. ΝΙΚΟΛΑΟΥ,Δ.: Ο εφεσείων είναι Ιορδανόςπουδιέμενεστη 40 Λεμεσό. Την 1Σεπτεμβρίου 1990 κίνησεαγωγήστηνοποίασυνέ νωσεως εναγόμενες μια Ελβετικήτράπεζα, Κυπριακήυπεράκτια εταιρεία της οποίας ήταν διευθύνων σύμβουλος και την εν δια στάσει σύζυγο του, αλλοδαπή που επίσης διέμενε στη Λεμεσό. 838 1 Α.Α.Δ. HaniMousa El-Sayegh v. Credit Suisse Νικολάου,Δ. Προηγήθηκε, κατά την ίδια ημερομηνία, η καταχώρηση μονομε ρούς αίτησης και η εν συνεχεία παραχώρησηαπότο δικαστήριο άδειαςγιατησφράγισητουκλητηρίου εντάλματοςκαιτηνυποκα τάστατη επίδοση ειδοποίησης στην τράπεζα εκτός δικαιοδοσίας. 5 Ηαίτησηυποστηριζόταν απόένορκο δήλωσητουεφεσείονταημε ρομηνίας 31 Αυγούστου
- Μετάτην επίδοση τηςαγωγήςκαι κατόπιν σχετικής άδειας, η τράπεζακαταχώρησε εμφάνιση υπό όρουςκαιακολούθως,μεαίτησηδιάκλήσεωςημερομηνίας 17Δε κεμβρίου 1990, ηοποίαυποβλήθηκε εντός τουπλαισίου της αγω1 0 Υήζ»ζήτησεόπως εκδοθεί: 15 "(α)Διάταγμααπορρίπτονκαι/ή παραμέριζανκαι/ήακυρώνον τηναγωγήνκαι/ή τοκλητηρίον ένταλμακαι/ήτο διάταγμα επίδοσηςκαιΤήτηνεπίδοσητηςπιοπάνωαγωγήςκαι/ήτην μέχρι σήμεραδιαδικασία στην παρούσααγωγή, και/ή 20 25 (β) Διάταγμα με το οποίο να αναστέλλεται κάθε διαδικασία και/ή περαιτέρωδιαδικασίαστην παρούσααγωγή." Ως βάση για το πρώτο, προβλήθηκε ότι ο εφεσείων δεν είχε προβεί σε πλήρηκαιειλικρινήαποκάλυψηστοιχείων. Καιγιατο δεύτεροέγινεεπίκληση σερήτραξένηςδικαιοδοσίας. Ο εφεσείων ενέστη. Υπέβαλεότι υπήρξε δέουσα αποκάλυψηκαιότι, επίπλέ ον,ηρήτραστηνοποίαστηριζότανηάλληπλευράόχιμόνοδενκά λυπτε τηνπερίπτωσηαλλάκαιδενθαέπρεπε ενπάσηπεριπτώσει ναεφαρμοστεί διότι,κατάτον ίδιο,η Κύπροςαποτελούσε τονφο ρέαδικαιοδοτικήςευκολίας πουέπρεπενα υπερισχύσει. 30 Εκκρεμούσαςτηςακρόασηςτηςαίτησηςδιάκλήσεως,ητράπε ζα αποτάθηκε την 25 Ιανουαρίου 1991 στο δικαστήριο για ασφά λεια εξόδων αποκλειστικάγιατιςανάγκεςτηςαίτησης. Καιεκδό θηκεπροςόφελοςτηςσχετικό διάταγμα. Οεφεσείων προέταξεαυ35 τήτην εξέλιξηωςνέο διάβημα στην αγωγήτο οποίο απέκλειε την προώθησηαπότηντράπεζατωνζητημάτωνπουεγείρονταν μετην αίτηση. Μεαπόφαση,ημερομηνίας 10Νοεμβρίου 1992, το πρωτόδικο 40 δικαστήριο, αφού θεώρησε ότι η εξασφάλιση εξόδων δεν αποτε λούσετροχοπέοηστην αίτηση,εξέτασεκαιταδύοτεθένταζητήμα τα. Έκρινε,αναφορικά μετοπρώτο,ότι δενυπήρξε δέουσα απο κάλυψηστοιχείων. Αυτόήτανβέβαιααρκετόγιαδιεκπεραίωσητης αίτησης. Προχώρησεωστόσοκαιστοζήτηματηςέγερσηςτηςαγω839 Νικολάου, Δ. Hani Mousa El-Sayegh v. Credit Suisse
(1996)γης στην Κύπρο σε συσχετισμόμε τηρήτραγιαξένηδικαιοδοσία, ωσάν να παρείχετο στον εφεσείοντα ηδυνατότητα,παρά την καταγνωσθείσα μη αποκάλυψη,ναακουστεί και επί αυτούτουδεύ τερου ζητήματος. Έκρινε ότι εν προκειμένω είχε εφαρμογή και υπερίσχυε η ρήτραξένης δικαιοδοσίας. Έπειτα,στις καταληκτι- 5 κές παραγράφουςανέφερεταεξής: "Με γνώμονα τις πιο πάνωκαταλήξεις μας,η αίτηση των Εναγομένων 1 πρέπειναπετύχεικαιεκδίδεταιδιάταγμαπαρα μερισμού της επίδοσης τουδιατάγματοςστους Εναγομένους 1 10 καιδιάτουπαρόντοςακυρώνεται,μεέξοδασεβάροςτουΕνά γοντα. Τοδεύτερο σκέλοςτηςαίτησηςαφοράτηναναστολήτηςπε ραιτέρωδιαδικασίας. Μεγνώμονατηνεκπνοήτουκλητηρίου 15 εντάλματος,πουκαταχωρίστηκε τη 1.9.1990, κρίνουμε ότι δεν είναιαναγκαίον' ασχοληθούμε μετοθέμααυτόγιατίείναιχω ρίς αντικείμενο." Ας σημειωθεί σεσχέσημετολεκτικό τηςπρώτηςπαραγράφουότι 20 οι συνήγοροι εξέφρασαν την άποψηπως η αναφοράσε επίδοση του διατάγματοςοφείλεται σε γραφικό λάθος και θα πρέπει να διαβάζεται ως αναφορά σε επίδοση της ειδοποίησης τουκλητηρί ου εντάλματος. Μαςκάλεσανδεέτσινατο αντικρύσουμε. 25 Η έφεση στρέφεται εναντίον της πρωτόδικης αντίκρυοης των δύο κύριων ζητημάτων αλλά και της πρωτόδικης άποψης ότι η εξασφάλιση εξόδων δεν εμπόδιζε την εξέταση τους. Κατάτησυ ζήτησητηςέφεσης οσυνήγορος τουεφεσείοντος έθεσεκαιδύοάλ λαζητήματαταοποία,καθώςεισηγήθηκε,άπτονταιτηςδικαιοδο- 30 σίας τουδικαστηρίουπουσήμαινε ότι καθίστατοδυνατήηεξέτα ση τους παρόλον που δεν περιέχονται στην ειδοποίηση έφεσης. Βέβαια, ζητήματα δικαιοδοσίας εξετάζονται κατ' έφεση, ακόμα και αυτεπάγγελτα: βλ. Central Cooperative Bank Ltd v. CY.E.M.S.Co. Ltd
(1984)1C.LR. 435. Ας δούμεόμως ταπρο- 35 ταθέντα ζητήματα. Το έναείναι ότι το δικαστήριοδενείχε δικαι οδοσία να επιληφθεί της αίτησης δεδομένου ότι υποβλήθηκε στο πλαίσιοτηςαγωγήςενώη άδειαγιασφράγισηκαιεπίδοσηείχεδο θεί σε προηγηθείσα γενική αίτηση. Κατάτον συνήγορο, ταεπίδικα ζητήματαθαέπρεπε να είχαν ενταχθεί στο πλαίσιο της προη- 40 γηθείσας γενικής αίτησης εφόσον σε εκείνη ήταν που δόθηκε η άδεια γιασφράγιση καιγια επίδοσηκαι εκδόθηκανκατ'ακολουθίαν σχετικά διατάγματα. Τοάλλο είναιότι το εκδοθένδιάταγμα για επίδοση εκτός δικαιοδοσίαςπαρέμεινε εντέλειάθικτοαπότη 840 1 ΑΛ.Δ. Hani MousaEl-Sayegh v. Credit Suisse Νικολάου,Δ. δικαστικήκατάληξηστην ενλόγωαίτησητηςτράπεζαςεφόσον το δικαστήριο εξέδωσεδιάταγμαπαραμερισμού της επίδοσης χωρίς να ακυρώσει το αρχικό εξουσιοδοτικό διάταγμα. 5 Δεν μαςφαίνεταιναείναι ούτε τοένα, ούτε το άλλο ζήτημα δι καιοδοσίας. Τοπρώτοαφοράσεδικονομικήορθότηταδίχωςαντί κτυπο στη δικαιοδοσία. Ηδικαιοδοσία του δικαστηρίου ναπρο χωρήσει σε εξέταση της αίτησης παρέμενε ανεξάρτητα από την όποια επιλογή του δικονομικού πλαισίου. Δεν εξετάζεται λοιπόν 10 εφόσονδενεγείρεται μετηνειδοποίηση έφεσης. Προσθέτουμε ενό ψει τουπρακτικούενδιαφέροντος πουενέχειτοζήτημα,αλλάχω ρίςνααποφαινόμαστε,τις εξήςπαρατηρήσεις: Η αποσύνδεση της αγωγής απότην προηγηθείσα αίτηση μαςφαίνεται να μοιάζει τε χνητή δεδομένης της συνάρτησης της αγωγής με ό,τι προηγήθηκε. 15 Θα λέγαμε ότι η σημασία της προηγηθείσας αίτησης συνάπτεται προς τη σημασία της ιδίας αγωγής και εκφράζεται μέσα απότην ύπαρξητης αγωγής. Μετην αίτησηγια ακύρωση ήπαραμερισμό είναι κατ' ουσίαν ητύχητης αγωγής πουκρίνεται. Και νομίζου με πως μέσα στο πλαίσιο της είναι πουπρέπει να εντάσσεται μια 20 τέτοιααίτηση. Τοδεύτερο ζήτημααφοράμόνοστην πληρότητατηςαπόφασης απότυπικήςάποψης. Τοδιάταγμαγιαπαραμερισμότης επίδοσης εκδόθηκεκατόπιντηςκατάληξηςότι"ηαίτηση πρέπειναεπι25 τύχει". Υπενθυμίζουμε ότι μετηναίτησηεζητείτο,ανάμεσασεάλ λα, και "διάταγμα παραμέριζανκαι/ήακυρώνον το διά ταγμα επίδοσης ". Προκύπτει λοιπόν ότι το δικαστήριο δεν ενήργησεκατ' αντίθεσηπροςό,τι ίσχυεότανεξέδωσετοδιάταγμα για παραμερισμό της επίδοσης. Διακρίνεται ως εκ τούτου η πα30 ρούσα από την S.P.P. Projects Ltd ν,integral Equipment Sari
(1993)1 Α.Α.Δ.762, στην οποίαπαρέπεμψεο συνήγορος τουεφεσείοντος. Όσοκαιανήταν,γιασκοπούςπληρότητας,επιθυμητήή διατύπωση και διατάγματος παραμερισμού του προηγούμενου διατάγματος, εν τούτοις, δεδομένης της γενικής απόφανσης περί 35 επιτυχίαςτηςαίτησηςπουτοπεριλάμβανεκαιαυτό,θεωρούμε την παράλειψηως τυπικήχωρίς επίδρασηστο αποτέλεσμα. 40 Προχωρούμε σε εξέταση του προταχθέντος ζητήματος ασφά λειας εξόδων. Στην υπόθεση Stella v. Sayias
(1983)1(A) C.L.R. 186 τέτοιο διάβημα δενθεωρήθηκε έκφρασηπρόθεσης γιαεγκατά λειψη ένστασης σε σχέση με τη δικαιοδοσία. Επισημάνθηκε ότι, όπως κατέδειχνε η Αγγλικήπρακτική,ησυνύπαρξη των δύο δεν ήτανούτεάγνωστη ούτεασυμβίβαστη. Καιέγινεαναφοράστοορ θολογικό έρεισμα όπωςαυτότέθηκεαπότονδικαστήCave, J.,στη 841 Νικολάου, Δ. Hani MousaEl-Sayegh v. Credit Suisse
(1996)Rein v.Stein[1892] Law Times,Vol. LXVI N.S.469,στησελ.471: • "It seems to me that, in order to establish a waiver,you must show that the party alleged to have waived his objection has taken some step which is only necessary or only useful if the 5 objection has been actually waived,or if the objection has never been entertained at all. If, for instance, after leavetoissueawrit an ordinary appearance is entered, that is a matter which indicates that the defendant either never has entertained the notion, or, if he did entertain it, he abandoned it. Such a step 10 wouldbe unnecessary anduselessif theintention of insistingon his objection still heldgood." ΣτηStella v. Sayias(ανωτέρω)διακρίθηκανδύοάλλες Αγγλι κέςυποθέσεις στις οποίες αίτησηγιαπαραμερισμόσχετιζόταν με 15 απλέςπαρατυπίες καιόχι μεζήτημαδικαιοδοσίας. Δεν συμμερι ζόμαστε την άποψηότι ηδιακρίβωσητηςπρόθεσης εγκατάλειψης που αποτελεί σε τέτοιες περιπτώσεις το ζητούμενο,συναρτάται με τη φύσητουπροβλήματος προς το οποίοαπευθύνεταιηαίτη σηγιαπαραμερισμό. Στηνπροκείμενηπερίπτωσητοδιάβημαγια 20 ασφάλεια εξόδων περιοριζόταν ρητώς σε ό,τι θαπροέκυπτεαπό την αίτηση διάκλήσεως γιαακύρωση,παραμερισμό ήαναστολή. Προϋπέθετε την προώθησητηςκαιαποκτούσενόημα μόνο εξαι τίαςτης. Δεν επρόκειτο γιαδιάβημασεσχέσημεδιαδικασίεςπου θα ακολουθούσαν. Οπότε θαμπορούσε να εκληφθεί ότι οι αιτη- 25 τές, με την προσοχή εστιασμένη σταπεραιτέρω,εκδήλωνανπρό θεση να μην προσβάλουν ο,τιδήποτε προκαταρκτικά. Έτσι, το διάβημα στο οποίο προέβη ητράπεζαγια ασφάλεια εξόδων σε σχέση με την αίτηση διακλήσεως δεν αποτελούσε εμπόδιο στην προώθηση της. 30 Έπεται κατά σειρά το ζήτημααποκάλυψηςή μη. Η συζήτηση του μπορεί να καταστεί ευχερέστερα κατανοητήαν πρώτασκια γραφήσουμε την εικόνα που προέκυψε ως αποτέλεσμα των στοι χείων ταοποίατέθηκανενώπιον τουδικαστηρίουστηναίτησηγια 35 παραμερισμό. Ο εφεσείων και η σύζυγος του άνοιξαν, κατά το 1985,κοινό τρεχούμενο λογαριασμόμετηνεφεσίβλητη τράπεζασε παράρτηματηςστηΓενεύη,Ελβετίας. Η τράπεζα,σύμφωναμετην αναντίλεκτη μαρτυρίατης,ιδρύθηκε στην Ελβετίατο 1856, διατη ρεί τακεντρικά γραφεία της στη Ζυρίχη,παράρτημαστη Γενεύη 40 και λειτουργεί σε πολλά μέρητου κόσμου αλλά όχι στην Κύπρο. Προς αναγνώριση τούτου και δεδομένου ότι ο εφεσείων στην ένορκη δήλωση πουσυνόδευε τηναίτησητουγιαάδειασφράγισης και επίδοσης τουκλητηρίου εντάλματοςείχεπαρουσιάσειμιαδια842 1 Α Α.Δ. Hani Mousa El-Sayegh v. Credit Suisse Νικολάου,Δ. φορετική εικόνα,οσυνήγορος τουπροέβη,πριναπότηνακρόαση της αίτησηςδιάκλήσεως, στην ακόλουθηδήλωση: 5 10 "Ο Ενάγων/Καθ'ουηΑίτησηαναγνωρίζει ότι οι Εναγόμενοι 1 δεν έχουν και ουδέποτε είχανοποιοδήποτεκατάστημαή υποκατάστημαστην Κύπρο,ούτεκαιέχουν ήείχανποτέοποι αδήποτεπαρουσία είτε επί τοπικής ήυπεράκτιαςβάσης στην Κύπρο,ούτεκαιδιεξάγουνήποτέδιεξήγανοποιαδήποτετρα πεζική εργασία στην Κύπρο. Όπως σε όλα τα μέρη του κόσμου, έτσι και στην Κύπρο οι Εναγόμενοι 1 συνεργάζονται εκεί που πρέπει με τοπικές τράπεζες σαν ανταποκριτές (correspondent banks), χωρίς όμως ναδιεξάγουν οι ίδιοικαθ' οιονδήποτε τρόπο άμεσα ή έμμεσα οποιεσδήποτε τραπεζικές εργασίες στην Κύπρο." 15 Ειδικόςόροςτηςσύμβασηςλογαριασμούπροέβλεπε ότιτονλογα ριασμό τον δέσμευε με την υπογραφήτου ο καθένας ξεχωριστά. Αλλος όρος - ο όρος 14 - προέβλεπε ότι σε περίπτωσηδιαφορών το ισχύον δίκαιοθαήταντοΕλβετικό καιότιαποκλειστικήδικαι20 οδοσία θαείχαν τα Ελβετικά δικαστήρια,συγκεκριμένα τα δικα στήρια στη Γενεύη όπου βρισκόταν το παράρτηματου λογαρια σμού,επιφυλασσομένου όμως δικαιώματοςστηντράπεζαναπρο σφεύγει, εάντο έκρινε σκόπιμο,καιαλλού.Προςεξασφάλιση της τράπεζας,συνήφθηπαράλληλακαισύμβασηενεχύρου συναρτημέ25 νηπροςτουςόρουςτηςσύμβασηςλογαριασμού. Κατ'ακολουθίαν παραδόθηκε στην τράπεζαως ενέχυρο ένα ποσό συναλλάγματος σεΑγγλικέςλίρες. Τέλος, αςσημειωθεί ότι ωςδιεύθυνση αλληλο γραφίας ο εφεσείων έδωσε εκείνη τηςαναφερθείσαςεταιρείας μα ζί με το όνομα της,ήτοι, "Mr. Hani Μ. El-Sayegh,Sendan Middle 30 East Ltd,P.O.Box 1875, Limassol, Cyprus". Συνεχίζουμε τηναναφορά μαςστις εξελίξεις. Στις20 Ιουλίου 1989, απεστάλη στην τράπεζαη εξής επιστολή γραμμένη σε επι στολόχαρτο τηςεταιρείαςκαιυπογεγραμμένηαπότον εφεσείοντα. 35 Παραθέτουμετοπεριεχόμενο τηςγιατί αποτελεί τονκύριοάξονα των διαφορώνμεταξύτουκαιτηςτράπεζας: 40 "Messrs CreditSuisse, Place Bel-Air2,1211 Geneva 11, Switzerland Attention: Mr. Kaiser/Ms.Loutsia 843 Νικολάου, Δ. Hani Mousa El-Sayegh v. Credit Suisse
(1996)HANI EL-SAYEGH A/CNO. 583146 LoanofD.M.3,000,000.DearSirs This is to confirm our verbal request of today to extend to us a loan of D.M. 3,000,000.- (Say: Three Million Deutsche Marks only)for a period of twelvemonthsattheagreedinterest rate of 8 1/16. 10 Kindly transfer thesaid amount by telex,value24 July 1989, to my personal account at Banque Nationale De Paris, Intercontinentale, 15 Yours faithfully, HaniEl-Sayegh Director General" 20 Ητράπεζα παραχώρησετο δάνειο σύμφωνα μετις δοθείσες οδη γίες, θεωρώντας το ως δάνειο προς τον εφεσείοντα με συνυπεύ θυνη,βέβαια,τησύζυγο τουδυνάμειτων όρων τουενλόγω λογα ριασμού; Γενομένου όμως τουδανείου,οεφεσείων προέβαλε ότι επρόκειτο περί δανείουόχι προςτον ίδιοαλλάπροςτην ενλόγω 25 εταιρεία εφόσον ηεπιστολή γράφτηκε σε επιστολόχαρτο τηςκαι εφόσον στο μέρος της υπογραφής περιγραφότανως διευθύνων σύμβουλος. Τα προέβαλλε αυτά παρά το ότι στην επιστολή προ τάσσεται το δικό του όνομα και ο αριθμός του δικού του λογα ριασμού με αναφορά προς το δάνειο αλλά καιπαρά το ότι,κα- 30 θώς θαπρέπει να γνώριζε ο εφεσείων ως διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας,ητράπεζαδενείχε οποιαδήποτεπροηγούμενη σχέ σημετηνεταιρείαωςυπόβαθρογιατηνπαραχώρηση δανείουκαι μάλιστα τέτοιου ύψους. Στο μεταξύ είχε επέλθει ρήξη στις σχέ σεις μεταξύτου εφεσείοντος καιτης συζύγου του. Τους χώριζαν 35 οικονομικές διαφορές και βρίσκονταν σε διάσταση. Η σύζυγος διαφώνησεμετηδικήτουτοποθέτησηαπέναντιστοδάνειο. Οπό τε ο εφεσείων, για να προκαταλάβει τυχόν εξελίξεις, προέτρεψε την τράπεζανα μην αποδεχθεί οδηγίες προερχόμενες απότησύ ζυγο του. Προέβαλε σχετικά ότι κατά το άνοιγμα του λογαρια- 40 σμού, υπήρξε, κατόπιν εισήγησης υπαλλήλου της τράπεζας, συ νεννόηση τόσο μεταξύτου ιδίουκαιτης συζύγουτουόσο καιμε ταξύ τους και του υπαλλήλου,ότι ησυμμετοχή της συζύγου, ζώ ντος του ιδίου, δεν θα ήταν παρά μόνο εικονική, με στόχο "να 844 1 Α.Λ.Δ. Hani MousaEl-Sayegh v. Credit Suisse Νικολάου,Δ. αντιμετωπιστεί οκίνδυνοςτουφόρουκληρονομιάς τηςΕλβετίας" σε περίπτωση θανάτου του. Αυτοί οι ισχυρισμοί δεν έγιναν δε κτοί απότην τράπεζα. Ηδεσύζυγος του,θεωρώντας ως δεδομέ νο ότι το δάνειο εβάρυνε τον κοινό λογαριασμό,έδωσεενκαιρώ 5 οδηγίες στην τράπεζα για εξόφλησητουδανείουπριν απότηλή ξη του, με μετατροπήσε Γερμανικά μάρκατου ενεχυριασθέντος συναλλάγματος. Ητράπεζα ενήργησεανάλογα. Σύμφωναμετον εφεσείοντα,οιενλόγωοδηγίεςτηςσυζύγουτου,τιςοποίεςοίδιος χαρακτήρισε ως αντικανονικές καιπαράνομες,"τροχιοδρομήθη10 κανκαι/ήεκμαιεύτηκαναπότονκ. Κάιζερπουενεργούσεως δι ευθυντής καιγιαλογαριασμό" της τράπεζας. Καθώς λοιπόν προκύπτει, OL βασικές θέσεις του εφεσείοντος είναι πρώτο,ότι κακώς καταλογίστηκε το δάνειο στοναναφερ15 θέντα λογαριασμό ως δάνειο που είχεγίνει στον ίδιο αντί στην εν λόγωεταιρεία·δεύτερο,ότι ενπάσηπεριπτώσει κακώςτερμα τίστηκε πρόωρα το δάνειο· και,τρίτο, ότι κακώς εξοφλήθηκε με μετατροπήκατάτον τότε χρόνο του ενεχυριασθέντος συναλλάγ ματος. Σχετικά με αυτές τις θέσεις διατυπώνει στο γενικά οπι20 σθογραφημένο κλητήριο ένταλμα διάφορες αιτίες αγωγής οι οποίες καλύπτουν ευρύφάσμα. Δεν παρίσταταιανάγκηναεπε κταθούμε. Μπορούμε τώρα,υπό το φώς της εικόνας πουσκιαγραφήσαμε, να αναφερθούμε στο πως ο εφεσείων είχε παρουσιάσει τα πράγματα στο δικαστήριο όταν αποτάθηκεμονομερώς γιαάδεια σφράγισηςκαιεπίδοσηςεκτόςδικαιοδοσίας.Ενδιαφέρουνενπρο κειμένω τρεις πτυχές. Η πρώτηαφοράτις περιστάσεις κάτω από τις οποίες προέκυψε ηδιαφορά σχετικά μετοδάνειο. Ησημασία 30 τηςδενμπορείπαράναήτανπροφανήςστονεφεσείονταγιατίαπό αυτήαπέρρεανοι δικές τουδιεκδικήσεις αλλάκαι οι αντίστοιχες τοποθετήσεις τωνάλλων εμπλεκομένων. Ωστόσοτηνπαρασιώπη σε εντελώς. Αναφέρθηκε σεαυτήτηνπτυχήμεγενικότηταεκθέτο ντας μόνο το δικό του ισχυρισμό ότι το δάνειο είχε δοθεί στην 35 εταιρείακαι τούτο ως αδιαμφισβήτητοσημείοαναίροράςγιαόλα τα άλλα. Και δεν εφοδίασε το δικαστήριο με αντίγραφοτηςεπι στολήςμετηνοποίαείχεζητηθείτοδάνειο,ένακρίσιμης σημασίας έγγραφοθαλέγαμε. Ενώαναφέρθηκεεκτενώς σε άλλες εξελίξεις. Ηαναφοράτουστοδάνειοπεριορίστηκε σταεξήςταοποίαπαρα40 θέτουμε: 25 "Οι απαιτήσειςμουεναντίοντωνεναγομένων 1 και2 μαζίκαι/ή χωριστάσχετίζονται μεμηεξουσιοδοτημένη καιπαράνομηχρη σιμοποίηση χρημάτωνπουκατατέθηκαναπόμέναστουςεναγό845 Νικολάου, Δ. Hani Mousa El-Sayegh v. Credit Suisse
(1996)μένους 1 σεκοινό λογαριασμό στοόνομαμουκαιστοόνοματης γυναίκας μου, για εξόφληση δανείου 3,000,000 Γερμανικών Μάρκων που είχε δοθεί απότους εναγόμενους 1στους εναγό μενους
- Οιδιαπραγματεύσειςγιαυτότοδάνειοείχανγίνειμε ταξύτου Διευθυντή των εναγομένων 1 κ. ΚάιζερκαιτουΔιευ- 5 θυντήτων εναγομένων 2κ. Κύπρου Νεοφύτουπριντες20Ιού λη,1989 καιζητήθηκεεπίσημααπότουςεναγόμενους 2 μεγράμ μαμεημερομηνία20 Ιούλη,
- Η συμφωνημένη διάρκειατου δανείου ήταν 12 μήνες που έληγαν στες24/7/1990και το συμ φωνημένο επιτόκιο ήταν8 1/16%." 10 Το δικαστήριο στην απόφαση του στην αίτηση διά κλήσεως δεν εξειδίκευσεαυτή τηνπτυχή. Αναφέρθηκε ωστόσογενικά σε"πρό θεση του ενάγονταναπαραλείψει τηνπαρουσίασηόλων και μεει λικρίνεια των γεγονότων". 15 Ηδεύτερηπτυχήαφορά τηνκατάτόπο έκτασητων δραστηριο τήτων τηςτράπεζας. Ενώστηνπραγματικότηταη τράπεζα δεν εί χε ποτέ οποιανδήποτε παρουσία στην Κύπρο,κανένακατάστημα ήυποκατάστημακαιδενδιεξήγαγε εδώτραπεζικέςεργασίες,οεφε- 20 σείωναλλιώς είχεεκθέσειτηνκατάσταση. Είχε εμφανίσει τιςδρα στηριότητες της τράπεζας να "εκτείνονται σε πολλές χώρες του κόσμου περιλαμβανομένης της Ιορδανίας και της Κύπρου μέσω υποκαταστημάτωνκαι/ή αντιπροσώπων ή ανταποκριτών". Τοδι καστήριο στην απόφαση του στην αίτηση διά κλήσεως σχολίασε 25 αρνητικάαυτήτηδιάσταση. Όλως ιδιαίτερη όμως σημασία απέδωσε το δικαστήριο στην τρίτηπτυχήπουαφοράτοντρόπομετονοποίοοεφεσείων είχεθί ξει την ύπαρξηρήτραςγια ξένη δικαιοδοσία. Θεώρησεότι χαρά- 30 κτήριζε αυτό τον τρόπο ηυποθετική τοποθέτηση πουυποβάθμιζε τησημασία τηςρήτραςσε μιαπροσπάθειατουεφεσείοντος ναπα ραπλανήσει το δικαστήριο. Αυτήηθεώρηση λάμβανε υπόψη την εξής αναφοράτου εφεσείοντος στο θέμα: 35 "Ακόμα και αν οι εναγόμενοι 1 επρόκειτο να στηριχθούν σε ορισμένες πρόνοιες σε έγγραφα που υπογράψαμε εγώ και η εναγόμενη 3,που σχετίζονται μετον πιοπάνωκοινό λογαρια σμό,πουπρονοούσαν ότιοιδοσοληψίες μαςδιέπονταιαπότον Ελβετικό νόμοκαιότι οιδιαφορέςπουθαπρόκυπταναπόή θα 40 σχετίζονταν με τα έγγραφαεκείνα θαπρέπει να υποβάλλονται για απόφασηστα Ελβετικά Δικαστήρια, εγώ και πάλι θα υπο βάλωότι ταΚυπριακάΔικαστήρια έχουν δικαιοδοσίανα δικά σουν τηναγωγήπουέχωπρόθεσηνακαταχωρήσωγιατουςπιο 846 1Α.Α.Δ. Hani MousaEl-Sayegh v. Credit Suisse Νικολάου, Δ. κάτω λόγους: 5 δ) Τα έγγραφαπου περιέχουν τους υποτιθέμενους όρους για τηδικαιοδοσίαπρονοούν επίσης ότι Ας σημειωθεί εδώ ότι τα εν λόγω έγγραφαο εφεσείων δεντα έθεσεενώπιον τουδικαστηρίουστην τότεδιαδικασία. 10 Εντέλειτοδικαστήριοκατέληξε,στηναίτησηδιάκλήσεως, ότι δεν υπήρξε απότον εφεσείοντα πλήρης και ειλικρινής αποκάλυ ψη στοιχείων όταν αποτάθηκεγια άδειασφράγισης και επίδοσης του κλητηρίου εντάλματος εκτός δικαιοδοσίας.Σύμφωναμεκα15 θιερωμένες αρχές,αυτόκαθιστούσε τηδιαδικασίαμεμπτήκαιδι καιολογούσε τον παραμερισμό ή ακύρωση του αποτελέσματος. Το δικαστήριο αναφέρθηκεεκτενώς στηνομολογία. Οι αρχές αυ τές συζητήθηκαν και εντελώς πρόσφατα και αποσαφηνίστηκαν από την Ολομέλεια στην DemstarLtd v.Zim IsraelNavigation 20 Co. Ltd καιΆλλον
(1996)1 Α.Α.Δ.597, μετηνοποίασυμφωνού με.Επισημαίνουμεότικαιγιαπεριπτώσειςαυτήςτηςφύσης ισχύ ει το ίδιο όπως καιγια περιπτώσεις έκδοσης ασφαλιστικών δια ταγμάτων: ηπρόθεση εξαπάτησης δεν αποτελεί προϋπόθεση για τονπαραμερισμόήακύρωσηδιατάγματοςεκδοθέντος σε μονομε25 ρήαίτηση. Ωστόσο, κατάτοπρωτόδικοεύρημα, στην προκείμενη περίπτωση υπήρχε από μέρους του εφεσείοντος πρόθεση να πα ραπλανήσειτοδικαστήριο. Κατά την κρίση μας,ηεν λόγωκατάληξητουπρωτόδικουδι30 καστηρίου όχι μόνο δεν μπορείναθεωρηθεί εσφαλμένη αλλάκαι αναδεικνύεταιαπόταστοιχείαπουπαραθέσαμε, ακόμακαιχωρίς εξειδικεύσεις ή συλλογισμούς, ως η μόνη προσφερόμενη. Ορθά λοιπόν ήτανπουαποφασίστηκε,σε σχέσημετο ζήτημαμη αποκά λυψης, η επιτυχία της αίτησης σε ό,τι αφοράτον παραμερισμό. 35 Πουεν τέλει επιτεύχθηκε μετην έκδοση του διατάγματος για πα ραμερισμό της επίδοσης. Ηεξέτασητουπεραιτέρωζητήματοςαναφορικά μετηνέγερση τηςαγωγήςστην Κύπρο,σεσυσχετισμόμετηνρήτραξένηςδικαι40 οδοσίας, καθίσταται όχι μόνο αχρείαστη ενόψει του ανωτέρω αποτελέσματος αλλά και άτοπηεφόσον προϋποθέτεικατάσταση που μετον παραμερισμότηςεπίδοσης δεν υπάρχει πια. Η έφεση αποτυγχάνει και απορρίπτεται με έξοδα εναντίον 847 Νικολάου, Δ. Hani Mousa El-Sayegh v. Credit Suisse
(1996)του εφεσείοντος. Ηέφεσηαπορρίπτεταιμεέξοδα. 848