(1996)10Μαΐου, 1996 [ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ,ΑΡΤΕΜΗΣ,ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ,Δ/στές] ΜΙΧΑΛΑΚΗΣ ΙΑΚΩΒΙΔΗΣΚΑΙ ΑΛΛΟΣ, Εφεσείοντες, ν. ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, Εφεσίβλητης. (ΠοινικέςΕφέσειςΑρ. 5921και 5922). Φόνος εκ προμελέτης. Απαγωγή καιβιασμός. Ομολογία κατηγορουμένου — Κριτήριο για αποδεχτότητά τηςαποτελεί τοεκούσιο τηςομολογίας — Όσονεθελούσιακαι ανείναι ηκα τάθεση κατηγορουμένου είναι επιθυμητό να αναζητείται ηεξακρί βωση της ορθότητας του περιεχομένου της προς αποκλεισμό της πιθανότητας λάθους — Το περιεχόμενο της ομολογίας κρίνεται όχι μόνο μεβάση τηναυθεντικότητα τωνισχυρισμών που περιέχονται σ' αυτή, αλλά και σε συνάρτηση με κάθε άλλη μαρτυρία που ενισχύει ήκαταρρίπτει την αλήθεια τουπεριεχομένου της. 5 10 Ανθρώπινα Δικαιώματα—Διασφάλιση δικαιώματος γιαανεπηρέαστη δημόσια ακροαματική διαδικασία ενώπιον ανεξάρτητου,αμερόλη- 15 πτου και αρμόδιου δικαστηρίου — Σύνταγμα,Άρθρο 30.2— Ισχυ ρισμός για δυσμενή επηρεασμό τωνδικαιωμάτων κατηγορουμένου λόγω δημοσιευμάτων καισχολίωντου τύπου και τωνάλλων μέσων μαζικής ενημέρωσης—Δεν μπορεί να εξουδετερώσειτηνόμιμη δί κη— Τοδικαστήριο δεν έχει νομική υποχρέωση ναεξετάσει τέτοιο 20 ισχυρισμό αν είναι αόριστος καιδεν αναφέρεταισεσυγκεκριμένα δημοσιεύματα — Τοθέμακατά πόσο τοεχέγγυοδιεξαγωγής τηςδί κης στην Κύπρο ενώπιον επαγγελματιών δικαστών,εξουδετερώνει ή απομακρύνει τον κίνδυνο που αναγνωρίστηκε στο πλαίσιο δια φορετικού δικαστικού συστήματος της μη δίκαιης δίκης εξ αιτίας 25 δημοσιευμάτων, δεν αποφασίστηκε. 110 2Α.Α.Δ. 5 10 15 Ιακωβίδηςκ.ά.ν. Δημοκρατίας Νομικά ερωτήματα για γνωμοδότηση από το Ανώτατο Δικαστήριο — Αν ηπαραπομπή γίνεται από το ΓενικόΕισαγγελέα, τοδικαστήριο, είναι υποχρεωμένο να παραπέμψει τα ερωτήματα — Αν αυτό ζη τείται από οποιοδήποτεάλλο, εναπόκειται στη διακριτική ευχέρεια του δικαστηρίου,να το πράξει — Άρθρο 148
(1)του περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου, Κεφ.155. Καχουργιοδικείο—Συγκρότηση—ΕξουσίεςτουΑνωτάτου Δικαστηρίου — Ο περίΔικαστηρίων(Τροποποιητικός)Νόμος, του1992,Ν.42
(1)/92, Άρθρο2 — Η συγκρότηση Κακουργιοδικείουδε συνιστά έκτακτοδι καστήριομέσα στηνέννοιατουΆρθρου 30.1 τουΣυντάγματος. Απόδειξη—Αξιοπιστία μαρτύρων—Διαπίστωση γεγονότων— Ανά γεται κατ' εξοχήν στην αρμοδιότητα τον πρωτόδικου δικαστηρίου — Σπάνια ηεπέμβαση του Εφετείου. Οι κατηγορούμενοι κρίθηκαν ένοχοι και καταδικάστηκαν για το φόνοεκπρομελέτηςκαιγιατηναπαγωγήκαιβιασμότηςΚριστίν Κωνσταντινίδου. Καιοιδύοάσκησανεφέσεις οιοποίες συνεκδικάστηκαν. 20 Έφεση Μιχαλάχη Ιακωβί&η(Έφεσηυπ' αρ. 5921) 25 Ο Μιχαλάκης Ιακωβίδης,ο οποίος στο εξής θααναφέρεταιως ο δεύτερος κατηγορούμενος, προέβαλε σαν λόγους έφεσης ότι η συγκρότηση του Κακουργιοδικείου ήταν παράνομη, η μαρτυρία του Σουηδού ιατροδικαστή αποτελούσε εξ ακοής μαρτυρίακαι συνεπώς δεν έπρεπεναγίνει αποδεκτήκαι επίσης ότι το πρωτόδικοδικαστή ριολανθασμένααπέρριψετηνεκδοχήτουπουπροβλήθηκεστηνένορ κοτουκατάθεση,παρ' όλον ότι ηαξιοπιστίατουδεν είχε κλονισθεί. 30 ΤοΕφετείο απέρριψετην έφεση για τους πιο κάτω λόγους: 35 40 Δεν παρίσταται ανάγκη εξέτασης του ισχυρισμού ότι ημαρτυ ρία του Σουηδού ιατροδικαστή δεν αποτελούσε αποδεχτή μαρτυρία,λόγω του ότι ηδιαπίστωση της ταυτότηταςτου θύματος απο δείχθηκε απότημαρτυρίατου συζύγου του θύματοςκαιτουιατρο δικαστή Ματσάκη,πέρανπάσης λογικής αμφιβολίας. Ο περί Δικαστηρίων (Τροποποιητικός) Νόμος του 1992, (Ν.42
(1)/92), δίδει εξουσία στο Ανώτατο Δικαστήριο νααντικαθιστά ήαναπληρώνει κατάτηδιάρκειατωνδύοχρόνων έναήόλαταμέλη του Κακουργιοδικείου λόγω απουσίας ή άλλου κωλύματος. Αυτό έπραξε στην παρούσα υπόθεση εν όψει του γεγονότος ότι το Κακουργιοδικείο, μετην τότε σύνθεση του,κωλυόταν ναεκδικάσει την 111 Ιακωβίδηςκ.ά. ν. Δημοκρατίας
(1996)υπόθεση γιατί είχε εκδικάσει άλλην υπόθεση των κατηγορουμένων καιείχεαποφανθεί γιατηναξιοπιστίατους. Ούτε ο ισχυρισμός για σύσταση έκτακτουδικαστηρίου εντός της εννοίας του Αρθρου 30.1 του Συντάγματοςευσταθεί. 5 Τα θέματα αξιοπιστίας των μαρτύρων ανάγονται στην αρμο διότητατου πρωτόδικουδικαστηρίουκαιτο Ανώτατο Δικαστήριο σπάνια επεμβαίνει γιαανατροπήτους. Στηνπαρούσαυπόθεση ελ λείπουν τα στοιχεία που ναδικαιολογούν τέτοια επέμβαση. Επι πρόσθετα η εκδοχή του κατηγορουμένου που δεν έγινε αποδεχτή, συγκρούεται όχι μόνο με την πραγματικήμαρτυρίακαι με σωρεία καταθέσεωνπολλών μαρτύρων,αλλά και με την προηγούμενηκα τάθεσητους προς τηναστυνομία. Για όλους τους πιο πάνωλόγους ηέφεσητουδεύτερουκατηγορουμένουαπορρίπτεται. 10 15 'Εφεση ΑντώνηΠροκοπίουΚίτα(Έφεσηυπ*αρ. 5922) Ο ΑντώνηςΠροκοπίουΚίτας,οοποίοςθααναφέρεταιστοεξής ως ο πρώτος κατηγορούμενος, αμφισβήτησε την ορθότητατηςκα ταδίκηςτουλόγω έλλειψηςμαρτυρίαςαναφορικάμετηνενοχήτου, ιδιαίτεραγιατίο ισχυρισμός τουότιτρίτοπρόσωποπληρώθηκεγια το φόνο του θύματοςδεν ερευνήθηκε απότο Δικαστήριο. Ισχυρί σθηκε επίσης ότι το Δικαστήριο έκρινε τους κατηγορουμένους ένοχους μόνο με βάσητις ομολογίες τους,παρόλοότι είχαναποσυρ θεί,χωρίς την αναζήτησηενισχυτικής μαρτυρίας. Αλλοι λόγοι έφεσης ήταν ότι οι κατηγορούμενοι δεν έτυχαν ακριβοδίκαιηςδίκηςλόγω τωνδημοσιευμάτωνκαισχολίων τουτύπου και των μέσων μαζικής ενημέρωσης, δεν αποδείχθηκεπλήρως ο τρόπος,χρόνος και τόπος εκτέλεσης του φόνου,ούτε και ηταυ τότητα τουθύματος. ΤοΕφετείο απέρριψε την έφεσηκαι αποφάνθηκεότι: 20 25 30 35 Τοεκούσιο τηςομολογίας τουκατηγορουμένου αποφασίστηκεσε ενδιάμεση απόφασητου Κακουργιοδικείου σε δίκηεντός δίκης. Το αποδεχτό των καταθέσεωνκαιτων δύοκατηγορουμένων επανεξετά στηκε απότο Κακουργιοδικείο και στην τελικήτου απόφαση. Σύμ- 40 φωνα μετηναπό^>αοΊ\ τον Κακουργιοδικείουκαιοι δύοκαταθέσεις ήταναποτέλεσματηςελεύθερηςβούλησηςτωνκατηγορουμένων,τοδε περιεχόμενο τους επιβεβαιώνετοαπόανεξάρτητημαρτυρίαως προς το χρόνο καιχώρο απαγωγήςτουθύματος, ταενδύματατου, καθώς 112 2Α.ΑΛ. 5 10 Ιακωβίδηςκ.ά. ν. Δημοκρατίας και τον τρόπο θανάτωσης του. Επιπρόσθετα το Κακουργιοδικείο, επεσήμανε τις ομοιότητες στις καταθέσειςτωνδύοκατηγορουμένων, πουενισχύουν τατελικάτουσυμπεράσματα. Τέτοιες ομοιότητεςήταν οσκοπόςτης μετάβασηςτωνκατηγορουμένωνστηΑγία Νάπα,οτρόπος απαγωγήςτου θύματος,ο χώρος βιασμού,ηπαραδοχήβιασμού τουθύματοςκαιαπότουςδύο,ηομολογία ότικαιοιδύοβιασμοίέγι ναν μέσα στο αυτοκίνητο,ηκοινήπροσπάθειαγιαεξεύρεσηλάκκου για να πετάξουν το θύμα,η αντίδρασητου θύματος ότανέφτασαν στον Κοτσιάτηκαιη κακοποίησητουμέχρι θανάτωσης. ΤοΚακουργιοδικείο εξεπλήρωσε πλήρωςτοκαθήκοντουναεξακριβώσει όχιμό νοτηναυθεντικότητατων ισχυρισμών πουπεριέχονται στιςκαταθέ σεις,αλλάκαισεσυνάρτησημεκάθεάλλημαρτυρίαπουεπιβεβαιώνει τοπεριεχόμενο τωνκαταθέσεωντωνκατηγορουμένων. 15 Ο ισχυρισμός γιαπαράλειψητου Κακουργιοδικείου να εξετάσει τα περί καταβολήςχρημάτων σε τρίτο πρόσωπο,δεν τεκμηριώθηκε μεοποιαδήποτε μαρτυρία,ούτε και συνάδει με την περιγραφήτων γεγονότων μετόσηλεπτομέρεια καιαπότουςδύοκατηγορουμένους. 20 Δεν υπάρχεισυγκεκριμένη αναφοράπουναδικαιολογεί τηνεξέ τασητου ισχυρισμού περί της κακήςψυχολογικής κατάστασηςτου κατηγορουμένου όταν έδιδε την κατάθεση του που προήλθε, όπως ισχυρίσθηκε, απόαπειλές,πιέσεις ανωτέρωναξιωματικώντηςαστυ νομίας καιλόγω αδυναμίαςπροςτημνηστήτου καιότιυποκινήθηκεναπροβείστηνκατάθεσητουγιαναεξουδετερώσει τηνκατάθεση τουδευτέρου κατηγορουμένου. Ούτε καιαμφισβήτησετηνενδιάμε σηαπόφασητου Κακουργιοδικείουστηνοποίαηκατάθεσητουέγινε αποδεκτήωςεκούσια. 25 30 35 40 Ο ισχυρισμός γιαεπηρεασμόακριβοδίκαιης δίκηςλόγωδημοσιευ μάτων στα μέσα μαζικήςενημέρωσης, πάσχει λόγω ασάφειαςκαι έλ λειψης αναφοράς ως προς τον τρόπο μετον οποίο οποιοδήποτε δη μοσίευμαθαήτανδυνατόναεπηρεάσειτοδικαστήριο. Εξάλλουσύμ φωναμεπρόσφατηαπόφασητουΑνωτάτου Δικαστηρίου πουλήφθηκεκατάπλειοψηφία,οπιοπάνωισχυρισμός δενέχειέρεισμαστοατο μικόδικαίωμαπουδιασφαλίζεταιστοΑρθρο30.2 τουΣυντάγματος. ΤοσυμπέρασματουπρωτόδικουΔικαστηρίουγιατηνταυτότητα του θύματος είναι ορθό λαμβανομένων υπόψηόλων των στοιχείων πουτέθηκανενώπιον του. Ιδιαίτερα ηπεριγραφήπουδίδεταιαπό τους κατηγορουμένους ενισχύειόλα ταάλλαστοιχεία περί τηςταυ τότηταςτουθύματοςκαιτουτρόπουθανάτωσηςτου. Ειδικάγιατον τρόπο θανάτουυπάρχεΓσωρεία μαρτυρίαςόπως ηδιαπίστωση κα ταγμάτων στους αυχενικούς και θωρακικούς σπονδύλους καικα113 Ιακωβίδηςκ.ά. ν. Δημοκρατίας
(1996)τάγματα,ταοποίαδενήτανπρόσφατααλλάπροκλήθηκαν από τον εκσκαφέακατάτηνανακάλυψητουπτώματος. Τα"κατάγματα αυτά, πουκατάτην ιατρικήμαρτυρίααποτελούν τολόγο θανάτου,συνά δουν μετον τρόπο πουκοκοποιήθηκε το θύμα,όπως περιγράφηκε στιςκαταθέσειςτωνκατηγορουμένων. Γιαόλουςτουςπιοπάνωλόγουςη έφεση τουπρώτουκατηγορουμένουαπορρίπτεται. 5 Οιεφέσειςαπορρίπτονται. 10 Υποθέσειςπου αναφέρθηκαν: Παναγή(Κανκαρής)ν. ΚυπριακήςΔημοκρατίας
(1990)2Α.Α.Δ. 203, Αστυνομίαν.ΦάντηκαιΆλλων
(1994)2ΑΛΛ. 160, 15 Martin ν.ΚυπριακήςΔημοκρατίας
(1994)2ΑΛΛ.
- Εφέσεις εναντίον Καταδίκηςκαι Ποινής. Εφέσεις εναντίον της καταδίκηςκαι της ποινής απότους Μι- 20 χαλάκη Ιακωβίδη και Αντώνη Προκοπίου Κίτα οι οποίοι κρίθη καν ένοχοι απότο Κακουργιοδικείο Λευκωσίας (Αριθμός Ποινι κής Υπόθεσης 30440/93) σας κατηγορίες φόνου εκ προμελέτης, απαγωγήςκαιβιασμού,κατάπαράβασητωνσχετικώνάρθρωντου Ποινικού Κώδικα και καταδικάστηκαναπόΤ. Ηλιαδη Π.Ε.Δ., Γ 25 Μιχαηλίδη,Α.Ε.Δ.καιΤ.Θ. Οικονόμου, Ε.Δ. σε ισόβια φυλάκιση για το φόνο και 7 χρόνια φυλάκιση για το βιασμό ο πρώτος και ισόβια φυλάκιση γιατο φόνο, και 12χρόνια φυλάκισηγιατοβια σμό ο δεύτερος. 30 Ε. Χειμώνας, για τον Εφεσείοντα
- Μ.Πισσάς,για τον Εφεσείοντα
- Π. Κληρίδης,για την Εφεσίβλητη. 35 Cur. adv.vult. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ,Δ.:Τηνομόφωνη απόφαση του Δικαστηρί ου θααπαγγείλει ο Φρ. Νικολαΐδης, Δ, ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ, Δ.: Στις 18.8.1994οι κατηγορούμενοι Αντώ νης Προκοπίου Κίτας και Μιχαλάκης Θωμά Ιακωβίδηςβρέθη καν ένοχοι σε κατηγορίες φόνου εκ προμελέτης, απαγωγής και 114 40 2 Α.Α.Δ. 5 Ιακωβίδηςχ.ά. ν.Δημοκρατίας Νικολαΐ&ης, Δ. βιασμού της Κριστίν Μαργαρίτα Κωνσταντίνου. Εναντίον της απόφασης του Κακουργιοδικείου και οι δίυ κατηγορούμε νοι άσκησανεφέσεις οι οποίες συνεκδικάστηκαν. Οι λόγοι έφε σης των δύο κατηγορουμένων είναι διαφορετικοί και θαασχοληθούμε με τον καθένααπόαυτούς χωριστά. Ο κατηγορούμενος Αντώνης Προκοπίου Κίτας (στο εξής αναφερόμενος ως ο πρώτος κατηγορούμενος) προβάλλει τους εξής λόγους έφεσης: 10 15 20 (α) Ηκαταδίκηαπό το πρωτόδικο δικαστήριο ήταν εσφαλ μένηγιατί δεν υπήρχε μαρτυρίαπουνα στοιχειοθετεί την ενοχή των κατηγορουμένων, ιδιαίτεραγιατί ο ισχυρισμός του πρώτου κατηγορούμενου ότιτρίτοπρόσωποπληρώθηκε γιαναφονευθεί το θύμα,δεν ερευνήθηκε απότοΔικαστήριο. Περαιτέρωαναφέ ρεται ότι παρά το ότι τόσο ο πρώτος,όσο και ο δεύτερος κατη γορούμενος απέσυραν σε κάποιο στάδιο τις ομολογίες τους, το Δικαστήριο στηρίκτηκε μόνο σ' αυτέςγιανατουςκαταδικάσει, (β) Λόγω της σωρείας δημοσιευμάτων και σχολίων τουτύ πουκαιτων άλλων μέσωνμαζικήςενημέρωσης οι κατηγορούμε νοι δεν έτυχαν ακριβοδίκαιηςδίκης, 25 (γ) δεν αποδείχθηκε πλήρως ο τρόπος, χρόνος και τόπος εκτέλεσηςτου φόνουκαι 30 (δ) δεν αποδείχθηκε επαρκώς η ταυτότητα του θύματος αφού,πληντων ομολογιών τωνκατηγορουμένων οι οποίεςαπεσύρθηκανκατάτην ένορκη τουςκατάθεση,δενυπήρχεάλλησχετική ικανοποιητικήμαρτυρία. 35 40 Ο ευπαίδευτος συνήγορος του πρώτου κατηγορουμένου υπο στηρίζοντας ότι οι ομολογίεςτωνκατηγορουμένων δενέπρεπενα γίνουν δεκτές, ισχυρίστηκε ότι παρά το ότι οι δύο κατηγορούμενοι απέσυραντις καταθέσειςτους κατάτην ένορκο τους κατάθε ση ενώπιον του Δικαστηρίου δίδονταςάλλη εκδοχή,δεν ερευνή θηκεοισχυρισμός τουπρώτουκατηγορούμενου ότιτρίτοπρόσω πο πληρώθηκεγιανασκοτωθεί ηΚριστίν Κωνσταντινίδου. Έγι νε επίσης ισχυρισμός για κακήψυχολογική κατάστασητουπρωτουκατηγορούμενουκατάτοχρόνολήψηςτηςκατάθεσηςτου,ενώ τέλοςτοΔικαστήριο βασίστηκε αποκλ£ΐστικάστις ομολογίεςτων κατηγορουμένων χωρίς να αναζητήσει ενισχυτική μαρτυρία. Θα πρέπει να λεχθεί απότην αρχήότι κατά την ενώπιον μαςδιαδι κασία δεν αμφισβητήθηκε το εκούσιο της κατάθεσης του πρώτου 115 Νικολαΐδης, Δ. Ιακωβίδηςκ.ά. ν.Δημοκρατίας
(1996)κατηγορούμενου. Κατάτηνπρωτόδικηδιαδικασία,ότανη κατη γορούσα αρχήεπιχείρησε νατην παρουσιάσει,ο κ. Πισσάς ισχυ ρίστηκε ότι ήτανπροϊόν καθοδήγησης και υποκίνησης από ανώ τερους αξιωματικούς της Αστυνομίας, αλλά ουδέν ανέφερε για κακήψυχολογική κατάστασητου πρώτου κατηγορούμενου. Στη 5 συνέχεια διεξήχθηκε δίκηεντός δίκης και το Κακουργιοδικείο σε μια πολυσέλιδη εμπεριστατωμένη ενδιάμεση απόφασητουκατέ ληξεότι ηκατάθεσηελήφθηνομότυπα,ήτανδεεκούσια και απο τέλεσματης ελεύθερης σκέψης καιβούλησης τουπρώτουκατηγο ρούμενου.Τοαποδεκτότωνκαταθέσεωναμφοτέρωντωνκατηγο- 10 ρουμένων επανεξετάστηκε απότο Κακουργιοδικείο και στην τε λική του απόφαση. Ύστερα από την επανεξέταση και των δύο ομολογιών τοδικαστήριοκατέληξε ότι δενσυντρέχεικανέναςλό γος να παρεκκλίνει από τη θέσηότι και οι δύο καταθέσειςήταν αποτέλεσμα της ελεύθερης βούλησης των κατηγορουμένων. Στη 15 συνέχεια εξέτασετην υπόλοιπη μαρτυρίακαικατέληξε ότιυπήρ χε μαρτυρίαπουεπιβεβαίωνε το περιεχόμενο των δύοκαταθέσε ων των κατηγορουμένων. Ηεπιβεβαιωτικήαυτήμαρτυρία εναρ μονίζεται,σύμφωνα πάνταμετηναπόφασητου Κακουργιοδικεί ου,μετοπεριεχόμενο καιτωνδύοκαταθέσεωντωνκατηγορούμε- 20 νων,έχειτημορφήανεξάρτητηςμαρτυρίας.Περαιτέρωεπισημαί νονται τα κοινά σημεία του περιεχόμενου των δύο καταθέσεων καιησωρείατωνομοιοτήτων μεταξύτους. Ηανεξάρτητημαρτυ ρία επιβεβαιώνει το χρόνο καιχώρο απαγωγήςτου θύματος,τα , ενδύματαπουέφερεκαθώςκαιτοντόποθανάτωσηςτου. 25 Όπως είδαμε και προηγουμένως το εκούσιο της ομολογίας του πρώτου κατηγορούμενου δεν προσβάλλεται, αλλά προβάλ λεται ο ισχυρισμός ότι το δικαστήριο βασίστηκε αποκλειστικά στις ομολογίες των κατηγορουμένων χωρίς να αναζητήσει ενι- 30 σχυτική μαρτυρία. Εκτός του ότι αφού δεν προσβάλλεται το εκούσιο των ομολογιών δεν μπορεί νααμφισβητηθεί και το πε ριεχόμενο τους και συνεπώς το δικαστήριο ορθά μπορούσε να στηρικτεί επί του περιεχομένου των καταθέσεωνπουαποτελού σαν μέρος της ενώπιον του μαρτυρίας,δεν είναι ορθός και ο 35 ισχυρισμός ότι το δικαστήριο βασίστηκε αποκλειστικά στις κα ταθέσεις των κατηγορουμένων χωρίς να εξετάσει ή αναζητήσει ενισχυτική μαρτυρία. Αντίθετα, με μεγάλη λεπτομέρεια και σε πέντε ολόκληρες σελίδες το πρωτόδικο δικαστήριο αναλύει την ανεξάρτητη μαρτυρία. Πέραν της ανεξάρτητης μαρτυρίας, το 40 δικαστήριο επεσήμανε τις ομοιότητες πουυπάρχουν στις κατα θέσεις των δύο κατηγορουμένων, ομοιότητες οι οποίες ενισχύ ουν τα τελικά του συμπεράσματα. Τέτοιες ομοιότητες ήταν ο σκοπός της μετάβασης των κατηγορουμένων στην Αγία Νάπα,ο 116 2 ΑΛΛ 5 10 15 Ιακωβίδηςκ.ά. ν. Δημοκρατίας Νικολαΐδης, Δ. τρόπος απαγωγήςτου θύματος που περιγράφεται μεπαρόμοιο τρόποκαιαπότους δύο, οχώρος βιασμού,ηπαραδοχήκαιαπό τους δύο του βιασμού του θύματος,η ομολογία ότι και οι δύο βιασμοί έγιναν μέσα στο αυτοκίνητο,ηκοινή αναφορά σε προαπάθεια εξεύρεσηςλάκκουγιαναπετάξουντο θύμα,ηαντίδρα σητουθύματοςότανέφτασανστον Κοτσιάτηκαιτέλοςηκακο ποίησητου μέχρι της θανάτωσηςτου. Σύμφωνα με τη νομολογία (Παναγή (Κανκαρής) ν. Δήμοχρατίας,
(1990)2Α.Α.Δ.203) όσον εθελούσια καιανείναι ηκα τάθεση κατηγορούμενου είναι επιθυμητό να αναζητείταιη εξα κρίβωση τηςορθότηταςτουπεριεχομένου της προς αποκλεισμό της πιθανότηταςλάθους. Το περιεχόμενο της ομολογίας κρίνε ται όχι μόνο με βάση την αυθεντικότητα των ισχυρισμών που περιέχονται σ*αυτήν,αλλάκαισεσυνάρτηση μεκάθεάλλη μαρ τυρίαπουενισχύειήκαταρρίπτειτηναλήθειατου περιεχομένου της. Αυτότοκαθήκοντο Κακουργιοδικείο τοεξεπλήρωσε αφού αναζήτησε και επεσήμανε σωρεία άλλης μαρτυρίας που επιβε βαιώνει το περιεχόμενο των καταθέσεων των κατηγορουμένων. 20 25 30 35 40 Εξ ίσου χωρίς βάση είναι και ο ισχυρισμός ότι το Κακουρ γιοδικείο παρέλειψε να εξετάσει τη θέση του πρώτου κατηγο ρούμενου περί της καταβολής χρημάτων απόκάποιον σε τρίτο πρόσωπογια δολοφονίατουθύματος. Ο ισχυρισμός αυτόςδεν βασίζεται σε ίχνος μαρτυρίας,ούτε και συνάδει με την με τόση λεπτομέρεια περιγραφή των συμβάντων από τους δύοκατηγο ρούμενους. Θαήταναπίθανοταγεγονόταναεκτυλίχθηκαν δια φορετικά και οι δύοκατηγορούμενοι με μεγάλη λεπτομέρεια να ταδιηγηθούνμεόμοιο τρόπο. Ενπάσηπεριπτώσει δενείναιορθό ότι το Κακουργιοδικείο δεν εξέτασεκαιαυτότο ενδεχόμενο. Αντίθετα τοεξέτασεμεμεγάληλεπτομέρεια καιτοαπέρριψεγια τους λόγους που δίδονται στην απόφαση. Δεν βλέπουμε οποι ονδήποτελόγοναεπέμβουμε στασυμπεράσματατουδικαστηρί ου επί του σημείου αυτούκαι συνεπώς ο πρώτος λόγος έφεσης δεν ευσταθεί καιθαπρέπεινααπορριφθεί. Αλλοσημείοπουεγείρεται μετους λόγους έφεσης,είναιότι το δικαστήριοδενέλαβευπ'όψητηνψυχοπαθολογικήκατάστασητου πρώτουκατηγορούμενουκατάτοχρόνο τηςδεύτερηςτουκατάθεσηςημερ.25.11.1993χωρίςόπωςείπαμενααμφισβητείταιτοεκού σιο τηςκατάθεσης, θα πρέπει νασημειωθεί ότι κατάτηνπρωτό δικηδιαδικασία δεν προβλήθηκε παρόμοιος ισχυρισμός. Αντίθε ταοκατηγορούμενος ισχυρίστηκε σωρεία άλλων ισχυρισμών, ότι απειλήθηκε,πιέστηκεκ.λ,π.,μεαποτέλεσμα,κατάτηνενώπιοντου 117 Νικολαΐδης,Δ. Ιακωβίδηςκ.ά. ν.Δημοκρατίας
(1996)Κακουργιοδικείου διαδικασίανα διεξαχθεί δίκηεντός δίκης,στο πέραςτηςοποίαςτοΔικαστήριο αποφάσισεναδεκτεί τηνκατάθε ση του ως εκούσια. Ειδικότερα υποβλήθηκε ότι ηκατάθεση του κατηγορούμενου δεν μπορούσε να γίνει αποδεκτή γιατί αυτός εκρατείτο γιαμεγάλο χρονικόδιάστημα,πιέστηκε απόανώτερους 5 αξιωματικούςτηςαστυνομίας,τέθηκεενώπιοντουηκατάθεσητου δεύτερου κατηγορούμενου, πιέστηκε απότην αδυναμία που έτρε φε για τη μνηστή του και υποκινήθηκε να προβεί στην κατάθεση γιαναεξουδετερώσει τηνκατάθεσητουδευτέρου,ενώτέλοςεμπι στεύτηκε υψηλά πρόσωπα που του υποσχέθηκαν να τον βοηθή- 10 σουν. Το Κακουργιοδικείο σε μιαπολυσέλιδη ενδιάμεση απόφα ση του απέρριψε τους ισχυρισμούς αυτούςκαι δέκτηκε τηνπρο σαγωγήτηςκατάθεσηςως εκούσιας. Εναντίοντηςενδιάμεσης αυ τής απόφασηςδεν στράφηκε οευπαίδευτος συνήγορος τουκατη γορουμένουγιαναισχυριστείότιείναιεσφαλμένη. Περαιτέρωδεν 15 έγινεοποιαδήποτεσυγκεκριμένη αναφοράπουναδικαιολογεί την εξέταση του ισχυρισμού περί τηςκακήςψυχολογικής κατάστασης του κατηγορούμενου, ούτε εξηγήθηκε δε σε τι συνίσταται ηλεγό μενηψυχοπαθολογική κατάστασητουκατηγορούμενου. Θαπρέ πει επίσης ναθυμηθούμε στο σημείοαυτόότι τοδικαστήριο στην 20 τελικήτου απόφασηεπανεξέτασε το θέματουαποδεκτούτωνκα ταθέσεων και των δύο κατηγορουμένων καικατέληξε ότι δεν συ νέτρεχεοποιοσδήποτε λόγοςγιαπαρέκκλιση απότο συμπέρασμα ότι καιοιδύοκαταθέσειςήταναποτέλεσμα ελεύθερης βούλησης. 25 Ο δεύτεροςλόγοςέφεσης αναφέρεταιστηνεπίδρασηπουείχαν στην αμερόληπτηδίκηταδημοσιεύματακαισχόλια τουτύπουκαι των άλλων μέσων ενημέρωσης. ΤοΑρθρο 30.2 τουΣυντάγματος διασφαλίζει τηνκατάτην εκδίκασηοποιασδήποτεποινικήςκατη γορίας εναντίον προσώπου ανεπηρέαστη δημόσια ακροαματική 30 διαδικασία ενώπιον ανεξάρτητου,αμερόληπτουκαιαρμόδιουδι καστηρίου. Το ερώτημακατά πόσοπρόσωπαεναντίον τωνοποί ων ασκήθηκε ποινική δίωξη μπορούν να ισχυρισθούν πως λόγω δημοσιευμάτων που αφορούντηνυπόθεση δενθατύχουν αμερό ληπτηςδίκηςσύμφωνα μετοΑρθρο30.2 τουΣυντάγματοςκαιως 35 εκ τούτου πρέπει να απαλλαγούν των κατηγοριών τέθηκε στην υπόθεσηΑστυνομίαν.Άκη ΦάντηκαιΆλλων
(1994)2Α.Α.Δ. 160. Η πλειοψηφία του Ανωτάτου Δικαστηρίου έδωσεαρνητικήαπά ντηση και σχολίασε περαιτέρωότι ηεισήγησηπωςηαπασχόληση των μέσων μαζικής ενημέρωσης με οποιαδήποτε υπόθεση που 40 υπάρχειενώπιονδικαστηρίουδυνατόννακαταργήσειτηδίκη,δεν έχει έρεισμα στο ατομικόδικαίωμαπουδιασφαλίζεταιστοΑρθρο 30.2 του Συντάγματος. Υιοθέτηση τέτοιας ιδέας καταλύει στην πράξητηδικαστικήλειτουργία καιαπολήγει στηνάρνησητουδι118 2ΑΛΛ 5 10 15 20 25 30 35 40 Ιακωβί&ηςκ.ά.ν.Δημοκρατίας Νικόλαΐδης,Α. καιωματος του πολίτη γιαδίκαιηδίκη γιατί θασήμαινε πωςτο ίδιοτοδικαστήριοδέχεταινακαταργηθείηνόμιμηδίκηκαιναμε τατεθεί ηκρίση τηςυπόθεσης στα μέσα μαζικήςενημέρωσης. Στη συνέχεια η πλειοψηφία κατέληξε ότι σε μεμονωμένες αγγλικές αποφάσεις οι οποίες, ενπάσηπεριπτώσει, δεναποτελούν αυθε ντία,ολόγοςτηςδικαστικήςδιαταγής πουεκδόθηκεήτανηπιθα νότητα επηρεασμούτωνενόρκων,θεσμού άγνωστουστο δικόμας νομικό σύστημα. Ούτε ενώπιον του Κακουργιοδικείου αλλά ούτε καιενώπιον τουΕφετείου τέθηκανοποιαδήποτεσυγκεκριμένα δημοσιεύματαή έγινε οποιαδήποτεσυγκεκριμένη αναφορά. Ηεπιχειρηματολογία που έγινεήτανγενικήκαι εξαντλήθηκεστονισχυρισμό ότιαφούγια κάποιοχρονικόδιάστημαοτύποςεξέφραζεασταμάτητα δηλώσεις, κρίσεις και σχόλια για τηνενοχήτωνκατηγορούμενων, το δικα στήριο δεθα μπορούσε νακρίνει αμερόληπτα τους κατηγορουμέ νους. Παρόμοιαθέση εκφράστηκεκαιγιατονκατ' ισχυρισμόεπη ρεασμό του Μ.Κ.36 ιατροδικαστή Μάριου Ματσάκη. Στο συγκε κριμένο μάρτυρατέθηκανδιάφορεςερωτήσεις κατάπόσοείχε διαβάσειστοντύποήπαρακολουθήσειστηντηλεόρασηπεριγραφήτου τρόπου ενέργειας των κατηγορουμένων,χωρίς και πάλιν ναγίνει αναφορά σε συγκεκριμένα δημοσιεύματα που σύμφωνα με τους ισχυρισμούς τουκατηγορούμενου επηρέασαν το μάρτυρα. Επι στρέφοντας στον ισχυρισμό γιατονεπηρεασμό τωνδικαιωμάτων τωνκατηγορούμενων απόταδημοσιεύματα, αρκεί ναλεχθείότι εκτόςτηςασάφειαςτουσχετικού ισχυρισμού,δενέχεικαν αναφερ θείοτρόποςμετονοποίοτοοποιοδήποτεδημοσίευμαθαμπορού σεναεπηρεάσει τοδικαστήριο. Σχετικήεπίτουθέματοςείναικαι ηενδιάμεσηαπόφασηστηνυπόθεσηMartinν.Δημοκρατίας
(1994)2Α.ΑΛ. 29όπου απορρίφθηκεαίτησηγια προσαγωγήμαρτυρίας προς υποστήριξη ισχυρισμού ότι επηρεάστηκεδυσμενώς τοδικαί ωμα τηςκατηγορούμενηςγια ακριβοδίκαιηδίκηλόγωέντονης,επι θετικής,ανακριβούςκαι παραπλανητικήςδημοσιότητας από ταμέ σα μαζικήςενημέρωσης. Στηνυπόθεση Martin-αντίθεταμε την παρούσαυπόθεση - τοαίτημααναφερότανσεσυγκεκριμένα δημο σιεύματα ΤοΑνώτατο Δικαστήριο απέρριψε τοαίτηματης εφεσείουσαςγιατίκρίθηκεαδιανόητοναθεωρηθεί ότιήτανδυνατόνα είχετοσυγκεκριμένο δημοσίευμαοποιαδήποτεεπίδρασηστηναπό φασητουΚακουργιοδικείου. Πολύπερισσότερο δενθαμπορούσε δικαστήριονακαταλήξεικαιαποφανθείπερίτουεπηρεασμούτων δικαιωμάτωνκατηγορουμένωνσεποινικήδίκη,χωρίς συγκεκριμέ νηαναφοράσεδημοσίευμα. Βέβαιααφήνουμεανοικτότοθέμακα τάπόσοτοεχέγγυοτηςδιεξαγωγήςτηςδίκηςστην Κύπροενώπιον επαγγελματιών δικαστών, εξουδετερώνει ήαπομακρύνει τον κίν119 Νικολαϊδης, Δ. Ιακωβίδηςκ.ά.ν.Δημοκρατίας
(1996)δυνο που αναγνωρίστηκε στο πλαίσιο διαφορετικού δικαστικού συστήματος της μηδίκαιης δίκης εξ αιτίαςδημοσιευμάτων (βλέπε Martin ν.Δημοκρατίας, ανωτέρω),γιανααποφασιστεί σε μιαπιο κατάλληληπερίπτωση. Είναιφανερόότικάτωαπότις περιστάσεις δεν μπορεί ναθεωρηθεί ότι OL κατηγορούμενοι δεν έτυχαν της δίκαιηςδίκηςπουπροστατεύει τοΣύνταγμακαιγι' αυτόκαιαυτόςο λόγοςθαπρέπει νααπορριφθεί. 5 Θαεξετάσουμε τους δύο τελευταίους λόγους έφεσης τουπρώ του κατηγορούμενου μαζί. Τέθηκε ο ισχυρισμός ότι το πρωτόδι κο δικαστήριο παρέλειψε ναεξετάσει πέρανπάσηςλογικής αμφι βολίας ότι το ανευρεθέν πτώμαανήκε στην Κριστίν Κωνσταντινίδου,ενώ δεν αποδείχθηκε πλήρως ο τρόπος,χρόνος και τόπος τουφόνου. Κατάτηναγόρευσητουοευπαίδευτοςσυνήγορος του πρώτου κατηγορούμενου ισχυρίστηκε ότι αναφορικάμετηνταυ τότητα τουθύματος,απότη μιατο δικαστήριο είχεως μόνησχε τική μαρτυρία τη μαρτυρίατου συζύγου του θύματος Μ.Κ.5 Νι κόλα Κωνσταντινίδη, ενώ απότηνάλληημαρτυρίατου ιατροδι καστήΜάριου Ματσάκηδεν έπρεπεναληφθεί υπ' όψη,όχι μόνο γιατί ο μάρτυραςγνώριζε απότον εγχώριο τύποκαιταμέσαμα ζικής ενημέρωσης τόσα πολλά πουεπηρεάστηκε ημαρτυρίατου, αλλά και γιατί ηόλη μαρτυρίαπαρουσίαζε διάφορακενά. Ένα παράδειγμα τέτοιου κατ' ισχυρισμόν κενού είναι το γεγονός ότι το πτώμα ανευρέθηκε ντυμένο κανονικά, ενώ υπήρχε μαρτυρία για αφαίρεση των ενδυμάτων τουκατάτηδιάρκειατου βιασμού. Τέθηκε επίσης ότι το δικαστήριο δεν έπρεπεναβασιστεί στημαρ τυρία του Σουηδού ιατροδικαστήοδοντίατρου πουκατέθεσε για την αναγνώριση τουπτώματος,γιατί βασιζότανσε εξ ακοήςμαρ τυρία. Τέλοςοτρόπος,χρόνος καιτόποςτουθανάτουτουθύμα τος δεν αποδείχθηκε ικανοποιητικά. Το Κακουργιοδικείο προέβη σε εκτενή ανάλυση της μαρτυρίας που αναφερόταν στην αναγνώριση του πτώματος και τον τρόπο θανάτου του θάματος. Σύμφωνα με την επιστημονική μαρτυρία, κυρίως τουΔραΜατσάκη, πουαποδέχτηκετοδικαστήριο,τοπτώ- 35 μαανήκεσενέαγυναίκαύψους 1.68-1.75 μέτρα, πουείχεφονευθεί τέσσερις έως οκτώ περίπου μήνες πριν απότην ανεύρεση του. Τα ρούχαπουέφερετοπτώμακαιταοποίααναγνώρισε μετονπιοθε τικότρόποοσύζυγοςτουθύματοςσανταρούχαπουφορούσεησύ ζυγοςτουαμέσως πριντηνεξαφάνισητηςβοήθησανστηδιαπίστω- 40 .ση της ταυτότητας του θύματος. Ένα άλλο στοιχείο είναι και η ανεύρεση στο.πτώμα ενδομήτριουαντισυλληπτικού, παρόμοιουμε εκείνο πουχρησιμοποιούσε ηεξαφανισθείσα Κριστίν Κωνσταντινίδου. Περαιτέρωενισχυτικά στοιχεία,όπως μεταξύάλλων οικα120 10 15 20 25 30 2 ΑΛΛ. 5 10 15 20 25 30 35 40 Ιακωβίδηςκ.ά. ν. Δημοκρατίας Νικολαΐδης, Δ. ταθέσεις των κατηγορουμένων με τη λεπτομερή δ'.ίγησητου τρό που απαγωγής,θανάτουκαιταφής,προσθέτουν οτηθετικήεπιβε βαίωση της ταυτότητας του θύματος. Όλα τα στοιχεία όταν λη φθούν μαζίήταναρκετάγιανακαταλήξειτοδικαστήριοσεσυμπέρασμαεπί της ταυτότηταςτουθύματος,ακόμακαιχωρίς τη μαρ τυρία του Δρα Χάκαμ, ιατροδικαστή οδοντίατρου του Εθνικού ΣυμβουλίουΙατροδικαστικήςτηςΣουηδίας. Ιδιαίτεραηπεριγραφή πουδίδεταιαπότουςκατηγορούμενους ενισχύειόλαταάλλαστοι χείαπερίτηςταυτότηταςτουθύματοςκαιτουτρόπουθανάτουτου. Ειδικάγια τον τρόπο θανάτουυπάρχει σωρεία μαρτυρίας,όπως για παράδειγμαηδιαπίστωση καταγμάτωνστους αυχενικούς και θωρακικούςσπονδύλους,κατάγματαταοποίαδενήτανπρόσφατα καιταοποίαδενείχανπροκληθείαπότονεκσκαφέακατάτηνανα κάλυψη του πτώματος. Τακατάγματααυτά,πουαποτελούν σύμφωναμετην ιατρικήμαρτυρίατολόγοθανάτου,συνάδουν μετον τρόπο κακοποίησης της Κωνσταντινίδου όπως περιγράφηκεαπό τουςκατηγορούμενους στις καταθέσειςτους. Τακατάγματα αυτά προκλήθηκαναπότοπικάπολλαπλάκτυπήματαμεαμβλύόργανο. Περαιτέρωσημειώνεται το κάταγματου υωειδούς οστού πουβρίσκεταιστο άνωπρόσθιο μέρος τουλαιμούκαισυνδέεται μετη βά σητηςγλώσσας καιτοάνωμέρος τουλάρυγγακαιτο οποίοπρο κλήθηκεσταίδιαχρονικάπλαίσιαμετακατάγματατωναυχενικών και θωρακικών σπονδύλων. Τοκάταγμα τουυωειδούς οστού συ νάδει μεπρόκληση ισχυρής τοπικήςπίεσης στο σημείοτου λαιμού καιείναιχαρακτηριστικόκάταγμασεπεριπτώσεις στραγγαλισμού, συνάδει δε μετηνομολογία τωνκατηγορουμένων γιατιςπροσπά θειες στραγγαλισμού τουθύματοςτους. Μετημεγαλύτερηδυνατή σαφήνειαοΔρ.Ματσάκηςαναφέρειρητάότιτοπόρισματουείναι ότι το αποσκελετοποιημένο πτώμα χωρίς αμφιβολίαανήκει στην Κριστίν ΜαργαρίταΑλφρεντήΚωνσταντινίδου. Όσον αφοράτον ισχυρισμό ότι ο Δρ. Ματσάκηςέχει επηρε αστεί από δημοσιεύματα θα πρέπει να λεχθεί ότι δεν υπάρχει οποιαδήποτε ένδειξηότι ο μάρτυραςγνώριζε πράγματιαπότον τύποτόσαπολλά πουναεπηρεάστηκε σταευρήματατου. Εκτός από μιασειρά αόριστων αναφορώνυπό μορφήαντεξέτασηςκά τι τέτοιο δεντέθηκεκανσανισχυρισμός. Από τις απαντήσειςδε του Δρα Ματσάκηδεν φαίνεταιπουθενά έστωκαιη παραμικρή ένδειξη ότι η μαρτυρία του επηρεάστηκε από τα οποιαδήποτε δημοσιεύματα κατάτον ουσιώδη χρόνο. Εν πάση περιπτώσει, όπως είδαμε προηγουμένως, ακόμα και η αναφοράτου ευπαίδευτου συνηγόρου, τόσο κατάτην έφεσηόσο και κατάτηδιάρ κεια της αντεξέτασης του Δρα Ματσάκηενώπιον του Κακουρ γιοδικείου, είναι εντελώςαόριστη. Σεκαμιάπερίπτωση δεν έγι- 121 Νικολαΐδης,Δ. Ιακωβίδηςκ.ά.ν.Δημοκρατίας
(1996)νε οποιαδήποτεαναφοράσεσυγκεκριμένο δημοσίευματοοποίο δυνατό να επηρέαζε είτε τον Δρα Ματσάκη είτε οποιονδήποτε άλλο. Ηαναφοράέγινε μετρόποπολύγενικό καιδενδημιουρ γεί την ανάγκηγια περισσότερο σχολιασμό του σημείου. 5 Συνοψίζοντας θα θέλαμε να επαναλάβουμε ότι η μαρτυρία του Νικόλα Κωνσταντινίδη από τη μια, σε συνδυασμό με τη μαρτυρία τουΔρα Ματσάκη απότηνάλλη,δεναφήνουνοποια δήποτε περιθώρια για αμφιβολία για την ταυτότητα του θύμα τος, ενώ με την ίδια βεβαιότητα μπορούμε να καταλήξουμε και 10 περί του τρόπου θανάτου. Ιδιαίτερη μνεία θα πρέπει να γίνει και στις καταθέσεις των κατηγορουμένων για τον τρόπο μετα χείρισης της Κριστίν Κωνσταντινίδη στον Κοτσιάτη, περιγραφή η οποία συνάδει με ανατριχιαστική ακρίβεια με τα ιατροδικα στικά ευρήματα. Όσον αφορά τον τελευταίο ισχυρισμό ότι 15 αφού η Κριστίν Κωνσταντινίδου βιάστηκε δεν ήτανδυνατόννα φέρει τα ενδύματατης,το ερώτημα αυτό απαντάται απότο γε γονός ότι ο βιασμός έγινε στη Λάρνακα και μετάτο θύμα αφού ντύθηκε μεταφέρθηκε στον Κοτσιάτη όπου και δολοφονήθηκε. Εν όψει όλων των πιο πάνωείναι φανερόότι καιαυτόςο λόγος 20 έφεσης θαπρέπει νααπορριφθεί. Έτσι αφούκανέναςαπότους προταθέντες απότον πρώτοκατηγορούμενο λόγους έφεσης δεν ευσταθεί, ηέφεσητου θαπρέπει νααπορριφθεί. Ο ευπαίδευτος δικηγόρος του εφεσίβλητου στην Ποινική Έφεση5921 Μιχαλάκη Ιακωβίδη(στο εξής αναφερόμενος ως ο δεύτερος κατηγορούμενος), κατά τη διάρκεια της διαδικασίας απέσυρε αριθμόλόγων έφεσης και επικεντρώθηκε σετρεις βασι κά λόγους: 25 30 (α) Ότι η συγκρότηση του Κακουργιοδικείου που εκδίκασε την υπόθεση ήτανπαράνομηκαικαταστρατηγούσε τις σχετι κές πρόνοιες του νόμου, (β) η μαρτυρία του Σουηδού ιατροδικαστή Χάκαμ αποτελούσε εξ ακοής μαρτυρίακαι συνεπώς δεν έπρεπε να ληφθεί υπ' όψηκαι, (γ) το πρωτόδικο δικαστήριο λανθασμένα απέρριψε την εκ δοχή του εφεσείοντα την οποία προέβαλε στην ένορκο του κατάθεση ενώπιον του Κακουργιοδικείου. Ο τελευταίος λόγος προστέθηκε κατάτηδιαδικασίατης έφε σης ύστερα απόάδειατου δικαστηρίου. Όσον αφοράτο δεύτε122 35 40 2 Α.Α.Δ. 5 10 15 20 25 30 35 40 Ιακωβίδηςκ.ά. ν.Δημοκρατίας Νικολαΐδης, Δ. ρο λόγο έφεσης, δηλαδήκατά πόσο το δικαστήριο λανθασμένα δέκτηκε τημαρτυρίατου Σουηδού ιατροδικαστήπουαποτελού σεεξακοήςμαρτυρίακαισυνεπώς μη αποδεκτή,τον έχουμε εξε τάσει προηγουμένως, όταν εξετάζαμε τους ισχυρισμούς του πρώτου κατηγορουμένου γιατο ότι δεν είχε διαπιστωθεί πέραν πάσης αμφιβολίας ηταυτότητατου θύματος. Έχουμε ήδηαπο φασίσει ότι το Κακουργιοδικείο κατέληξε στα συμπεράσματα, λαμβάνονταςυπ'όψητημαρτυρίατουσυζύγουτουθύματοςκαι του Δρα Ματσάκη, που αποδείκνυαν πέραν πάσης αμφιβολίας ότι το θύμα ήταν η Κριστίν Κωνσταντινίδου. Δεχόμαστε ως απολύτως ορθό το συμπέρασμα του Κακουργιοδικείου ότι στη διαπίστωση της ταυτότητας του θύματος κατέληξαν χωρίς να χρειάζεταιη ενίσχυσητης μαρτυρίαςτουΣουηδούιατροδικαστή και συνεπώς δενπαρίσταται ανάγκηναεξετάσουμε κατάπόσοη μαρτυρίατου αποτελούσε ήμηαποδεκτή μαρτυρία. Είναι ηθέσητου δεύτερου κατηγορούμενου ότι η συγκρότηση του Κακουργιοδικείου ήταν παράτυπη, αφού συστήθηκε με από φασητουΑνωτάτου Δικαστηρίου ημερ.8.4.1994,πουδημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδατης Δημοκρατίας,(Αρ. Γνωστοποίη σης 1349),ημερ. 15.4.1994καιστηνοποίααναφέρεταιότι τοΑνώ τατο Δικαστήριο όρισε όπως το Κακουργιοδικείο που θασυνε δριάσει στη Λευκωσία στις 24.5.1994 για εκδίκαση της ποινικής υπόθεσης 30440/93 απαρτίζεται από τους συγκεκριμένους δικαστές. Ηαναφοράστηγνωστοποίηση της συγκεκριμένης ποινικής υπόθεσης αντίκειται,σύμφωνα πάντα με το δικηγόρο του δεύτε ρουκατηγορούμενου, μετον περίΔικαστηρίων Νόμο 14/60, όπως τροποποιήθηκε απότο νόμο 136/91, αφούσύμφωνα με τοάρθρο 5
(3)οι δικαστές που θααπαρτίζουντο Κακουργιοδικείο υπηρετούν σ' αυτό για περίοδο τουλάχιστον δύο χρόνων και ο διορι σμόςτων συγκεκριμένων δικαστώνγια εκδίκασητης συγκεκριμέ νης υπόθεσης καταστρατηγείτην πρόνοιααυτήτου νόμου, ενώ ο διορισμός των δικαστών συνιστά έκτακτοδικαστήριο τουοποίου ησύσταση με βάσητο Αρθρο 31 του Συντάγματος απαγορεύεται. Τέθηκε επίσης τοθέμαότι το Κακουργιοδικείο θαέπρεπε να επι φυλάξει γιαγνωμοδότηση απότο Ανώτατο Δικαστήριο τοερώτη μα περί της συγκρότησης του, αίτημα που απορρίφθηκε από το Κακουργιοδικείο. Είναι επανειλημμένα νομολογημένηη αρχήότι σύμφωνα με το άρθρο 148
(1)του περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου,Κεφ.155, ανη παραπομπήγιαγνωμάτευση αξιώνεταιαπότο Γενικό Εισαγγελέα, το δικαστήριο είναι υποχρεωμένο να παρα πέμψει τα ερωτήματα ενώπιον του Ανωτάτου Δικαστηρίου, ενώ αν ζητείται απόοποιονδήποτε άλλο, εναπόκειται στη διακριτική ευχέρεια του δικαστηρίου νατο πράξει. Στηνπαρούσα περίπτω123 Νικολαΐδης,Δ. Ιακωβίδηςκ.ά. ν. Δημοκρατία;
(1996)σηηαίτησηγιαπαραπομπήέγινεαπότους ευπαίδευτουςσυνηγό ρους των κατηγορουμένων καισυνεπώς η σχετική απόφασηεναπόκειτο στη διακριτική ευχέρεια του δικαστηρίου το οποίο την εξήσκησεεναντίον τηςπαραπομπής. Ουδένέχειλεχθείκατ' έφεση πουναδείχνει ότι ηάσκησητηςδιακριτικήςαυτήςεξουσίας έγινε με λανθασμένο τρόπο και συνεπώς δεν βρίσκουμε οποιοδήποτε λόγο να επέμβουμε στο σημείοαυτό. 5 Το άρθρο 5 του περί Δικαστηρίων Νόμου, (Ν.14/60), όπως έχει τροποποιηθεί, προβλέπει τηδημιουργία του Κακουργιοδι- 10 κείου. Το Ανώτατο Δικαστήριο κέκτηται εξουσίας (άρθρο2του περί Δικαστηρίων (Τροποποιητικού) Νόμου, του 1992, (Ν. 42
(1)/92), που τροποποίησε το άρθρο 5
(1)), κατά τη διάρκεια των δύο χρόνων να αντικαθιστά ή αναπληρώνει ένα ή όλα τα μέλητου Κακουργιοδικείου, αντούτο καθίσταταιαναγκαίολό- 15 γω απουσίαςήάλλου κωλύματος αυτών. ΤοΑνώτατο Δικαστή ριο, εν όψει του γεγονότος ότι το Κακουργιοδικείο με την τότε σύνθεση του κωλυόταν να εκδικάσει την υπόθεση γιατί είχε εκ δικάσει άλλην υπόθεση την οποία αντιμετώπιζαν οι δύο κατη γορούμενοι και για την αξιοπιστία των οποίων είχαν αποφαν- 20 θεί, προέβη ως είχε την εξουσία με βάσητο νόμο 42
(1)/92,στην αντικατάσταση όλων των μελών του Κακουργιοδικείου. Οδιο ρισμός των μελών του Κακουργιοδικείου για τη συγκεκριμένη υπόθεση δεν συγκρούεται μετηνπρόνοιατου νόμου γιαυπηρε σία για περίοδο τουλάχιστον δύο χρόνων, αφού ουσιαστικά 25 αντικαταστάθηκαν τα μέλητου Κακουργιοδικείου λόγω κωλύ ματος. Εξ ίσου ανυπόστατος είναι και ο ισχυρισμός ότι οδιο ρισμός της σύνθεσης για τη συγκεκριμένη υπόθεση συνιστά έκτακτο δικαστήριο εντός της εννοίας του Αρθρου 30.1 τουΣυ ντάγματος. Έκτακτο δικαστήριο συνιστά δικαστήριο που δεν 30 προβλέπεται απόσχετικό νόμο,ηδε ρητήαπαγόρευση σύστασης τέτοιου δικαστηρίου απότο Σύνταγμααποβλέπει στηνπροστα σία του δικαιώματοςγια δίκαιηκαι αμερόληπτη δίκη. Κάτι τέ τοιο δεν ισχύει στην παρούσα περίπτωση. Καταλήγουμε ότι ο διορισμός των συγκεκριμένων δικαστών δε συνιστά παραβίαση 35 ούτε του νόμου, ούτε και,πολύ περισσότερο, τουΣυντάγματος και συνεπώς ο σχετικός λόγος θαπρέπεινα απορριφθεί. Εξάλ λου ουδέν εκώλυε τη συγκεκριμένη σύνθεση να επιληφθεί, ύστε ρα πάντα απόσχετική απόφασητουΑνωτάτου Δικαστηρίου και άλλων υποθέσεων. 40 Στησυνέχεια ο ευπαίδευτος συνήγορος προχώρησε σεανάλυ ση του τελευταίου λόγου έφεσης και ισχυρίστηκε ότι τοδικαστή ριο δεν έλαβε υπ' όψη και απέρριψε την εκδοχή του εφεσείοντος 124 2 Α.Α.Δ. 5 10 15 20 Ιακωβίδηςκ.ά. ν.Δημοκρατίας Νικολαΐδης, Δ. όπως τέθηκε ενώπιον του δικαστηρίου κατά την ένορκο τουκα τάθεση,παρ'όλον ότι ηαξιοπιστία του δεν είχεκαθόλου κλονι στεί. Ακόμα και ανπαραγνωρίζαμετο γεγονός ότι ελλείπει πα ντελώς ηαιτιολογία τουσυγκεκριμένου λόγου έφεσης,θαθέλαμε νααναφέρουμεότι το Κακουργιοδικείο στην τελική του απόφα σηαναφέρεταιστην εκδοχήτωνκατηγορουμένων με λεπτομέρεια καικαταλήγεινααπορρίψειτηνεκδοχήτουςσαναναξιόπιστη. Ο λόγος έφεσηςπουπροστέθηκε μετηντροποποίησηουσιαστικάζη τά από το Εφετείο να απορρίψει το συγκεκριμένο συμπέρασμα του Κακουργιοδικείου και να επέμβει για ανατροπήτου. Είναι γνωστή ηαρχήότι το πρωτόδικο δικαστήριο είναι πάντα σεκα λύτερη θέση νακρίνει επί της αξιοπιστίας των μαρτύρων και το Ανώτατο Δικαστήριο σπάνιαεπεμβαίνει γιαανατροπήτωνευρη μάτων του πρωτόδικου δικαστηρίου επί θεμάτων αξιοπιστίας. Στην παρούσαυπόθεση ουδέν έχει τεθεί ενώπιον μαςπου ναδι καιολογεί μιαντέτοιαεπέμβαση. Περαιτέρωθαπρέπει επίσηςνα πούμε ότι η εκδοχή του κατηγορουμένου που απορρίφθηκεβρί σκεταικαισεπλήρηαντίθεσηόχι μόνο μετηνπραγματική μαρτυ ρίακαισωρεία καταθέσεωνπολλών μαρτύρων,αλλάκαισεπλήρη αντίθεση με προηγούμενη κατάθεσητου ίδιου που έγινε στην αστυνομία. Γιαόλους τουςπιοπάνωλόγους βρίσκουμε ότι καιο τελευταίος αυτόςλόγος της έφεσης θαπρέπει νααπορριφθείκαι διά ταύτα απορρίπτεται. Σαν αποτέλεσμα τόσον η έφεση 5921 όσο καιηέφεση5922 απορρίπτονται. 25 Οι εφέσεις απορρίπτονται. 125