(1996)22 Μαΐου, 1996 [ΠΙΚΗΣΠ.,ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ,ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ, ΧΑΤΖΗΤΣΑΓΓΑΡΗΣ,ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΗΣ,ΝΙΚΗΤΑΣ,ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ, ΑΡΤΕΜΗΣ, ΚΩΝΣΤΑΝΉΝΙΔΗΣ,ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ,ΝΙΚΟΛΑΟΥ,Δ/στές] ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ, ν. HAGOP HAROUTIOUNKIRNOUYANΚΑΙ ΑΛΛΟΥ, Κατηγορουμένων. (ΝομικόΕρώτημαΑρ.308). Νομικά ερωτήματα — Υπό ποίες προϋποθέσεις επιφυλάσσονται για γνωμοδότησηαπό τοΑνώτατοΔικαστήριο— Οπερί ΠοινικήςΔικο νομίαςΝόμος Κεφ. 155, Άρθρο 148. Ομολογία κατηγορουμένου — Προφορική μαρτυρία — Κατά πόσο μπορεί να εξεταστεί στο πλαίσιο δίκης εντόςδίκης. Ομολογία κατηγορουμένου— Έγγραφη ομολογία —Αμφισβήτηση του εκούσιουτηςυπογραφής— Οδηγζίαναπόφευκτα σεαμφισβήτησηκαι τον εκούσιου τουπεριεχομένου τηςκατάθεσης— Ηδιεξαγωγή δίκης εντόςδίκηςείναισετέτοιαπερίπτωσηαπαραίτητη. 5 10 Ανθρώπινα δικαιώματα — Δικαίωμαπροσωπικήςελευθερίας— Κατά πόσο ηανακοπή καιακινητοποίηση τουοχήματος τουκατηγορούμενου με σκοπό έρευνα που δίενεργείτο δυνάμει τον Άρθρον 15 21(l)(a)(ii)τον περί Αστυνομίας Νόμον,Κεφ.285και τον Άρθρου 20
(2)(β) τουπερί ΝαρκωτικώνΦαρμάκωνκαι ΨυχοτρόπωνΟυσιών Νόμου τον 1977(Ν. 29/77), συνιστούσεστέρησητηςπροσωπικήςτου ελευθερίας, που κατοχυρώνεταιμε τοΆρθρο 11.1 τον Συντάγματος. 20 ΣυνταγματικόΔίκαιο —Συνταγματικότητα νόμου—Πότεεπιλαμβάνεται τοΔικαστήριοθεμάτωνπου άπτονταιτηςσυνταγματικότηταςνόμου. Επιφυλάχθηκαν δυνάμειτου Αρθρου 148 του Κεφ. 155,δεκα τρία ερωτήματαωςνομικάκαιωςεγειρόμενακατάτηδιάρκειατης δίκης ενώπιον τουΚακουργιοδικείου. 126 25 2ΑΛΛ. 5 10 Δημοκρατίαv.Kirnouyan κ.ά. Ταέντεκαερωτήματα,πουεπιφυλάχθηκαν μετηναίτησητουΓε νικού Εισαγγελέα, αφορούσανστην απόφασητου Κακουργιοδικείου να θεωρήσει ανεπίτρεπτη την προσαγωγή ως τεκμηρίων δύο "σακκουλιών"πουπεριείχανάσπρησκόνηπουέμοιαζεμεκοκαΐνη, ταοποίαβρέθηκαν σε αυτοκίνητοπου οδηγούσε ο δεύτερος^κατη γορούμενος (ο κατηγορούμενος). Τα υπόλοιπα δύο ερωτήματα επυφυλάχθηκαν μετά από αίτηση του κατηγορούμενου και αφο ρούσαν στην απόφασητου Κακουργιοδικείου σε σχέση μεπροφο ρικές δηλώσεις στις οποίες,κατάτηνκατηγορούσααρχή,προέβηο κατηγορούμενος καιμεγραπτέςκαταθέσειςπουυπέγραψε. Το Εφετείο αποφάνθηκεότι: 15 20 25 30 35 40 Οιπροϋποθέσειςγιαεπιφύλαξηερωτήματοςδυνάμειτου Αρθρου 148του Κεφ. 155,είναιτοερώτημαναείναινομικό καινα εγείρεται κατάτηδιάρκειατηςδίκης. ΣετέτοιαπερίπτωσητοΑνώτατοΔικα στήριο εξετάζει το ερώτημα και αποφασίζειεπ' αυτούσύμφωνα με την παρ. 3του Αρθρου 148. Ηκρίση τουπρωτόδικουΔικαστηρίου πως εγείρεται ορισμένο νομικό ερώτημακατάτηδιάρκειατηςδίκης δεδεσμεύει το Ανώτατο Δικαστήριο. Τοερώτημαπουθέτει κατ' ευθείανζήτημαως προςτηνυπαγωγή τουαποτελέσματος της αστυνομικής δράσηςως τηστιγμή τηςανεύ ρεσης των δύο σακκουλιών στην έννοια της στέρησης της προσωπικήςελευθερίας τουκατηγορουμένου,δενέχειπραγματικόυπόβαθρο και θασυνιστούσε ακαδημαϊκό εγχείρημα ηδιατύπακτηγνώμης είτε με βάσητην εκδοχή της κατηγορούσας αρχής ως προς την εξέλιξη των γεγονότων, είτε μεβάση την εκδοχήτου Κακουργιοδικείου. Το θέμαπουεγείρεται στην πρωτόδικηδιαδικασία είναι το αποδεκτόή μητων σακκουλιών ως τεκμηρίων. Είναισε σχέσημε το θέμααυτό πουδιεξήχθηκεδίκηεντόςδίκης,προσάχθηκεμαρτυρίακαιαναπτύ χθηκαν επιχειρήματα. Κατά συνέπεια το ερώτημα αυτό δεν είναι ερώτημαπουεγείρεταικατάτηδιάρκειατηςδίκης. Το ίδιο εμπόδιο καλύπτει αναπόφευκτα και τα υπόλοιπα ερω τήματα. Το γεγονός ότι το Κακουργιοδικείο εξέφρασε άποψηδεν καθιστάταθέματαεγειρόμενα. Πολύλιγότερο δεν μπορείναείναι εγειρόμενο το ζήτηματης συνταγματικότηταςτου Αρθρου 12
(1)(β) του περί Αστυνομίας Νόμου, Κεφ. 285 για το οποίο επίσης εξέφρασεάποψητο Κακουργιοδικείο. Πάγιααρχήτηςνομολογίας εί ναι ότι το Δικαστήριο επιλαμβάνεται ζητημάτωναντισυνταγματι κότητας μόνο όταν αυτόείναι απαραίτητο για τις ανάγκεςτης συ γκεκριμένης υπόθεσης. 127 ^ Δημοκρατίαv. Klrnouyanx.6.
(1996)Ηκρίσητου Κακουργιοδικείουγιαπαραβίασητουδικαιώματος της προσωπικής ελευθερίας του κατηγορουμένου λόγωανακοπής και ακινητοποίησης του οχήματος του μέσα στα πλαίσια έρευνας δυνάμει του Αρθρου21
(1)(α)(ϋ) τουπερί Αστυνομίας ΝόμουΚεφ. 285 και του Αρθρου29
(2)(β)του περί ΝαρκωτικώνΦαρμάκωνκαι Ψυχοτρόπων Ουσιών Νόμου του 1977 (Ν.29/77) και ο αποκλει σμόςτων προταθέντωντεκμηρίων δεν στηρίχτηκε πάνωστα πραγ ματικάγεγονότα αλλάσευποθετικήβάση. Η ανακοπήκαιη ακινη τοποίηση του οχήματος του κατηγορουμένου μέσα στα πλαίσια έρευνας δυνάμει των πιο πάνωνομοθετικών διατάξεων δεν συνιστά στέρησηπροσωπικής ελευθερίας όσο κι' αν συνεπάγεται ανά λογα μεταπεριστατικά,κάποιοπεριορισμό των κινήσεων. 5 10 Αναφορικά με τα νομικά ερωτήματα που επιφυλάχθηκανμετά από αίτησητης υπεράσπισηςαποφασίστηκεότι: 15 Η άρνηση του κατηγορουμένου ότι προέβη σε προφορική ενο χοποιητικήδήλωση,δεν αφήνειαντικείμενο για εξέτασηστοπλαί σιο δίκης εντός δίκης. Ηδίκηεντός δίκης διεξάγεται εν σχέσει με υπαρκτήενοχοποιητική δήλωση. 20 Ηύπαρξηγραπτήςκατάθεσηςυπογεγραμμένης απότονκατηγο ρούμενο,διαφοροποιεί την κατάσταση. Εφόσον αμφισβητείταιτο εκούσιο της υπογραφής αναπόφευκτα αμφισβητείται και το εκού σιο του ιδίου του περιεχομένου της κατάθεσης. Σε τέτοια περί- 25 πτώσηηδιεξαγωγή δίκης εντός £>ίκηςείναι απαραίτητη. Γνωμάτευσηωςανωτέρω. 30 Υποθέσεις που αναφέρθηκαν: Policev.Georghiades
(1983)2 C.L.R. 33, Merthodja v.Police
(1987)2 C.L.R. 227, 35 Αστυνομία v. Γιάλλουρου
(1992)2 Α.Α.Δ. 147, Δημοκρατία v. Κυπριανίδη καιΆλλων
(1994)2 Α.Α.Δ. 37, EngelandOthers, Eur.Court H.R. SeriesA, Vol.22, Guzzardi Eur. Court H.R.SeriesA. Vol.39, Morphou Gendarmerie v. Michael2 R.S.C.C. 103, 128 40 2Α.Α.Δ. Δημοκρατίαv.Kirnouyan χ.ά. Hojemeisterv. FederalRepublicofGermanyEuropean Commission ofHuman Rights, dated6.7.1981, Baileyv. UnitedStates[1967] 128App. D.C. 354, 5 Terryv. Ohio[1968]392 U.S. 1 20Α. Εδ. 2d889, ΝικολεττίδηςκαιΆλλοςν. Αστυνομίας
(1973)2Α.Α.Δ. 222, 10 In ReCharalambousandAnother
(1974)2C.L.R. 37, Police v. Ekdotiki Eteria
(1982)2 CLM. 63, Ajodha v.TheState[1981]2All E.R.
- 15 ΝομικόΕρώτημα. 20 25 30 35 Νομικό Ερώτημα το οποίο παραπέμφθηκε την 11 Ιουλίου, 1995 απότο Κακουργιοδικείο Λάρνακας (Ηλιάδης, Π.Ε.Δ., Ερωτοκριτου, Π.Ε.Δ., Κληρίδης, Ε.Δ.)στην ποινική υπόθεση 16645/94,για γνωμάτευση απότοΑνώτατο Δικαστήριο επί δε κατριών ερωτημάτων, εκτων οποίων τα έντεκα εγέρθηκαν μετά από αίτησητου ΓενικούΕισαγγελέακαιαφορούσαντην απόφα ση του Κακουργιοδικείου ναθεωρήσειανεπίτρεπτητηνπροσαγωγή ως τεκμηρίων δύο"σακκουλιών" πουπεριείχαν άσπρη σκόνηπου έμοιαζε μεκοκαΐνη,ταοποίαβρέθηκανσεαυτοκίνη το που οδηγούσεοκατηγορούμενος καιτρίαπουεγέρθηκαν με τά απόαίτησητου κατηγορουμένου και αφορούσαντην απόφα σητου Κακουργιοδικείου σχετικά με προφορικές δηλώσεις στις οποίες,σύμφωνα μετην εκδοχήτης κατηγορούσας αρχής, προέ βηοκατηγορούμενος και μεγραπτέςκαταθέσειςπουυπέγραψε. Α. Μαρκίδης,Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας.Ρ. Γα βριηλίδης, Εισαγγελέας τηςΔημοκρατίας καιΠ.Κληρίδης, Ανώτερος Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για την Κυ πριακήΔημοκρατία. Γ. Γεωργίου, γιατον Κατηγορούμενο
- 40 Μ. Κυπριανού με Νεοφύτου (χα),για τον Κατηγορούμενο
- Cur. adv. wit. ΠΙΚΗΣ,Π.: Την απόφασητου Δικαστηρίου θαδώσει ο Δι129 Δημοκρατίαv. Kirnouyanκ.ά.
(1996)καστής Γ. Κωνσταντινίδης. ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ, Δ: Επιφυλάχθηκαν δυνάμει του άρ θρου 148 τουπερί Ποινικής Δικονομίας Νόμου,Κεφ. 155,δεκα τρία ερωτήματα ως νομικά καιως εγειρόμενα κατά τηδιάρκεια 5 δίκης που διεξάγεται ενώπιον του μονίμου Κακουργιοδικείου. Τα έντεκα, μετά από αίτηση εκμέρους του Γενικού Εισαγγελέα. Αυτά αφορούνστην απόφασητου Κακουργιοδικείου ναθεωρή σει ανεπίτρεπτη την προσαγωγή ως τεκμηρίων δύο "σακκου λιών" που περιείχαν άσπρη σκόνηπου έμοιαζε με κοκαΐνη τα 10 οποία βρέθηκαν σε αυτοκίνητο που οδηγούσε ο δεύτερος κατη γορούμενος (στο εξής ο κατηγορούμενος). Τα υπόλοιπα,μετά από αίτησητουκατηγορουμένου. Αυτά αφορούνστηναπόφαση του Κακουργιοδικείου σε σχέση με προφορικές δηλώσεις στις οποίες, κατά την κατηγορούσα αρχή,προέβη ο κατηγορούμενος 15 και μεγραπτέςκαταθέσεις πουυπέγραψε. Τα ερωτήματα που συνθέτουν την πρώτη ενότητα έχουν στη βάση τους τις συνθήκες κάτωαπότις οποίες ανεκόπη απόμέλη της αστυνομικής δύναμης το αυτοκίνητο του κατηγορουμένου, όπως τις αποκάλυπτεη μαρτυρίαπουπροσάχθηκε στο πλαίσιο της δίκης εντός δίκης πουδιεξάχθηκε. Ταάλλα αναφέρονταισε διαφορετικά ζητήματακαιθαταεξετάσουμε ξεχωριστά. 20 Η ΠΡΩΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 25 Το απόγευματης 5 Νοεμβρίου 1994 ο πρώτος κατηγορούμενος συνελήφθη στο αεροδρόμιο Λάρνακας για κατοχή ναρκωτικών. Σύμφωναμε πληροφορία,αυτοκίνητοτοοποίο,όπωςδιαπιστώθη κε στη συνέχεια, είχε ενοικιαστεί απότον κατηγορούμενο,"ενεχό- 30 ταν"στηνυπόθεσηκαιπεριπολικάτηςαστυνομίαςτέθηκανσεανα ζήτησητουστηΛεμεσό. Τοεντόπισανστηνπαραλιακήλεωφόρο. Κατάτημαρτυρίατηςκατηγορούσαςαρχής,όταντοαυτοκίνη το σταμάτησε πίσω από ακινητοποιημένο λεωφορείο, έναπεριπο- 35 λικό σταμάτησε σταδεξιάτουκαιάλλο πίσωτουώστεναεμποδί ζεται ηπορείατουπρος τις κατευθύνσεις εκείνες. Ένας απότους αστυνομικούς, μεπολιτικήπεριβολήόπωςκαιόλοιοιάλλοι,πλη σίασε τον κατηγορούμενο καιτου είπε "Αστυνομία, stop, Police". Ο κατηγορούμενος τότε οδήγησε το αυτοκίνητο του προς τααρι- 40 στερά του λεωφορείου και διέφυγε με ιλιγγιώδη ταχύτητα. Ακο λούθησεμακράκαταδίωξη. Κατάτη διάρκειατης,οι αστυνομικοί έρριψαν πυροβολισμούς με στόχο τα ελαστικά του αυτοκινήτου τουκατηγορουμένου. Κατάφεραννααποκλείσουν τηνπορείατου 130 2 ΑΛΛ. 5 10 15 Δημοκρατίαv. Kirnouyan κ.ά. Κωνσταντινίδης,Δ. στον κυκλοφοριακό κόμβο Γερμασόγειας. Οκατηγορούμενος το οδήγησε προς ταπίσω γιακάποια απόσταση,άλλαξε κατεύθυνση *αι απομακρύνθηκε,αυτή τη φορά αντίθετα προς το ρεύμα κυ κλοφορίας του αυτοκινητόδρομου. Επετεύχθη η ακινητοποίηση του όταν κατεοτράφη ένα από τα ελαστικά του μετά από σύ γκρουση στοπεζοδρόμιο. Πλησίασε τονκατηγορούμενο ένας από τουςαστυνομικούς καιτον είδενακτυπάτοκεφάλιτουστοτιμό νι τουαυτοκινήτου. Ανοιξετηνπόρτατουαυτοκινήτου,τουέδει ξε την αστυνομική του ταυτότητακαιτον κάλεσεναβγεί, ο κατηγορούμενος βγήκε,τονέπιασεαπότονώμοτονακούμπησεστοαυ τοκίνητοκαιτον ερεύνησε. Κατέφθασανκαιάλλοι αστυνομικοί, ερεύνησανκαιτοαυτοκίνητοκαιστοκάθισματουσυνοδηγούβρέ θηκανταδύο"σακκούλια". Έναςαπότουςαστυνομικούς ρώτησε τον κατηγορούμενο "What is this ρε" και του εξήγησετα δικαιώματάτου. Ο κατηγορούμενος έμεινε σιωπηλός. Ο αστυνομικός, αφού διαπιστώθηκεαπότο διαβατήτιοότι ήτανο άνθρωποςπου αναζητούσαν,τουείπε "Forthis you are under arrest". Τουεξηγή θηκανγια μιαακόμηφοράταδικαιώματα τουκαι με περιπολικό τον μετέφεραν στον ΑστυνομικόΣταθμό Λεμεσού. 20 25 30 35 40 Ο κατηγορούμενος κατέθεσε ενόρκως. Ηεκδοχήτουως προς την εξέλιξητων γεγονότων ήτανδιαφορετική. Μεταφέρουμε τα ουσιώδη σημεία τηςαπό τηνενδιάμεση απόφασητουΚακουργιο δικείου. Όταν σταμάτησε το αυτοκίνητοτουπίσω από ακινητοποιημένο λεωφορείο .στην παραλιακήλεωφόρο, απόαυτοκίνητο που τον πλεύρισε κατέβηκε άνδραςο οποίος, προτάσσοντας πι στόλι, τον πλησίασε χωρίς να του πεί οτιδήποτε. Φοβήθηκε και προσπάθησε να διαφύγει προσπερνώντας το λεωφορείο απότην αριστερή του πλευρά. Τον καταδίωξαν, έριψαν πυροβολισμούς, μερικές σφαίρες κτύπησαν το αυτοκίνητο του και τον ανέκοψαν στον κυκλοφοριακό κόμβο Γερμασόγειας. Ένας από τους διώ κτες του τον πλησίασε και του πέρασε χειροπέδες στα χέρια. Αντιλήφθηκε τότεότι ήταναστυνομικοί. Μπόρεσε νααποσυνδέ σει τη ζώνη ασφαλείας, τον κατέβασαν από το αυτοκίνητο, τον έριξαν στο έδαφοςκαι άρχισαν να τον κτυπούν στην κοιλιά και στο πρόσωπο χωρίς νατουλέγουν οτιδήποτε. Αρνήθηκεότι του έδειξαν τα"σακκούλια". Τουαφαίρεσανταπαπούτσιακαιμεπε ριπολικό τον μετέφερανστον ΑστυνομικόΣταθμό. Κατάτηδια δρομή τον απειλούσαν πως θα τον σκότωναν αν δεν τους έδινε πληροφορίες. Διιστάμενοι ισχυρισμοί προβλήθηκανκαισεσχέση με όσα ακολούθησαν αλλά δεν θα τους παραθέσουμε αφού δεν έχουν συνδεθεί προς τα ερωτήματα που αναφέρονται στην απο δοχήτων"σακκουλιών" ως τεκμηρίων. 131 Κωνσταντινίδης,Α. Δημοκρατία v. Kirnouyan κ.ά.
(1996)Κρίθηκεότι οκατηγορούμενοςστερήθηκετουατομικούδικαι ώματοςτηςπροσωπικήςελευθερίας. Εφόσονδεδενείχεεκδοθεί ένταλμασύλληψης τουκατάτοΑρθρο 11.3τουΣυντάγματοςκαι γενικότερα αφού δε συνέτρεχε κάποιααπό τις περιστάσεις του Αρθρου 11, αυτήηστέρηση ήταναντισυνταγματική. Ηανεύρεση των σακκουλιών ήταντο αποτέλεσμα της και συνεπώς δενήταν δυνατό ναγίνουν αποδεκτά,όπως έχει εμπεδωθεί μετηνομολο γία. (βλ.Police v.Georghiades
(1983)2 C.L.R.33,Merthodja v. Police
(1987)2 C.L.R. 227, Αστυνομία v. Γιάλλονρον
(1992)2 Α.Α.Δ. 147, Δημοκρατία ν. Κνπριανίδη και Άλλων
(1994)2 Α.Α.Δ. 37). ΟΓενικός Εισαγγελέαςδεναμφισβήτησεαυτήτηναρ χή. Συμφωνείπωςθαέπρεπεπράγματι νααποκλειστεί η παρου σίασητων "σακκουλιών" ανόντως όσαοδήγησανστην ανεύρεση τους συνιστούσαν στέρηση τηςπροσωπικήςελευθερίας τουκατη γορουμένου,κατάπαράβασητουΣυντάγματος. 5 10 15 Εκείνο που θέτει προς συζήτηση ο Γενικός Εισαγγελέας είναι τοκατάπόσοοκατηγορούμενοςείχεπράγματιστερηθείαυτούτου δικαιώματος. Η ανακοπήοχήματος δεν επάγεται αναπόφευκτα τέτοιαστέρηση. ΣειράαποφάσεωντουΕυρωπαϊκούΔικαστηρίου 20 Ανθρωπίνων Δικαιωμάτωντέμνει μεταξύτης στέρησης τηςπρο σωπικής ελευθερίαςπουδιασφαλίζειτοάρθρο5
(1)της Σύμβασης και του απλού περιορισμού των κινήσεων πουσταθερά κρίνεται πως δε συνιστά παραβίαση αυτού του δικαιώματος, (βλ. Engel and Others,Eur.Court H.R. SeriesA,Vol. 22,GuzzardiEur.Court 25 H.R. Series A. Vol. 39, Morphou Gendarmerie v. Michael2 R.S.C.C. 103, Hojemeister v. Federal Republic of Germany European Commission of HumanRights,ημερομηνίας 6 Ιουλί ου 1981, που αναφέρεται στη μονογραφία του J.L. MurdochArticle 5 of the European Convention of Human Rights - The 30 protection of liberty and security of person
- Όπως ακριβώς αποφασίστηκεκαιστηνMorphouGendarmerie v.Michael(ανω τέρω)σεσχέσημετηνακινητοποίησηοχήματοςαπόαστυνομικόεν στολή όπως την εξουσιοδοτούσε ο Κανονισμός 58.1(ρ)των περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων Κανονισμών του
- Και επίσης 35 στις ΗΠΑ κατάτονπροσδιορισμότωνδυνατοτήτωνγιαδιεξαγω γή έρευναςπάνωστη βάση"probable cause" στοπλαίσιοτων δια τάξεων της τέταρτης τροποποίησης του Συντάγματοςτους. (βλ. Bailey v. UnitedStates [1967] 128 App. DC.354, Terry v. Ohio [1968] 392 U.S.1 20Λ. Εδ.2d889). Πολύλιγότερο όταν,στην Κύ- 40 προ, οι περιορισμοί ως προςτηδυνατότηταδιεξαγωγής έρευνας πηγάζουναπότοΝόμοκαιόχιαπότοΣύνταγμα,τοάρθρο 16του οποίου θέτει ειδικές προϋποθέσεις μόνο ως προς την έρευνα κα τοικίας. 132 2 ΑΛΛ. 5 10 15 20 25 30 Δημοκρατία v. Klrnouyan κ.ά. Κωνσταντινίδης, Δ. Το άρθρο 21
(1)(α)(ιι) του περί Αστυνομίας Νόμου, Κεφ. 285 παρέχει σεμέλοςτης ΑστυνομικήςΔύναμης εξουσία νασταματά, κρατεί και ερευνά πρόσωπο που υποψιάζεται ότι προβαίνει σε ενέργειες ήότι κατέχει οτιδήποτε για τα οποία χρειάζεται άδεια δυνάμει νόμου και να ζητάτηνπροσαγωγή αυτής της άδειας. Η παράγραφος 1(β)του ιδίου άρθρουπαρέχει εξουσία σε μέλοςτης αστυνομικής δύναμηςνα σταματάκαινα ερευνά μεταφορικά μέ σαταοποίαέχειεύλογη αιτίαναυποψιάζεται ότι χρησιμοποιού νται κατά τη διάπραξηαδικήματος. Το άρθρο29
(2)(β)του περί Ναρκωτικών Φαρμάκων και Ψυχοτρόπων Ουσιών Νόμου του 1977 (Ν.29/77), παρέχει σεαστυφύλακα,οοποίος έχειεύλογη αι τία να υποπτεύεται ότι πρόσωπο κατέχει ελεγχόμενο φάρμακο κατά παράβασητου νόμου ήτων κανονισμών, εξουσία να ερευ νήσειόχημαή σκάφοςστοοποίουποπτεύεταιότι τοφάρμακοδυνατόνα βρίσκεται "και προς το σκοπό τούτο νααπαιτήσει όπως τοπρόσωπο τοέχον υπότονέλεγχοαυτούτο ρηθένόχημαή σκά φος σταματήσει τούτο". Η ανακοπή λοιπόν καιη ακινητοποίηση οχήματος, με σκοπό την έρευνα, διενεργούμενη εντός των ορίων των πιο πάνω άρθρων, δεν συνιστά στέρηση της προσωπικής ελευθερίας· όσοκαιεάνενδεχομένως συνεπάγεται,ανάλογαμετα περιστατικά,κάποιοπεριορισμό των κινήσεων. Το έννατο (μεβάσητηδική μαςαρίθμηση) απόταερωτήματα που επιφυλάχθηκαν, είναι συνεπώς θεμελιακό. Θέτει κατ' ευθείαν ζήτημα ως προς την υπαγωγή του αποτελέσματος της αστυνομικής δράσης ως τηστιγμήτης ανεύρεσης των δυο "σακ κουλιών" στην έννοια τηςστέρησης τηςπροσωπικής ελευθερίας. Είναι το ακόλουθο: "Κατάπόσο μεβάση ταενώπιον του γεγονότα ήτα γεγονότα, όπως τα έχει ανεύρει το Κακουργιοδικείο, η ανακοπή του οχήματος του κατηγορουμένου με σκοπό την έρευνα αποτε λούν στέρηση της ελευθερίας τουκατάπαράβασητουάρθρου 11 του Συντάγματος. 35 40 Το Κακουργιοδικείο, στην ενδιάμεση απόφασητουσημειώνει τη θέση της κατηγορούσας αρχής ότι η ανακοπήτου αυτοκινή τουπουοδηγούσε οκατηγορούμενος δενσυνιστούσεπαραβίαση του Αρθρου 11 του Συντάγματος όπως και τα επιχειρήματα της σεσχέση μετιςδυνατότητεςπουπαρείχαντοάρθρο21
(1)(β)του Κεφ.285 [δεν είχε συζητηθεί πρωτοδίκως το άρθρο 21
(1)(α)(ιχ)] και το άρθρο29
(2)(β)του Νόμου29/77. Εν τούτοις, όταν προσ διόριζε τη φύση του διερευνούμενου ζητήματος κατέγραψε πως "το γεγονός ότι οκατηγορούμενος διατελούσε κάτωαπόσυνθή133 Κωνσταντινίδης, Α. Δημοκρατία v. Kfrnouyan χ.ά.
(1996)κεςπου ισοδυναμούσαν μεστέρησητηςπροσωπικήςτουελευθε ρίας είναι αδιαμφισβήτητο". Γιαναακολουθήσουν ταπιοκάτω. "Έχουμε την άποψη ότι δεν είναι αναγκαίαη διατύπωση σε αυτό το στάδιο ευρημάτων πάνω στα γεγονότα που έχουν προβληθεί από τις δύο πλευρές. Από τη μαρτυρία που έχει παρουσιαστεί ενώπιον μαςπροκύπτει τοσυμπέρασμα ότι ως αποτέλεσμα της ακινητοποίησης του οχήματος του κατηγο ρουμένου και της μεταφοράς του που ακολούθησε στην ΑστυνομικήΔιεύθυνση Λεμεσού,ο τελευταίος δεν ενεργούσε μετην ελεύθερηβούλησητου. Αποστερήθηκε έτσι το δικαίω ματουκατηγορουμένου της προσωπικής του ελευθερίας που διασφαλίζεται από το άρθρο 11.1 του Συντάγματος και το αναπόφευκτο ερώτημα που εγείρεται είναι κατά πόσο η πιο πάνω αποστέρηση ήταννομικά επιτρεπτή.". 5 10 15 Μια επί μέρους παρατήρηση. Το Κακουργιοδικείο θεωρούσε ως σχετικό προς την αποδοχήτων "σακκουλιών" ως τεκμηρίων, όσαπροηγήθηκαντηςανεύρεσης τουςστοαυτοκίνητο. Ωστόσο η ,απόφαση του Κακουργιοδικείου ως προς τα όσα απέληξαν σε 20 στέρησητης προσωπικής ελευθερίας τουκατηγορουμένου, στηρί χτηκε στη σωρευτική επενέργεια της ακινητοποίησης του οχήμα τος και της μεταφοράς του κατηγορουμένου που ακολούθησε. Δεν αναθεωρούμε όμως την ενδιάμεση απόφασητου Κακουργιο δικείου σ' αυτήτηδιαδικασίακαιθααφήσουμεαυτότοζήτημα. 25 Εκείνο πουπροσλαμβάνει κρίσιμη σημασία είναι το γεγονός ότι δεν αξιολογήθηκε η μαρτυρία και το Κακουργιοδικείο δεν προέβη σε ευρήματα ως προς τα γεγονότα. Το υπόβαθρο του ερωτήματος που παραθέσαμε είναι ανύπαρκτο. Είναι ανεξα- 30 κρίβωτατα"ενώπιον τουγεγονότα ήταγεγονότα,όπως ταέχει ανεύρει το Κακουργιοδικείο"πουτίθενται ως ηβάσηαυτούτου νομικού ερωτήματος. Οι θέσεις που προώθησε ο Γενικός Ει σαγγελέας προύπέθεταν πως εξ αρχής οι αστυνομικοίαπεκάλυ ψαν την ιδιότητα τους, πως δεν πρόταξε κανένας από αυτούς 35 πιστόλι, πως εν γνώσει της ιδιότητας τους ο κατηγορούμενος διέφυγε με ιλιγγιώδη ταχύτητα, πως στην προσπάθεια του να αποφύγει την ανακοπή οδήγησε το αυτοκίνητο του αντίθετα προς το ρεύμα κυκλοφορίας του αυτοκινητόδρομου, πως όταν τον ανέκοψαν οι αστυνομικοί δεν του πέρασαν χειροπέδες στα 40 χέρια πριν ανεύρουν τα σακκούλια και ενώ βρισκόταν ακόμα στη θέσητου οδηγού,πως δεν τον κτύπησανκαι πως δηλώθηκε στον κατηγορούμενο ότι συλλαμβανόταν εξ αιτίας της ανεύρε σης των σακκουλιών στο κάθισματου συνοδηγού. 134 2ΑΛΛ. 5 10 15 20 25 Δημοκρατίαv.Kirnouyanχ.ά. Κωνσταντινίδης, Δ. Η αντίδραση της υπεράσπισης, αποκαλύπτει όλο το μέγεθος του κενού. Αρνητικήγι* αυτήναπάντησητου πιο πάνωερωτή ματος αλλά και οποιουδήποτε από τα άλλα, δενθα επηρεάζει την ένσταση τηςωςπροςτοεπιτρεπτότηςπροσαγωγήςτωντεκμηρίων αφούαυτήεδράζεται πάνω στους ισχυρισμούς τουκα τηγορουμένου. Ζητήσαμε τις απόψεις τωνδύοπλευρών πάνω στοθέμα. Αναγνώρισε ο Γενικός Εισαγγελέας πως πράγματι τίθεται κάποιοζήτημασε σχέσημετοπιο πάνωερώτημα όπωςκαιταάλ λαπουπαραπέμπουνσταγεγονόταή σταγεγονόταόπωςταέχει ανεύρει το Κακουργιοδικείο. Ορθώνεται εμπόδιο ανυπέρβλητο. Επιφυλάσσεται ερώτημα δυνάμει του άρθρου 148 του Κεφ. 155 εφόσον αυτόείναι νομι κό και εγείρεται κατά τηδιάρκειατης δίκης. (βλ.ΆδωνιςΝικολεχχίδης και Άλλος ν. Αστυνομίας
(1973)2 Α.Α.Δ.222, InRe Charalambos Ν. Charalambous andAnother
(1974)2C.L.R. 37, Police v.Ekdotiki Eteria
(1982)2 C.L.R. 63, Κνπριανίδης καιΆλλων(ανωτέρω). Η κρίση του πρωτόδικου Δικαστηρίου πωςορισμένονομικό ερώτημαπράγματι εγείρεται κατάτηδιάρ κεια της δίκης, όπως συμφώνησαν και οι δυο πλευρές, δεδε σμεύει το Ανώτατο Δικαστήριο. Ησυνύπαρξη αυτήςτηςπροϋ πόθεσης όπως και της προϋπόθεσης να είναι τοερώτημα νομικό,κρίνεται εξαντικειμένου πάνωστηβάσητων δεδομένων. Το Ανώτατο Δικαστήριο εξετάζει τοερώτημα και αποφασίζει επ' αυτού σύμφωνα μετην παράγραφο3 του άρθρου 148εφόσον καταφαίνεταιπωςαυτόπράγματιείναινομικόκαιεγείρεται κα τά τηδιάρκειατηςδίκης. 30 35 40 Το ερώτημα που παραθέσαμε στηρίζεται, όπως υποδείξαμε, σε ανύπαρκτο πραγματικόυπόβαθροκαιθασυνιστούσε ακαδη μαϊκό εγχείρημα ηδιατύπωση γνώμης πάνω στη βάση είτε της εκδοχής της κατηγορούσας αρχής ωςπρος την εξέλιξη των γεγονότων ήπάνω σε όσα το Κακουργιοδικείο θεώρησε ότι αρ κούσαν. Εκείνο πουεγείρεται στην προπόδικηδιαδικασίαείναι το αποδεκτό ήμή των "σακκουλιών" ωςτεκμηρίων. Είναισε σχέσηπρος αυτό που διεξάχθηκε δίκη εντός δίκης,προσάχθηκε μαρτυρίακαι αναπτύχθηκαν επιχειρήματα. Αυτότο ζήτημαθα παρέμενεανοικτόανκρίναμεπως,πάνωστηβάσητωνόσων συ νυπολόγισε το Κακουργιοδικείο, δενείχε στερηθεί ο κατηγο ρούμενος τηςπροσωπικήςτου ελευθερίας. Θαπαρέμενεδηλαδή υποχρεωτικά αναπάντητοτοερώτημα αν,πάνω στη βάση των όσων η υπεράσπισηθεωρεί ως πραγματικά γεγονότα, η ένσταση 135 Κωνσταντινίοης,Δ. Δημοκρατία v. Kirnouyanκ.ά.
(1996)τηςθαέπρεπε ναεπιτύχει. Ούτωςή άλλως,θαμετατρεπόταντο Ανώτατο Δικαστήριο σε γνωμοδοτικό όργανοπάνωσευποθετι κήκατάστασηπραγμάτωνανδιατυπώναμεγνώμη πάνωσεκατ' επιλογήν πραγματικήβάσηκαιόχι πάνωστη βάσητων όσων θα κρινόταν ότι συνιστούσαν ταπραγματικάγεγονότα. Θα συζη5 τούσαμε το θέμαχωρίς ναξέρουμε, για παράδειγμα,αν ο κατη γορούμενος διέφυγε όταν είδε άγνωστο να τον πλησιάζει με προτεταμένο πιστόλι και θα μιλούσαμε για απλή ανακοπήτου αυτοκινήτου του κατηγορουμένου χωρίς ναξέρουμε αν αμέσως μετάτηνακινητοποίησητουαυτοκινήτουτουκαιπριντηνανεύ- 10 ρεση των "σακκουλιών", ο κατηγορούμενος δέθηκε με χειροπέ δες. Το έννατο ερώτημα, για τους πιο πάνω λόγους, δεν είναι ερώτημα που εγείρεται κατάτηδιάρκειατηςδίκης. Το εμπόδιο αναποφεύκτως εκτείνεται και καλύπτει και τα 15 υπόλοιπα ερωτήματα. Τα ερωτήματα 1,2, 3 και 7αναφέρονται στο άρθρο 21 του Κεφ..285. Μετο πρώτο ερωτάται ανηπαρά γραφος
(1)(β) συγκρούεται με τις διατάξεις του Αρθρου 11 του Συντάγματοςκαιανναι μεποιο τρόπο. Μετοδεύτερο ανμέλος της αστυνομικής δύναμηςδύναταινομικά ναενεργήσει ως ηπα- 20 ραγραφος
(1)(α)(ιι) έχοντας υπόψη τις πρόνοιες του Αρθρου 11 τουΣυντάγματος. Μετοτρίτο,ανηπαράγραφος
(1)(β)δενεφαρ μόζεται όταν τα στοιχεία ταοποίαείχε στην κατοχήτης η αστυ νομίαδεν είναι ικανοποιητικάγιατηνέκδοση εντάλματος σύλλη ψης και/ή σύλληψης συγκεκριμένου προσώπου και/ή έρευνας 25 και/ήέρευνας συγκεκριμένου τόπου. Μετο έβδομο,ανη ύπαρξη μαρτυρίας ότι υπήρχε πληροφορία ότι το όχημα ενεχόταν στη διακίνηση ναρκωτικών και ότι ενοικιαστής του ήταν ο κατηγο ρούμενος, δημιουργούσε "εύλογη αιτία υποψίας" με την έννοια της παραγράφου 1(β)ώστεναδικαιολογείται ηεφαρμογήτης. 30 Τα ερωτήματα 4, 8 και 10 αναφέρονται στο άρθρο 29
(2)(β) του Ν.29/
- Μετο τέταρτο ερωτάται αν σε περίπτωση πουτα στοιχεία που έχει στην κατοχήτης ηαστυνομία δεν είναι ικανο ποιητικά σε βαθμόπου θαμπορούσε ναδικαιολογηθεί ηέκδοση 35 εντάλματος σύλληψης και έρευνας, δεν μπορεί αστυνομικός να ασκήσει τις εξουσίες πουτουδίνει τοάρθροαυτό. Μετοόγδοο, αν η ύπαρξη μαρτυρίας ότι υπήρχε πληροφορία ότι το όχημα ενεχόταν στη διακίνηση ναρκωτικών και ότι ενοικιαστής του ήταν ο κατηγορούμενος, δημιουργούσε "εύλογη αιτίαυποψίας" 40 με την έννοια που δίδει στον όρο το πιο πάνωάρθρο,ώστε να δικαιολογείται η εφαρμογήτου. Μετο δέκατο,αν, με βάσητα ενώπιον του Κακουργιοδικείουγεγονόταή ταγεγονόταόπωςτα έχει ανεύρει το Κακουργιοδικείο, μέλος της αστυνομικήςδύνα136 2 Α.Α.Δ. Δημοκρατία v. Kirnouyan κ.ά. Κωνσταντινίδης, Δ. μης μπορούσε να επικαλεστεί τοπιο πάνω άρθρο και να ερευ νήσειτονκατηγορούμενοκαινατονκρατήσειγιασκοπούς έρευ ναςήναερευνήσειτοόχηματουκαιγιατοσκοπόαυτόνααπαι τήσειαπότον κατηγορούμενο νατο σταματήσει. 5 10 15 20 25 30 35 40 Όπως έχουμε σημειώσει απότην αρχή,δεν προτάθηκαν καν ταπιοπάνωάρθραωςνομιμοποιητικά τηςκατ' ισχυρισμόν στέ ρησης τηςπροσωπικής ελευθερίας τουκατηγορουμένου. Δεν ήτανηεισήγησητηςκατηγορούσαςαρχήςπρωτοδίκως,ούτε του Γενικού Εισαγγελέα ενώπιον μας, πως αυτή ηχωρίς ένταλμα κατ' ισχυρισμόν στέρησητης προσωπικής ελευθερίας του κατη γορουμένου δεν θαπαραβίαζε το άρθρο 11.1 τουΣυντάγματος, ως καλυπτόμενη απόταάρθρααυτά. Αντίθετα, συνιστούσετον πυρήνατουσκεπτικούπουυποστήλωνε τηνεπίκληση τους,η θέση πως αστυνομική δράση εκδηλούμενη εντός των ορίων τους δεν απολήγει σεστέρησητης προσωπικής ελευθερίας. Η διαπί στωση πως ελλείπει οβασικός όρος για την ένταξη του ερωτή ματοςως προς τηστέρησηήμήτης προσωπικής ελευθερίας του κατηγορουμένου στη δικαιοδοσία μαςσ' αυτό το στάδιο,καθιστά ομοίως μήεγειρόμενα κατάτηδιάρκειατης δίκης όσα συν θέτουν ταερωτήματααναφορικάμεταάρθρα αυτά. Το Κακουργιοδικείο εξέφρασε άποψηωςπρος τησυνύπαρξη των προϋποθέσεων για την εφαρμογήτων πιο πάνωάρθρων του Κεφ.285καιτουΝ.29/
- Αφήνεταινανοηθείπωςθεώρησεότιδεν υπήρχεηαπαιτούμενη"εύλογη αιτίαυποψίας"επειδήηαστυνομία θεώρησε πως δενυπήρχανστοιχεία ικανοποιητικάγιατην έκδοση εντάλματοςσύλληψηςκαιέρευνας. Δενδικαιολογείται ναασχολη θούμε με αυτό το θέμακαι δεν θαεπεκταθούμε σταεπιχειρήματα τουΓενικού Εισαγγελέα πωςενυπάρχεικαιενπροκειμένωσφάλμα στην απόφασητου Κακουργιοδικείου· ούτε μετοενδεχομένως πα ρεμφερές ωςπρος τη πιθανή επενέργεια από την παρεμβολή της απόπειρας διαφυγήςτου κατηγορουμένου όταν,κατ' ισχυρισμόν, κατάτηνπρώτηανακοπή,οαστυνομικός απεκάλυψεστονκατηγορούμενο τηναστυνομικήτουιδιότητα. Κάτωαπότιςσυνθήκες,το γεγονός ότιτο Κακουργιοδικείο εξέφρασε άποψη,δενκαθιστά αυ τάταθέματαεγειρόμενα. Πολύλιγότερο δεν μπορείναείναιεγει ρόμενο τοζήτηματης συνταγματικότηταςτουάρθρου 12(1(β)του Κεφ.285,γιατοοποίοεπίσηςεξέφρασεάποψητο Κακουργιοδικείο αφούτο ενδεχομένως, (κατάτο Κακουργιοδικείο οριστικώς) ανε φάρμοστοτου σταγεγονότα,το αποσυνδέει απότοκρινόμενοζή τημα. Όπωςείναι πάγιανομολογημένο, τοΔικαστήριο επιλαμβά νεται ζητημάτων αντισυνταγματικότητας μονό όταν αυτό είναι απαραίτητογιατιςανάγκεςτιςσυγκεκριμένης υπόθεσης. 137 Κωνσταντινίδης,Δ. Δημοκρατία v. Kirnouyan κ.ά.
(1996)Ταπιοπάνωκαλύπτουνκαιτοεντέκατο ερώτημαως προςτο αν "μεβάσηταενώπιοντου Κακουργιοδικείουγεγονόταή ταγε γονότα όπως τα έχει ανεύρει το Κακουργιοδικείο ήταν απαραί τητη η έκδοση εντάλματος ερεύνης προτού ερευνηθεί το όχημα, που τελούσευπό τον έλεγχοτουκατηγορουμένου στην παρούσα υπόθεση". 5 Σύντομηθαείναι καιηαναφορά μαςστα ερωτήματα5 και 6. Με το πέμπτο, ερωτάται ανη κατοχή των ναρκωτικών απότον κατηγορούμενο "συνιστούσε αυτόφωρο αδίκημα εν τη έννοια 10 του Αρθρου 11.3 του Συντάγματοςκαι ανηαπάντησηείναικα ταφατικήκατάπόσο τούτο δικαιολογούσε τησύλληψητουή την έρευνα του αυτοκινήτουτου". Μετο έκτο, ερωτάται αν "η διά πραξηαπότον κατηγορούμενο τροχαίωνπαραβάσεωντιμωρού μενων με ποινή φυλάκισης παρέχει το δικαίωμα στους αστυνο- 15 μίκούς πουτονκαταδίωκαννατοσυλλάβουν χωρίς ένταλμαγια διάπραξη αυτόφωρου αδικήματος". Το Κακουργιοδικείο ανα φέρεται μόνο σε δύο σακκούλια που περιείχαν άσπρη σκόνη η οποία έμοιαζε με κοκαΐνη αλλά δεν θαασχοληθούμε με την εμ φάνιση του κατηγορουμένου, με το πέμπτο,ερώτημα, να ήταν 20 κάτοχος ναρκωτικών. Εφόσον δεν είναι δυνατό νααπαντηθεί το ερώτημα ως προς το αν στερήθηκε οκατηγορούμενος τουδι καιώματος της προσωπικής του ελευθερίας, ηκαταφατικήαπά ντηση στο οποίο συνιστά τηνπροϋπόθεσηγιατηνέγερση αυτών των ερωτημάτων,δεν εγείρονται ούτε αυτά. Η αναφορά στο πέ- 25 μπτοερώτημακαιστηδυνατότητα έρευναςδενπροσθέτειοτιδή ποτε αφούηέρευνα πουδιεξάχθηκε,δεν μπορεί νααποσυνδεθεί από όσα προηγήθηκαν. Επιπλέον, το έκτο ερώτημα εκλαμβάνει ως δεδομένη τηδιάπραξηαπότον κατηγορούμενο τροχαίων πα ραβάσεων τιμωρούμενων μεποινήφυλάκισης. Έχουμε συνοψί- 30 σει τους διαφορετικούς ισχυρισμούς πουπροβλήθηκανσεσχέση με την πρώτη ανακοπήτου οχήματος που οδηγούσε οκατηγο ρούμενος και την εξέλιξη των γεγονότων από εκεί και πέρα. Χωρίς αξιολόγηση της μαρτυρίας και διαπίστωση των γεγονό των, το έκτο ερώτημα είναι καιγι' αυτότο λόγουποθετικό και, 35 επομένως, μηεγειρόμενοκατά τηδιάρκειατηςδίκης. Σε τελική ανάλυση, ηκρίση του Κακουργιοδικείου ως προς την παραβίαση του συνταγματικού δικαιώματος του κατηγο ρούμενου και ο επακόλουθος αποκλεισμός των προταθέντων τεκμηρίων, δεν στηρίχτηκε, ως ώφειλε, πάνω σε όσα συνιστού σανταπραγματικάγεγονότα όπωςτο ίδιοθαταδιαπίστωνε στο πλαίσιο της δικαιοδοσίαςτου. Ουσιαστικά ηίδιαημη αποδοχή των τεκμηρίων, στηρίχτηκε σε υποθετική βάση. 138 40 2Α.Α.Δ. Δημοκρατίαv. Kirnouyanχ.ά. Κωνσταντινίδης, Δ. ΗΔΕΥΤΕΡΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 5 10 15 20 25 30 35 40 Η κατηγορούσα αρχήθέλησενα προσάξει ωςμαρτυρία ενο χοποιητικές προφορικές δηλώσεις καιγραπτές καταθέσειςτου κατηγορουμένου. Ηαντίδρασητης υπεράσπισης ήταναμφιλεγό μενη. Ενέστηγιατί αυτές οιδηλώσεις ήκαταθέσεις στις οποίες, κατά τον ισχυρισμό της κατηγορούσας αρχής,προέβηο κατηγο ρούμενος, ήταντο αποτέλεσμα απειλών, άσκησης βίας, καταπίε σης, παράβασηςτων δικαστικών κανόνων και στέρησης του δικαιώματοςτουκατηγορουμένουνασυμβουλευθεί δικηγόρο. Πα ρόλο τούτο, το Κακουργιοδικείο ενέκρινε τηνένταξη στηδίκη εντός δίκης που θαδιεξαγόταν και αυτού του αντικειμένου, για να διευκρινιστεί καιαποκρυσταλλωθεί, όπως εξηγήθηκε, ποιες από τιςδηλώσεις ήκαταθέσεις δεχόταν ο κατηγορούμενος ότι προέρχονταν απότον ίδιο και ποιες του αποδίδοντανχωρίςνα τουανήκουν. Έχομετην εντύπωση πωςαυτήη διευκρίνιση καιη αποκρυστάλλωση θαμπορούσεναείχεεπιτευχθεί ευθύςεξαρχής. Από τημαρτυρία της κατηγορούσας αρχής,του κατηγορουμένου καιαριθμούμαρτύρωνπουκάλεσε, προέκυψε πλήρης σύ γκρουση ως προςτημεταχείριση της οποίαςέτυχε οκατηγορού μενοςκατάτημεταφοράστον Κεντρικό ΑστυνομικόΣταθμότης Λεμεσού και κατά την κράτηση τουεκεί, για όσοχρονικό διά στημα συσχετίστηκε προς το θέμα. ΤοΚακουργιοδικείο έκρινε πως θαήταναδόκιμο να αποφανθείαναστυνομικοί κακοποίη σαν τον κατηγορούμενο ήαν συμπεριφέρθηκαν μεάλλο επιλή ψιμο τρόπο,αφούείχε πλέον καταστεί σαφές ότιο κατηγορού μενος αρνείτο ότιπροέβη στις ενοχοποιητικές δηλώσεις ή στις καταθέσεις που του αποδίδονταν. Ωςπρος τις δεύτερες, δεχότανότι τις υπέγραψε αλλά μετάαπόβία,πίεση και απειλές και υποστήριξε πωςταόσαενοχοποιητικά περιείχαν ήταν κατα σκεύασμα των ανακριτών. Ενόψει αυτού του ισχυρισμούτου κατηγορουμένου, εγειρόταν ζήτημααξιοπιστίας ως προς τοκα τά πόσο έγιναν ήόχιενοχοποιητικές δηλώσεις ήκαταθέσεις, το οποίο θαέπρεπενα εξεταστεί στο πλαίσιο της κυρίως δίκης. Η υπεράσπιση ζήτησε και το Κακουργιοδικείο ενέκρινε την επιφύλαξηδυονομικών ερωτημάτων. Τοπρώτο,σεσχέσημετις γραπτές καταθέσεις και το δεύτερο σεσχέσημε τις κατ' ισχυρισμό προφορικές δηλώσεις. Απολήγουν στο κατά πόσο,υπό τις συνθήκες, "θα έπρεπε το Δικαστήριο να αποφασίσει επί της δεκτότητας ήμητωνομολογιών ευθύς μετά τηδιεξαγωγή δίκης εντός δίκηςπου έγινεγι' αυτότο σκοπό". 139 Κωνσταντινίδης, Δ. Δημοκρατία v.Kirnouyan κ.ά.
(1996)Ηεπιχειρηματολογία τουκ.Κυπριανούγιατονκατηγορούμε νο καιτουκ.ΓαβριηλίδηεκμέρουςτουΓενικούΕισαγγελέα,είχαν κοινό υπόβαθρο. Επικαλέστηκαν τηνυπόθεση Ajodha v.The State [1981]2 ΑΠ E.R. 193 και συμπληρωματικά τους Archbold Criminal Pleading Evidence and Practice 43ηέκδοση, σελ. 1270, 5 Phipson on Evidence 13η έκδοση, σελ. 419 και Blackstone's Criminal Practice έκδοση 1995, παράγραφος F17.28σελ. 2104. Ο κ. Κυπριανούγια να υποστηρίξει πως ήτανδικαίωματου κατη γορούμενου νααναμένει κρίση του Δικαστηρίου ωςπρος τους ισχυρισμούς πουστήριξαν την ένσταση τουαφούδεν θαυπήρχε 10 περιθώριο εκ νέου προβολής τους ανστο τέλοςτο Κακουργιοδι κείοέκρινεότιπράγματιπροέβηστιςδηλώσεις καικαταθέσεις. Ο κ. Γαβριηλίδης γιανασυγκατανεύσει μόνο σεό,τιαφορά στις γραπτέςκαταθέσεις. Ως προςτιςπροφορικές,κατάτηνεισήγηση του,οχειρισμός του Κακουργιοδικείου ήτανοενδεδειγμένος. 15 • Ηεισήγηση του κ. Γαβριηλίδη εναρμονίζεται προς την ανα φερθείσα νομολογία. Θα περιοριστούμε σεόσα συναρτώνται προς το συγκεκριμένο θέμακαι δεν θα επεκταθούμε αφού πολ λά απόόσα αναπτύσσονται στην αγγλική νομολογία προσιδιά- 20 ζουν σεσύστημα ενόρκων που δεν έχουμε στην Κύπρο. Η άρ νηση του ισχυρισμού πως οκατηγορούμενος προέβη σε ενοχο ποιητική δήλωση, δεν αφήνει αντικείμενο που θα μπορούσενα εξεταστεί στο πλαίσιο δίκης εντόςδίκης. Ηδίκηεντός δίκης, εν προκειμένω, διεξάγεται σε σχέση με ενοχοποιητική δήλωση 25 υπαρκτή. Διαζευκτικές τοποθετήσεις δεν χωρούν. Είτε δέχεται ο κατηγορούμενος ότιέκαμε τηδήλωση οπότε,αν έχει ένσταση στην αποδοχήτηςως μαρτυρίας μπορούν να διερευνηθούν οι συνθήκες κάτωαπότις οποίες έγινε,είτεδενδέχεταιότιτηνέκα με οπότεδεν υπάρχει αντικείμενο γιαδιεξαγωγήδίκης εντόςδι- 30 κης. Η αντίθετη εντύπωση της υπεράσπισης, οφείλεται σε εσφαλμένη αντίληψη τηςAjodha,όπως θαεξηγήσουμε. ΤοΚα κουργιοδικείο αντίκρυσε ορθάαυτότοθέμακαιηγνώμη μαςως προς το δεύτερο απόταπιο πάνωερωτήματαείναιαρνητική. 35 Η ύπαρξηγραπτής κατάθεσης υπογραμμένης απότον κατη γορούμενο, διαφοροποιείτηνκατάσταση. Σ'αυτήτηνπερίπτω ση έχουμε υπαρκτό στοιχείο μαρτυρίας τοοποίο εμφανίζειως πηγήτουπεριεχομένου τουτον κατηγορούμενο-οοποίος,όπως παραδέχεται,έθεσεσ' αυτότηνυπογραφήτου.Ενώκαιεδώοκα- 40 τηγοροΰμενος ισχυρίζεται πωςδεν είπε όσα οιαστυνομικοί κα τέγραψαν,ηυπογραφή των καταθέσεων,ως υποδηλούσααποδο χή τους, επιτρέπει την έγερσηθέματος ως προς τοαν είναι απο δεκτήμαρτυρία. Εφόσον,όπωςλέχθηκε στηνAjodha (ανωτέρω) 140 2ΑΛΛ 5 10 Δημοκρατία v. Kirnouyanχ.ά. Κωνσταντινίδης, Δ. αμφισβητείται το εκούσιο της υπογραφής, αναπόφευκτααμφι σβητείται και το εκούσιο του ίδιου του περιεχομένου της κατά θεσης,όσοκαιαναυτόεξυπακούει ταυτόχρονηαμφισβήτηση του ισχυρισμού ότι προέβηστηδήλωση πουκατεγράφηστηνκατάθεσηπουυπέγραψε. Είναι σε σχέσηπρος αυτήτην εκ της φύσεως του ενός και μόνο ισχυρισμού διπλή αμφισβήτηση, πουαναφέρ θηκε πως δεν υπάρχει οτιδήποτε το παράλογο ή το αντιφατικό καιόχι σε σχέσημετηνπροβολήδιαζευκτικών ισχυρισμών όπως αυτούςπουεπεδίωξε ναπροωθήσει η υπεράσπισησεσχέσημετις προφορικές δηλώσεις. Η απάντησημαςστο πρώτο απόταερω τήματα της υπεράσπισης είναι καταφατική. Γνωμάτευσηωςανωτέρω. 141