clr/1996/1996_2_151.pdf

(1996)Μ.Κ. 2 παρόλο που φορούσε σκούρα ρούχακαιανκαιήτανορατή απόαπόσταση40 μέτρων απότηνκατεύθυνσηπουοδηγούσε οεφε­ σείων, έγινεαντιληπτήαπόαυτόνότανβρισκόταν επίτηςδιαχωρι­ στικής άσπρηςγραμμής καιαπείχε γύρω στα20 μ. απότο αυτοκί­ νητο του,το οποίο έτρεχε μεταχύτητα40-50χ.α.ω. 5 Κατά το χρόνο του δυστυχήματος ο ηλεκτρικός λαμπτήραςτου δρόμου, που βρισκόταν σε απόσταση 10.40 μ. από το σημείο σύ­ γκρουσης δεν λειτουργούσε κανονικά. 10 Τοπρωτόδικοδικαστήριοέκρινε τονκατηγορούμενο ένοχοαμέ­ λειας λόγω του ότι ενώ είχε την ευχέρεια να εντοπίσει την πεζή έγκαιρα,δεν έβλεπε προσεκτικά και μετηδέουσαπαρατηρητικότη­ ταγιανααντιληφθεί τι γινόταν μπροστάτου. Επίσης λόγω τουότι παρέλειψε ναλάβει υπόψητασταθμευμένα αυτοκίνηταστο άριστερό παγκέττο του δρόμου σε συνδυασμό με την ύπαρξη εκκλησίας που βρισκόταν στη δεξιά πλευρά του δρόμου και εν όψειτου ενδε­ χομένου διασταύρωσης πεζών απόδεξιά προς αριστερά,να οδηγεί σαν λογικός οδηγός με ιδιαίτερηπροσοχή υπότις περιστάσεις. 15 20 Οι λόγοιτης έφεσης εστρέφοντο κατάτων ευρημάτων τουπρω­ τόδικου δικαστηρίου, ειδικώτερα κατά του ευρήματος της ορατό­ τητας από απόσταση 40 μ. και επίσης κατά των συμπερασμάτων του και της εφαρμογής του Νόμου. Σαν επιπρόσθετος λόγος έφε­ σης προβλήθηκε ηκατά τον εφεσείοντα, αδικαιολόγητη και λανθασμένη παρέμβαση του δικαστηρίου στο τέλος της μαρτυρίας του Μ.Κ. 1 με αποτέλεσμα τον δυσμενή επηρεασμό των δικαιωμάτων του για ακριβοδίκαιηδίκη. Το Εφετείο απέρριψε την έφεσηγια τονς πιο κάτω λόγους: Τα ευρήματα του πρωτόδικου δικαστηρίου δικαιολογούνται πλήρως από τη μαρτυρία που είχε ενώπιον του. Η επέμβαση του Εφετείου δικαιολογείται ότανκαταφαίνεται εξαντικειμένου ότιτα ευρήματατου πρωτόδικου δικαστηρίου,ηδιαπίστωση των οποίων ανάγεται κατ'εξοχήν στην αρμοδιότητατου,είναι εσφαλμένα. Η έλλειψητης προσήκουσας προσοχής θεμελιώνει το αδίκημα της αμελούς οδήγησης το οποίο δημιουργεί οΝόμος. Τομέτρο Γης προσήκουσας προσοχής είναι εκείνο του μέσου συνετού και σώφρονα οδηγού. Το καθήκον για επιμέλεια συναρτάται με τα γεγο­ νότα της κάθε υπόθεσης και τοκαθήκονγια λήψηεξαιρετικά απο­ τρεπτικών μέτρων γεννάται όταν εκδηλωθεί κίνδυνος στο δρόμο γιατηναποφυγήτουοποίουοσυνετός οδηγόςπρέπειναενεργήσει. 152 25 30 35 40 2 Α.Α.Δ. 5 10 Σιλβέσίβον ν.Αστυνομίας Κίνδυνος μπορεί ναπροκύψει στην απόπειραδιασ"αύρωσηςδρό­ μου απόπεζό. Αν ο κατηγορούμενος οδηγούσε 11 τη δέουσαπα­ ρατηρητικότητα θα εντόπιζε την πεζή ενωρίτερα και θααπέφευγε το δυστύχημα μετηλήψητωνδεόντων μέτρων. Κατάσυνέπειαορθάκρίθηκε ένοχος γιααμελήοδήγηση. Το συμπέρασμα του πρωτόδικου Δικαστηρίου σύμφωνα με το οποίο ο κατηγορούμενος οδηγούσε με ταχύτηταπέραν του ορίου που επιτρέπετο από την ακτίνατων φώτωντου,δεν μπορείναέχει καθολική εφαρμογήαλλά συναρτάταιμε τις συγκεκριμένες συνθή­ κες τροχαίαςκαιάλλες συναφείςπεριστάσεις. Οεφεσείων υπό τις συνθήκες τηςπαρούσαςυπόθεσηςείχεαυξημένοκαθήκονναοδηγεί μεταχύτητα πουθατου επέτρεπε νααντιδράσει σε λογικά προβλε­ πτούςκινδύνους. 15 20 25 ΟΔικαστής μπορείναθέτει ερωτήσεις στους μάρτυρεςσεοποι­ οδήποτε στάδιοτης δίκης. Ωστόσοδενπρέπει ναυποβάλλει τέτοι­ ες ερωτήσεις πουτείνουν νακαταδείξουνότι έχει ικανοποιηθείγια την ενοχή του κατηγορουμένου ή να τον αντεξετάζει κατά τηνκύρια εξέταση με τρόπο πουναφαίνεταιότι δενβοηθάτόσο τονκα­ τηγορούμενο όσο τηνκατηγορούσααρχή. Οι παρεμβάσεις του πρωτόδικου δικαστηρίου στην παρούσα υπόθεση, αποτελούντο από ορισμένες διευκρινιστικές ερωτήσεις καιδενεμπόδισαντοσυνήγορο υπεράσπισηςναπράξειτοκαθήκον του, ούτε εμπόδισαν τον κατηγορούμενο ή τους μάρτυρες του να περιγράψουν τηνυπόθεση μετονδικότουςτρόπο. Κατάσυνέπεια δεν αποτελούν λόγογια ακύρωσητης καταδίκης. 30 Η έφεση απορρίπτεται. Υποθέσεις που αναφέρθηκαν: Buttows ν.Νεοφύτου και Άλλης

(1994)1 Α.Α.Δ. 41, 35 Βασιλείου ν.Αστυνομίας

(1994)2ΑΛΛ. 202, Murrel ν.Αστυνομίας

(1994)2ΑΛΛ. 217, 40 Constantinou v.Katsouris andAnother

(1975)1C.L.R. 188, Fardon v.Harcourt-Rivington[1932]All E.R.81,83(H.L.), Evangelou andAnother v, AmbizasandAnother

(1982)1C.L.R. 41. 153 Σιλβέστρουν. Αστυνομίας

(1996)Έφεση εναντίον Καταδίκης. Έφεσηεναντίον τηςκαταδίκηςαπόΔημητράκηΣιλβέστρου ο οποίος κρίθηκε ένοχος στις4Απριλίου 1994 απότοΕπαρχιακό Δικαστήριο Λάρνακος (Αριθμός Ποινικής Υπόθεσης 11313/92) στην κατηγορίααμελούς οδήγησης κατά παράβασητων άρθρων 8 και 19

(4)του περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τρο­ χαίας Κινήσεως Νόμου του 1972 και καταδικάστηκε από Μ. Μαυρονικόλα Ε.Δ. σε πρόστιμο Λ.Κ.35.-. 5 10 Γ.Λουχαΐδης, για τον Εφεσείοντα. Ε.Ζαχαριάδον (κα),γιατην Εφεσίβλητη. 15 Cur. adv. vult. ΠΙΚΗΣ, Π.: Την απόφασητουΔικαστηρίου θαδώσει ο Δι­ καστής Π. Καλλής. ΚΑΛΛΗΣ, Δ.: Ο εφεσείων κρίθηκε ένοχος πάνω σε μια κατηγορία για το αδίκηματης αμελούς οδήγησης, κατάπαράβαση των άρθρων8και 19

(4)τουπερί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κινήσεως Νόμου, 1972 (86/72). 20 Ενώ οδηγούσε το αυτοκίνητο του στην Λεωφ. Φανερωμένης ("η Λεωφόρος") στη Λάρνακα με κατεύθυνση τηΛεωφ. Αρτέμι­ δοςκτύπησε την πεζή-Μ.Κ.2 - ενώη τελευταίαδιασταύρωνετη Λεωφόρο απόδεξιά προς τααριστερά σύμφωνα με την πορεία του εφεσείοντα. 25 30 Ταγεγονότα πουπεριβάλλουν τηνδιάπραξητουαδικήματος, όπως τα έχει διαπιστώσει το πρωτόδικο δικαστήριο, έχουν ως πιοκάτω: Στις24.3.92καιγύρωστις6.30 μ.μ. οεφεσείων οδηγούσετοαυ- 35 τοκινητό του μεαρ. εγγραφήςNG352 τηΛεωφόρο μεκατεύθυνση τη Λεωφόρο Αρτέμιδος. ΗΛεωφόρος στη σκηνήτουδυστυχήμα­ τος έχει πλάτος 6.40 μ. και χωρίζεται στη μέσημε άσπρη συνεχή γραμμή. Δεξιάτηςπορείαςτουεφεσείονταυπάρχειχωμάτινο"παγκέττο"πλάτους 150 μ.καιαριστεράτουπλάτους6.20 μ. Οορό- 40 μοςεκεί είναιευθύς. Τοσημείοσύγκρουσης απέχει 1 μέτροαπότην αριστερήάκρητηςασφάλτουσύμφωναμετηνπορείατουεφεσείο­ ντα. Σεσχέσημε το σημείο σύγκρουσης ηορατότητααπό τηνκα­ τεύθυνση τουεφεσείοντα εκτείνεται στα200 μ.καιπροςκατεύθυν- 2 Α.Λ.Δ. 5 10 15 20 25 Σιλβέστρουν.Αστυνομίας Καλλής, Δ. σητης ΛεωφόρουΑρτέμιδος στα 60 μέτρα. Σε απόσταση 10.40μ. από το σημείο σύγκρουσης υπάρχει πάσσαλος με ηλεκτρικό λα­ μπτήρα("ο πρώτος λαμπτήρας")οοποίος δενλειτουργούσεκανο­ νικάκατάτοχρόνοτουδυστυχήματος. Σεαπόσταση 36μ. απότον πρώτολαμπτήρακαιπροςτηνκατεύθυνση από τηνοποίαερχόταν ο κατηγορούμενος υπάρχει άλλος λαμπτήραςκαι σε απόσταση 32 μ. προς την κατεύθυνση της ΛεωφόρουΑρτέμιδος υπάρχει ακόμη ένας λαμπτήρας. Ο φωτισμός των λαμπτήρων - όπως τοέθεσετο πρωτόδικοδικαστήριο - "ξεπερνούσε ελάχιστα τοδρόμο". Η ορατότηταμε"σβηστό" τοπρώτολαμπτήραπεριορίζετο στα40μ.σύμ­ φωνα μετηνπορείατουεφεσείοντα. Η πεζή(Μ.Κ.2)"έστωκαιμε την σκουρόχρωμη ενδυμασία που έφερε, ήτανορατή από απόστα­ ση40 μέτρων από κατεύθυνση πουοδηγούσε ο κατηγορούμενος". Κατάτον ίδιο χρόνο οι Μ.Κ.2 και 3βγήκαναπότην εκκλησία Φανερωμένηςκαιπροχώρησανστοχωμάτινο "παγκέττο"πουβρί­ σκεται στα δεξιά της πορείας του εφεσείοντα. Στησυνέχεια προ­ σπάθησανναδιασταυρώσουν τηΛεωφόρο"προς τοαπέναντιπα­ γκέττο όπου βρισκόταν σταθμευμένο το αυτοκίνητο τους μαζί με άλλα. Κατάτο ίδιοχρόνο καιάλλαάτομαεξήλθαν της εκκλησίας και ο δρόμος είχε τροχαίακίνηση. Η πεζή- Μ.Κ.2 - προχώρησε περπατώντας πέραν του μέσουτης λεωφόρου. Ένα μέτρο "προ­ τούκαλύψει όλη την επιφάνεια"της λεωφόρου κτυπήθηκεαπότο αυτοκίνητο του εφεσείοντα ο οποίος την αντιλήφθηκε όταν αυτή βρισκόταν επίτηςδιαχωριστικής γραμμήςκαιαπείχεγύρωστα 20 μ. απόκοντά της. Φρέναρε αλλά παρά τα 10.30 μ. ίχνη τροχοπέ­ δησης πουάφησετηνκτύπησε μετο μπροστινό μέρος τουαυτοκι­ νήτουτου. Εκείνητηνώραοδηγούσε μεταμεγάλαφώταστηνχα­ μηλή τους στάσηκαιη ταχύτητατουήταν40-50 χ.α.ω". 30 Μεβάσητις πιο πάνωδιαπιστώσεις τουτο πρωτόδικοδικα­ στήριο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι "ο κατηγορούμενος δεν έλαβε αποτρεπτικά μέτρα όπως είχε καθήκον μόλις εκδηλώθηκε ο κίνδυνος". 35 40 Ο κίνδυνος -σύμφωνα μετο πρωτόδικο δικαστήριο -εκδηλώ­ θηκε"όταν ηπεζήάφησε 'το παγκέττο'καιάρχισε να διασταυρώ­ νει το δρόμο και ο εντοπισμός της απότον κατηγορούμενο ήταν δυνατός". Ενώ δε ο εντοπισμός της ήτανδυνατός απόαπόσταση 40 μ. ο εφεσείοντας εντόπισε την πεζή από απόσταση 20 μ. όταν αυτήείχεφθάσειστηδιαχωριστικήγραμμήτουδρόμου. "Οκατη­ γορούμενος δεν εντόπισε την παρουσία της πεζής στο δρόμο έγκαιρα ενώ είχε την ευχέρεια, δεν έβλεπεπροσεκτικά και με την δέουσα παρατηρητικότηταγια να αντιληφθεί τι γινόταν μπροστά 155 Καλλής,Δ. Σιλβέστρουν.Αστυνομίας

(1996)του. Ενπάσηπεριπτώσει δενοδηγούσε μέσασταόριατηςορατό­ τητας που του επέτρεπανταφώτατου οχήματοςτου μεαποτέλε­ σμαναμηνμπορέσει νασταματήσει έγκαιραόταντην εντόπισε". Ένας άλλος - επικουρικός - λόγος αμέλειας, σύμφωνα με το 5 προπόδικο δικαστήριο,συνίστατο στην παράλειψητουεφεσείοντα να λάβειυπόψη τασταθμευμένααυτοκίνηταστοαριστερό"παγκέτ­ το"τουδρόμουσεσυνδυασμόμετηνύπαρξητηςεκκλησίας. Έπρε­ πεσανλογικός οδηγόςναανάμενεκαιναείχεπροβλέψει ότιάτομα θα διακινούντο στο δρόμο καιόφειλενα οδηγεί με ιδιαίτερηπρο- 10 σοχήγιαναμπορείνασταματάμεασφάλειαμέσασταόριατηςορα­ τότηταςπουτουεπέτρεπανταφώτατουοχήματοςτου. Οι λόγοι εφέσεως πάνωστους οποίους ο ευπαίδευτος συνή­ γορος του εφεσείοντα έχει επιδιώξει τον παραμερισμό της καταδίκης χωρίζονται σε τρεις ενότητες. 15 Η πρώτη ενότητα επικεντρώνεται στα πιο πάνωευρήματατου πρωτόδικου δικαστηρίου. Υποστήριξε ο ευπαίδευτος συνήγορος ότιήταν"αντίθεταμετημαρτυρία". Ειδικώτερακαισεσχέσημετην 20 ορατότηταυποστήριξε ότι το εύρημαότι ηορατότητατου εφεσείο­ νταωςπροςτοθύμαήτανηαπόστασητων40 μ.ήτανλανθασμένο. Η δεύτερη ενότητα των λόγων εφέσεως στρέφεται εναντίον των συμπερασμάτων τουπρωτόδικουδικαστηρίουκαιτης εφαρ­ μογήςτουΝόμου. Οευπαίδευτοςσυνήγορος τουεφεσείονταυπο­ στήριξε ότι το πρωτόδικοδικαστήριο λανθασμένα καιή εφαρμό­ ζοντας λανθασμένα το νόμο και τη νομολογία αποφάσισε ότι ο εφεσείων έπρεπε ναπάρει επιπρόσθετααποτρεπτικάμέτρακαιή αποτρεπτικά μέτρα προ της εμφανίσεως ή δημιουργίας του κιν­ δύνου. Περαιτέρωυποστήριξε ότι τοπρωτόδικοδικαστήριολαν­ θασμένακαιήεφαρμόζονταςλανθασμένατονόμο καιή τηνομο­ λογία ηύρε καιήαποφάσισε OTLο εφεσείων επέδειξε αμέλειακαι ήότι ήτανένοχος τηςκατηγορίαςπουαντιμετώπιζε. 25 30 35 Μετην τρίτη ενότητα των λόγων εφέσεως ο ευπαίδευτοςσυ­ νήγορος τουκατηγορουμένου υποστήριξε ότι: 'Το Πρωτόδικο Δικαστήριο έκαμε αδικαιολόγητη και ή λαν­ θασμένη επέμβαση στο τέλος της μαρτυρίας του Μάρτυρα Κατηγορίας 1, (α)σε θέμα που ήταν ξεκάθαροκαι δε δικαιολογούσε καμία δικαστική επέμβασηδιάδιευκρίνηση, 156 40 2 ΑΑ.Δ. Σιλβέστρουν. Αστυνομίας Καλλής, Δ. (β)σε αντίθεση με το Δικαστικό Σύστημα Αντιπαρατάξεως (ADVERSARIAL SYSTEM), 5 (γ)επηρεάζονταςδυσμενώς ταδικαιώματα καιήτην Υπεράσπιση του εφεσείοντα." 10 Έρεισμαγιατονπιοπάνωλόγο εφέσεως αποτέλεσαν ορισμένες ερωτήσεις τουδικαστηρίουπροςτονεξεταστήτηςυπόθεσης-Μ.Κ.1 -μετάτοτέλος της μαρτυρίας του. Οι ερωτήσεις εκείνες αναφέροντοστοθέματηςορατότηταςκατάτηνώρατουδυστυχήματος. ΠΡΩΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ - ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΡΩΤΟΔΙΚΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ: 15 20 25 30 Ηνομολογία μας έχει παγιώσει τον κανόναότι ηδιαπίστωση των γεγονότων ανάγεταικατ'εξοχήν στην αρμοδιότητατουπρω­ τόδικουδικαστηρίου. ΤοΕφετείοδενεπεμβαίνεισταευρήματατου πρωτοδίκουΔικαστηρίου,εκτόςανοεφεσείων ικανοποιήσειτοΔι­ καστήριο ότι ηαιτιολογία είναι ανεπαρκήςήότι ταευρήματαδεν δικαιολογούνται από τη μαρτυρία θεωρούμενη στο σύνολο της. Γιαναδικαιολογείται η επέμβασητουΕφετείουπρέπει εξαντικει­ μένου να καταφαίνεται ότι τα ευρήματα του δικαστηρίου είναι εσφαλμένα. Με απροθυμίαεπεμβαίνει στα ευρήματα γεγονότων, εκτός στις περιπτώσεις όπουη δικαιοσύνητοαπαιτεί,όταντα ευρήματααυτάδεν είναιεύλογαεπιτρεπτάμεβάση ταπρωτογενήγε­ γονότα. (Builowsν.Νεοφύτουκαι Άλλης

(1994)1 Α.Α.Δ. 41). Έχουμε εξετάσει τα ευρήματατου πρωτόδικου δικαστηρίου σε συνάρτηση μετην ενώπιον του μαρτυρία. Είμαστε ικανοποιημένοι ότι δικαιολογούνται πλήρως από τη μαρτυρία και δεν υπάρχει πεδίο επέμβασηςμας. ΔΕΥΤΕΡΗ ΕΝΟΤΗΤΑ -ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΠΡΩΤΟΔΙ­ ΚΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ ΚΑΙ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ: 35 Σύμφωνα με την πάγιαθέση της νομολογίας μαςτο Εφετείο βρίσκεται στην ίδια καλή θέση όπως το πρωτόδικο δικαστήριο και έχει την ίδια ευχέρεια νακαταλήξει στα δικάτου συμπερά­ σματα. (Bullows,πιο πάνω). 40 Η οδήγηση συναρτάται με την προσήκουσα προσοχή. Η έλ­ λειψητηςθεμελιώνει τοαδίκηματηςαμελούς οδήγησηςτοοποίο δημιουργεί οΝόμος. Τομέτροτηςπροσήκουσαςπροσοχής είναι εκείνο του μέσου συνετού καισώφροναοδηγού.Τοκριτήριο της 157 Καλλής, Δ. Σιλβέστρουν.Αστυνομίας

(1996)προσοχής λειτουργείστοπλαίσιοτωναντικειμενικών συνθηκών της συγκεκριμένης περίπτωσης (Βασιλείου ν. Αστυνομίας

(1994)2 Α.Α.Δ.202). Το καθήκονγια επιμέλεια συναρτάται με ταγεγονότατηςκάθευπόθεσηςκαιτοκαθήκονγιατηλήψηεξαι­ ρετικά αποτρεπτικών μέτρων γεννάται αφού εκδηλωθεί κίνδυνος στο δρόμο για την αποφυγή του οποίου ο συνετός οδηγός πρέπει ναδράσει. Κίνδυνος μπορεί να προκύψει αφότουοπε­ ζός αποπειράται να διασταυρώσει το δρόμο. (Murrel ν.Αστυ­ νομίας^*) 2 Α.Α.Δ. 217). 5 10 Στην κρινόμενη υπόθεσηοκατηγορούμενος εντόπισε τηνπεζή από απόσταση περίπου 20 μέτρων ενώ ηορατότητα του ήταν 40 περίπου μέτρα. Ηπαράλειψητουνατην εντοπίσει σε ενωρίτερο στάδιοορθάκρίθηκεαπότοπρωτόδικοδικαστήριοότιαποτελού­ σε έλλειψητης δέουσας παρατηρητικότητας. Πρέπει νατονίσουμε,ότι έναςοδηγόςυπέχεικαθήκοντήρησηςτηςδέουσαςπαρατη­ ρητικότητας πάντοτε και κάτω από όλες τις περιστάσεις. (Βλ. Constantinouv. KatsowrisandAnother

(1975)1 CL.R. 188). Αν οκατηγορούμενος τηρούσε τηδέουσα παρατηρητικότητα θα εντόπιζε την πεζή ενωρίτερα και θα ελάμβανε πρόσφορα μέ­ τρα για αποφυγήτου δυστυχήματος. Ακολουθεί πως ορθάκρί­ θηκε ένοχος για αμελή οδήγηση. 15 20 Αναφορικά με το συμπέρασμα του πρωτόδικου δικαστηρίου 25 σύμφωνα μετοοποίοοκατηγορούμενος οδηγούσε μεταχύτηταπέ­ ραντουορίουπουεπιτρέπετοαπότηνακτίνατωνφώτωντου,έχου­ μετηνάποψηπωςτοζήτηματούτοδεν μπορείναδιέπεταιαπόκα­ νόνακαθολικήςεφαρμογής. Συναρτάταιαπότιςσυγκεκριμένες συν­ θήκες τροχαίαςκαι άλλες συναφείς περιστάσεις. Π.χ. διαφορετικό 30 είναιτοσχετικό καθήκονότανέναςοδηγείσευπεραστικόδρόμομε ελάχιστη τροχαίακίνησηπαράότανοδηγείσεκατοικημένηπεριοχή μεπυκνήτροχαίακίνησηκαιπαρουσίαπεζών.Στηνκρινόμενηυπό­ θεσηεν όψει τουότι οδρόμος δεν εφωτίξετο επαρκώςή και καθό­ λου,τηςύπαρξηςτωνπεζών,οιοποίοιεκείνητηνώραέβγαιναναπό 35 την εκκλησία,και τηςύπαρξηςτων σταθμευμένων αυτοκινήτων,ο εφεσείων είχεαυξημένοκαθήκονναοδηγεί μεταχύτηταπουθατου επέτρεπε να αντιδράσει σε λογικά προβλεπτούς κινδύνους.Παρέ­ λειψεναοδηγείμετέτοιαταχύτητα,όπωςορθάκρίθηκεαπότοπρω­ τόδικοδικαστήριο,καιηπαράλειψητουαυτήσυνιστά αμέλεια. 40 Αν ηδυνατότητα εμφάνισης κινδύνου είναι εύλογα εμφανής η μη λήψηπροφυλάξεων αποτελεί αμέλεια. Αλλά ανη δυνατό­ τητα εμφάνισης κινδύνου είναι μόνο μια δυνατότητα η οποία 158 2ΑΛΛ. 5 10 Σιλβέστρουν.Αστυνομίας Καλλής, Δ. ουδέποτε θαεγειρόταν στη σκέψηενός λογικού ανθρώπουτότε δεν υπάρχει αμέλεια ανδεν πάρει ένας ασυνήθεις προφυλάξεις (Fardon v. Harcourt-Rivington[1932] All E.R. Rep.81, 83 (H.L.)). Στηνκρινόμενη υπόθεσηλόγωτων συνθηκών πουεπικρατούσανστην σκηνήτουδυστυχήματοςηδυνατότηταεμφάνι­ σης κινδύνου ήτανεύλογα εμφανής. Ακολουθείπωςο εφεσείων έπρεπε να λάβει ιδιαίτερες προφυλάξεις. Ναοδηγεί μεχαμηλό­ τερη ταχύτητακαι να τηρεί τη δέουσα παρατηρητικότητα. Ορ­ θά, κατά την άποψη μας, κρίθηκε ένοχος αμελούς οδήγησης. Ακολουθεί πωςηέφεσητουπρέπει νααπορριφθεί. ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΤΟΥ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟΥ: 15 20 25 30 35 40 Τα όρια παρέμβασης του δικαστηρίου οριοθετούνται στην ΕvangelouandAnotherv.Ambizas andAnother

(1982)1 C.L.R. 41,42. Υποδεικνύεται ότι το δικαστήριο μπορεί ναπαρεμβαίνει για να διασφαλίζει ότιηδιαδικασίαακολουθεί την πορεία που προδιαγράφεται από τους κανόνες αποδείξεως και δικονομίας. Ωστόσο πρέπει ν' αποφεύγει ναπαρεμβαίνει πέρα απότα όρια πουυποδεικνύονταιπιοπάνωκαιειδικάπρέπεινααποφεύγειτα αχρείαστασχόλια ταοποίαδυνατόνθαδημιουργούντηνεντύπω­ σηότικατέρχεταιστην αρένατηςδίκης. Πρέπει απαραιτήτωςνα μένει μακρυάαπότη διένεξη πουξεδιπλώνεται ενώπιον τουκαι ναδιατηρείαυστηράτηθέσητουδιαιτητήστηδιάρκεια ολόκληρης της διαδικασίας. Η προσέγγιση η οποία υιοθετείται από το "Criminal Procedure in Cyprus by A. N. Loizou andG. M. Pikis", σελίδα 110, ωςπρος την ευχέρεια του δικαστηρίου να υποβάλλει ερωτήσεις, κατοπτρίζει,όπως κρίνουμε, τησωστήθέση επί του θέ­ ματος. Παραθέτουμετο σχετικόαπόσπασμα: 'Το Δικαστήριο μπορείσεοποιοδήποτεστάδιοτηςεξέτασης ενός μάρτυρανατουθέτει ερωτήσεις πάνωσεσχετικάζητήματα. Τοπιοκατάλληλοστάδιοάσκησηςαυτήςτηςεξουσίας είναι τοστάδιομετάτην επανεξέτασηκαιτότε μόνο σεσχέσημε ζη­ τήματα που εγείρονται απότη μαρτυρίαταοποίαχρήζουνδι­ ευκρίνισης. Γενικάείναιανάρμοστογιατοδικαστήριοναεισά­ γει μαρτυρίαμετοναερωτάέναμάρτυραπάνωσεζητήματατα οποίαδενείχανεγερθείστηνκυρίωςεξέτασηήστην αντεξέταση εκτός αναυτόθεωρείται απόλυτααπαραίτητο προς το συμφέ­ ροντηςδικαιοσύνης. Σευποθέσεις στιςοποίεςοκατηγορούμε­ νος δεν αντιπροσωπεύεται απόδικηγόρο αναγνωρίζεταιμεγα­ λύτερη ευχέρεια παρέμβασηςστο δικαστήριο ". 159 Καλλής,Δ. Σιλβέστρουν.Αστυνομίας

(1996)Πρέπει να τονιστεί ότι η οποιαδήποτεπαρέμβασητουδικα­ στηρίου πρέπει να εξετάζεται υπό το πρίσμα του άρθρου30.2* του Συντάγματος. Μόνοσε περίπτωσηπουοι παρεμβάσεις τεί­ νουν να καταδείξουν ότι ένας κατηγορούμενος δεν έχει τύχει ανεπηρέαστης δίκης δικαιολογείται ακύρωσητηςκαταδίκης. 5 Όπως αναφέρεται στον Archbold Pleading, Evidence and Practice in Criminal Cases,οΔικαστής μπορεί ναθέτει ερωτήσεις στους μάρτυρες σε οποιοδήποτεστάδιοστη διάρκειατηςδίκης. Ωστόσοδενπρέπειναυποβάλλει ερωτήσεις οιοποίες τείνουν να 10 καταδείξουν ότι ο δικαστήςέχει ικανοποιηθείότι οκατηγορού­ μενος είναι ένοχος ή "να αντεξετάζει τον κατηγορούμενο όταν καταθέτει στηκύρια εξέταση σετέτοια έκτασηκαι μετέτοια αυ­ στηρότητα έτσι ώστε να φαίνεται ότι δεν βοηθάτόσο τον κατη­ γορούμενο όσο την κατηγορούσα αρχήμε τηναντεξέταση". 15 Παρεμβάσεις από τον Δικαστή στη διάρκεια της δίκης οδη­ γούν σε ακύρωση της καταδίκης,οσάκις οδικαστής "το έχει κα­ ταστήσει αδύνατογιατοσυνήγορο υπεράσπισηςνακάμειτοκα­ θήκον του και οσάκις οι επεμβάσεις είχαν αποτελεσματικά εμποδίσει τον κατηγορούμενο ήοποιοδήποτε από τους μάρτυ­ ρες του απότου να πουν την ιστορία τους με το δικό τους τρό­ πο" (Archbold,πιο πάνω,πάρα.7-72). Έχουμεεξετάσει το περιεχόμενο τωνπαρεμβάσεωντουπρωτόδικού δικαστηρίου στην κρινόμενη υπόθεση. Αποτελείτοαπόορι­ σμένες ερωτήσεις διευκρινιστικού χαρακτήρα. ΟΠρωτόδικοςΔι­ καστήςδενέχεικαθόλουξεφύγειαπόταπαραδεκτάπλαίσιακαιγια τολόγοαυτόοσχετικός λόγοςεφέ(ϊεωςδεν μπορείναπετύχει. 20 25 30 Η έφεσηαποτυγχάνεικαιαπορρίπτεται. Η έφεση απορρίπτεται. *Τοάρθρο30.2 προβλέπει: "Έκαστος, κατάτηνδιάγνωσιντωναστικώναυτούδικαιωμάτωνκαι υποχρεώσεων ή οιασδήποτεκατ' αυτούποινικήςκατηγορίας, δικαι­ ούταιανεπηρέαστου,δημοσίαςακροαματικήςδιαδικασίαςεντόςευ­ λόγου χρόνου,ενώπιονανεξαρτήτου, αμερόληπτουκαιαρμοδίουδι­ καστηρίουιδρυομένουδιάνόμου....". 160