clr/1996/1996_2_183.pdf

(1)/92)—Προϋποθέσειςγιαέκδοσηδιατάγματοςδυνάμειτον πιο πάνωνόμου, αναφορικάμεπαραβάτεςπου είναιχρήστεςναρκωτικών —Διακριτική ευχέρεια τονΔικαστηρίου— Εφαρμοστέεςαρχές. 5 Ληστεία — Επιβολήποινής φυλάκισηςτεσσάρωνχρόνων στονκαθένα από τονς εφεσείοντες—Δεν κρΙΒηκεέκδηλα υπερβολική. 10 15 Ποινή — Αμφισβητούμενα γεγονότα που άπτονται της επιλογής της ποινής και γενικά του τρόπου μεταχείρισης κατηγορουμένου — Το θέμα επαφίεται στην άσκησητουκαθήκοντος τον Δικαστηρίου για μεταχείριση του παραβάτη κατά τον πλέον αρμόζοντα στην περί­ πτωση τρόπο — Δεν εγείρεται θέμαβάρουςαποδείξεως. Παραδοχή στην κατηγορία — Βάρος αποδείξεως αμφισβητούμενων γεγονότων ως προς τις συνθήκεςδιάπραξης του εγκλήματος τα οποία δεν αντιμάχονται την παραδοχή — Αποφασίζονται με τον ίδιο τρόπο όπως κάθεάλλο θέμαη απόδειξη του οποίου βαρύνει την Κατηγορούσα Αρχή. 20 25 Οιεφεσείοντεςπουείχανκαλυμμένατηνκεφαλήκαιτοπρόσω­ πο τους με κράνος και κουκούλα απόσπασαν το ποσό των ΛΚ13.040,00, απόυποκατάστηματηςΤράπεζαςΚύπρουστηΛακατάμεια. Προηγουμένως ακινητοποίησαν μετηναπειλήβίαςχρησιμοποιώνταςξύλινο ρόπαλο, τους υπαλλήλουςκαι τουςπελάτες που βρίσκονταν εκεί. Κατά τηνέξοδοτουςκτύπησαν μετο ρόπα­ λο διαβάτηπουπροσπάθησενατουςανακόψεικαιαπομακρύνθη183 Χαοάκηκ.ά. ν.Αστυνομίας

(1996)καν με μοτοσυκλέτα τηνοποίανείχανκλέψειαπότην Αγία Νάπα. Οι εφεσείοντες παραδέχθηκαν τη διάπραξη του εγκλήματος τουςκαιζήτησαντην έκδοσηδιατάγματοςβάσει τουπερί Περίθαλ­ ψης και Μεταχείρισης Τοξικομανών Νόμουτου 1992 (Ν.57

(1)/92), αντί άλλης ποινής. Το Κακουργιοδικείο απέρριψε την εισήγηση των εφεσειόντων και επέβαλε ποινή φυλάκισης τεσσάρων χρόνων στον καθένααπότους εφεσείοντες. Ηάρνησητου Κακουργιοδικείου ναεκδώσει διάταγμαβάσειτων προνοιώντουΝ. 57

(1)/92αποτέλεσετονουσιαστικό λόγοτηςέφεσης. 5 10 Οι εφεσείοντες υποστήριξαν ότι η αξιολόγηση της μαρτυρίας από το Κακουργιοδικείο μεβάσητην αρχήότι το βάροςαποδείξε­ ως των προϋποθέσεων για την έκδοση του διατάγματος έφερε η υπεράσπιση,ήτανεσφαλμένη. Οι εφεσίβλητοι υποστήριξαντηνορ­ θότητα της προσέγγισης του Κακουργιοδικείου. 15 Το Εφετείο αφού αναφέρθηκε στις προϋποθέσεις που θέτει το Αρθρο 7

(3)(α)του Νόμου,για την έκδοση διατάγματος, απέρριψε την έφεσηκαι αποφάνθηκεότι: 20 Η κρίση των γεγονότων σε σχέση με την έκδοση διατάγματος βάσει του Ν.57

(1)/92, ανάγεταιαποκλειστικά στον τρόπο μεταχεί­ ρισης των παραβατών, θέματο οποίο εμπίπτει στην αποκλειστική αρμοδιότητα τουΔικαστηρίου. ΣεόποιοβαθμότοΔικαστήριοκα­ λείται να επιλύσει αμφισβητούμενα γεγονότα τα οποίαάπτονται της επιλογής της ποινής και γενικά του τρόπου μεταχείρισης του κατηγορουμένου, και όχι των συνθηκών που διαπράχθηκετο αδί­ κημα,το έργο του Δικαστηρίου είναι εξεταστικό. Κατά συνέπεια, δενεγείρεται θέμαβάρουςαποδείξεωςκαιτοΔικαστήριοπρέπεινα προβεί στηδιαπίστωσηεκείνων των γεγονότων ταοποία άπτονται της άσκησης του καθήκοντος του για την επιλογή του καταλληλό­ τερου τρόπου μεταχείρισης του καταδικασθέντος. 25 30 35 Ηπροϋπόθεσηγιατηνέκδοσητουδιατάγματος,πουσυναρτάτον εθισμό μετηναποστέρησητηςελεύθερηςβούλησης τουπαραβάτη,δεν υπήρχε στην παρούσαυπόθεση. Είναι επίσης αμφίβολοεάνηκρίση τωνεφεσειόντων είχεεπηρεαστείστοσοβαρόβαθμόπουπροβλέπεται απότονόμο. Αλλάακόμακαισεπερίπτωσηπουικανοποιούντανοι 40 προϋποθέσεις που θέτει το Αρθρο 7

(3)(α),το Κακουργιοδικείο,θα μπορούσε εύλογανααρνηθείτηνέκδοσητουδιατάγματος,ασκώντας τηδιακριτικήτουευχέρεια,στηναπουσίαεπαρκούςμαρτυρίαςότι ο σχεδιασμός,και ηδιάπραξητου εγκλήματος οφείλονταν στον εθισμό 184 2Α.Α.Λ. Χαράχηχ.ά.ν.Αστυνομίας τουεφεσείοντα στηχρήσητωνναρκωτικών. Η έφει*, απορρίπτεται. 5 10 Έφεση εναντίον Ποινής. Έφεσηεναντίοντηςπαράλειψηςέκδοσηςδιατάγματοςβάσειτων προνοιών τουΝ.57

(1)/92 καιτηςποινήςαπό

1. ΙωάννηΑνδρέα Χαράκηκαι
2. Ζήνωνα Κύπρου Θεοφάνους οι οποίοι κρίθηκαν ένοχοι στις 12 Ιανουαρίου 1995 από το Κακουργιοδικείο Λευκωσίας (Αριθμός ΠοινικήςΥπόθεσης 19675/94)στηνκατηγορίατηςληστεί­ ας κατάπαράβασητων Αρθρων 282,283 και20 του Ποινικού Κώδικα και καταδικάστηκαν από Γ. Νικολάου Π.Ε.Δ., Α. Κραμβή, Π.Ε.Δ., Κ. Κληρίδη,ΕΛ. σε φυλάκισητεσσάρων χρόνων. 15 Μ. Κυπριανού και Μ. Κυρμίζη (χα), για τους Εφεσείοντες. Α. Βασιλειάδης, Ανώτερος Δικηγόρος της Δημοκρατίας, για την Εφεσίβλητη. 20 ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ: Την απόφαση του Δικαστηρίου θα δώσει ο Γ.Μ. Πικής,Π. 25 30 35 40 ΠΙΚΗΣ, Π.: Οι εφεσείοντες, οπλισμένοι με ξύλινο ρόπαλο και με την κεφαλή και το πρόσωπο καλυμμένα με κράνος και κουκούλα, εισέβαλαν σε υποκατάστημα της Τράπεζας Κύπρου στη Λακατάμεια, για να το ληστέψουν. Αφού ακινητοποίησαν με την απειλή βίας τους τρεις υπαλλήλους της τράπεζαςκαι δύο παρευρισκόμενους πελάτες,απόσπασαντο ποσό των £13.040,00 και διέφυγαν. Εξερχόμενοι, κτύπησαν με το ρόπαλο και τραυ­ μάτισαν διαβάτηπουπροσπάθησενατους ανακόψει. Αφού τον εξουδετέρωσαν, απομακρύνθηκαναπό τη σκηνή με μοτοσυκλέ­ τα, την οποία είχαν νωρίτερα κλέψει από άλλο σημείο της Κύ­ πρου, την Αγία Νάπα, για την προαγωγή των σκοπών τους. Εγκατέλειψαν τη μοτοσυκλέτα και τα σύνεργα της ληστείας στη βιομηχανική περιοχή Τσερίου. Η ανεύρεση τους αποτέλεσε την αφετηρία των αστυνομικών ερευνών, που οδήγησαν, διαδοχικά, στη σύλληψη των εφεσειόντων. Οι εφεσείοντες παραδέχθηκαν τηδιάπραξητου εγκλήματος της σοβαρής μορφής ληστείας στις αστυνομικές αρχές,καθώςκαι στο Κακουργιοδικείο,ενώπιον τουοποίουδιώχθηκαν.Τοέγκλημα φέ­ ρει ποινή μέχρις ισοβίων δεσμών, γεγονός που υποδηλώνει, όπως και ταπεριστατικάτης υπόθεσης,τη σοβαρότητατου. 185 Πικής,Π. Χαράκηκ.ά.ν.Αστυνομίας

(1996)Υπό το φωςτηςγραπτήςκαιπροφορικήςιατρικής μαρτυρίας, η οποία τέθηκε υπόψη του Κακουργιοδικείου, τεκμηριώθηκαν, σύμφωνα με τους εφεσείοντες, οι προϋποθέσεις για την έκδοση διατάγματος βάσει του περί Περίθαλψης και Μεταχείρισης Τοξι­ κομανών Νόμουτου 1992, (Ν.57(Ι)/92), αντίάλλης ποινής. Το Κακουργιοδικείο απέρριψε την εισήγηση. Έκρινε ότι δε θεμελιώθηκαν οι προϋποθέσεις γιατηνέκδοσητουδιατάγματος. Ανεξάρτητα από τη διαπίστωση αυτή, το Κακουργιοδικείο δια­ τύπωσε τηνάποψηότι,ενπάσηπεριπτώσει,αντενδείκνυτο ηέκδόση διατάγματος,ενόψει του συνόλου των περιστατικών της υπόθεσης και των συνθηκών των παραβατών. 5 10 Το Κακουργιοδικείο επέβαλε ποινή φυλάκισης τεσσάρων ετών στον καθένααπότους εφεσείοντες, ποινήηοποίαδεν μπο- 15 ρεί με κανένα μέτρο ναχαρακτηριστεί ως υπερβολική, ούτε έγι­ νεεισήγησηπερί τουαντιθέτου. Ό,τι αμφισβητείται, και αυτό συνιστά τον ουσιαστικό λόγο της έφεσης, είναι το βάσιμο της απόφασηςτου Κακουργιοδικεί- 20 ου να μην εκδώσει διάταγμα βάσει των προνοιών του Ν. 57(Ι)/92. Εισηγήθηκαν (οι εφεσείοντες) ότι η μαρτυρία αποκά­ λυψε την ύπαρξη των προϋποθέσεων για την έκδοση του δια­ τάγματος,αφενός,καιότιτοΔικαστήριο εσφαλμένα,στηνάσκη­ σητης διακριτικήςτου ευχέρειας,απέκλεισε αυτότον τρόπο με- 25 ταχείρισης των καταδικασθέντων, αφετέρου. Ενώπιον του Κακουργιοδικείου κατατέθηκανιατρικάπιστο­ ποιητικά των Ψυχιάτρων κ. Μαληκίδη, πρώην Διευθυντή των Ψυχιατρικών Υπηρεσιών, και κ. Αναστασίου, Επιμελητή στις ΥπηρεσίεςΨυχικήςΥγείας,καθώςκαιπροφορικήμαρτυρίατων ιδίων,επεξηγηματικήτης διάγνωσης καιτων ευρημάτων τους. 30 ΤοΑρθρο7τουΝ.57

(1)/92προβλέπει ότι,εφόσο συντρέχουν οι προϋποθέσεις που θέτει ηπαράγραφος(α)του εδαφίου

(3), 35 παρέχεται διακριτική ευχέρεια στο δικαστήριο να προβεί στην έκδοση διατάγματοςπερίθαλψης σε κέντρο αποτοξίνωσης ναρκωμανών,αντί άλλης ποινής,εφόσον κρίνει ότι τούτο ενδείκνυ­ ται υπότο φως των περιστατικών της υπόθεσης,της φύσης του αδικήματος και του ιστορικού των κατηγορουμένων. 40 Οι προϋποθέσεις που θέτει το Αρθρο 7

(3)(α) για την έκδοση διατάγματος είναι: Απόδειξηότι:186 2Α.Α.Δ. Χαράκη χ.ό.ν.Αστυνομίας Πικής, Π. (α) οκαταδικασθείςείναι τοξικομανής· και (β)ο εθισμός του είναι της μορφήςκαι του βαθμούπουεπηρεά­ ζουν τηνάσκηση:5 (ι) της ελεύθερης βούλησης, και (ιι) της κρίσης του, ώστενακαθίσταταιαναγκαίαη«... παροχήθεραπευτικήςαγωγής γιααπάμβλυνσηκαιπρόληψηεπιδείνωσης τηςκατάστασηςτου». 10 15 20 25 30 ΤοΔικαστήριοδιαπίστωσε,υπότοφωςτηςιατρικήςμαρτυρίας, ότι οι εφεσείοντες ήταν τοξικομανείς, με την έννοια που ενέχει ο όροςστοΑρθρο2τουΝ. 57(Ι)/92,όντες εθισμένοιαπόνεαράςηλι­ κίας σε ελαφράναρκωτικά(χασίς,υπνωτικάκαιαντιπαρκισσονικάφάρμακα),όχι,όμως,στο βαθμόπου επηρέαζετην άσκησητης ελεύθερης βούλησης ή τηςκρίσης τους. Ανεξάρτητα απότη διαπί­ στωση αυτή,τοΔικαστήριοδιατυπώνειτηθέση ότιδεθαήτανδια­ τεθειμένο, έστωκαι αν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις που θέτει το Αρθρο7

(3){α),ναπροβεί στην έκδοσηδιατάγματος,ενόψειτηςσοβαρύτηταςκαιτουσυνόλουτωνπεριστατικών τηςυπόθεσης. Το Κακουργιοδικείο αξιολόγησε την προσαχθείσα μαρτυρία, καθοδηγούμενοαπότηναρχήότι,εφόσον τοζήτημαεπιλογής δια­ ζευκτικούτρόπουμεταχείρισης είχετεθεί απότηνυπεράσπιση,το βάροςαπόδειξηςτων προϋποθέσεων γιατην έκδοσηδιατάγματος έφερε ηυπεράσπιση. Τοβάροςμπορούσε να αποσεισθεί, νοουμέ­ νου ότι ηπλάστιγγα του ισοζυγίου των πιθανοτήτων έκλινευπέρ της υπεράσπισης. Οι εφεσείοντες υποστήριξαν ότι ηκαθοδήγηση αυτή είναι εσφαλμένη, το κριτήριο, υπέβαλαν,για την απόσειση τουβάρους,είναι εκείνο τηςδημιουργίαςαμφιβολίαςγιατοβάσι­ μοτης μαρτυρίαςτηςκατηγορούσας αρχής,πουσυνιστά το μέτρο για την αντίκρουση κάθεπτυχής τηςκατηγορίας, σε οποιοδήποτε στάδιο της διαδικασίας. Οι εφεσίβλητοι, από την πλευρά τους, υποστήριξαν την ορθότητατηςπροσέγγισης τουΔικαστηρίου. 35 40 Είμαστε της γνώμης ότι ούτε ημία ούτε ηάλληθέσηείναι ορ­ θές. Είναι καλάθεμελιωμένοότι,και μετάτην παραδοχήτης κα­ τηγορίας, αμφισβητούμενα γεγονότα ως προς τις συνθήκες του εγκλήματος, ταοποίαδεν αντιμάχονταιτην παραδοχή, αποφασίζονταιμετονίδιοτρόποόπωςκαικάθεάλλοθέμα,ηαπόδειξητου οποίουβαρύνειτηνκατηγορούσααρχή,μετηδημιουργίααμφιβο­ λιών ως προςτοβάσιμοτης εκδοχήςτηςκατηγορούσαςαρχής. Η κρίση των γεγονότων, σε σχέσημετην έκδοση διατάγματοςβάσει του Ν.57(Ι)/92, ανάγεταιαποκλειστικά στον τρόπο μεταχείρισης 187 Πικής, Π. Χαράκι) κ.ά. ν.Αστυνομίας

(1996)τωνπαραβατών,θέματοοποίοεμπίπτειστηναποκλειστικήαρμο­ διότητατουδικαστηρίου. Σεόποιαβαθμότοδικαστήριοκαλείται να επιλύσει αμφισβητούμενα γεγονότα, τα οποία άπτονται, όχι τωνσυνθηκών τουεγκλήματος,αλλάτηςεπιλογής τηςποινήςκαι, γενικά,τουτρόπουμεταχείρισηςτουκατηγορουμένου,τοέργοτου δικαστηρίου είναι εξεταστικό. Κατάσυνέπεια,δεν εγείρεται θέμα βάρους απόδειξης, εφόσον το ζήτημα δεν ανάγεται σε αντιδικία των δύο μερών, αλλά στην άσκησητου καθήκοντοςτουδικαστη­ ρίου να μεταχειριστεί τον παραβάτη κατά τον πλέον αρμόζοντα στηνπερίπτωσητρόπο. Συνεπώς,τοδικαστήριοπρέπειναπροβεί στη διαπίστωση εκείνων των γεγονότων, τα οποία άπτονταιτης άσκησηςτουκαθήκοντοςτουγιατηνεπιλογήτουκαταλληλότερου τρόπουμεταχείρισης τουκαταδικασθέντος. 5 10 Στηνπροκείμενηπερίπτωση,τοζήτημαείναιθεωρητικό,δεδομέ- 15 νου,όπως ορθάδιαπίστωσε το Κακουργιοδικείο, έλειπε ολωσδιό­ λουμιααπότιςπροϋποθέσειςπουθέτειτοΑρθρο7

(3)(α)γιατηνέκ­ δοση διατάγματος,εκείνηπουσυναρτάτον εθισμό μετηναποστέ­ ρηση της ελεύθερης βούλησης τουπαραβάτη. Ηαπώλειατηςελεύ­ θερης βούλησης αποστερεί τον άνθρωποαπότην ηθική αναστολή 20 έναντι τουεγκλήματοςκαιτονκαθιστάέρμαιοτουεθισμούτου. Στηνπροκείμενη περίπτωση,δενυπήρχεο,τιδήποτε το οποίο να καταδεικνύει ότι ο εθισμός των εφεσειόντων επενέργησε στη στέρησητης ελεύθερης βούλησης τους,ή ότι οεθισμός αυτόςαυ- 25 τοματοποίησε τη δράση τους, σε σχέση με τη διάπραξητης λη­ στείας. Είναι, επίσης, αμφίβολο εάν η κρίση των εφεσειόντων είχε επηρεαστεί στο σοβαρόβαθμόπου προβλέπεται απότονό­ μο. Ηκρίση αναφέρεται στην ικανότηταδιάκρισης μεταξύ του καλού και του κακούκαι της ικανότηταςαναλογισμού των συ- 30 νεπειών των πράξεων τουκαταδικασθέντος. Στην απουσία των σωρευτικών προϋποθέσεων που θέτει το Αρθρο 7

(3)(α),δεν υφίσταντο οι προϋποθέσεις για την έκδοση διατάγματος για παραπομπήτων εφεσειόντων σε μονάδααποτοξίνωσης. Και να υφίσταντο αυτές οι προϋποθέσεις, το Κα­ κουργιοδικείο εύλογα θαμπορούσε νααποκλείσει, ασκώνταςτη διακριτική του ευχέρεια, την έκδοση του, στην απουσίασαφών ενδείξεων ότι ο εθισμός σε ναρκωτικά επέδρασε στο σχεδιασμό και τηδιάπραξητουεγκλήματος. Η έφεση απορρίπτεται. Η έφεση απορρίπτεται. 188 35 40