2\ΛΛ. 24 Οκτωβρίου, 1996 [ΠΙΚΗΣ, Π.,ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΗΣ, ΚΡΟΝΙΔΗΣ,Δ/στές] ΓΕΝΙΚΟΣ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑΣ, Εφεσείων, ν. ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥ ΑΡΕΣΤΗ, Εφεσίβλητου. (Ποινική ΈφεσηΑρ.6209). 5 10 Ποινή — Έκδοση επιταγής χωρίς αντίκρυσμα — Λευκό ποινικό μη τρώο — Επιστροφή μέρους τον ποσού στους δικαιούχους καιπα ροχήεγγύησηςστους αποδέκτεςτωνεπιταγών για αποπληρωμή τον υπολοίπου — Σνγκατάνενση σε αστική διαδικασία για έκδοση απόφασης για αντίστοιχο ποσό — Μεγάληκαθυστέρησηστηνεκδί καση της υπόθεσης — Επιβολή συντρεχουσών ποινών φυλάκισης 45 ημερών— Επικυρώθηκαναπό το Εφετείο. Εκδίκασηποινικώνυποθέσεων—Κα&υστέοηση—Προσμετρά ωςπαράγονταςμετριαστικόςτηςποινής—Εφαρμοστέες αρχέςαναφορικάμε τηνέγκαιρηεκδίκασηδικαστικώνυποθέσεωναπό ταΔικαστήρια— Ο προγραμματισμός τηςδιχαστικήςεργασίαςμεστόχοτηνεκδίκασητων υποθέσεωνκατά τηνορισθείσα ημερομηνία, αποτελείευθύνητηςΔι καστικήςΕξουσίας, συλλογικά, αλλάκαιτουκάθεδικαστήατομικά. 15 Εξατομίκευση — Δεν πρέπει να οδηγεί στην εξουδετέρωση της αποτρεπτικότητας τηςποινής. 20 Οι ακάλυπτεςεπιταγές,που αφορούσαν χρηματικάποσά συμποσούμενασεΛΚ38.900.00ανήκανστηνπατρικήεταιρεία (πρώτη κατηγορούμενη), και εκδόθηκανγια λογαριασμότης. Η εταιρεία αυτή, ασχολείτο κατά κύριο λόγο με την εξαγωγή εσπεριδοειδών. Οι επιταγέςεκδόθηκαν προςόφελοςτων μεταφορέων τωνεσπερι δοειδών σεχώρεςτηςΑνατολικής Ευρώπηςκαιστη Ρωσία. 25 Ο εφεσίβλητος ισχυρίστηκε ότι η παράλειψη της εταιρείαςνα ανταποκριθεί προς τις υποχρεώσεις που ανέλαβε με την έκδοση 267
(1996)Γεν. Εισαγγελέας ν. Αρέστη ων επιταγών,οφειλόταν στην καθυστέρηση των παραληπτών να καταβάλουν το τίμηματωνεμπορευμάτων. Ηυπόθεση αναβλήθηκεεπανειλημμέναμετάαπόαίτησητης κατηγοροΰσαςαρχήςκαιτουεφεσίβλητου. Οιπερισσότερες όμως αναβολέςοφείλοντανστηνέλλειψη χρόνουαπότοΔικαστήριονα επιλη φθείτηςυπόθεσηςκατάτιςορισθείσεςημερομηνίες ακροάσεως. Ο εφεσίβλητος κρίθηκε ένοχος και του επιβλήθηκαν οι πιο πά νωσυντρέχουσες ποινέςφυλάκισης οι οποίες εφεσιβλήθηκαν εκ μέρουςτου Γενικού Εισαγγελέα σανέκδηλα ανεπαρκείς. 5 10 Το Εφετείο απέρριψε τηνέφεσηκαι αποφάνθηκεότι: Ηκαθυστέρησηστηνεκδίκαση τηςυπόθεσης(28αναβολές)είναι απαράδεκτη. Οι δικαστικέςυποθέσειςπρέπει κατά κανόνα ναδιε ξάγονταιτηνημέρακατάτηνοποίαορίζονται ενώπιον τουδικαστη ρίουγιατοσκοπόαυτό. Αν αυτόδενείναιεφικτό,γιαλόγουςμεγά λης ανάγκης,ηυπόθεσηπρέπει ανυπερθέτως ναακούεται κατάτην επόμενηδικάσιμο. ΟρθάτοπρωτόδικοΔικαστήριο έλαβευπόψητην μεγάλη καθυστέρηση στην εκδίκασητης υπόθεσης ως μετριαστικό παράγοντα στην επιβολήτης ποινής,όπωςεπίσης και τιςπροσωπι κές συνθήκες του εφεσίβλητου. Εν όψειτων όσωναναφέρονταιπιο πάνωηεπιβληθείσαποινήδενκρίνεταιέκδηλαανεπαρκής. 15 20 25 Η έφεση απορρίπτεται. Υποθέσεις που αναφέρθηκαν: Αστυνομία Λεμεσού v. TooracFashion Ltd και Αλλου
(1993)2 ΑΛΛ. 117, 30 Λάζος Λτδ ν.Πετεβίνος
(1994)2ΑΛΛ. 61, Λοΐζου ν.Δημοκρατίας
(1994)2ΑΛΛ. 108, 35 Γενικός Εισαγγελέας ν.Νεοφύτου
(1991)2ΑΛΛ. 5, Γενικός Εισαγγελέας ν. Τέλλα
(1991)2 ΑΛΛ. 71, 40 Γενικός Εισαγγελέας ν.Αβρααμίδη
(1993)2ΑΛΛ. 355, Φιλίππου ν.Αστυνομίας
(1989)2 ΑΛΛ. 245, 268 2AAA. Γεν.Εισαγγελέαςν. Αρέστη Krekou v.TheRepublic
(1983)2 C.L.R. 289, Κωνσταντίνουv. Δημοκρατίας
(1989)2ΑΛΛ. 224. 5 10 Έφεσηγια ανεπάρκειαποινής. Έφεση απότο Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας για ανε πάρκεια της ποινής που επιβλήθηκε στον κατηγορούμενο στις 2 Αυγούστου 1996, απότο ΕπαρχιακόΔικαστήριο Λεμεσού (Αριθμός Ποινικής Υποθέσεως 19034/93) στην οποία τουπροσήφθησαν 13 κατηγορίεςγιατηνέκδοσηαντίστοιχου αριθμούεπιταγών χωρίς αντίκρυσμα κατά παράβαση του Αρθρου 305(A)
(1)του Ποινικού Κώδικα Κεφ. 154,καικαταδικάστηκεσε συντρέχουσες ποινέςφυλάκισης45 ημερών. 15 Γ. Παπαϊαχίγνου, Δικηγόρος της Δημοκρατίας, μαζί με Α. Μαρκουλλή (κα), ΑσκούμενηΔικηγόρο, εκ μέρους του Γε νικού Εισαγγελέα, γιατον Εφεσείοντα. 20 Α. Χουβαρτάς,γιατον Εφεσίβλητο. ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ: Την απόφασητου Δικαστηρίου θα δώσει ο Γ.Μ. Πικής, Π. 25 ΠΙΚΗΣ, Π.: Μετάτην καταδίκητου εφεσίβλητου σε 13 κα τηγορίες για την έκδοση αντίστοιχου αριθμού επιταγών χωρίς αντίκρυσμα,το Επαρχιακό Δικαστήριο του επέβαλε συντρέχου σες ποινές φυλάκισης 45 ημερών. 30 Οι επιταγές αφορούσαν χρηματικά ποσά, συμποσούμενα σε £38.900,00. Ποσό£8.000,00επεστράφηστους δικαιούχους(εκδο χείς). Πατηναποπληρωμήτουυπολοίπου,οεφεσίβλητοςκαιησυγκατηγορηθείσαμεαυτόνεταιρείαπαρείχανεγγύησηστουςαποδέ κτες των επιταγών και,συνάμα,συγκατένευσαν, σε αστική διαδικασία,στην έκδοσηαπόφασηςεναντίοντουςγιααντίστοιχοποσό. 35 40 Ο δικηγόρος του εφεσίβλητου έθεσε υπόψη του πρωτόδικου Δικαστηρίου, και επανέλαβε ενώπιον μας,ότι οπελάτης τουδεν ανταποκρίθηκεστηνυποχρέωσηπουανέλαβε, επειδή,σε σύντομο χρόνο μετάτηνέκδοσητηςδικαστικήςαπόφασης,κινήθηκεηδια δικασία εναντίον του και της εταιρείας,στην οποίαανήκανκαι για λογαριασμό τηςοποίαςεκδόθηκανοι επιταγές,γιατηνκήρυ ξη του ιδίου σε πτώχευση και τη διάλυση της εταιρείας. Αντί στοιχα διατάγματα παραλαβήςκαι διάλυσης της εταιρείαςεκδό269 Πιχής,Π. Γεν. Εισαγγελέαςν.Αρέστη
(1996)θηκαν απόαρμόδιοδικαστήριο. Έκτοτε,ο εφεσίβλητος ασχολεί ταιως εργάτης. Οιαπολαβέςτουαποτελούντομόνοπόρογιατη συντήρηση τηςπολυμελούς οικογένειαςτου,τηςσυζύγουτουκαι τωνπέντεανήλικωνπαιδιώντου,τοτελευταίο ηλικίαςτριώνμη νών. Ηαιφνίδια ασθένειατουπατέρα τουτον έθεσεστηνπρώτη 5 γραμμή της διαχείρισης της πατρικήςεταιρείας (πρώτη κατηγο ρούμενη),πουασχολείτο,όπωςφαίνεται,κατάκύριολόγο,μετην εξαγωγή εσπεριδοειδών. Οι επιταγές εκδόθηκαν προς όφελος των παραπονουμένων,των μεταφορέων των αγαθών σε χώρες τηςΑνατολικής ΕυρώπηςκαιστηΡωσία. Ηκαθυστέρησητωνπα- 10 ραληπτών, δικαιολογημένη ήόχι,νακαταβάλουν το τίμηματων εμπορευμάτων,αποτέλεσε,σύμφωνα με τον εφεσίβλητο,το λόγο για τον οποίο η εταιρεία δεν ανταποκρίθηκεστις υποχρεώσεις που ανέλαβεμετηνέκδοσητωνεπιταγών. 15 Το πρωτόδικο Δικαστήριο έκρινε τον εφεσίβλητο ένοχο και τον καταδίκασε, όπως και την εταιρεία,ως αυτουργό των αδι κημάτων,για ταοποίακατηγορήθηκε. Εναντίον της καταδίκης δεν ασκήθηκεέφεση. 20 Το πρωτόδικοΔικαστήριο προβληματίστηκε σοβαράγιατην ποινή που έπρεπε να επιβληθεί στον εφεσίβλητο, 29 τότε χρο νών, χωρίς οποιαδήποτε προηγούμενη καταδίκη. Επεσήμανε ότι αδικήματαγια την έκδοση ακάλυπτωνεπιταγώνέχουνπρο σλάβει διαστάσεις κοινωνικής μάστιγας, με αρνητικές επιπτώ- 25 σεις γιατην οικονομία του τόπου,διαπίστωσηπου δικαιολογεί την επιβολή,ανάλογα,αυστηρών ποινών,όπως τονίστηκε επα νειλημμένα σε αποφάσειςτου Ανωτάτου Δικαστηρίου.* Έκρι νε, κατά συνέπεια, ότι εδικαιολογείτο ηεπιβολή ποινής άμεσης φυλάκισης, όχι, όμως, τόσο αυστηρής όσο τα περιστατικά του 30 αδικήματος επέβαλλαν,κοντάστο ανώτατοόριο των έξι μηνών, για δυο λόγους: Τηνκαθυστέρηση στην εκδίκασητης υπόθεσης και τις προσωπικές συνθήκες του εφεσίβλητου. Κανένας από τους δυο λόγους, υποστήριξε ο κ. Παπαϊωάννου, εκ μέρους του Γενικού Εισαγγελέα,δεδικαιολογούσε σ'αυ τήτηνυπόθεσητομετριασμότηςποινής. Ηδιόρθωσητωνσφαλ μάτων και η θεώρηση των γεγονότων μέσα στο σωστό πλαίσιο 35 *(Βλ μεταξύάλλων,ΑστυνομίαΛεμεσούv.TooracFashionLtdκαιΆλλον
(1993)2ΑΛΑ117ΗλίαςΛάζοςΛτδν.ΣωκράτηςΠετεβίνος,
(1994)2AAA. 61- και ΧαράλαμποςΛοΐζονν.Δημοκρατίας(\m) 2ΑΛΑ. 108.) 270 2AAA 5 10 15 20 25 30 Γεν. Εισαγγελέαςν.Αρεστή Πικής,Π. αποκαλύπτουν την ποινή ως καταφανώς ανεπαρκή,ώστεναδι καιολογείται η αύξηση της απότο Εφετείο. Αναγνώρισε ότι η καθυστέρηση στην εκδίκαση ποινικής υπόθεσης μπορεί ναπρο σμετρήσει ως παράγοντας μετριασηκός της ποινής, αρχή η οποίαπροκύπτειαπό σειράδικαστικώναποφάσεων- (βλ.,μετα ξύ άλλων, Γενικός Εισαγγελέας ν.Νεοφύτου
(1991)2 Α.Α.Δ. 5, σελ. 10. Γενικός Εισαγγελέας ν. Τέλλα
(1991)2 Α.Α.Δ. 71, σελ. 77.ΓενικόςΕισαγγελέας ν.Αβρααμίόη
(1993)2Α.Α.Δ.355,361). Δεν έπρεπε,όμως, εισηγήθηκε, νατύχει εφαρμογής στην προκείμένη υπόθεση, εφόσο η καθυστέρηση οφειλόταν, σε σημαντικό βαθμό,στον ίδιοτονκατηγορούμενο. Η υπόθεσηαναβλήθηκεσε έξι διαφορετικέςημερομηνίες μετάαπό αίτημαήλόγωαπουσίας τουεφεσίβλητου. Δεν ήταν,όμως,οι μόνες αναβολές. Η υπόθε ση αναβλήθηκε επανειλημμένα μετάαπόαίτηση και τηςκατηγορούσας αρχής. Οι περισσότερες, όμως, αναβολέςδιατάχθηκαν από το ίδιοτο Δικαστήριο, λόγωέλλειψηςχρόνου να επιληφθεί της υπόθεσης κατάτις ορισθείσες ημερομηνίες ακροάσεως. Σε δέκα ξεχωριστές περιπτώσεις, η εκδίκαση αναβλήθηκε γιατί το Δικαστήριο δεν είχε χρόνο να επιληφθεί της υπόθεσης. Αλλες πιεστικές υποχρεώσεις του Δικαστηρίου κατέστησαν τιςαναβο λές δικαιολογημένες, υπέβαλεοκ. Παπαϊωάννου. Σημειώνουμε ότι ηυπόθεση αναβλήθηκε συνολικά 28 φορές. Καταχωρήθηκε στις 16 Σεπτεμβρίου, 1993, καιαποπερατώθηκε στις 2 Αυγούστου, 1996. Θεωρούμε την καθυστέρηση που ση μειώθηκε στην εκδίκασητης υπόθεσης απαράδεκτη. Ηακρόαση δικαστικής υπόθεσης πρέπει, κατά κανόνα, να διεξάγεται την ημέρακατάτην οποίαορίζεται ενώπιον τουδικαστηρίουγια το σκοπό αυτό. Αν αυτόδεν είναι κατορθωτό,για λόγους μεγάλης ανάγκης,ηυπόθεσηπρέπει,ανυπερθέτως,ναακούεταικατάτην επόμενη δικάσιμο. Ο προγραμματισμός της δικαστικής εργα σίας, ώστε οι υποθέσεις να εκδικάζονται κατά την ορισθείσα ημερομηνία, αποτελεί ευθύνη της Δικαστικής Εξουσίας, συλλο γικά,αλλάκαιτουκάθεδικαστή,ατομικά. 35 40 Η αποτίμησηκατά τοπέραςτης διαδικασίαςτηςκαθυστέρη σης ως παράγοντα ελαφρυντικούτηςποινής τείνεινα μετριάσει την απόστασηπου δημιουργείται, ως προς το άτομο του παρα βάτη, μεταξύ του χρόνου πουδιαπράττεταιτο αδίκημακαι του χρόνου της τιμωρίας του. ΟρθάτοπρωτόδικοΔικαστήριο έλαβευπόψητηνκαθυστέρη σηστην εκδίκασητηςυπόθεσης ωςπαράγοντα μετριαστικού της ποινής. Επομένως, δε λειτούργησε κάτωαπόεσφαλμένηκαθο271 Πιχής, Π. Γεν. Εισαγγελέαςν.Αρέστη
(1996)δήγηση στον προσδιορισμό των παραμέτρωντης τιμωρίας του εφεσίβλητου. Ούτε και η δεύτερη εισήγηση του εφεσείοντα, ότιαποδόθηκε υπέρμετρη βαρύτηταστις προσωπικές συνθήκες του παραβάτη, δεν ευσταθεί. Όπως επεσήμανετοΔικαστήριοστη Φιλίππου ν.Αστυνομίας
(1989)2 Α.Α.Δ. 245, ακόμακαι όταν επιβάλλεται η πρόσδοση αποτρεπτικού χαρακτήραστην ποινή,δεν ατονεί η υποχρέωση για εξατομίκευση της τιμωρίας,ώστε να αρμόζει και στις συν θήκεςτουπαραβάτη-(βλ.,επίσης,Krekou v.Republic
(1983)2 C.L.R.289).νοουμένουότιηεξατομίκευσηδενοδηγείστηνεξου δετέρωση τουστοιχείου τηςαποτροπής,πουεπιβάλλουνη (ρύση και τα περιστατικά του εγκλήματος - (Κωνσταντίνου ν. Αημο· χρατίας
(1989)2 Α.Α.Δ.224) - σκοπός πουεπιτεύχθηκε σ' αυτή την υπόθεση,μετην επιβολήάμεσης ποινήςφυλάκισης. 5 10 15 Κρίνουμε ότι ορθά λήφθηκε υπόψη η μεγάλη καθυστέρηση στην εκδίκαση της υπόθεσης ως παράγονταςμετριαστικός της ποινής και ότι η επιείκεια ηοποίαεπιδείχθηκε,λόγω τωνπρο σωπικών συνθηκών του εφεσίβλητου, δεν κατέστησε, μεκανένα μέτρο,την ποινήκαταφανώς ανεπαρκή. Ηέφεση απορρίπτεται. 20 25 Η έφεση απορρίπτεται. 272