(1996)27 Νοεμβρίου, 1996 [ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ,ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ, ΚΑΛΛΗΣ, Δ/στές] ΕΤΑΙΡΕΙΑ RODAFINIA IMPORTS-EXPORTS LTD, Εφεσείουσα, ν. ΑΣΤΥΝΟΜΙΑΣ, Εφεσίβλητης. (Ποινική Εφεση Αρ. 6101). Ποινική Αμέλεια — Απείθεια κατάνομίμωνδιαταγμάτων—Δεν πρέπει ναγίνεταιανεκτήκαινατυγχάνειεπιεικούςμεταχείρισης—Το γεγονός ότι ημησυμμόρφωσηοφείλεταισεπαρ^ιψη τρίτον,δεναποτελείπα ράγοντα για μετριασμό τωνεπιπτώσεωναπό τημησυμμόρφωση. 5 Φορολογικά αδικήματα — Παρακοή διατάγματος Δικαστηρίου με το οποίο είχε διαταχθεί η εφεσείουσα να παρουσιάσει στον Διευθυντή ΕσωτερικώνΠροσόδου δηλώσειςφόρουεισοδήματοςκαι κατάσταση λογαριασμού — Συμμόρφωση — Επιβολήποινήςπροστίμου ΛΚ500 — Επικυρώθηκεαπό το Εφετείο— Εφαρμοστέεςαρχές. 10 Ποινή — Επιμέτρηση — Αποτελεί πρωταρχική ευθύνητου πρωτόδικου δικαστηρίου — Εφαρμοστέεςαρχές για επέμβασηαπό τοΕφετείο. Συνταγματικό Δίκαιο — Σύνταγμα Άρθρο 24.1— Υποχρέωση του πολίτη για συνεισφορά σταδημόσιαβάρηαναλόγωςτωνδυνάμεων του —Ανάγκη για έγκαιρηρύθμισητωνφορολογικών υποχρεώσεων των φορολογουμένων. 15 Η εφεσείουσα εφεσίβαλε την επιβληθείσα ποινή των ΛΚ500.σαν έκδηλα υπερβολική λαμβανομένης υπόψη της συμμόρφωσης τηςκαιεπειδήηκαθυστέρησηστην υποβολήτων σχετικών δηλώσε ων οφείλετο στους λογιστές της εφεσείουσας. 20 ΤοΕφετείοαφούτόνισε ότιτοθέματηςεπιμέτρησηςτηςποινής 25 αποτελεί ευθύνητου πρωτόδικου Δικαστηρίουκαι ότι ηεπέμβαση του Εφετείουδικαιολογείταιμόνο ανηποινήείναι έκδηλα υπερβο- 282 2ΑΛΛ. RodafiniaImports-ExportsLtdv.Αστυνομίας λικήή αν σημειώθηκε σφάλμα αρχής, επικύρωσε την πρωτόδικη απόφασηεφαρμόζοντας τις νομικές αρχές που αναφέρονται στις πιοπάνωεισαγωγικές σημειώσεις. 5 Ηέφεσηαπορρίπτεται. Υποθέσειςπουαναφέρθηκαν: Χαραλάμπουςν. Αστυνομίας
(1991)2Α.ΑΛ. 222, 10 Fields ν. Αστυνομίας
(1992)2Α.Α.Δ. 316, ΚουφούκαιΆλλοςν. Αστυνομίας
(1993)2Α.ΑΛ. 396, 15 Σουπουρής ν. Αστυνομίας
(1994)2Α.Α.Δ.58, Philippou v. Republic
(1983)2C.L.R. 245, Φιλίππουν. Αστυνομίας
(1989)2Α.Α.Δ. 245, 20 Αοΐζουν. Αστυνομίας
(1996)2Α.ΑΛ. 227, Christodoulides v. Police
(1985)2C.L.R. 260, 25 Rainbowv. Republic
(1984)3C.L.R. 846, ΓενικόςΕισαγγελέαςτηςΔημοκρατίαςν.ΣχίζακαιΆλλων
(1996)2 ΑΛΛ. 175, 30 Kayv. MunicipalityofLamaca
(1982)2C.L.R. 236. Έφεση εναντίον Ποινής. 35 ΈφεσηεναντίοντηςποινήςαπότηνΕταιρείαRodafiniaImports -Exports Ltdηοποίακρίθηκεένοχηστις29Νοεμβρίου, 1995από το ΕπαρχιακόΔικαστήριοΛευκωσίας (Αριθμός ΠοινικήςΥπόθε σης26280/95) σε κατηγορίαγιααπείθειακατάνομίμωνδιατάξεων κατάπαράβασητωνΑρθρων 137και20τουΠοινικούΚώδικακαι καταδικάστηκεαπόΚολατσήΕΛ.σεΛ.Κ.500,- πρόστιμο. 40 Λ. Παυλίδης με Α. Μιχαήλ (κα.), για την Εφεσείουσα. Ε. Ζαχαριάδον (κα.), Δικηγόρος της Δημοκρατίας για την Εφεσίβλητη. 283 Rodafinia Imports-Exports Ltd v. Αστυνομίας
(1996)ΑΡΤΕΜΙΔΗΣ, Δ.: Την ομόφωνη απόφασητου Δικαστηρίου θα δώσει ο ΔικαστήςΠ. Καλλής. ΚΑΛΛΗΣ,Δ.: Ηπαρούσα έφεσηστρέφεταικατάτηςχρημα τικής ποινήςτων £500.- η οποίαέχειεπιβληθεί στην εφεσείουσα 5 εταιρεία("ηεφεσείουσα")γιατοαδίκηματηςαπείθειαςκατάνο μίμων διαταγών,κατά παράβασητουάρθρου 137 τουΠοινικού Κώδικα, Κεφ.
- Ηαπείθειααφορούσε σεδιάταγμα ("το επί δικοδιάταγμα")πουείχεεκδοθείαπότο ΕπαρχιακόΔικαστήριο Λευκωσίας στην Ποινική Υπόθεση 9323/93 με το οποίο η εφε- 10 σείουσα είχεδιαταχθείναπαρουσιάσειστοΔιευθυντή Εσωτερι κώνΠροσόδωνδηλώσεις φόρουεισοδήματοςκαικατάστασηλο γαριασμούγιατο έτος 1989, εντός δύο μηνών απότις 13.7.
- Το επίδικο διάταγμα εκδόθηκε στις 13.7.93 στην πιο πάνω ποινικήυπόθεση στην οποίαηεφεσείουσα είχε διωχθείποινικά γιατηνπαράλειψητηςναυποβάλειστονΔιευθυντήΕσωτερικών Προσόδωντιςπιοπάνωδηλώσεις καικατάστασηλογαριασμού. 15 Σεσχέσημετηδήλωση φόρουεισοδήματοςγιατο 1989 ηεφε- 20 σείουσα συμμορφώθηκε με το επίδικο διάταγματο Δεκέμβριο του 1993, και σε σχέση με την κατάστασηλογαριασμού για το ίδιο έτοςηεφεσείουσα συμμορφώθηκε μετάτηνκαταχώρησητης παρούσας ποινικής υπόθεσης - η υπόθεση καταχωρήθηκε στις 8.8.95και ησυμμόρφωση έλαβεχώραν στις 8.11.
- 25 Αφού αναφέρθηκε στη φύση και σοβαρότητα τουαδικήμα τοςτοπρωτόδικοδικαστήριοτόνισε τηνανάγκη συμμόρφωσης προς τις πρόνοιες της φορολογικής νομοθεσίας καθώςκαιτην ανάγκη έγκαιρης ρύθμισης των φορολογικών υποχρεώσεων των πολιτών. 30 Ταυτόχρονα επεσήμανε ότι σε μιαευνομούμενη χώραπρέπει να επικρατείΚράτοςΔικαίουκαιηαπείθειασε ΔικαστικόΔιά ταγμα το οποίο είχε εκδοθεί σταπλαίσιαεφαρμογήςΝόμουτου 35 Κράτους,υπονομεύει καίριατο ΚράτοςΔικαίουκαιτοκαθιστά αναποτελεσματικό. Ο ευπαίδευτος·συνήγορος της εφεσείουσας υποστήριξε ότι η πιο πάνωχρηματικήποινήτων £500.- ήτανυπότις περιστάσεις 40 υπερβολικήκαιαδικαιολόγητηεπειδήτοπρωτόδικοδικαστήριο δεν έλαβευπόψητουτηνσυμμόρφωσητηςεφεσείουσαςκαιεπει δή ηκαθυστέρηση στην υποβολήτων σχετικών δηλώσεων οφείλετοστους λογιστές της εφεσείουσας οι οποίοι είχαντηνπλήρη 284 2 ΑΑΛ. Rodafinia Imports-Exports Ltd v.Αστυνομίας Καλλής,Δ. ευθύνη όσον αφοράτην υποβολή των λογιστικών καταστάσεων στο Διευθυντή Εσωτερικών Προσόδων. 5 10 Έχει επανειλημμένα τονιστεί ότιτο καθήκον επιμέτρησηςιης ποινήςβρίσκεται στους ώμους τουπρωτόδικουδικαστή. ΤοΕφε τείο επεμβαίνειόχι όταναπλώςκρίνει ότιηποινήενδεχομένως θα μπορούσε ναείναι επιεικέστερη αλλάότανκαταφαίνεταιότιήταν τοαποτέλεσμα σφάλματοςαρχήςήότανείναι έκδηλα υπερβολική (Βλ. Χαραλάμπους ν.Αστυνομίας
(1991)2Α.Α.Δ. 222, Fieldsν. Αστυνομίας(\992)2ΑΛΛ. 316,ΚουφούχαιΆλλοςν.Αστυνομίας
(1993)2Α.ΑΛ. 396,Σουπονρήςν.Αστυνομίας
(1994)2Α.ΑΛ, 58, Φιλίππουν.Δημοκρατίας
(1983)2ΑΛΛ. 245, Φιλίππουν.Αστυ νομίας
(1989)2 ΑΛΛ. 245, και Λοΐζου ν.Αστυνομίας
(1996)2 ΑΛΛ. 227). 15 20 25 30 35 40 Είναιπρόδηλοότι τοπρωτόδικοδικαστήριο,πολύ ορθάκατά την κρίση μας,έλαβε πολύ σοβαράυπόψηδύο πτυχές τηςυπόθε σης. Ηπρώτηπτυχήαφορά τηναποθάρρυνσητης παρακοής Δι καστικών Διαταγμάτων. Εάνηανυπακοήγίνει ανεκτήκαι τύχει επιεικούς μεταχείρισης αυτόθαέχει σαναποτέλεσμα τηνυπονό μευσηαυτήςτούτηςτηςαπονομήςτηςδικαιοσύνηςκαθώςκαιτην υπονόμευση της έννομης πράξης. Ηυπακοήπρος ταδικαστικά διατάγματα αποτελεί μια απόλυτη αναγκαιότητασεένα κράτος δικαίου. Ηδεύτερη πτυχή αφοράστη συμμόρφωση μετηφορολογικήΝομοθεσίαπροςτοσκοπόεκπλήρωσης των φορολογικών υποχρεώσεων καιπληρωμής απότονκάθεπολίτηαυτόπουοφεί λει στοκράτοςμετηνμορφήφόρου(Βλ.Χριστοδονλίδηςν.Αστυ νομίας
(1985)2Α.ΑΛ.260,267,καιΛοΐζου,πιοπάνω). Όπωςδε τονίστηκε στην Rainbow ν.Δημοκρατίας
(1984)3ΑΛΛ. 846,η εκπλήρωση των φορολογικών υποχρεώσεων ενέχει μεγάλησημα σία για τοδημόσιο (Βλ. και ΓενικόςΕισαγγελέαςτηςΔημοκρα τίαςν.Σχίζα και Άλλων
(1996)2ΑΛΛ. 175). Όπως ορθά επεσήμανε το πρωτόδικο δικαστήριο ηανάγκη γιαέγκαιρη ρύθμιση των φορολογικών υποχρεώσεων αποτελεί καισυνταγματικήεπιταγή. Τοάρθρο24.1 τουΣυντάγματοςορί ζει ότιέκαστος υποχρεούται νασυνεισφέρει ειςταδημόσιαβά ρηαναλόγωςτωνδυνάμεωναυτού. Είναιγιατουςπιοπάνωλό γους πουητιμωρίαγια την παρακοήσεδιαταγήτου δικαστηρίου απόφυσικάπρόσωπαείναικατάκανόναηφυλάκισηκαι ότι ηχρηματική ποινή μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις πρέπεινα επιβάλλεται (Βλ.Kay ν.ΔήμουΛάρνακας
(1982)2 ΑΛΛ. 236 καιΛοΐζου, πιο πάνω). 285 Καλλής,Δ. Rodafinia Imports-Exports Ltd v.Αστυνομίας
(1996)Ωστόσο, όπως υποδεικνύεται στηΛοΐζου (πιο πάνω),ησυμ μόρφωσηπαρέχειτηδυνατότηταγιαεπιεικέστερη αντιμετώπιση του παραβάτηχωρίς όμως ναδιαγράφεταιη σοβαρότητατου αδικήματος. Στην Λοΐζου χρηματική ποινή £500.- κρίθηκεότι ήταν όντως αυστηρή, όχιόμως έκδηλα υπερβολική, επειδή δεν 5 εκφεύγει τουμέτρου τηςπαραδεκτήςτιμωρίας γιατο διαπραχθέν αδίκημα. Τονίζεται ότι σεεκείνη τηνυπόθεση εκτός από τη συμμόρφωση συντρέχουν καιάλλοι ελαφρυντικοί παράγοντες ηαπουσίατου εφεσείοντα στο εξωτερικό για λόγους υγείας - οι οποίοι δεν συντρέχουν στην κρινόμενη υπόθεση. 10 Λαμβάνουμευπόψητηνσοβαρότητατουαδικήματος,όπωςπρο κύπτει απότιςπροβλεπόμενες απότοΝόμο ποινές -φυλάκιση2 ετώνκαιχρηματικήποινή£2000.- Κρίνουμε πωςτοπρωτόδικοδι καστήριο έδωσε τηδέουσα βαρύτηταστο στοιχείο της συμμόρφω- 15 σης. Αυτόκαταφαίνεταιαπότούψος τηςεκκαλούμενηςποινής. Αναφορικά μετο ρόλο τωνλογιστών συμφωνούμε μετηνπρο σέγγισητουπρωτόδικουδικαστηρίουότι αυτόςδεν μπορεί παρά να έχει μικρή ή περιθωριακή σημασία. Όπως εύστοχα υποδει- 20 κνύεται απότοπρωτόδικοδικαστήριο "ανοι επιπτώσεις από τη μη συμμόρφωση σε έναδικαστικό διάταγμα μπορούσαν να με τριασθούν αποφασιστικά επειδή η μησυμμόρφωση οφείλετο σε παράλειψη τρίτου, τότε, οι νόμοι θα καθίστανται γράμμα κενό. Θα αφήνοντανστο έλεος καιστη βούληση των τρίτων, των λογι- 25 στων,καιθαέχαναντηναποτελεσματικότητατους". Δεν έχουμε εντοπίσει οποιοδήποτε σφάλμα αρχής στην προ σέγγιση τουπρωτόδικου δικαστηρίου. Η εκκαλούμενη ποινή δεν κρίνεται υπερβολική. Η έφεσηαπορρίπτεται. Η έφεση απορρίπτεται. 286 30