2 ΑΛ.Δ. 12Δεκεμβρίου, 1996 [ΠΙΚΗΣ,Π.,ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΗΣ, ΚΡΟΝΙΔΗΣ,Δ/στές] ΓΕΝΙΚΟΣ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑΣΤΗΣΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, Εφεσείων, ν. ΛΟΥΚΑΦΑΝΙΕΡΟΥ, Εφεσίβλητου. (Ποινική ΈφεσηΑρ.6235). 5 10 Ποινή — Απειλή βιαιοπραγίας κατά παράβαση του Άρθρου 91(γ)τον Ποινικού Κώδικα, Κεφ. 154 — Ηαπειλή γιαχρήση βίας έγινε για προαγωγή οικονομικών συμφερόντων — Τοότι η επιχείρηση της παραπονονμένης ήτανπαράνομη δεν αποτελούσεμετριαστικό παράγοντα — Εφεσείων28χρόνων — Παιδικές τραυματικέςεμπει ρίεςαπό τηδιάλυση τηςπατρικής οικογένειας—Απώλεια τουπαι διού τον από αποβολή την οποία υπέστηη σύζνγός του — Τρεις προηγούμενες καταδίκες—Απόδοση νπέρμετρηςβαρύτητας στους μετριαστιχούς παράγοντες — Επιβολή ποινής φυλάκισης τριών μηνών με αναστολή και πρόστιμο £500, Κρίθηκε έκδηλαανε παρκής και αυξήθηκε σεποινή άμεσηςφυλάκισηςενός χρόνου. 15 Ανεπάρκεια— ΠαροχήδικαιώματοςέφεσηςστοΓενικόΕισαγγελέα κατά τηςανεπάρκειας τηςποινής— Οπερί Ποινικής'Δικονομίας Νόμος, Κεφ.155,Άρθρο 137(ΐχβ)—Πεδίο γιαεπέμβασηπαρέχεταιμόνοόπου η ανεπάρκειατηςποινής είναι έκδηλη — Εφαρμοστέα κριτήριαγια προσδιορισμό τηςέκδηληςανεπάρκειας. 20 Το δικαίωμα έφεσηςαπό απόφαση ποινικού δικαστηρίου προσδιορίζεται στο Άρθρο 25
(2)τουπερί Δικαστηρίων Νόμου του 1960, (Ν. 14/60) σεσυσχετισμό με τις διατάξεις του Κεφ.155. Αναστολή της ποινής — Εφαρμοστέες αρχές της Αγγλικής και Κυ πριακήςνομοθεσίας. 25 * Επιμέτρηση— Ελαφρυντικοί παράγοντες — Ηποινή πρέπει νααντα- 303 Γεν.Εισαγγελέαςν.Φανιέρου
(1996)νακλά τη σοβαρότητα τοναδικήματος. Ανθρώπινα δικαιώματα—Λίκαιη δίκη— Οπροπηλακισμός και ηδη μιουργία προκατάληψης εναντίον υποδίκων από ταμέσα μαζικής ενημέρωσηςδεν επιτρέπεται. 5 Ο κατηγορούμενος είχεαπειλήσει τηνπαραπονούμενη,ιδιοκτή τριαοίκου ανοχήςοοποίοςλειτουργούσε σαν"ινστιτούτο αισθητι κής", ότι θαανέθετε σε τρίτους να τη σκοτώσουν ανδεν του έδινε τα "50% της δουλειάς της"ήανδεν εγκατέλειπε τον οίκο πουδια10 τηρούσε, αφήνοντας τοπεδίοελεύθερο γιατηλειτουργία τουδικού του"ινστιτούτου μασσάζ". Παρόμοιεςαπειλέςδέχθηκεαπότονκα τηγορούμενο και προηγουμένως μέσωτηλεφώνου. Ηπαραπονούμενη,ότανκλήθηκενακαταθέσειστοΔικαστήριο ως μάρτυραςκατηγορίαςεναντίοντουκατηγορουμένου,εξέτιεποινήεξά μηνηςφυλάκισηςγιατοαδίκηματουαποζείναπόκέρδηπορνείας. 15 Η μΛρτυρία της παραπονούμενης για προηγούμενες απειλές από τον κατηγορούμενο έγινεδεκτήγιανα καταδειχθείότι ηαπει- 20 λή δεν ήταν κενή περιεχομένου αλλά είχε σκοπό να εξαναγκασθεί να κάμει εκείνο πουήθελεοκατηγορούμενος. Το πρωτόδικο Δικαστήριο αφού έλαβε υπόψη τους μετριαστικούς παράγοντες,τις οικογενειακές και προσωπικές συνθήκες, τη μεταμέλεια του κατηγορουμένου και την πάροδοδύο χρόνων από τηδιάπραξητουαδικήματος,επέβαλετηνπιοπάνωποινήφυλάκι σης μεαναστολή. Το Εφετείο επέτρεψε την έφεση για ανεπάρκειατης επιβληθείσας ποινής,η οποίακαταχωρήθηκεαπότο Γενικό Εισαγγελέα και αποφάνθηκε ότι: Ο καθορισμός της ποινής ανάγεταιστο πρωτόδικοδικαστήριο. Το Εφετείο δεν υποκαθιστά το πρωτόδικο δικαστήριο. Γι* αυτό, δενυπεισέρχεταιηυποκειμενικήτουκρίσηγιατηντιμωρία,στηθε ώρησητηςεπάρκειαςτης. Μόνοόπουηανεπάρκειατηςποινήςέχει αντικειμενικό έρεισμα,είναιέκδηλη,παρέχεταιπεδίογιαεπέμβαση. Τακριτήριαγιαπροσδιορισμό τηςέκδηληςανεπάρκειαςτηςποινής εξετάζονται σε πολλές αποφάσεις. ΤοΑρθρο3
(1)τουCriminal JusticeAct του 1991,τοοποίοπεριο ρίζει τηνευχέρειααναστολήςποινήςφυλάκισης σεεξαιρετικές περί- πτώσεις δεν ισχύει στην Κύπρο. Μεβάσητον περί της Υφ* όρον 304 25 30 35 40 2AJ^A. 5 10 15 20 Γεν.Εισαγγελέαςν. Φανιέοου Αναστολής της Εκτελέσεως Ποινής Φυλακίσεως εις Ωρισμένας Πε ριπτώσεις Νόμοτου 1972, (Ν.95/72) παρέχεταιηευχέρεια στο δικα στήριονααναστείλει ποινήφυλάκισης,εφόσονκρίνει ότιείναιπρος τοσυμφέρον τηςδικαιοσύνης. Η επιλογήτηςποινήςφυλάκισηςκαι ηδυνατότηταγιααναστολήτηςδενπρέπεινασυσχετίζονται. Ηανα στολή ποινής φυλάκισης δε διέπεται από ανελαστικά νομοθετικά κριτήρια. Μεταξύτωνπαραγόντωνπουεπιμετρούνωςπροςτοεπι θυμητό ήόχι της αναστολής της ποινής είναι α)η σοβαρότητα της υπόθεσηςκαιτοκίνητρογιαδιάπραξητουεγκλήματος,β)τομητρώο τουκατηγορουμένουκαιγ)ημεταμέλειατουκατηγορουμένου. Οι συνθήκες διάπραξης του αδικήματος δεν μετριάζουν, όπως έκρινετοπρωτόδικοδικαστήριοτησοβαρότητατουαδικήματος. Η απειλήγιατηχρήση βίας,γιατηνπροαγωγήοικονομικών συμφερόντων αποτελεί τηχειρότερη μορφήεγκλήματος κάτωαπότοΑρθρο 91(γ) τουΠοινικού Κώδικα. Τοότι ηεπιχείρηση της παραπονούμενηςήτανπαράνομηδεμετριάζειτησοβαρότητατου αδικήματος. Για όλους τους πιο πάνωλόγους, η ποινή που επιβλήθηκε δεν αντανακλάτη σοβαρότητα του αδικήματος. Ηποινήκρίνεται έκ δηλα ανεπαρκής και αντικαθίσταται με ποινή άμεσης φυλάκισης ενόςχρόνου. Η έφεση επιτρέπεται. 25 Υποθέσειςπουαναφέρθηκαν: Νετζιήπ ν.Αστυνομίας
(1992)2Α.Α.Δ. 1, 30 Γεν. ΕισαγγελέαςτηςΔημοκρατίας ν.Ααζαρίδη καιΆλλου
(1992)2 Α.ΑΛ. 8, Philippou v.Republic
(1983)2 C.L.R. 245, 35 Γεωργίου ν.Αστυνομίας
(1991)2ΑΛΛ. 525, SimonOkimkam[1993] 14Cr.App. R. (S.)453, JamesLowery[1993]14Cr.App. R.(S.)485, 40 Koukos v. ThePolice
(1986)2 CL.R. 1, MavrosandOthers v. ThePolice[1976] 7J.S.C. 1074, 305 Γεν. Εισαγγελέαςν.Φανιέρου
(1996)Athanassiou v.TheRepublic
(1970)2CL.R. 70, ΓενικόςΕισαγγελέαςν. Ματθαίον
(1994)2ΑΛΛ. 1, 5 ΓενικόςΕισαγγελέαςν. Χ"Κλεάνθους,Ποινική Έφεση6003, ημερ. 21.7.95, Δημητρίου ν. Δημοκρατίας
(1976)2J.S.C. 386, Έλληνας ν.Δημοκρατίας
(1989)2ΑΛΛ. 149. 10 Έφεση γιαανεπάρκεια ποινής. Έφεση από το Γενικό Εισαγγελέα τηςΔημοκρατίας γιαανε πάρκειατης ποινής πουεπιβλήθηκε στον κατηγορούμενο στις 17 15 Οκτωβρίου, 1996απότο ΕπαρχιακόΔικαστήριο Λάρνακας(Αρ. Ποινικής Υπόθεσης 629/95) στην κατηγορία για απειλή βιαιο πραγίας κατά παράβασητου Αρθρου 91(γ) του Ποινικού Κώδι κα Κεφ. 154 όπως τροποποιήθηκε καικαταδικάστηκε από τον Κληρίδη, Α.Ε.Δ. σε φυλάκιση 3 μηνών μετριετή αναστολή και 20 πρόστιμο £500,-. Π.Κληρίδης,ΑνώτεροςΔικηγόρος τηςΔημοκρατίας, για τον Εφεσείοντα. Γ.Α. Γεωργίου με Γ.Ιοχίννον, γιατον Εφεσίβλητο. 25 ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ: Την απόφαση του Δικαστηρίου θα δώσει ο Γ.Μ. Πικής, Π. 30 ΠΙΚΗΣ,Π.: ΤοΕπαρχιακό Δικαστήριο Λάρνακος έκρινε το Λουκά Φανιέρο ένοχο απειλής βιαιοπραγίας, κατά παράβαση του Αρθρου 91(γ) του Ποινικού Κώδικα, ΚΕΦ. 154, αδίκηματιμωρητέο με τριετή φυλάκιση. Κατέληξε στην ετυμηγορία του, μετά τη συνεκτίμηση της εκατέρωθεν μαρτυρίας, η οποία είχε 35 προσαχθεί στο πλαίσιο της δίκης που διεξήχθη για να διαπι στωθεί το βάσιμο της κατηγορίας,την οποίααρνήθηκε. Το θύμα της απειλής ήταν ηΦωτεινή Ντοΰμα,από τηνΕλλάδα, ιδιοκτή τρια σύγχρονου οίκου ανοχής,οοποίος λειτουργούσεκάτωαπό το όνομα «ινστιτούτο αισθητικής». 40 .Τύμφωνα μεταευρήματατουΔικαστηρίου, ο κατηγορούμενος είχε απειλήσει τηνπαραπονούμενη ότιθαέβαλλετρίτους νατη σκοτώσουν, ανδεν του έδιδε «τα 50% της δουλειάς της». Ηάλλη 306 2 ΧΛ.Λ. Γεν.Εισαγγελέας ν. Φανιέρου Πικής, Π. ν 5 10 15 20 25 30 35 εκλογήπου της έδωσεήτα να εγκαταλείψει τονοί':οπου διατη ρούσε, αφήνονταςτοπεδίο ελεύθερογιατην άνει ανταγωνισμού λειτουργία δικούτου«ινστιτούτου μασάζ». Γιο ^απείσει τηνπα ραπονούμενηότιείχεταμέσαναεκπληρώσει τηναπειλήτου, της είπε ότι ήταν υπεύθυνος γιατρεις φόνους. ΗΝτούμα θεώρησε την απειλήυπαρκτήκαιτονκίνδυνο μεγάλο. Δεν ήτανηπρώτη φοράπουτηνείχεαπειλήσει οκατηγορούμενος. Παρόμοιεςαπει λές της είχε κάμει και προηγουμένως, μέσω τηλεφώνου. Των πρώτων απειλών ακολούθησε τοσπάσιμο τωνεπίπλων στο διαμέρισμα τηςαπόανθρώπουςτουκατηγορουμένου,όπωςτουςχα ρακτήρισε,καιέγινεδεκτόαπότοΔικαστήριο. Κίνητρο τουεφε σίβλητου γιατηδιάπραξητου αδικήματοςήτανο προσπορισμός μέρους τωνεσόδων τουοίκου ανοχής τηςπαραπονουμένης ή η απομάκρυνσητηςαπότις δραστηριότητες τηςπορνείας,ώστενα αφεθείελεύθεροτοπεδίογιαεκμετάλλευσηαπότον ίδιο. Ηπαραπονούμενηκαταλήφθηκε από φόβογιατηζωήτηςκαι τηζωήτων παιδιώντης. Κατάγγειλε την υπόθεση στην αστυνο μία. Καταδικάστηκεκαιηίδιαότι αποζούσεαπό τακέρδηπορνείας και εξέτιε ποινή φυλάκισης έξι μηνών, όταν κλήθηκεκαι κατέθεσε στοΔικαστήριο ως μάρτυραςκατηγορίαςεναντίον του κατηγορουμένου. Προκύπτει απότηναπόφασητου Δικαστηρίου ότιημαρτυρίατης Ντούμα,γιαπροηγούμενες απειλές τουκατηγορουμένου και πράξεις εκφοβισμού της,έγινεδεκτή,γιανακαταδειχθεί ότι ηαπειλήδενήτανκενή περιεχομένου -(Νετζιήπν. Αστυνομίας
(1992)2 Α.Α.Δ. 1)-αλλά αποσκοπούσε στον εξαναγκασμότης νακάμει εκείνο πουήθελεοκατηγορούμενος. Ηαπειλήέγινε σε ιδιαίτερη συνάντηση πουείχε ο κατηγορούμενος μετηνπαρα πονούμενη,στο διαμέρισματηςτελευταίας. Τον είχεκαλέσεινα συναντηθούν γιαναδιευκρινίσει τις προθέσεις του έναντι της. Μετάτηνκαταδίκητουκατηγορουμένου,τοΔικαστήριο επελήφθητηςτιμωρίαςτου.Έκρινεότιηπρέπουσαποινήήτανποι νή φυλάκισης. Χαρακτήρισε την πράξη του κατηγορουμένου «τελείωςαπαράδεκτη».Ταυτόχρονα,επεσήμανε ότιοιπροηγού μενεςκαταδίκεςτου,τουαποστέρησαν ερείσματα επιείκειας,τα οποία,άλλως, θα μπορούσε να επικαλεστεί. 40 Ο κατηγορούμενος βαρυνόταν μετρεις προηγούμενες κατα δίκες για ταακόλουθααδικήματα:(α)Πρόκληση σωματικής βλάβης - £250,00πρόστιμο. 307 Πιχής, Π. Γεν. Εισαγγελέαςν.Φανιέρου
(1996)(β)Είσοδος σε ξένη περιουσία, με πρόθεση να ενοχλήσει £250,00πρόστιμο-και ' (γ)Παρακοήδιατάγματος δικαστηρίου - £30,00πρόστιμο . 5 Τουεπιβλήθηκεποινήφυλάκισης,τούψοςτηςοποίαςδενμπο ρεί εύλογα να συσχετισθεί με τη σοβαρότητα του αδικήματος. Στον περιορισμό της ποινής σε τρίμηνη φυλάκιση, επέδρασαν, όπως αναφέρεται στην απόφαση, σειρά γεγονότων, τα οποία το Δικαστήριο έκρινε μετριαστικάτηςποινής,ταακόλουθα:- 10 (α)Οι συνθήκες κάτωαπότις οποίες διαπράχθηκετο αδίκη μα. (β)Οχώρος στον οποίοδιαπράχθηκε,και 15 (γ)Οι προσωπικές συνθήκες τουκατηγορουμένου,καθώςκαι η εκδηλωθείσα ενώπιον του Δικαστηρίου πρόθεση τουνα αλλάξει τρόποζωής. 20 Οι προσωπικές συνθήκες του κατηγορουμένου, που συνέβα λαν στο μετριασμό της ποινής,όπως αναφέρονταιστην απόφα ση, ήταν η ηλικία του,28 ετών, OLτραυματικές παιδικές εμπει ρίες του,που προκλήθηκαν απότη διάσπασητης πατρικήςτου οικογένειας, ογάμοςτου,τονοποίο είχεσυνάψει έναχρόνο νω- 25 ρίτερα,καιηθλίψητηνοποίαδοκίμασε,λόγωτης αποβολήςτην οποία υπέστη ησύζυγος του. Επίσης,λήφθηκε υπόψη ότι είχαν περάσει δύοχρόνια απότη διάπραξητουαδικήματος. Στησυνέχεια, τοΔικαστήριο εξέτασεκατάπόσο ενδείκνυτο η αναστολή έκτισης τηςποινής. Έκρινεότι εδικαιολογείτο η ανα στολήτης,την οποίακαι διέταξε,βάσει των προνοιών του περί της Υφ* όρον Αναστολής της Εκτελέσεως Ποινής Φυλακίσεως εις Ωρισμένας Περιπτώσεις Νόμου του 1972, (Ν.95/72). Στην απόφαση αυτή άχθηκε, κυρίως, λόγω των προσωπικών συνθηκών τουκατηγορουμένου καιτηςεκδηλωθείσας μεταμέλειαςκαι πρόθεσης τουν' αλλάξει τρόποζωής. Ο Γενικός Εισαγγελέας άσκησε έφεση κατά της απόφασης, αναφορικά με την τιμωρία που επιβλήθηκε στον κατηγορούμενο. Προσβάλλεται ηποινήωςανεπαρκής. Ο κ.Γεωργίου αμφισβήτησε τοπαραδεκτότης έφεσης. Υπέβα λε ότι δεν παρέχεταιηδυνατότηταέφεσης κατά απόφασης Επαρ- 308 30 35 40 2ΑΛΛ. 5 Γεν.Εισαγγελίαςν.Φανιέρου Πιχής,Π. χιακούΔικαστηρίου,γιατολόγοκαιμόνοότιαυτήείναιανεπαρ κής. Δυνατότηταγια την άσκηση έφεσης παρέχεται μόνο όταν η ποινήπροσβάλλεται ως έκδηλαανεπαρκής. Οκ. Κληρίδηςαμφι σβήτησε τηθέση αυτή,μεαναφορά στις διατάξειςτουνόμου που παρέχουνδικαίωμαέφεσης κατάτηςποινής. ΤοΑρθρο 137
(1)(β) τουπερί ΠοινικήςΔικονομίας Νόμου,ΚΕΦ. 155,τοοποίοπροσ διορίζειτοδικαίωματουΓενικού Εισαγγελέαν' ασκήσει έφεση,δε θέτει τους περιορισμούς που εισηγήθηκε ο κ. Γεωργίου. Παρέχει δικαίωμαέφεσης κατάτηςανεπάρκειαςτηςποινής. 10 Η ένσταση στο βάσιμοτης έφεσης κρίνεται ανεδαφική. 15 20 25 30 Το δικαίωμα έφεσης κατά απόφασης ποινικού δικαστηρίου προσδιορίζεται στο Αρθρο 25
(2)του περί Δικαστηρίων Νόμου του 1960, (Ν.14/60),σεσυσχετισμόμετιςδιατάξειςτουΚΕΦ. 155 - (Γεν. Εισαγγελέαςτης Δημοκρατίας ν. Ααζαρίδηκαι Άλλον
(1992)2 Α.Α.Δ.8). Η έφεση κατάτηςποινής δεσυναρτάται άμε σα μετους λόγους γιατους οποίους ηπρωτόδικηαπόφασημπο ρεί να ανατραπεί,αλλά μετο αντικείμενο της έφεσης, δηλαδήτο μέρος της απόφασηςπου προσβάλλεται, την ποινή. Η έφεσηδε διανοίγει το πεδίο για τον επανακαθορισμό της ποινής από το Εφετείο. Οκαθορισμόςτηςανάγεταιστοπρωτόδικοδικαστήριο. Αποβλέπειηέφεσηστηδιαπίστωσητηςορθότηταςτηςποινής,βά σει των αρχώνπουδιέπουν τον καθορισμό της. Το Εφετείο δεν υποκαθιστάτο πρωτόδικο Δικαστήριο. IV αυτό,δεν υπεισέρχε ται ηυποκειμενική του κρίση για την τιμωρία, στη θεώρηση της επάρκειας της. Μόνο όπου η ανεπάρκειατης ποινής έχει αντι κειμενικό έρεισμα, είναι έκδηλη, παρέχεται πεδίο για επέμβαση. Τα κριτήρια για τον προσδιορισμό της έκδηλης ανεπάρκειας ή υπερβολικότητας της ποινής εξετάζονται σε πολλέςαποφάσεις, μεταξύ των οποίων και ηPhilippou v.Republic
(1983)2 CL.R. 745 καιηΓεωργίουν.Αστυνομίας
(1991)2Α.Α.Δ.525,στιςοποί ες οι δικηγόροι έκαμανιδιαίτερηαναφορά. Δεθαεπαναλάβουμε τις αρχές. Τονίζουμε μόνοότι τοκριτήριο είναι αντικειμενικό. 35 40 Ο κ. Κληρίδης υποστήριξε ότι ηποινήτης τρίμηνης φυλάκι σης είναι έκδηλα ανεπαρκής,γιατί δεν αντανακλά, ούτε μπορεί να συσχετισθεί με τησοβαρότητα του εγκλήματος. Στηλανθα σμένη,όπωςυποστήριξε, απόφασητουΔικαστηρίου,συνέβαλε η θεώρηση, ως ελαφρυντικών, σειράς γεγονότων τα οποία δε συ νιστούσαν μετριαστικούς παράγοντες. Ηηλικία του εφεσίβλη του, η λεκτική έκφραση μεταμέλειας και οι οικογενειακές του συνθήκες δεν παρείχαν,εισηγήθηκε, κανένα έρεισμα για το με τριασμό τηςποινής. 309 Πιχής,Π. Γεν. Εισαγγελέαςν.Φανιέρου
(1996)Η απόφασηγιατηναναστολήτηςποινής αμφισβητείταιωςνο μικάεσφαλμένη. Οι ίδιοι παράγοντες,πουεπέδρασανστομετρια σμό τηςποινής,συνέβαλαν καιστην αναστολήτης,προσέγγισηνο μικάαπαράδεκτη. Μόνοσε εξαιρετικές περιπτώσεις,υπέβαλεοκ. Κληρίδης, δικαιολογείται ηαναστολή της ποινής. Τις θέσεις του 5 στήριξε σε πρόσφατες αγγλικές αποφάσεις - (βλ., μεταξύ άλλων, Simon Okinikam[1993] 14 Cr. App. R. (S.) 453 και τηνJames towery[\993] 14Cr.App. R.(S.)485. Αναγνώρισεon οιδιατάξεις της αγγλικής νομοθεσίας, ως προς τη δυνατότητααναστολής της ποινής, τροποποιήθηκαν με τις πρόνοιες του Αρθρου 3
(1)του 10 Criminal JusticeAct του 1991,οιοποίεςρητάπεριορίζουντηνευχέ ρεια αναστολής ποινής φυλάκισης σε εξαιρετικές περιπτώσεις. Υπέβαλε,όμως,ότιητροποποίησητουνόμουαντανακλάπροηγού μενεςτάσειςτηςνομολογίας,σεσχέσημετιςπροϋποθέσειςγιατην αναστολή της ποινής και τους λόγους που μπορεί να προσμετρή- 15 σουν στηλήψητέτοιας απόφασης. Συνεπώς,κατοπτρίζουνκαι το υπάρχοννομικό καθεστώς στην Κύπρο,πουείναι προσαρμοσμένο στην αγγλικήνομοθεσία πριντηντροποποίηση. Ηαγγλικήνομοθεσία του 1991 δεν ισχύειστην Κύπρο. Οισχε- 20 τικές διατάξεις του Ν. 95/72 δεν περιορίζουν την αναστολή σε εξαιρετικέςπεριπτώσεις. Παρέχεταιηευχέρεια στοδικαστήριονα αναστείλει ποινήφυλάκισης,εφόσονκρίνει ότιείναιπροςτοσυμ φέροντηςδικαιοσύνης. Ό,τιαποκλείεται είναιοσυσχετισμόςτης επιλογής ποινήςφυλάκισης μετηδυνατότητααναστολής της. Τα 25 δύο θέματαείναι ξεχωριστά. Η αναστολή ποινής φυλάκισης δεν αποτελεί εναλλακτικό μέτροτιμωρίας τουπαραβάτη. Οπωςυπο δεικνύεταιστηνKoukos v.TbePoiice
(1986)2C.L.R. 1,Π,ηαναστολήποινής φυλάκισης δε διέπεται απόανελαστικά νομοθετικά κριτήρια-(βλ.,επίσης,Mavrosand Others v.ThePolice[1976] 7 30 J.S.C. 1074. Athanassiouv. The Republic
(1970)2 C.L.R.70. Γε νικόςΕισαγγελέαςv.Ματθαίον
(1994)2Α.Α.Δ. 1. ΓενικόςΕισαγγελέαςν. Χ" Κλεάνθους-(ΠοινικήΈφεση6003 -21/7/1995». Μεταξύτων παραγόντων,πουεπιμετρούν ως προς το επιθυμητό ή όχι της αναστολής της ποινής, είναι και οι ακόλουθοι, όπως επισημαίνεται στη Δημητρίου ν. Δημοκρατίας
(1976)2 J.S.C. 386:- 35 (α)Η σοβαρότητα των περιστατικών της υπόθεσης και το κίνητρο για τηδιάπραξητου εγκλήματος. 40 (β)Το μητρώο του κατηγορουμένου,ως δείκτης για την ανά γκηαποτροπής, και 310 2 ΑΛΛ. Γεν. Εισαγγελέαςν. Φανιέρου Πικής,Π. (γ)Ηδιαγωγήτουκατηγορουμένου μετάτηδιάπραξητου αδι κήματος, ιδιαίτερα ηπαρουσία ήαπουσία στοιχείων μετα μέλειας. 5 10 15 20 25 30 35 40 Στην προκείμενη περίπτωση, εισηγήθηκε ο κ. Κληρίδης, η απάντηση και στα τρία ερωτήματα, για την αναστολή της ποι νής, είναι αρνητική. Ταπεριστατικά της υπόθεσης ήταν εξαιρε τικά σοβαρά,το κίνητρο για τη διάπραξητου εγκλήματος ευτε λές, ενώοι προηγούμενες καταδίκεςτουεφεσίβλητου έθεταν την αναστολή εκτός συζήτησης. Ο κ. Γεωργίου υπέβαλε ότι η απόφασηγια την αναστολή της ποινής δεν εμπεριέχει κανένα νομικό σφάλμα. Το Δικαστήριο άσκησε τηδιακριτικήτου ευχέρεια μέσα στα πλαίσια πουτου παρέχειονόμος και,επομένως, δενυπάρχει πεδίο γιατην επέμβαση τουΕφετείου. ΠαρεχότανεξίσουηδυνατότηταστοΔικαστήριο να αναστείλει ήναμηναναστείλει τηνποινήπουεπιβλήθηκε. Ηάσκη σητηςδιακριτικήςτουευχέρειας δενπάσχει σεκανένα σημείο. Ως προς την επάρκειατης ποινής, οκ. Γεωργίου υπέβαλε ότι αυτή δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ως ανεπαρκής και, εν πάση περιπτώσει, δενπροκύπτει ως έκδηλα ανεπαρκής. Αμφισβήτησε ότι το πρωτόδικο Δικαστήριο συμπεριέλαβε τηνηλικία του εφε σίβλητου ως παράγοντα μετριαστικό της ποινής ή ότι προσμέτρησαν,ως ελαφρυντικά,γεγονότα μη μετριαστικά της ποινής. Στην απόφαση του Δικαστηρίου, ρητά αναφέρεται ότι λή φθηκαν υπόψη, προς μετριασμό της ποινής, «οι προσωπικές συνθήκες καιπεριστάσεις τουκατηγορουμένου στις οποίεςαναφέρθηκα προηγουμένως». Σ' αυτές περιλαμβάνονται τόσο η ηλικία του εφεσίβλητου, τα δύσκολα παιδικά του χρόνια, ο γά μος του,τοσυμβάντηςαποβολής,καθώςκαιη εκφρασθείσα, στο τελικό στάδιο της δίκης, μεταμέλεια του. Συνεπώς, λήφθηκαν υπόψη και επέδρασαν,σύμφωνα με την απόφασητου Δικαστηρίου,όλες οι προσωπικές συνθήκες του εφεσίβλητου, OL οποίες εξειδικεύονται στην απόφαση. Οκ.Γεωργίου υποστήριξε, εξάλλου, τηνπροσέγγιση τουΔικα στηρίου -ότι τα περιστατικά του αδικήματος και ο χώρος στον οποίο διαπράχθηκεδεν το καθιστούσαν ιδιαίτερα σοβαρό,ώστε να δικαιολογείται η επιβολή ποινής, ενέχουσας το στοιχείο της αποτροπής. Περαιτέρω,υπέβαλε ότι ηποινή δεν αφίσταται του μέτρουτιμωρίαςαδικημάτωνκάτωαπότοΑρθρο91(γ)του ΚΕΦ. 154,όπωςαποκαλύπτει,κατάτηνεισήγηση του,η πρόσφατηαπόΛΠ Πιχής,Π. Γεν. Εισαγγελέαςν.Φανιερου
(1996)φάση του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λάρνακος στην Ποινική ΥπόθεσηΑρ. 18917/95,στηνοποίαεπιβλήθηκεπρόστιμο£150,00, γιαπαρόμοιοαδίκημα. Ταγεγονότακαιοι λεπτομέρειες τηςυπό θεσης δεν είναι ενώπιον μας, για ναγίνει οποιοσδήποτεπαραλ ληλισμός με τα γεγονότα αυτής της υπόθεσης. Ούτε απόφαση επαρχιακούδικαστηρίου,σεσυγκεκριμένη υπόθεση,μπορείναΘε ωρηθεί ως προσδιοριστική τουμέτρουτηςποινής. 5 Οκ.Γεωργίου παραπονέθηκε,εκμέρουςτουεφεσίβλητου,ότι ο πελάτης του έχει προπηλακιστεί απότα μέσα μαζικήςεπικοί- 10 νωνίας ως κακοποιόστοιχείο, γεγονός πουτουέχει προκαλέσει αίσθημα αδικίας. Ούτε ενώπιον του πρωτόδικου Δικαστηρίου, ούτε και ενώπιον μας τέθηκαν τα στοιχεία ταοποία συνθέτουν αυτό το παράπονο, ούτε έγινε εισήγηση ότι ο, κατ* ισχυρισμό, προπηλακισμός του εφεσίβλητου επέδρασε στον καθορισμό της 15 ποινήςπουτου επιβλήθηκε. Δεντοθεωρούμε άσκοπο,όμως,αλ λά γενικά ωφέλιμο, να επαναλάβουμε τα όσα λέχθηκαν στην Έλληνας ν.Δημοκρατίας
(1989)2Α.Α.Δ. 149,(σελ. 168):«Ενώ η δίκαιη (fair) δημοσιότητα και κριτική γύρω απότην 20 απονομήτης δικαιοσύνης είναι όχι μόνο επιτρεπτήαλλάκαι επιθυμητή, ο προπηλακισμός και η δημιουργίαπροκατάλη ψης εναντίον υποδίκωναντιστρατεύονταιόχι μόνο ταδικαι ώματατουυποδίκουαλλάκαιτηνυπόστασητηςδικαιοσύνης ως του συνταγματικά εντεταλμένου κριτή των δικαιωμάτων 25 τουπολίτη.» ΕΠΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣΠΟΙΝΗΣ: ΤοπρωτόδικοΔικαστήριο ορθάδιαπίστωσε ότι ηεγκληματι- 30 κή πράξητου εφεσίβλητου, για την οποίακαταδικάστηκε, είναι «τελείωςαπαράδεκτη». Ηθέση τουΔικαστηρίου ότι: «Τοξεκα θάρισμα ήη απειλή για ξεκαθάρισμα οποιωνδήποτεδιαφορών, ήη απειλήσαν μέσογια προώθηση οποιωνδήποτε οικονομικών ή άλλων απαιτήσεων,δεν μπορεί ναγίνουν ανεκτάυπό όποιες 35 συνθήκες καιανγίνονται.», συνοψίζει τησοβαρότητατηςεγκλη ματικής πράξης του εφεσίβλητου, που απέβλεπε στην εξυπηρέ τηση οικονομικών συμφερόντων. Δεσυμφωνούμε ότιταπεριστατικάτουαδικήματοςκαι,συγκεκριμένα,ότι ο χώρος ήοι συνθήκες κάτωαπότις οποίες διαπρά χθηκε, μετριάζουν,όπωςέκρινετοπρωτόδικοΔικαστήριο,τησο βαρότητα του αδικήματος. Ηαπειλή έγινεόταν εφεσίβλητος και παραπονούμενη ήταν μόνοι, όπως θα μπορούσε να αναμένεται. 312 40 2ΑΛΛ. 5 10 Γεν. Εισαγγελέαςν.Φανιέρου Πιχής,Π. Στηδίκηοεφεσίβλητος αρνήθηκεότιαπείλησε τηνποραπονούμενη. Μάλισταυποστήριξε ότι παρώνστη συνάντηστ, ήτανκαιτρί το πρόσωπο, το οποίο προσήγαγε ως μάρτυρα,η μαρτυρία του οποίου δεν έγινεδεκτή,γιακαλούς λόγους, όπως προκύπτειαπό την απόφασητου Δικαστηρίου. Η απειλή έγινε εν ψυχρώ, στο πλαίσιοτουσχεδιασμού τουεφεσίβλητου να εκτοπίσει τηνπαρα πονούμενη απότηδιατήρησηπορνείου,χάριν των δικών του οι κονομικών συμφερόντων. Της συνάντησης προηγήθηκαν άλλες απειλές, τη σοβαρότητα των οποίων επεξήτησε να διαπιστώσει η παραπονούμενη,εξουκαιησυνάντησηστοδιαμέρισματης. Ηθε ώρηση,απότο πρωτόδικοΔικαστήριο, των συνθηκών, κάτω από τιςοποίεςδιαπράχθηκετοέγκλημα,ωςπαρεχουσών πεδίογιαμε τριασμό της ποινής,κρίνεται εσφαλμένη. Το σφάλμα αυτό επε νέργησεστην υποτίμησητης σοβαρότηταςτου εγκλήματος. 15 20 25 30 35 40 Η απειλή για τη χρήση βίας,για την προαγωγή οικονομικών συμφερόντων, αποτελεί τηχειρότερη μορφή του εγκλήματος, το οποίοστοιχειοθετεί τοΑρθρο91(γ)τουΠοινικούΚώδικα. Τοότι η επιχείρηση της παραπονουμενης ήταν παράνομη, δε μετριάζει τησοβαρότητατουαδικήματος. Αλλωστε,σκοπός του εφεσίβλη τουήτανναπροσεταιριστεί τοπροϊόν τηςπαρανομίας,μετη βία τηνοποίααπείλησε ναασκήσει σεβάροςτηςπαραπονουμένηςαν δεν ενέδιδε στις απαιτήσειςτου. Μετηδύναμητης βίας,το βρα χίονα της παρανομίας,επεδίωξε ο εφεσίβλητος να διαφεντέψει τις δραστηριότητες τηςπαραπονουμένης. Απερίφραστα της είπε ότι δεθαήτανηπρώτηφοράπουθαεκτελούσετηναπειλήτου. Ο εκφοβισμός, τον οποίο επιχείρησε ο εφεσίβλητος, συναρτά ται με μορφές εγκληματικής δράσης, που τείνουν να καταστρέψουν τον κοινωνικό ιστό και να καταστήσουν τη βία κυρίαρχο στοιχείο της ζωής. Είναι αυτήηπτυχήτου εγκλήματος που του προσδίδει ιδιαίτερησοβαρότητακαι επιβάλλει την επιβολή,ανά λογα,αυστηρής ποινής. Ηποινήπου επιβλήθηκε δεν αντανακλά τησοβαρότητατουαδικήματοςκαιτων περιστατικών πουτοπεριστοιχίζουν. Κρίνουμε την ποινή των τριών μηνών φυλάκισης έκδηλαανεπαρκή και,γιατολόγοαυτό,θατηνπαραμερίσουμε. Εφόσον παραμερίζεται η ποινή που επέβαλε το πρωτόδικο Δικαστήριο,καθίσταταιέργοτουΕφετείουοπροσδιορισμός της - (βλ.,Γεωργίου, (ανωτέρω)). Δεν αδιαφορούμεγιατην εκδηλωθείσα πρόθεση του εφεσίβλητου ν*αλλάξει τρόποζωής. θέλου μενα τον ενθαρρύνουμε νατο πράξει. Ηαλλαγήτρόπουζωής θαείναι προςτοσυμφέρον,τόσο του ιδίου,τηςοικογένειας του, όσο καιτηςκοινωνίας. Ηυπακοή στο νόμο και η συμμόρφωση 313 Πικής, Π. Γεν. Εισαγγελίαςν.Φανιέρου
(1996)μετις επιταγέςτουδεν αποτελούν επιλογή αλλάυποχρέωση του κάθε πολίτη, απόκλιση από την οποία φέρνει τον παραβάτη αντιμέτωπο με το νόμο καιτις κυρώσεις του. Καταλήγουμε ότι η πρέπουσα ποινή είναι ποινή φυλάκισης ενός έτους. Ταυτόχρονα,διαπιστώνουμε ότι δεσυντρέχει βάσι μος λόγος για την αναστολή της ποινής. Η έφεση επιτρέπεται. Η πρωτόδικη απόφαση (ως προς την ποινή) παραμερίζεται. Ο εφεσίβλητος (κατηγορούμενος) κατάδικάζεται σε φυλάκιση ενός έτους. Η έφεση επιτρέπεται. 314 5 10